{"id":484649,"date":"2022-06-11T20:37:42","date_gmt":"2022-06-11T17:37:42","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=484649"},"modified":"2022-06-11T20:37:42","modified_gmt":"2022-06-11T17:37:42","slug":"%c9%99rzaq-qitligi-ehtimali-az%c9%99rbaycanda-problem-olacaq-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=484649","title":{"rendered":"\u018frzaq q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 EHT\u0130MALI: Az\u0259rbaycanda problem olacaq? &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Ekspertl\u0259r iddia edirl\u0259r ki, Erm\u0259nistanda v\u0259ziyy\u0259t b\u0259rbadd\u0131r. \u0130r\u0259van \u00fcmidini A\u0130\u0130-y\u0259 ba\u011flay\u0131b. G\u00fcrc\u00fcstan da \u00e7\u0259tin durumdad\u0131r. Rusiyan\u0131n tax\u0131l ixrac\u0131na g\u00f6r\u0259 r\u00fcsumu h\u0259r d\u0259f\u0259 art\u0131rmas\u0131 Tbilisid\u0259 narahatl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olur. Az\u0259rbaycan is\u0259 n\u0259inki \u00f6z\u00fcn\u00fc z\u0259ruri \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r, h\u0259tta ixrac potensial\u0131na da sahibdir.<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<strong><a href=\"http:\/\/kaspi.az\/cenubi-qafqazda-erzaq-qitligi-gozlenilir?fbclid=IwAR2BYz2EhtBbLzEqLT3a2Clk5-3w7L4cw_Xyd3143BdYqTeqKsmlQH8S6Dg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201cKaspi\u201d<\/a><\/strong>\u00a0q\u0259zetinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Rusiyan\u0131n Ukraynada ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcharib\u0259 uzand\u0131qca d\u00fcnyada qlobal acl\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259si d\u0259 art\u0131r. Sayca alt\u0131nc\u0131 sanksiya paketin\u0259 baxmayaraq, Rusiya geri \u00e7\u0259kilmir. M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, h\u0259m Rusiya, h\u0259m d\u0259 Ukrayna bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259ri tax\u0131l v\u0259 dig\u0259r z\u0259ruri \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259chiz edirdi. \u0130ndi is\u0259 v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fib. Rusiya sanksiya s\u0259b\u0259bind\u0259n m\u0259hsullar\u0131n\u0131 ixrac ed\u0259 bilmir, Ukraynan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 is\u0259 Rusiya al\u0131b. M\u00fcharib\u0259d\u0259n \u00f6nc\u0259 Ukrayna bu\u011fdan\u0131, \u0259sas\u0259n, Qara d\u0259niz limanlar\u0131 il\u0259 ixrac edirdi. Rusiyan\u0131n h\u0259min limanlar\u0131 ba\u011flamas\u0131 il\u0259 v\u0259ziyy\u0259t kritik h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p>Moskva iddia edir ki, b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r art\u0131q acl\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dirl\u0259r v\u0259 \u0259g\u0259r Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiya siyas\u0259ti davam ed\u0259rs\u0259, bu, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131al\u0131nmaz n\u0259tic\u0259l\u0259r yarada bil\u0259r. BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (FAO) Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r ofisinin direktoru Oleq Kobyakovun verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, d\u00fcnya bazar\u0131nda Rusiya v\u0259 Ukrayna tax\u0131l\u0131n\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259c\u0259k he\u00e7 kim yoxdur. Rusiya v\u0259 Ukraynan\u0131n tax\u0131l bazar\u0131nda tutdu\u011fu pay 30 faizi \u00f6t\u00fcr. \u00d6t\u0259n il Rusiya 35 milyon, Ukrayna 12 milyon ton tax\u0131l ixrac edib. \u018frzaq t\u0259chizat\u0131nda fasil\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131 v\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin k\u0259skin artmas\u0131 milli iqtisadiyyatlarda b\u00f6hran v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si yarad\u0131r. \u00a0Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, C\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259ri &#8211; Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u00f6z ehtiyaclar\u0131n\u0131, dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 Rusiyadan t\u0259dar\u00fck olunan tax\u0131l hesab\u0131na \u00f6d\u0259yir. B\u0259s ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda C\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 n\u0259 yerd\u0259dir?