{"id":481429,"date":"2022-06-01T12:07:15","date_gmt":"2022-06-01T09:07:15","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=481429"},"modified":"2022-06-01T12:07:15","modified_gmt":"2022-06-01T09:07:15","slug":"autizm-inkluziv-t%c9%99hsil-saglamliq-imkanlari-m%c9%99hdud-usaqlarla-bagli-musahib%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=481429","title":{"rendered":"Autizm, inkl\u00fcziv t\u0259hsil &#8211; Sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131 m\u0259hdud u\u015faqlarla ba\u011fl\u0131 M\u00dcSAH\u0130B\u018f"},"content":{"rendered":"<p>Bildiyiniz kimi, inkl\u00fcziv t\u0259hsil \u00fcmumi t\u0259hsilin ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan olmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan v\u0259 b\u00fct\u00fcn u\u015faqlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif ehtiyaclar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0259saslanan inki\u015faf prosesidir. Bu,\u00a0<a title=\"sa\u011flaml\u0131q x\u0259b\u0259rl\u0259ri\" href=\"https:\/\/xanim.az\/saglamliq-xeberleri\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">sa\u011flaml\u0131q<\/a>\u00a0imkanlar\u0131 m\u0259hdud u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131n\u0131 da t\u0259min edir.<\/p>\n<p>\u0130nkl\u00fcziv t\u0259hsill\u0259, sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131 m\u0259hdud u\u015faqlarla ba\u011fl\u0131\u00a0<a title=\"en son xeberler 2022\" href=\"https:\/\/sonxeber.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sonxeber.az<\/a>-\u0131n suallar\u0131n\u0131 pedaqoq\u00a0<b>Ziv\u0259r Xanlarova<\/b>\u00a0cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><b>&#8211; B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada oldu\u011fu kimi, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 autizmd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n u\u015faqlar \u00e7oxdur. Bu u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 prosesi nec\u0259 ba\u015f verir?<br \/>\n<\/b><br \/>\n&#8211; H\u0259r bir u\u015faq kimi, autizmli u\u015faqlar\u0131n da d\u00f6vl\u0259t m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil almaq h\u00fcququ var. Dig\u0259r \u0259lilliyi olan u\u015faqlar kimi, autizmli u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 yerli t\u0259hsil qurumunun n\u0259zdind\u0259ki psixoloji, tibbi-pedaqoji komissiya valideynl\u0259rin d\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n diaqnozuna g\u00f6r\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259hsilin t\u0259\u015fkili formas\u0131n\u0131 t\u0259yin edir.<\/p>\n<p><b>&#8211; Sizc\u0259, h\u0259r m\u0259kt\u0259bd\u0259 bu u\u015faqlarla i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259k yet\u0259rinc\u0259 m\u00fc\u0259llim varm\u0131?<br \/>\n<\/b><br \/>\n&#8211; \u00d6z \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n pe\u015f\u0259kar m\u00fc\u0259lliml\u0259r olsa da, amma bir \u00e7ox valideynl\u0259rin \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri, \u0259lb\u0259tt\u0259, m\u0259hz bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259dir. Onlar\u0131n s\u0131x\u0131nt\u0131lar\u0131 h\u0259r m\u0259kt\u0259bd\u0259 \u00f6vladlar\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259k m\u00fc\u0259lliml\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fmamalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu problem regionlarda daha \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Art\u0131q t\u0259hsil qanunlar\u0131m\u0131za \u0259sas\u0259n, \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 inkl\u00fczivlik pedaqoji proses \u0259sas prinsipl\u0259rd\u0259n biridir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir m\u00fc\u0259llimin v\u0259zif\u0259sidir ki, bu sah\u0259d\u0259 bilik ve bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 art\u0131rs\u0131n.<\/p>\n<p><b>&#8211; Bildiyimiz q\u0259d\u0259ril\u0259, bu u\u015faqlar daha h\u0259ssas olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlara daha h\u0259ssas yana\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<\/b><br \/>\n&#8211; \u018flb\u0259tt\u0259, u\u015fa\u011fa yana\u015fmam\u0131z do\u011fru olmal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6nc\u0259 autizmli u\u015faqlar\u0131n \u00fcmumi \u0259lam\u0259tl\u0259rini, xarakterl\u0259rini, \u00f6yr\u0259nm\u0259 tipl\u0259rini bilm\u0259li, bu u\u015faqlarla i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz t\u0259lim metodlar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259li, buradan yola \u00e7\u0131xaraq, h\u0259r bir u\u015fa\u011fa f\u0259rdi yana\u015f\u0131b, n\u0259 \u00f6yr\u0259d\u0259c\u0259yimizi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki autizmli u\u015faqlar da, dig\u0259r u\u015faqlar kimi, bir-birind\u0259n f\u0259rdi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nirl\u0259r. Daun sindromlu v\u0259 dig\u0259r \u0259lilliyi olan u\u015faqlar da bel\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n<p><b>&#8211; \u0130nkl\u00fcziv t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb?<br \/>\n<\/b><br \/>\n&#8211; \u00d6lk\u0259mizd\u0259 2018-2024-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 inkl\u00fcziv t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 q\u0259bul edilib. El\u0259 bu t\u0259dris ilind\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin \u0259mri il\u0259 inkl\u00fcziv sinifl\u0259r t\u0259\u015fkil ed\u0259n m\u0259kt\u0259bl\u0259rin say\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131b. \u00dcmidvericidir ki, universitetl\u0259rd\u0259 d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 art\u0131rmaq ist\u0259y\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn pe\u015f\u0259kar m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n inkl\u00fczivlik t\u0259dris olunur. Bu m\u00f6vzuda konfranslar, t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilir. \u00d6nc\u0259 d\u0259 qeyd etdiyim kimi art\u0131q t\u0259hsil qanunlar\u0131m\u0131zda inkl\u00fczivlik \u0259sas prinsipl\u0259rd\u0259n biridir. \u0130nkl\u00fcziv t\u0259hsil \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 \u0259lilliyi olan u\u015faqlar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 autizmli u\u015faqlar\u0131n inkisaf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r verir. \u0130nkl\u00fcziv t\u0259hsilin t\u0259tbiqi b\u00fct\u00fcn u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsild\u0259 olan ehtiyaclar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131d\u0131r. \u00dcmid edirik ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rimizd\u0259 inkl\u00fcziv t\u0259hsil do\u011fru \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq olunacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bildiyiniz kimi, inkl\u00fcziv t\u0259hsil \u00fcmumi t\u0259hsilin ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan olmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan v\u0259 b\u00fct\u00fcn u\u015faqlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif ehtiyaclar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0259saslanan inki\u015faf prosesidir. Bu,\u00a0sa\u011flaml\u0131q\u00a0imkanlar\u0131 m\u0259hdud u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131n\u0131 da t\u0259min edir. \u0130nkl\u00fcziv t\u0259hsill\u0259, sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131 m\u0259hdud u\u015faqlarla ba\u011fl\u0131\u00a0Sonxeber.az-\u0131n suallar\u0131n\u0131 pedaqoq\u00a0Ziv\u0259r Xanlarova\u00a0cavabland\u0131r\u0131b. &#8211; B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada oldu\u011fu kimi, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 autizmd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n u\u015faqlar \u00e7oxdur. Bu u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 prosesi nec\u0259 ba\u015f verir? &#8211; H\u0259r bir u\u015faq kimi, autizmli u\u015faqlar\u0131n da d\u00f6vl\u0259t m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil almaq h\u00fcququ var. Dig\u0259r \u0259lilliyi olan u\u015faqlar kimi, autizmli u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 yerli t\u0259hsil qurumunun n\u0259zdind\u0259ki psixoloji, tibbi-pedaqoji&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":481430,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1630738504976597_71654074009.jpg",550,292,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1630738504976597_71654074009.jpg",550,292,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1630738504976597_71654074009.jpg",550,292,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1630738504976597_71654074009-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1630738504976597_71654074009.jpg",550,292,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1630738504976597_71654074009.jpg",550,292,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1630738504976597_71654074009.jpg",550,292,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1630738504976597_71654074009.jpg",550,292,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1630738504976597_71654074009-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1630738504976597_71654074009.jpg",550,292,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bildiyiniz kimi, inkl\u00fcziv t\u0259hsil \u00fcmumi t\u0259hsilin ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan olmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan v\u0259 b\u00fct\u00fcn u\u015faqlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif ehtiyaclar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0259saslanan inki\u015faf prosesidir. Bu,\u00a0sa\u011flaml\u0131q\u00a0imkanlar\u0131 m\u0259hdud u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131n\u0131 da t\u0259min edir. \u0130nkl\u00fcziv t\u0259hsill\u0259, sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131 m\u0259hdud u\u015faqlarla ba\u011fl\u0131\u00a0Sonxeber.az-\u0131n suallar\u0131n\u0131 pedaqoq\u00a0Ziv\u0259r Xanlarova\u00a0cavabland\u0131r\u0131b. &#8211; B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada oldu\u011fu kimi, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 autizmd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n u\u015faqlar \u00e7oxdur. Bu u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/481429"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=481429"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/481429\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/481430"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=481429"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=481429"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=481429"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}