{"id":480008,"date":"2022-05-28T08:37:35","date_gmt":"2022-05-28T05:37:35","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=480008"},"modified":"2022-05-28T08:37:35","modified_gmt":"2022-05-28T05:37:35","slug":"az%c9%99rbaycan-xalq-cumhuriyy%c9%99ti-xalqimizin-dovl%c9%99tcilik-tarixind%c9%99-sanli-s%c9%99hif%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=480008","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259dir"},"content":{"rendered":"<p>28 May \u2013 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutur. Bu tarix azadl\u0131\u011f\u0131n, m\u00fcst\u0259qilliyin qazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, s\u0259simizin d\u00fcnyaya ilk d\u0259f\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n milli q\u00fcrur hissi duydu\u011fu bir g\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259rind\u0259n sonra m\u00fcst\u0259qilliyini itir\u0259r\u0259k y\u00fcz ild\u0259n art\u0131q m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, dili, dini s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lan Az\u0259rbaycan azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etdi. H\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131 \u201c\u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259si\u201dni q\u0259bul etm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etdi. 1917-ci ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f fevral inqilab\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Rusiyada \u00e7ar imperiyas\u0131 devrilmi\u015f, \u00e7arizmin m\u0259zlum v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sald\u0131\u011f\u0131 xalqlar\u0131n milli h\u0259r\u0259katlar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti \u2013 m\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259rqind\u0259 ilk d\u00fcny\u0259vi demokratik respublika yarad\u0131ld\u0131, bu respublika az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tarixi yadda\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin m\u00fch\u00fcm t\u0259cr\u00fcb\u0259si kimi iz qoydu. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti m\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259rqind\u0259 yaranm\u0131\u015f ilk parlamentli respublika v\u0259 ilk demokratik, h\u00fcquqi v\u0259 d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t n\u00fcmun\u0259si idi.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259r \u018fdliyy\u0259 Nazirliyi B\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rl\u0259 i\u015f m\u0259rk\u0259zinin \u0130nzibati n\u0259zar\u0259t idar\u0259sinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 Ceyhun \u018fkb\u0259rlinin C\u00fcmhuriyy\u0259tin 104-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 yer al\u0131b. M\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edirik.<\/p>\n<p>H\u0259r bir xalq\u0131n, mill\u0259tin sahib oldu\u011fu \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259t onun m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tinin olmas\u0131d\u0131r. Lakin m\u00fcst\u0259qillik t\u0259sad\u00fcf\u0259n qazan\u0131lm\u0131r v\u0259 ya onu h\u0259diyy\u0259 etmirl\u0259r. M\u00fcst\u0259qilliy\u0259 ged\u0259n yol b\u00f6y\u00fck m\u00fcbariz\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir. \u018fld\u0259 edilmi\u015f bu azadl\u0131q xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck m\u00fcbariz\u0259sinin, g\u00f6rk\u0259mli ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u0259hr\u0259si idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti xalq\u0131m\u0131z\u0131n siyasi \u015f\u00fcur s\u0259viyy\u0259sinin, intellektual v\u0259 m\u0259d\u0259ni potensial\u0131n\u0131n, y\u00fcks\u0259k istedad v\u0259 qabiliyy\u0259tinin g\u00f6st\u0259ricisi olaraq \u00f6lk\u0259mizin \u00e7ox\u0259srlik sosial-iqtisadi, ictimai-siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131n\u0131n, xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli oyan\u0131\u015f\u0131 v\u0259 dir\u00e7\u0259li\u015fi prosesl\u0259rinin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si kimi meydana \u00e7\u0131x\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin ilk h\u00f6kum\u0259tinin s\u0259dri F\u0259t\u0259li xan Xoyski 1918-ci il may\u0131n 30-da teleqrafla b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi x\u0259b\u0259rini elan etdi. \u0130yunun 4-d\u0259 Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 s\u00fclh v\u0259 dostluq m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flanaraq h\u0259rbi yard\u0131m al\u0131nd\u0131. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259 1918-ci il iyunun 26-da Az\u0259rbaycan\u0131n milli ordusu yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>C\u00fcmhuriyy\u0259tin yarad\u0131c\u0131s\u0131 olmu\u015f b\u00f6y\u00fck ziyal\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u00fcququn roluna, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259tin \u0259saslar\u0131na, \u0259dliyy\u0259nin c\u0259miyy\u0259td\u0259ki roluna, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u0259sas h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259minin\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t veril\u0259r\u0259k h\u00fcquqi v\u0259 demokratik d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu yolunda \u0259dliyy\u0259 v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq islahatlar\u0131n\u0131n z\u0259ruriliyini ilk g\u00fcnd\u0259n d\u00fczg\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilib v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 sistemli t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilib. Az\u0259rbaycan \u0259dliyy\u0259sinin tarixi 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259n \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin elan edildiyi g\u00fcn \u018fdliyy\u0259 Nazirliyinin t\u0259sis olunmas\u0131 il\u0259 ba\u015flay\u0131b, t\u0259cr\u00fcb\u0259li d\u00f6vl\u0259t xadimi X\u0259lil b\u0259y Xasm\u0259mm\u0259dov ilk \u0259dliyy\u0259 naziri t\u0259yin olunub, habel\u0259 noyabr\u0131n 22-d\u0259 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyinin \u018fsasnam\u0259si t\u0259sdiql\u0259nib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259ri v\u0259 \u015e\u0259rq m\u0259d\u0259niyy\u0259tini birl\u0259\u015fdir\u0259n yeni d\u00f6vl\u0259t n\u00fcmun\u0259si idi. H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin \u0259saslar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf yolunun m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etdi. Demokratik h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131, etnik v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131, h\u0259tta bir \u00e7ox Avropa \u00f6lk\u0259sind\u0259n daha \u0259vv\u0259l qad\u0131nlara se\u00e7ki h\u00fcququnun verilm\u0259si, Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili elan edilm\u0259si, beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin r\u0259smi olaraq tan\u0131nmas\u0131, nizami milli ordunun, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik strukturlar\u0131n\u0131n qurulmas\u0131, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn t\u0259min edilm\u0259si, t\u0259hsil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, xalq\u0131n maarifl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, ya\u015fl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn savad kurslar\u0131n\u0131n, t\u00fcrk olmayan xalqlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00fcrk dilli kurslar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, 1919-cu ild\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131, m\u0259kt\u0259bl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslikl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131, onlarla q\u0259zet v\u0259 jurnallar\u0131n n\u0259\u015fr olunmas\u0131, iqtisadi islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 sair i\u015fl\u0259r Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti h\u00f6kum\u0259tinin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259tin miqyas\u0131n\u0131, mahiyy\u0259t v\u0259 m\u0259nas\u0131n\u0131 \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirir. D\u00fcnyan\u0131n 50 il sonra \u0259ld\u0259 ed\u0259 bildiyi d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funu Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti c\u0259mi 23 ayda yaratd\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcn m\u00f6vcud ictimai-siyasi \u015f\u0259raitind\u0259 \u00e7ox q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bildi. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, uzun m\u00fcbarizd\u0259n sonra \u0259ld\u0259 edilmi\u015f m\u00fcst\u0259qillik tezlikl\u0259 itirildi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik qazanmas\u0131 il\u0259 bar\u0131\u015fa bilm\u0259y\u0259n Sovet Rusiyas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259t 23 aydan sonra s\u00fcqut etdi v\u0259 70 illik sovet \u0259sar\u0259ti d\u00f6vr\u00fc ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Sovet i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra inqilab komit\u0259sinin 1920-ci il 13 may tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyi l\u0259\u011fv edildi, Xalq \u018fdliyy\u0259 Komissarl\u0131\u011f\u0131 yarad\u0131ld\u0131. Onun s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 qanunvericilik layih\u0259l\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131, m\u0259hk\u0259m\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259rinin se\u00e7ilm\u0259si, t\u0259limatland\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 onlara inzibati r\u0259hb\u0259rlik edilm\u0259si, qanun\u00e7ulu\u011fa ali n\u0259zar\u0259t v\u0259 istintaq\u0131n apar\u0131lmas\u0131 daxil edilib. 