<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u0259rzaq ehtiyat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox ciddi add\u0131mlar at\u0131l\u0131b, g\u0259rginlik proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131r. T\u0259hlil\u00e7il\u0259r tax\u0131l \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fqa bazarlar\u0131n oldu\u011funu deyir v\u0259 \u0259mindil\u0259r ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 bu\u011fda q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fanmayacaq. Ekspertl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, fevralda prezidentl\u0259r \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Vladimir Putin t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda sazi\u015f imzaland\u0131qdan sonra Moskva Bak\u0131n\u0131 bitki\u00e7ilik m\u0259hsullar\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 tax\u0131l il\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Bundan ba\u015fqa, pay\u0131zda \u00f6lk\u0259d\u0259 1 milyon 15 min 685 hektar sah\u0259d\u0259 tax\u0131l \u0259kilib. D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n fermerl\u0259r\u0259 istehsal\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftli \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 texnikan\u0131n al\u0131nmas\u0131nda d\u0259st\u0259k v\u0259 ya subsidiyalar verilir. Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259inki \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259rzaqla t\u0259min etm\u0259k, h\u0259tta onu ixrac etm\u0259k potensial\u0131 var. Tax\u0131l al\u0131nmas\u0131nda Rusiya t\u0259r\u0259fd\u0259n problem yaranarsa, se\u00e7im kimi Qazax\u0131stan variant\u0131 da var. D\u00f6vl\u0259t ist\u0259s\u0259, bu\u011fdan\u0131 baha alar, ucuz satar. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 el\u0259 bir problem yaranas\u0131 deyil. \u018fl\u0259lx\u00fcsus indi, \u00e7\u00fcnki h\u0259l\u0259 bir ne\u00e7\u0259 ayl\u0131q ehtiyat var. Sahibkarlar da bildirir ki, birc\u0259 da\u015f\u0131nma x\u0259rcl\u0259ri baha ba\u015fa g\u0259l\u0259r ki, onu da d\u00f6vl\u0259tin verdiyi subsidiya il\u0259 h\u0259ll etm\u0259k olar. D\u00fcnya bazar\u0131nda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r tax\u0131l var, sad\u0259c\u0259 qiym\u0259tl\u0259r baha olacaq.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistana g\u0259ldikd\u0259, h\u0259r il 400 min tona yax\u0131n tax\u0131l istehlak ed\u0259n \u00f6lk\u0259 onun \u0259sas hiss\u0259sini Rusiyadan idxal edir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Erm\u0259nistanda v\u0259ziyy\u0259t daha m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir. \u018frzaq q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 haql\u0131 qorxu var. \u201cAravot\u201d q\u0259zetinin yazd\u0131\u011f\u0131 kimi, Rusiya avqustun 31-d\u0259k A\u0130\u0130 \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 tax\u0131l v\u0259 \u015f\u0259k\u0259r ixrac\u0131na qada\u011fa qoyanda Erm\u0259nistan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 t\u0259\u015fvi\u015f i\u00e7ind\u0259 \u0259rzaq alma\u011fa ba\u015flay\u0131b. \u0130qtisad\u00e7\u0131 ekspert Hrant Mikaelyan deyir ki, Erm\u0259nistanda pay\u0131z\u0131n sonuna q\u0259d\u0259r tax\u0131l ehtiyat\u0131 var, amma sonra onu almaq laz\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259k. \u0130r\u0259van A\u0130\u0130-y\u0259 \u00fcmid edir. Bununla bel\u0259, h\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 sazi\u015fl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, Rusiya kvotadank\u0259nar tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 embarqo qoyub. M\u0259qs\u0259d d\u0259 odur ki, A\u0130\u0130-d\u0259ki t\u0259r\u0259fda\u015flar d\u00fcnya bazar\u0131nda Rusiya tax\u0131l\u0131n\u0131n alq\u0131-satq\u0131s\u0131 zaman\u0131 qiym\u0259t f\u0259rqi il\u0259 oynay\u0131b spekulyasiya etm\u0259sinl\u0259r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n tax\u0131l idxal\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u0259linc\u0259, Mikayelyan\u0131n fikrinc\u0259, bu, m\u00fcmk\u00fcn deyil: \u201cAB\u015e v\u0259 Kanadan\u0131n t\u0259klifl\u0259ri var, amma \u0259min\u0259m ki, onlar ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kl\u0259r v\u0259 \u00e7\u0259tin ki, Erm\u0259nistan n\u0259y\u0259s\u0259 nail ola bilsin\u201d.<\/p>\n<p>\u0130ld\u0259 700 min tona yax\u0131n tax\u0131l istehlak edil\u0259n, onun da b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini Rusiyadan idxal ed\u0259n G\u00fcrc\u00fcstanda, dem\u0259k olar ki, bu\u011fda ehtiyat\u0131 qalmay\u0131b, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu\u011fda emal\u0131 zavodlar\u0131 f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131r\u0131r. Rusiya G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n \u0259sas bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcs\u00fc olaraq qal\u0131r. Rusiyan\u0131n tax\u0131l ixrac\u0131na g\u00f6r\u0259 r\u00fcsumu h\u0259r d\u0259f\u0259 art\u0131rmas\u0131 Tbilisid\u0259 narahatl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olur. May\u0131n ortalar\u0131nda G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Tax\u0131l v\u0259 Un \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Levan Silagava bildirib ki, G\u00fcrc\u00fcstanda q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan qanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n, unun idxal\u0131na vergi s\u0131f\u0131rd\u0131r, bu\u011fda is\u0259 \u00fcz\u0259n m\u0259z\u0259nn\u0259 il\u0259 t\u0259nziml\u0259nir v\u0259 bu g\u00fcn h\u0259r tona g\u00f6r\u0259 120 dollard\u0131r. G\u00fcrc\u00fcstanda kommersiya istehlak\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn iyulun 1-d\u0259n qaz tarifl\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n elan edilm\u0259si \u00e7\u00f6r\u0259k s\u0259nayesi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 s\u00fcrpriz olub. \u00c7\u00f6r\u0259k \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Malxaz Dolidzenin verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bir ne\u00e7\u0259 qazpaylay\u0131c\u0131 \u015firk\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn qaz tarifl\u0259rini art\u0131racaq. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, c\u0259mi bir-iki g\u00fcn \u0259vv\u0259l Maliyy\u0259 Nazirliyind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00a0m\u00fczakir\u0259 olunub, amma he\u00e7 kim qaz tarifl\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 dil\u0259 g\u0259tirm\u0259yib. Dolidze bildirib ki, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259s\u0259, o zaman h\u0259r k\u0259s \u00e7\u00f6r\u0259yin bahala\u015fmas\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspertl\u0259r iddia edirl\u0259r ki, Erm\u0259nistanda v\u0259ziyy\u0259t b\u0259rbadd\u0131r. \u0130r\u0259van \u00fcmidini A\u0130\u0130-y\u0259 ba\u011flay\u0131b. G\u00fcrc\u00fcstan da \u00e7\u0259tin durumdad\u0131r. Rusiyan\u0131n tax\u0131l ixrac\u0131na g\u00f6r\u0259 r\u00fcsumu h\u0259r d\u0259f\u0259 art\u0131rmas\u0131 Tbilisid\u0259 narahatl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olur. Az\u0259rbaycan is\u0259 n\u0259inki \u00f6z\u00fcn\u00fc z\u0259ruri \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r, h\u0259tta ixrac potensial\u0131na da sahibdir. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0\u201cKaspi\u201d\u00a0q\u0259zetinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik. Rusiyan\u0131n Ukraynada ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcharib\u0259 uzand\u0131qca d\u00fcnyada qlobal acl\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259si d\u0259 art\u0131r. Sayca alt\u0131nc\u0131 sanksiya paketin\u0259 baxmayaraq, Rusiya geri \u00e7\u0259kilmir. M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, h\u0259m Rusiya, h\u0259m d\u0259 Ukrayna bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259ri tax\u0131l v\u0259 dig\u0259r z\u0259ruri \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259chiz edirdi. \u0130ndi is\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":346266,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/erzaq_mehsullari.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/erzaq_mehsullari.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/erzaq_mehsullari.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/erzaq_mehsullari-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/erzaq_mehsullari-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/erzaq_mehsullari.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/erzaq_mehsullari.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/erzaq_mehsullari.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/erzaq_mehsullari-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/erzaq_mehsullari.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspertl\u0259r iddia edirl\u0259r ki, Erm\u0259nistanda v\u0259ziyy\u0259t b\u0259rbadd\u0131r. \u0130r\u0259van \u00fcmidini A\u0130\u0130-y\u0259 ba\u011flay\u0131b. G\u00fcrc\u00fcstan da \u00e7\u0259tin durumdad\u0131r. Rusiyan\u0131n tax\u0131l ixrac\u0131na g\u00f6r\u0259 r\u00fcsumu h\u0259r d\u0259f\u0259 art\u0131rmas\u0131 Tbilisid\u0259 narahatl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olur. Az\u0259rbaycan is\u0259 n\u0259inki \u00f6z\u00fcn\u00fc z\u0259ruri \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r, h\u0259tta ixrac potensial\u0131na da sahibdir. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0\u201cKaspi\u201d\u00a0q\u0259zetinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik. Rusiyan\u0131n Ukraynada ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcharib\u0259 uzand\u0131qca d\u00fcnyada&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/484649"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=484649"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/484649\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/346266"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=484649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=484649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=484649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}