{"id":480178,"date":"2022-05-28T11:44:56","date_gmt":"2022-05-28T08:44:56","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=480178"},"modified":"2022-05-28T11:44:56","modified_gmt":"2022-05-28T08:44:56","slug":"umid-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=480178","title":{"rendered":"\u00ab\u00dcmid\u00bb yolu"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>\u00dcmid v\u0259 arzular\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6rp\u00fcs\u00fc<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>28 may 1992-ci ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259kl\u0259 \u00abD\u0259mir \u0130p\u0259k Yolu\u00bbnu realla\u015fd\u0131ran, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00abya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q\u00bb yand\u0131ran bu qarda\u015fl\u0131q k\u00f6rp\u00fcs\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259m\u0259, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na a\u00e7\u0131lan qap\u0131s\u0131 oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259di<\/em><\/p>\n<p>28 may 1992-ci ild\u0259, M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fcnd\u0259 istifad\u0259y\u0259 veril\u0259n \u00ab\u00dcmid\u00bb k\u00f6rp\u00fcs\u00fc Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n blokadada saxlan\u0131lan, \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fayan, enerji, t\u0259bii qaz, \u0259rzaq sar\u0131dan korluq \u00e7\u0259k\u0259n nax\u00e7\u0131vanl\u0131lara ikiqat sevinc b\u0259x\u015f etm\u0259kl\u0259, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xilaskarl\u0131q missiyas\u0131n\u0131n daha bir n\u00fcmun\u0259si kimi salnam\u0259miz\u0259 yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n torpaqlar\u0131m\u0131za h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 blokadada qalan muxtar respublika \u0259halisi \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Nax\u00e7\u0131van MR Ali M\u0259clisinin S\u0259dri v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259diyi ill\u0259rd\u0259 muxtar respublikan\u0131 t\u0259cav\u00fczd\u0259n qorumaq, insanlar\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fckl\u0259ri a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131 aray\u0131rd\u0131. Ulu \u00d6nd\u0259r\u0259 sonsuz xalq m\u0259h\u0259bb\u0259tind\u0259n q\u0131sqanan, insanlara m\u0259n\u0259vi dayaq olan bu m\u00fcdrik \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 q\u0259r\u0259zli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini Nax\u00e7\u0131van\u0131 \u00abkor ba\u011f\u0131rsaq\u00bb adland\u0131rmaqla bildir\u0259n, Qars m\u00fcqavil\u0259sinin l\u0259\u011fvini ist\u0259y\u0259n AXC-M\u00fcasvat c\u00fctl\u00fcy\u00fcn\u00fcn s\u0259ri\u015ft\u0259siz siyas\u0259tbazlar\u0131 muxtar respublikaya \u00f6gey m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti daha da a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00fchas\u0131ndan xoflananlar Nax\u00e7\u0131van\u0131n Bak\u0131 il\u0259 yegan\u0259 \u0259laq\u0259 vasit\u0259si olan hava n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n m\u00fcnt\u0259z\u0259m f\u0259aliyy\u0259tini d\u0259 \u0259ng\u0259ll\u0259yir, muxtar respublikada v\u0259ziyy\u0259ti daha da g\u0259rginl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, t\u0259xribatlar t\u00f6r\u0259dirdil\u0259r. Lakin ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00fchas\u0131 el\u0259 bir zirv\u0259d\u0259 q\u0259rarla\u015fm\u0131\u015fd\u0131 ki, o ucal\u0131\u011f\u0131n ziyas\u0131 bel\u0259 siyas\u0259tbazlar\u0131n g\u00f6zl\u0259rini kor edib, q\u0259lbl\u0259rini qara r\u0259ng\u0259 boyay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>H\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi, \u0259n \u00e7\u0259tin m\u0259qamlarda del\u0259 a\u011fl\u0131n\u0131n , z\u0259kas\u0131n\u0131n q\u00fcdr\u0259tin\u0259 g\u00fcv\u0259n\u0259r\u0259k liderlik missiyas\u0131n\u0131 layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunu \u00abT\u00fcrk\u00fcn t\u00fcrkd\u0259n ba\u015fqa dostu yoxdur\u00bb s\u00f6zl\u0259rinin q\u00fcdr\u0259tin\u0259 g\u00fcv\u0259n\u0259r\u0259k m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. V\u0259ziyy\u0259tin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Ankarada ke\u00e7iril\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlarda q\u0259rara al\u0131nd\u0131 ki, Araz \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n k\u00f6rp\u00fc tikilsin. Sabah\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn narahat olan inanlara nicat g\u0259tir\u0259c\u0259k k\u00f6rp\u00fcy\u0259 ad da verildi: \u00ab\u00dcmid\u00bb.