{"id":480827,"date":"2022-05-31T07:31:49","date_gmt":"2022-05-31T04:31:49","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=480827"},"modified":"2022-05-31T07:31:49","modified_gmt":"2022-05-31T04:31:49","slug":"narkomaniya-ag-olum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=480827","title":{"rendered":"Narkomaniya-a\u011f \u00f6l\u00fcm"},"content":{"rendered":"<p>\u0130ngilis kral ail\u0259si 18-ci \u0259srin sonlar\u0131na yax\u0131n s\u00fcr\u0259tli varlanman\u0131n yeni m\u0259nb\u0259yini k\u0259\u015ff etdi. Bu k\u0259\u015ff tiry\u0259k alverind\u0259n ibar\u0259t idi. \u018fvv\u0259ll\u0259r \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 tiry\u0259kd\u0259n ancaq k\u00fcbarlar istifad\u0259 edirdil\u0259r. Lakin hakim dair\u0259l\u0259r t\u0259dric\u0259n d\u0259rk etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r ki, narkotikl\u0259r t\u0259kc\u0259 k\u00fclli miqdarda kapital g\u0259tirmir, o h\u0259m d\u0259 h\u0259min kapital\u0131 \u0259ld\u0259 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6z\u0259l vasit\u0259dir. Bel\u0259 ki, narkotik madd\u0259l\u0259rin say\u0259sind\u0259 g\u0259ncl\u0259rin a\u015f\u0131b-da\u015fan ehtiraslar\u0131n\u0131 &#8220;z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirm\u0259k&#8221; v\u0259 onlar\u0131 ba\u015fqa s\u0259mt\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bel\u0259l\u0259rini bundan sonra art\u0131q \u0259dal\u0259tli c\u0259miyy\u0259t quruculu\u011fu deyil, daha ucuz narkotiki haradan \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259si d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259lik narkotik\u0259 qur\u015fanan adam\u0131n psixologiyas\u0131 da tez korlan\u0131r. H\u0259tta insan \u0259traf al\u0259m\u0259, onun ger\u00e7\u0259klikl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 laqeyidl\u0259\u015fir v\u0259 narkotikl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Bu \u0259ksm\u0259d\u0259niyy\u0259t \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259, kort\u0259bii \u015f\u0259kild\u0259 yaranmay\u0131b.G\u0259ncl\u0259rin v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rin h\u0259min m\u0259d\u0259niyy\u0259tin orbitin\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 ard\u0131c\u0131l\u0131qla ba\u015f verir; Onlar, \u0259n \u0259vv\u0259l, \u00f6zl\u0259rini azad m\u0259h\u0259bb\u0259tin a\u011fu\u015funa at\u0131rlar, &#8220;azad m\u0259h\u0259bb\u0259t&#8221; deyil\u0259n \u015fey is\u0259 \u0259xlaqs\u0131zl\u0131q, m\u0259n\u0259vi poz\u011funluqdan ba\u015fqa bir \u015fey deyildir, lakin bundan sonra \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n \u0259zabl\u0131 x\u0259cal\u0259t hissi depressiyaya s\u0259b\u0259b olur. Amma bu c\u00fcr depressiyalar\u0131 gizl\u0259tm\u0259k, \u00f6rt basd\u0131r etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 &#8220;uymaq&#8221;, &#8220;h\u0259zz almaq&#8221; ehtiyac\u0131 ba\u015f qald\u0131r\u0131r.\u018fcn\u0259bi t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, bir \u00e7ox yeniyetm\u0259l\u0259r il \u0259rzind\u0259ki t\u0259sad\u00fcfi \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259n sonra narkotikl\u0259rin dad\u0131na bax\u0131r. Sonra is\u0259 h\u0259r \u015fey &#8220;plan&#8221;\u00fczr\u0259 gedir. &#8220;H\u0259zz&#8221; al\u0259mind\u0259n qay\u0131dan kimi, real h\u0259yat ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z \u00fcr\u0259k buland\u0131r\u0131r. Bu zaman onu yaln\u0131z bir \u015fey, yenid\u0259n &#8220;uyub&#8221;\u00f6z al\u0259min\u0259 qap\u0131lmaq arzusu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Nisb\u0259t\u0259n y\u00fcng\u00fcl narkotikl\u0259rd\u0259n a\u011f\u0131r narkotikl\u0259r\u0259 ke\u00e7id