1930-cu ild\u0259 bu komissarl\u0131q da l\u0259\u011fv edildi v\u0259 onun funksiyalar\u0131 prokurorluq, Ali M\u0259hk\u0259m\u0259, M\u0259rk\u0259zi \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259sin\u0259 v\u0259 dig\u0259r orqanlara verildi.<\/p>\n<p>\u018fdliyy\u0259 Nazirliyinin yenid\u0259n t\u0259sis edilm\u0259si \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. 1970-ci il oktyabr\u0131n 27-d\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyi t\u0259sis olunaraq f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259min edilmi\u015f v\u0259 \u0259dliyy\u0259 i\u015fi t\u0259kmill\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k onun g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli z\u0259min yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdi. H\u0259min g\u00fcn q\u0259bul edil\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda\u201d Konstitusiya Akt\u0131 q\u0259bul olundu. Konstitusiya Akt\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi oldu\u011fu t\u0259sbit edildi. Bel\u0259likl\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdi.<\/p>\n<p>Tarix g\u00f6st\u0259rir ki, xalq\u0131n azadl\u0131q \u0259ld\u0259 etm\u0259si il\u0259 i\u015f bitmir. Azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi qoruyub saxlamaq laz\u0131md\u0131r. M\u00fcst\u0259qilliyi qorumaq yolunda xalq\u0131m\u0131z bir \u00e7ox t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b, torpaqlar\u0131m\u0131z q\u0259sb olunub. Lakin azadl\u0131q a\u015fiql\u0259rinin g\u0259rgin \u0259m\u0259yi v\u0259 m\u00fcbariz\u0259si say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini qoruyub saxlamaq m\u00fcmk\u00fcn oldu.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259 \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyin itirilm\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qald\u0131qda xalq\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev ikinci d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldi v\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyinin yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. Bununla da Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai, siyasi, sosial, iqtisadi, m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda, beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259sasl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f yarand\u0131 v\u0259 elmi \u0259saslara, beyn\u0259lxalq norma v\u0259 prinsipl\u0259r\u0259 uy\u011fun d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesin\u0259 ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131dan \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259tiyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rd\u00fc, \u00f6lk\u0259d\u0259 davaml\u0131 ictimai-siyasi sabitliyi b\u0259rq\u0259rar etdi. Bel\u0259likl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015fah \u0259s\u0259ri olan m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti quruldu v\u0259 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf yoluna q\u0259d\u0259m qoydu.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin z\u0259ngin siyasi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, idar\u0259\u00e7ilik t\u0259cr\u00fcb\u0259si v\u0259 rasional f\u0259aliyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin taleyini ya\u015famaqdan, y\u0259ni, q\u0131sa zamanda m\u00fcst\u0259qilliyini itirm\u0259kd\u0259n qurtuldu. Uzag\u00f6r\u0259n lider Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcst\u0259qilliyi qorudu v\u0259 m\u00fcasir, g\u00fccl\u00fc, n\u00fcfuzlu d\u00f6vl\u0259t, regionda lider \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evril\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259m\u0259lini qoydu.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rimiz d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bildirmi\u015fdi ki, biz bu g\u00fcn demokratik Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini qururuqsa, aya\u011fa qald\u0131r\u0131r\u0131qsa, Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tin\u0259 borcluyuq. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259min d\u00f6vr haqq\u0131nda bildirmi\u015fdi: \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti g\u0259rgin v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b ictimai-siyasi \u015f\u0259raitd\u0259 c\u0259mi 23 ay f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, sonrak\u0131 n\u0259sill\u0259rin yadda\u015f\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixinin \u0259n parlaq s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi h\u0259mi\u015f\u0259 qalacaq. \u018fn \u0259sas\u0131 odur ki, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti az ya\u015fasa da, xalq\u0131m\u0131zda azadl\u0131q, m\u00fcst\u0259qillik fikirl\u0259rini daha da g\u00fccl\u0259ndirmi\u015f oldu. Bu c\u00fcmhuriyy\u0259tin yarad\u0131lmas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri olan M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259suzad\u0259, \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fov, F\u0259t\u0259li xan Xoyski, H\u0259s\u0259n b\u0259y A\u011fayev, N\u0259sibb\u0259y Yusifb\u0259yov, Mehdi b\u0259y Hac\u0131nski, M\u0259mm\u0259d Yusif C\u0259f\u0259rov, Xudadat b\u0259y R\u0259fib\u0259yov v\u0259 dig\u0259r ictimai xadiml\u0259rin xatir\u0259sini q\u0259dirbil\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiram hissi il\u0259 yad edir&#8221;.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi b\u0259rpa edildikd\u0259n sonra da Az\u0259rbaycan \u0259dliyy\u0259si m\u00fcdrik d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin diqq\u0259tind\u0259n k\u0259narda qalmay\u0131b, \u0259dliyy\u0259 sisteminin inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilib, nazirliyin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k c\u0259miyy\u0259td\u0259 rolu art\u0131b.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin \u0259dliyy\u0259 sah\u0259sin\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi b\u00f6y\u00fck qay\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 2000-ci il 11 noyabr tarixli S\u0259r\u0259ncamla \u018fdliyy\u0259 Nazirliyinin ilk \u018fsasnam\u0259sinin t\u0259sdiq edildiyi g\u00fcn \u2013 22 noyabr Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259dliyy\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259rinin pe\u015f\u0259 bayram\u0131 g\u00fcn\u00fc kimi t\u0259sis olunub.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Ulu \u00d6nd\u0259rin ideyalar\u0131 onun layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 100 illik yubileyi haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam imzalamas\u0131, 2018-ci ili \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti \u0130li\u201d elan etm\u0259si onun milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tariximiz\u0259 diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. Prezidentin tarixi ke\u00e7mi\u015fimiz\u0259, varisi oldu\u011fumuz Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tin\u0259 bu q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259m verm\u0259si xalq\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Prezident \u0130lham \u018fliyev b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, \u0259dliyy\u0259 sistemind\u0259 d\u0259 \u0259sasl\u0131 islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. Bunun t\u0259zah\u00fcr\u00fc olaraq apar\u0131lan islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259dliyy\u0259si add\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 daha da m\u00fcasirl\u0259\u015fib v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin h\u00fcquq siyas\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n \u0259sas orqanlardan birin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u0259dliyy\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra \u0259h\u0259miyy\u0259tli s\u0259n\u0259dl\u0259r q\u0259bul olunub v\u0259 nazirliyin strukturu t\u0259kmill\u0259\u015fdirilib. Bel\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 2006-c\u0131 il 18 aprel tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyi haqq\u0131nda \u018fsasnam\u0259 t\u0259sdiq edil\u0259r\u0259k ona h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqan\u0131 statusu verilib, &#8220;\u018fdliyy\u0259 orqanlar\u0131nda qulluq ke\u00e7m\u0259 haqq\u0131nda\u201d qanun q\u0259bul olunub. \u00d6lk\u0259 Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f \u201c\u018fdliyy\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 haqq\u0131nda\u201d 2006-c\u0131 il 17 avqust tarixli F\u0259rman \u0259dliyy\u0259 v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verib.<\/p>\n<p>Sevindirici hald\u0131r ki, art\u0131q m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timiz bir \u00e7ox m\u00f6t\u0259b\u0259r, beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ev sahibliyi edir. Bu is\u0259 \u00f6lk\u0259mizin d\u00fcnyada artan n\u00fcfuzundan x\u0259b\u0259r verir. Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 regionda deyil, beyn\u0259lxalq miqyasda da s\u00f6z sahibi olan \u00f6lk\u0259 v\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f kimi tan\u0131n\u0131r. F\u0259r\u0259hli hald\u0131r ki, Az\u0259rbaycan Prezidenti, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 r\u0259\u015fad\u0259tli Ordumuzun 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u015fanl\u0131 Q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc b\u0259rpa edildi. Bu is\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyimizin ild\u0259n-il\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndiyini, Az\u0259rbaycan\u0131n q\u00fcdr\u0259tinin daha da artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tariximizd\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si v\u0259 b\u0259rpas\u0131 kimi tarixi g\u00fcnl\u0259rin onlar\u0131n mahiyy\u0259ti v\u0259 m\u0259zmununa uy\u011fun daha d\u0259qiq ifad\u0259 olunmas\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m k\u0259sb etdiyind\u0259n 2021-ci il 15 oktyabr tarixli \u201cM\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc haqq\u0131nda\u201d qanunla 28 May M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc, 18 Oktyabr is\u0259 M\u00fcst\u0259qilliyin B\u0259rpas\u0131 G\u00fcn\u00fc elan edilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyinin \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259n 104 il \u00f6t\u00fcr. Bu g\u00fcn d\u00fcnya m\u00fcst\u0259qil, g\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 hesabla\u015f\u0131r. Az\u0259rbaycan b\u00f6lg\u0259d\u0259, d\u00fcnyada d\u0259yi\u015f\u0259n v\u0259ziyy\u0259t\u0259 uy\u011fun olaraq inaml\u0131 siyas\u0259tini apar\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>28 May \u2013 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutur. Bu tarix azadl\u0131\u011f\u0131n, m\u00fcst\u0259qilliyin qazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, s\u0259simizin d\u00fcnyaya ilk d\u0259f\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n milli q\u00fcrur hissi duydu\u011fu bir g\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259rind\u0259n sonra m\u00fcst\u0259qilliyini itir\u0259r\u0259k y\u00fcz ild\u0259n art\u0131q m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, dili, dini s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lan Az\u0259rbaycan azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etdi. H\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131 \u201c\u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259si\u201dni q\u0259bul etm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etdi. 1917-ci ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f fevral inqilab\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Rusiyada \u00e7ar imperiyas\u0131 devrilmi\u015f, \u00e7arizmin m\u0259zlum v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sald\u0131\u011f\u0131 xalqlar\u0131n milli h\u0259r\u0259katlar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. 1918-ci il&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":480009,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1653677949174345240_1000x669.jpg",1000,356,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1653677949174345240_1000x669.jpg",1000,356,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1653677949174345240_1000x669.jpg",1000,356,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1653677949174345240_1000x669-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1653677949174345240_1000x669-660x235.jpg",660,235,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1653677949174345240_1000x669-840x299.jpg",640,228,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1653677949174345240_1000x669.jpg",1000,356,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1653677949174345240_1000x669.jpg",1000,356,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1653677949174345240_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1653677949174345240_1000x669.jpg",1000,356,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"28 May \u2013 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutur. Bu tarix azadl\u0131\u011f\u0131n, m\u00fcst\u0259qilliyin qazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, s\u0259simizin d\u00fcnyaya ilk d\u0259f\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n milli q\u00fcrur hissi duydu\u011fu bir g\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259rind\u0259n sonra m\u00fcst\u0259qilliyini itir\u0259r\u0259k y\u00fcz ild\u0259n art\u0131q m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, dili, dini s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lan Az\u0259rbaycan azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etdi. H\u0259min&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/480008"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=480008"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/480008\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/480009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=480008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=480008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=480008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}