<\/p>\n<p>O d\u00f6vrd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin ba\u015f naziri v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan, r\u0259hm\u0259tlik S\u00fcleyman D\u0259mir\u0259ll\u0259 dan\u0131\u015faraq v\u0259ziyy\u0259ti m\u00fczakir\u0259 ed\u0259n uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259t\u00e7i ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0131za m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131, Nax\u00e7\u0131van\u0131n al\u0131nmaz qalas\u0131, m\u0259n\u0259vi daya\u011f\u0131 olan S\u0259d\u0259r\u0259k rayonunun \u0259razisind\u0259, Araz \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259n k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn in\u015fas\u0131na ba\u015flan\u0131ld\u0131. S\u0259d\u0259r\u0259k- Dilucu k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u00fcn tikintisi g\u00f6zl\u0259nildiyind\u0259n d\u0259 tez m\u00fcdd\u0259td\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131.<br \/>\n28 may 1992-ci ild\u0259 k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 birg\u0259 qeyd ed\u0259n t\u00fcrkiy\u0259li qonaqlar da nax\u00e7\u0131vanl\u0131lar kimi sevinc i\u00e7\u0259risind\u0259 idil\u0259r. \u0130ll\u0259rd\u0259n b\u0259ri qarda\u015flar\u0131 ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 lal axan Araz da bu qarda\u015fl\u0131q sevincin\u0259 qo\u015fulmu\u015fdu. Muxtar respublikan\u0131n paytaxt\u0131nda \u0259sl bayram t\u0259nt\u0259n\u0259si ya\u015fan\u0131rd\u0131. H\u0259r iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t bayraqlar\u0131 il\u0259 b\u0259z\u0259dilmi\u015f k\u00f6rp\u00fc il\u0259 muxtar respublikaya g\u0259tiril\u0259n humanitar yard\u0131mlar blokadada qalan insanlara qard\u0131\u015fl\u0131q \u0259rma\u011fan\u0131 idi. O vaxt \u00ab\u00dcmid\u00bbi\u00a0B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 Leninqradda Ladoqa g\u00f6l\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259ki buz yolu il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edir, k\u00f6rp\u00fcn\u00fc ad\u0131na uy\u011fun \u00abH\u0259yat yolu\u00bb adland\u0131r\u0131rd\u0131lar. \u0130nsanlar ilk d\u0259f\u0259 olaraq bel\u0259 s\u0259rb\u0259st g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr, ill\u0259rin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na son qoyurdular. Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nubu il\u0259 \u015fimal\u0131n\u0131 b\u00f6l\u0259n, qarda\u015flar\u0131 ill\u0259rl\u0259 ayr\u0131 salan nisgilli Araz\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n sal\u0131nan k\u00f6rp\u00fc il\u0259 add\u0131mlayan h\u0259r k\u0259s inan\u0131rd\u0131 ki, bu yol t\u0259kc\u0259 Nax\u00e7\u0131van \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn nicat qap\u0131s\u0131 olacaq.<\/p>\n<p>S\u00fcleyman D\u0259mir\u0259lin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin d\u0259\u00a0i\u015ftirak\u0131 il\u0259 t\u0259\u015fkil olunan a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimini izl\u0259y\u0259n yerli sakinl\u0259r kimi, qonaqlar\u0131n da g\u00f6zl\u0259rind\u0259 sevinc ya\u015flar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Bu g\u00f6z ya\u015flar\u0131 qarda\u015f\u0131n qarda\u015fa minn\u0259tdarl\u0131q duy\u011fular\u0131n\u0131n ifad\u0259si,\u00a0v\u00fcsal sevinci idi. H\u0259min g\u00fcn\u00fcn ya\u015fatd\u0131\u011f\u0131 xo\u015fb\u0259xtliyi g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259m\u0259l hesab ed\u0259r\u0259k xeyir- dua ver\u0259n, S\u0259d\u0259r\u0259kl\u0259 Dilucunu birl\u0259\u015fdir\u0259n k\u00f6rp\u00fcn\u00fc \u00ab\u00dcmid\u00bb yolu adland\u0131ran xilaskar Heyd\u0259r \u018fliyev bildirdi ki, bu yol h\u0259qiq\u0259t\u0259n bizim \u00fc\u00e7\u00fcn arzular\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6rp\u00fcs\u00fcd\u00fcr v\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na, d\u00fcnyaya p\u0259nc\u0259r\u0259 olacaq. \u00abBu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n bayram\u0131d\u0131r- biz respublikam\u0131z\u0131n istiqlaliyy\u0259t g\u00fcn\u00fcn qeyd edirik. Sizin s\u0259f\u0259riniz h\u0259m d\u0259 onunla sevindiricidir ki, bu g\u00fcn Araz \u00fcz\u0259rind\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015f, Nax\u00e7\u0131van\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k S\u0259d\u0259r\u0259k k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olacaq. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n bizim \u00fcmid v\u0259 arzular\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6rp\u00fcs\u00fcd\u00fcr v\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na p\u0259nc\u0259r\u0259 a\u00e7ma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259kdir\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 m\u0259rasim\u0259 topla\u015fanlar\u0131 t\u0259brik ed\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r inan\u0131rd\u0131 ki, \u00ab\u00dcmid\u00bb iki qarda\u015f\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k \u00fcmidl\u0259rin ilk i\u015fart\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>S.D\u0259mir\u0259l \u00abBu k\u00f6rp\u00fc t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni birl\u0259\u015fdirmir, bu, Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fcd\u00fcr. Avropa v\u0259 Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131, faydal\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259 bil\u0259r\u00bb s\u00f6yl\u0259m\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan \u2013T\u00fcrkiy\u0259 birliyinin \u0259b\u0259di v\u0259 sars\u0131lmaz olaca\u011f\u0131na \u0259minliyini ifad\u0259 etdi: \u00ab Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259dal\u0259tli m\u00fcbariz\u0259sind\u0259 t\u0259k deyil. Biz d\u00fcnyan\u0131n Az\u0259rbaycan haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259ti bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259n as\u0131l\u0131 olan h\u0259r \u015feyi edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik. Sizi \u0259min etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, T\u00fcrkiy\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycanla olmu\u015fdur v\u0259 olacaq. Biz k\u0259d\u0259ri v\u0259 sevinci sizinl\u0259 birlikd\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259c\u0259yik.\u00bb<\/p>\n<p>Do\u011frudan da sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 ya\u015fananlara n\u0259z\u0259r sald\u0131qda bu k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn \u00fcmidl\u0259ri do\u011frultdu\u011funun \u015fahidi oluruq. H\u0259min k\u00f6rp\u00fc il\u0259 blokadada qalan Nax\u00e7\u0131vana xeyli \u0259rzaq g\u0259tirildi. Nax\u00e7\u0131van T\u00fcrkiy\u0259nin enerji \u015f\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259 qo\u015fuldu. Bu , yard\u0131m qarda\u015f\u0131n qarda\u015fa daya\u011f\u0131, d\u0259st\u0259yi idi.<br \/>\nH\u0259min k\u00f6rp\u00fc il\u0259 o tay, bu taya ke\u00e7\u0259nl\u0259r t\u00fcrk qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n q\u00fcdr\u0259tind\u0259n g\u00fcc alaraq Ulu \u00d6nd\u0259rin s\u00f6yl\u0259diyi kimi iki d\u00f6vl\u0259tin bir mill\u0259ti olduqlar\u0131n\u0131 birlikl\u0259ri il\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Tale el\u0259 g\u0259tirdi ki, sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdiril\u0259n, dostluq, qarda\u015fl\u0131q n\u00fcmun\u0259si olan \u00ab\u00dcmid\u00bbin x\u0259l\u0259fl\u0259ri daha b\u00f6y\u00fck co\u011frafiyan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259r\u0259k d\u00fcnya \u0259h\u0259miyy\u0259tli faydas\u0131 il\u0259 f\u0259rql\u0259ndi. Az\u0259rbaycan \u2013T\u00fcrkiy\u0259 dostlu\u011fu neft- qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin realla\u015fmas\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131rd\u0131. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbni imzalamaqla, neft strategiyas\u0131n\u0131 haz\u0131rlamaqla b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u0259n iri neft \u015firk\u0259tl\u0259rinin diqq\u0259ti Az\u0259rbaycana y\u00f6n\u0259ldi. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f \u015firk\u0259tl\u0259rini Bak\u0131 -Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum neft -qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin reall\u0131\u011f\u0131na inand\u0131ran Ulu \u00d6nd\u0259r bir daha \u0259v\u0259zolunmaz siyas\u0259tci, geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 malik dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t oldu\u011funu s\u00fcbut etdi. O ill\u0259r sonradan bel\u0259 xat\u0131rland\u0131 : \u00ab\u018fg\u0259r \u00ab\u00dcmid\u00bb \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fayan nax\u00e7\u0131vanl\u0131lara ya\u015fam, h\u0259yat b\u0259x\u015f etdis\u0259, enerji layih\u0259l\u0259ri T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 Avropan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q, nur g\u0259tirdi.<\/p>\n<p>D\u0259mir \u0130p\u0259k Yolu adland\u0131r\u0131lan Bak\u0131 \u2013Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si il\u0259 \u00ab\u00dcmid\u00bbin varisl\u0259ri artd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130n\u015fas\u0131 il\u0259 nax\u00e7\u0131vanl\u0131lara sevinc b\u0259x\u015f ed\u0259n, \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan bu k\u00f6rp\u00fc il\u0259 72 nax\u00e7\u0131vanl\u0131 g\u0259nc T\u00fcrkiy\u0259nin ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa g\u00f6nd\u0259rildi. Erm\u0259nil\u0259rin muxtar respublika s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 h\u00fccumlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaralanan \u0259sg\u0259rl\u0259r \u00ab\u00dcmid\u00bb vasit\u0259si il\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259y\u0259 apar\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n, muxtar respublikada yaranan \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 vasit\u0259, h\u0259yat, nicat yolu adland\u0131r\u0131lan \u00ab\u00dcmid\u00bbin davam\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n daha m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m olaca\u011f\u0131n\u0131 \u0259minlikl\u0259 bildir\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r inan\u0131rd\u0131 ki, istifad\u0259y\u0259 verildiyi zaman ki\u00e7ik probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 yard\u0131m ed\u0259n k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn ard\u0131c\u0131llar\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyada m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u00ab\u00dcmid\u00bbin varisi olan D\u0259mir \u0130p\u0259k Yolunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Ulu \u00d6nd\u0259rin xidm\u0259tl\u0259rini xat\u0131rladan Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00abBak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu tarixi layih\u0259dir, strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259dir\u2026Bir s\u00f6zl\u0259, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu Avrasiyan\u0131n n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259sinin \u00f6n\u0259mli hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir. Bu yolun f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 yol boyunca yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu artacaq\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 tarixi \u0130p\u0259k Yolunun qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tini iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin birg\u0259 s\u0259yinin n\u0259tic\u0259si adland\u0131rd\u0131. \u00d6t\u0259n ill\u0259rd\u0259 BTQ-nin Nax\u00e7\u0131vana q\u0259d\u0259r uzad\u0131laca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259n\u0259n perspektivl\u0259r d\u0259 realla\u015f\u0131r. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin in\u015fas\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si is\u0259 iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ri daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 F\u00fczuli rayonuna s\u0259f\u0259rl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Horadiz-C\u0259bray\u0131l-Z\u0259ngilan-A\u011fb\u0259nd avtomobil yolunun (Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi) tikintisi il\u0259 tan\u0131\u015f olan Prezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 birinci xan\u0131m Mehriban \u018fliyevaya veril\u0259n m\u0259lumatda qeyd olundu\u011fu kimi, Hac\u0131qabul-Horadiz-A\u011fb\u0259nd-Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin bir hiss\u0259si olan bu yol