bu c\u00fcrd\u00fcr. Bundan sonra is\u0259 fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck yaran\u0131r.Narkomanl\u0131\u011fa qur\u015fananlar etiraf edirl\u0259r ki, h\u0259r \u015fey el\u0259 ana\u015fa \u00e7\u0259km\u0259kd\u0259n ba\u015flay\u0131r. G\u00fcman edilir ki, bu, \u00e7ox da z\u0259r\u0259rli deyil. \u018fslind\u0259 is\u0259 ana\u015fa olduqca z\u0259r\u0259rli narkotik madd\u0259dir. Ondan l\u0259zz\u0259t alan, n\u0259\u015f\u0259l\u0259n\u0259n k\u0259s sonra daha a\u011f\u0131r narkotikl\u0259r\u0259 -marixuanaya, heroin\u0259,tiry\u0259k\u0259, kokain\u0259 meyll\u0259nir v\u0259 bununla da h\u0259yat\u0131n\u0131 pu\u00e7 edir; do\u011fmalar\u0131n\u0131, yax\u0131nlar\u0131n\u0131 itirir, f\u0259aliyy\u0259tsizl\u0259\u015fir, t\u0259hsilini yar\u0131m\u00e7\u0131q qoyur, yadda\u015f\u0131 z\u0259ifl\u0259yir, t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc k\u00fctl\u0259\u015fir. D\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc t\u0259l\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, o, m\u00fctl\u0259q h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259li, m\u00fcalic\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. \u018fks t\u0259qdird\u0259 m\u0259hv\u0259, diri-diri \u00f6lm\u0259y\u0259 m\u0259hkumdur. \u0130ndi o da b\u0259lli olur ki, narkotik madd\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0259n \u0259halisi s\u0131x olan m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131 v\u0259 Asiya \u0259razisind\u0259 (x\u00fcsusil\u0259 M\u0259rk\u0259zi v\u0259 C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiyada) yay\u0131lmas\u0131 da t\u0259sad\u00fcfi deyilmi\u015f.<\/p>\n<p>Ke\u00e7\u0259n \u0259srin 80-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 narkomanlara o q\u0259d\u0259r nadir hallarda t\u0259sad\u00fcf olunurdu ki, h\u0259yatda \u00e7oxlar\u0131 onlar\u0131 he\u00e7 vaxt g\u00f6rm\u0259mi\u015f, yaxud nec\u0259 olduqlar\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bilmirdil\u0259r. 1980-c\u0131 ill\u0259rin ortalar\u0131ndan ba\u015flayaraq narkotik \u0259ksm\u0259d\u0259niyy\u0259t \u00f6lk\u0259miz\u0259 \u00fcz tutma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Ac\u0131 t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdik ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan h\u0259min z\u0259ncirin \u0259sas v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli halqalar\u0131ndan birini t\u0259\u015fkil edir. \u00d6lk\u0259mizin Avropa il\u0259 Asiyan\u0131n qov\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fm\u0259si, \u015e\u0259rqd\u0259n Q\u0259rb\u0259, \u015eimala v\u0259 \u0259ks istiqam\u0259t\u0259 \u0259n q\u0131sa yol \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm strateji m\u0259nt\u0259q\u0259 olmas\u0131, onun tranzit \u00f6lk\u0259 kimi \u0259h\u0259miyy\u0259tini daha da art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259biidir ki, bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259t Az\u0259rbaycanda da narkomanl\u0131\u011f\u0131n, narkotik madd\u0259l\u0259rin ticar\u0259tinin v\u00fcs\u0259t almas\u0131na \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd edilm\u0259lidir ki, son ill\u0259r cinay\u0259t t\u00f6r\u0259d\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin t\u0259rkibi d\u0259 xeyli d\u0259yi\u015fmi\u015fdir. \u018fvv\u0259ll\u0259r narkotik vasit\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 cinay\u0259tl\u0259r x\u00fcsusi kontingent, y\u0259ni narkotikl\u0259r\u0259 meylli \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilirdis\u0259, indi bu n\u00f6v cinay\u0259tl\u0259r m\u00fcxt\u0259lif