Z\u0259ngilan\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r rayonlar\u0131 v\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olmaqla, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 prezidentl\u0259rinin imzalad\u0131qlar\u0131 \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259 \u0259ks olunan \u00abT\u0259r\u0259fl\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n q\u0259rb rayonlar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 aras\u0131nda d\u0259hlizin (Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi) a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n v\u0259 h\u0259min d\u0259hlizin davam\u0131 kimi Nax\u00e7\u0131van-Qars d\u0259mir yolunun tikintisinin iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda n\u0259qliyyat-kommunikasiya \u0259laq\u0259l\u0259rinin intensivl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259yini qeyd edirl\u0259r\u00bb b\u0259ndinin realla\u015fmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259- Az\u0259rbaycan qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259srl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n \u0259laq\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r, faktlar says\u0131z-hesabs\u0131z olsa da onlardan bir m\u0259qama n\u0259z\u0259r yetir\u0259k. Qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259rind\u0259 Mustafa Kamal Atat\u00fcrk\u00fcn Kaz\u0131m Qarab\u0259kir Pa\u015faya yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubu xat\u0131rlayaq: \u00ab\u018fld\u0259 bir q\u0259pik paran\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 siz bilirsiniz. H\u0259l\u0259 d\u0259 i\u00e7\u0259rid\u0259 pul \u00fc\u00e7\u00fcn bir m\u0259nb\u0259 tap\u0131lm\u0131r. Ba\u015fqa t\u0259r\u0259fd\u0259n bel\u0259 bir m\u0259nb\u0259 tap\u0131lana q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tind\u0259n bir q\u0259d\u0259r geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 borc alma\u011f\u0131n\u0131z haqda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259nizi v\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259nizi rica edir\u0259m.\u00bb O zaman T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycanda s\u0259firi olan M\u0259mduh \u015e\u00f6vk\u0259t b\u0259y m\u0259ktubu N\u0259riman N\u0259rimanova \u00e7atd\u0131r\u0131r. T\u0259bii ki, laz\u0131mi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilir. T\u00fcrkiy\u0259nin v\u0259ziyy\u0259tini nisb\u0259t\u0259n y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k q\u0131z\u0131l, xeyli yanacaq, \u0259rzaq t\u0259dar\u00fck edilib Qarsa g\u00f6nd\u0259rilir. G\u00f6rk\u0259mli ictimai-siyasi xadim, b\u00f6y\u00fck \u0259dib N\u0259riman N\u0259rimanovun Mustafa Kamal Pa\u015faya yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubda qeyd olunan \u00abPa\u015fam, qarda\u015f qarda\u015fa borc verm\u0259z, \u0259l tutar\u00bb s\u00f6zl\u0259rinin sevincini sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 h\u0259r iki xalq g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131nda hiss etdi. Bu qo\u015fa \u0259lin g\u00fcc\u00fc il\u0259 Bak\u0131-Tbilisi- Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi \u2013\u018frzurum neft \u2013qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdi. \u0130ll\u0259rin s\u0131na\u011f\u0131nda b\u0259rkimi\u015f bu \u0259ll\u0259r birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 d\u0259mir yumru\u011fa \u00e7evril\u0259r\u0259k Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u0259zdi. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 apar\u0131lan b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rind\u0259 d\u0259 h\u0259min \u0259ll\u0259r xar\u00fcq\u0259l\u0259r yarad\u0131r. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin in\u015fas\u0131da t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259ylik r\u0259mzi kimi tunell\u0259rd\u0259n, k\u00f6rp\u00fcl\u0259rd\u0259n, ke\u00e7ir, s\u0131ld\u0131r\u0131m qayalar\u0131 f\u0259th edir. Vaxtil\u0259 S\u0259d\u0259r\u0259kd\u0259 k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birlik r\u0259mzi adland\u0131ran ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, daha ne\u00e7\u0259 niyy\u0259tl\u0259ri ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k \u00ab\u00dcmid\u00bb ilk add\u0131m olsa da ard\u0131c\u0131llar\u0131n\u0131n simas\u0131nda qit\u0259l\u0259ri dola\u015facaq, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yolunu ayd\u0131nlatacaq ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 \u00abya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q\u00bblardan ke\u00e7\u0259c\u0259k, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259b\u0259diyy\u0259t r\u0259mzi kimi bir amal \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcmid v\u0259 arzular\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6rp\u00fcs\u00fc 28 may 1992-ci ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259kl\u0259 \u00abD\u0259mir \u0130p\u0259k Yolu\u00bbnu realla\u015fd\u0131ran, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00abya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q\u00bb yand\u0131ran bu qarda\u015fl\u0131q k\u00f6rp\u00fcs\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259m\u0259, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na a\u00e7\u0131lan qap\u0131s\u0131 oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259di 28 may 1992-ci ild\u0259, M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fcnd\u0259 istifad\u0259y\u0259 veril\u0259n \u00ab\u00dcmid\u00bb k\u00f6rp\u00fcs\u00fc Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n blokadada saxlan\u0131lan, \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fayan, enerji, t\u0259bii qaz, \u0259rzaq sar\u0131dan korluq \u00e7\u0259k\u0259n nax\u00e7\u0131vanl\u0131lara ikiqat sevinc b\u0259x\u015f etm\u0259kl\u0259, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xilaskarl\u0131q missiyas\u0131n\u0131n daha bir n\u00fcmun\u0259si kimi salnam\u0259miz\u0259 yaz\u0131ld\u0131. Erm\u0259nistan\u0131n torpaqlar\u0131m\u0131za h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 blokadada qalan muxtar respublika \u0259halisi \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":480179,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aff53752165366955179232028010468020.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aff53752165366955179232028010468020.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aff53752165366955179232028010468020.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aff53752165366955179232028010468020-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aff53752165366955179232028010468020-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aff53752165366955179232028010468020-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aff53752165366955179232028010468020.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aff53752165366955179232028010468020.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aff53752165366955179232028010468020-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aff53752165366955179232028010468020.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00dcmid v\u0259 arzular\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6rp\u00fcs\u00fc 28 may 1992-ci ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259kl\u0259 \u00abD\u0259mir \u0130p\u0259k Yolu\u00bbnu realla\u015fd\u0131ran, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00abya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q\u00bb yand\u0131ran bu qarda\u015fl\u0131q k\u00f6rp\u00fcs\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259m\u0259, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na a\u00e7\u0131lan qap\u0131s\u0131 oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259di 28 may 1992-ci ild\u0259, M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fcnd\u0259 istifad\u0259y\u0259 veril\u0259n \u00ab\u00dcmid\u00bb k\u00f6rp\u00fcs\u00fc Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n blokadada saxlan\u0131lan, \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fayan, enerji, t\u0259bii qaz, \u0259rzaq sar\u0131dan korluq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/480178"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=480178"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/480178\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/480179"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=480178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=480178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=480178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}