t\u0259b\u0259q\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir. T\u0259hlill\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, narkotikl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb ounmu\u015f 1707 \u015f\u0259xsd\u0259n 439-u g\u0259ncl\u0259r (25.7%), 56-\u0131 qad\u0131nlar (3.3%), 1612-i (94.4%) is\u0259 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259n v\u0259 oxumayan v\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259\u015fkil etmi\u015fl\u0259r. Ke\u00e7\u0259n il \u0259rzind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f \u0259m\u0259liyyat axtar\u0131\u015f t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 qanunsuz d\u00f6vriyy\u0259d\u0259n 245 kq narkotik vasit\u0259l\u0259r (34.6 kq tiry\u0259k, 150 kq marixuana, 13.3 kq heroin, 38.4 kq h\u0259\u015fi\u015f) g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Narkotikl\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 740 fakt a\u015fkar edilmi\u015fdir ki, bu da 2004-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin s\u0259hiyy\u0259 qurumlar\u0131nda qeydiyyatda olmu\u015f 4830 narkoman\u0131n beynalxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 istinad\u0259n narkotikl\u0259r\u0259 olan illik t\u0259l\u0259bat\u0131 579 kq-dan art\u0131q etdiyi halda, qanunsuz d\u00f6vriyy\u0259td\u0259n c\u0259mi 578qr narkotik vasit\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r ki, onlardan da 72,4%-i y\u00fcng\u00fcl t\u0259sir\u0259 malik narkotik madd\u0259 (marixuana) olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>D\u00fcnya statistikas\u0131na g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda 40 mln-dan \u00e7ox adam narkomaniyadan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir, h\u0259r il bu s\u0259b\u0259bd\u0259n 6 mln adam h\u0259lak olur, x\u0259st\u0259l\u0259rin 8-10% i m\u00fcalic\u0259 edil\u0259 bilir. R\u0259smi m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda 18 min narkotik istifad\u0259\u00e7isi var. T\u0259dqiqatlara g\u00f6r\u0259 reall\u0131qda \u00f6lk\u0259mizid\u0259 bu v\u0259 ya dig\u0259r formada narkotikd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 300 mind\u0259n \u00e7oxdur. On il \u0259vv\u0259l narkomanlar 25-39 ya\u015f h\u0259ddini \u0259hat\u0259 edirdil\u0259rs\u0259, bu g\u00fcn art\u0131q 13-14 ya\u015fl\u0131 yeniyetm\u0259l\u0259r d\u0259 narkotik madd\u0259nin tam\u0131n\u0131 dad\u0131blar. Bel\u0259c\u0259 u\u015faqlar t\u0259dric\u0259n narkotik q\u0259bul etm\u0259y\u0259 \u00f6yr\u0259\u015fir. Sonralar Qi\u00e7s v\u0259 hepotit kimi a\u011f\u0131r yolxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 tutulurlar.<\/p>\n<p>Narkomaniya t\u0259kc\u0259 x\u0259st\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t\u0259 b\u00f6y\u00fck ziyan vuran sosial x\u0259st\u0259likdir. \u018fg\u0259r h\u0259r k\u0259s b\u00fct\u00fcn \u0259traf\u0131na diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259rs\u0259, onun g\u0259l\u0259c\u0259k rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Odur ki, valideynl\u0259r, m\u00fc\u0259lliml\u0259r, dost-tan\u0131\u015flar, qohum-qon\u015fular narkotik vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259rin d\u0259rhal \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na v\u0259 stasionar m\u00fcalic\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259kl\u0259rini \u0259sirg\u0259m\u0259m\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Narkoman cinay\u0259tkar deyil, cinay\u0259tin qurban\u0131d\u0131r. Narkomaniya r\u00fc\u015feymd\u0259 bo\u011fulsa, narkotik madd\u0259l\u0259rin al\u0131\u015f-veri\u015fi y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131lsa, qurbanlar da olmaz. \u018fsas h\u0259d\u0259f narkotik vasit\u0259l\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn yuxuya ged\u0259nl\u0259ri ay\u0131ltmaqdan \u00f6tr\u00fc h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ham\u0131 vahid c\u0259bh\u0259d\u0259 birl\u0259\u015fib &#8220;a\u011f \u00f6l\u00fcm&#8221;l\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qalxmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Fidan G\u00f6z\u0259lova<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ngilis kral ail\u0259si 18-ci \u0259srin sonlar\u0131na yax\u0131n s\u00fcr\u0259tli varlanman\u0131n yeni m\u0259nb\u0259yini k\u0259\u015ff etdi. Bu k\u0259\u015ff tiry\u0259k alverind\u0259n ibar\u0259t idi. \u018fvv\u0259ll\u0259r \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 tiry\u0259kd\u0259n ancaq k\u00fcbarlar istifad\u0259 edirdil\u0259r. Lakin hakim dair\u0259l\u0259r t\u0259dric\u0259n d\u0259rk etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r ki, narkotikl\u0259r t\u0259kc\u0259 k\u00fclli miqdarda kapital g\u0259tirmir, o h\u0259m d\u0259 h\u0259min kapital\u0131 \u0259ld\u0259 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6z\u0259l vasit\u0259dir. Bel\u0259 ki, narkotik madd\u0259l\u0259rin say\u0259sind\u0259 g\u0259ncl\u0259rin a\u015f\u0131b-da\u015fan ehtiraslar\u0131n\u0131 &#8220;z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirm\u0259k&#8221; v\u0259 onlar\u0131 ba\u015fqa s\u0259mt\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bel\u0259l\u0259rini bundan sonra art\u0131q \u0259dal\u0259tli c\u0259miyy\u0259t quruculu\u011fu deyil, daha ucuz narkotiki haradan \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259si d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259c\u0259kdir. \u00dcst\u0259lik narkotik\u0259 qur\u015fanan adam\u0131n psixologiyas\u0131 da tez korlan\u0131r. H\u0259tta&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":480828,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1045244.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1045244.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1045244.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1045244-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1045244-487x365.jpg",487,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1045244.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1045244.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1045244.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1045244-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1045244.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130ngilis kral ail\u0259si 18-ci \u0259srin sonlar\u0131na yax\u0131n s\u00fcr\u0259tli varlanman\u0131n yeni m\u0259nb\u0259yini k\u0259\u015ff etdi. Bu k\u0259\u015ff tiry\u0259k alverind\u0259n ibar\u0259t idi. \u018fvv\u0259ll\u0259r \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 tiry\u0259kd\u0259n ancaq k\u00fcbarlar istifad\u0259 edirdil\u0259r. Lakin hakim dair\u0259l\u0259r t\u0259dric\u0259n d\u0259rk etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r ki, narkotikl\u0259r t\u0259kc\u0259 k\u00fclli miqdarda kapital g\u0259tirmir, o h\u0259m d\u0259 h\u0259min kapital\u0131 \u0259ld\u0259 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6z\u0259l vasit\u0259dir. Bel\u0259 ki, narkotik madd\u0259l\u0259rin say\u0259sind\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/480827"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=480827"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/480827\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/480828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=480827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=480827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=480827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}