{"id":485591,"date":"2022-06-15T08:53:08","date_gmt":"2022-06-15T05:53:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=485591"},"modified":"2022-06-15T08:53:08","modified_gmt":"2022-06-15T05:53:08","slug":"az%c9%99rbaycana-ugur-g%c9%99tir%c9%99n-siyas%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=485591","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycana u\u011fur g\u0259tir\u0259n siyas\u0259t"},"content":{"rendered":"<div class=\"content lead font-weight-normal\">\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin 14 iyul 1969-cu ild\u0259 birinci d\u0259f\u0259 respublikam\u0131zda siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi taleyind\u0259 misilsiz rol oynad\u0131. Onun h\u0259yata ke\u00e7irdiyi m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc iqtisadi siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 1969-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r SSR\u0130-nin aqrar \u0259yal\u0259ti kimi tan\u0131nan Az\u0259rbaycan h\u0259min tarixd\u0259n sonra inki\u015faf etmi\u015f s\u0259naye \u00f6lk\u0259sin\u0259, elmi-texniki t\u0259r\u0259qqinin geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq olundu\u011fu respublikaya, y\u00fcks\u0259k m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131nan diyara \u00e7evrildi. Az\u0259rbaycanda ged\u0259n prosesl\u0259ri analiz ed\u0259n ist\u0259nil\u0259n siyasi ekspert qeyd edir ki, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. Sonralar h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fan ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdir: \u201cB\u0259li, m\u0259n ist\u0259yirdim ki, Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qil olsun. H\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n. \u00c7\u00fcnki ist\u0259nil\u0259n m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259sas\u0131nda iqtisadiyyat durur\u201d.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan SSR-in r\u0259hb\u0259ri, sonra Moskvada y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 olanda, o el\u0259 bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi ki, Az\u0259rbaycana olan h\u00fccumlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilirdi. Ona g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 ist\u0259m\u0259y\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259r daimi \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar ki, Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259zif\u0259d\u0259n getsin v\u0259 sonra respublikam\u0131za qar\u015f\u0131 \u00f6z pis niyy\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irsinl\u0259r. Bu q\u00fcvv\u0259l\u0259r birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 m\u0259nfur qon\u015fular\u0131m\u0131z olan erm\u0259nil\u0259r, dig\u0259r erm\u0259ni xisl\u0259tlil\u0259r v\u0259 milli satq\u0131nlar idi. B\u00fct\u00fcn bu \u00fcns\u00fcrl\u0259r ba\u015fda Muxail Qorba\u00e7ov olmaqla 1987-ci ilin oktyabr\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyevin istefas\u0131na nail oldular.<\/p>\n<p>\u0130stefadan \u00e7ox q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra Qorba\u00e7ovun m\u00fc\u015faviri olan erm\u0259ni Aqanbekyan Fransan\u0131n \u201cHumanite\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirdi ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycandan ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 Erm\u0259nistana verilm\u0259lidir. V\u0259 bildirdi ki, m\u0259nim bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Qorba\u00e7ovla s\u00f6hb\u0259tim olub. El\u0259 \u00f6z\u00fc d\u0259 bilm\u0259d\u0259n b\u00fcruz\u0259 verdi ki, bu i\u015fin arxas\u0131nda Mixail Qorba\u00e7ov durur. Ondan sonra m\u0259lum hadis\u0259l\u0259r ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259n b\u0259z\u0259n fikirl\u0259\u015fir\u0259m ki, b\u0259lk\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n bel\u0259 g\u00f6rk\u0259mli o\u011fluna qar\u015f\u0131 kampaniyada milli satq\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015ftirak\u0131na g\u00f6r\u0259 Allah bizi c\u0259zaland\u0131rd\u0131 v\u0259 ba\u015f\u0131m\u0131za bel\u0259 faci\u0259l\u0259r g\u0259ldi.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, 1990-c\u0131 ilin yanvar ay\u0131n\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Bak\u0131ya v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r \u0259razil\u0259rin\u0259 qo\u015fun yeridildi v\u0259 b\u00f6y\u00fck q\u0131r\u011f\u0131nlar oldu. O vaxt istefada olan Heyd\u0259r \u018fliyev s\u0259hh\u0259tinin pis olmas\u0131na baxmayaraq \u00f6vladlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 Moskvada Az\u0259rbaycan\u0131n daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k xalq\u0131m\u0131za ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 verdi v\u0259 bu hadis\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259sas g\u00fcnahkar kimi o vaxtk\u0131 respublika v\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyini, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 Qorba\u00e7ovu g\u00f6st\u0259rdi. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bel\u0259 idi v\u0259 20 Yanvar q\u0131r\u011f\u0131n\u0131na verilmi\u015f birinci siyasi qiym\u0259t idi.<\/p>\n<p>Bu hadis\u0259d\u0259n sonra m\u0259lumdur ki, Ulu \u00d6nd\u0259rimiz\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck h\u00fccumlar ba\u015flad\u0131. M\u0259n o vaxt Elml\u0259r Akademiyas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m. Bizim kollektiv \u00e7ox maraql\u0131 elmi t\u0259dqiqatlar apar\u0131rd\u0131. He\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcrd\u00fck ki, n\u0259 vaxtsa siyasi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Kollektivimizin ad\u0131ndan Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan \u00e7irkin kampaniyaya \u00f6z k\u0259skin etiraz\u0131m\u0131z\u0131 bildirirdik. \u018fvv\u0259ll\u0259r bu m\u00fcraci\u0259tl\u0259ri Bak\u0131dan g\u00f6nd\u0259rirdik, lakin ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fck ki, m\u00fcraci\u0259tl\u0259r he\u00e7 vaxt \u00f6z \u00fcnvan\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131r. Odur ki, m\u0259cbur olub Moskvadan g\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131q. M\u0259n bird\u0259n o vaxtk\u0131 SSR\u0130-nin tan\u0131nm\u0131\u015f ictimai, siyasi xadiml\u0259rin\u0259, d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na 10,15 teleqram g\u00f6nd\u0259rirdim. Teleqramlarda o vaxtk\u0131 respublika v\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyini ittiham edirdik. Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259ri g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k ona qar\u015f\u0131 apar\u0131lan kampaniyaya \u00f6z k\u0259skin etiraz\u0131m\u0131z\u0131 bildirirdik.<\/p>\n<p>M\u0259n o d\u00f6vrd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259leyhin\u0259 yaz\u0131 d\u0259rc ed\u0259n q\u0259zetl\u0259rin redaksiyas\u0131na ged\u0259r\u0259k haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z cavablar\u0131 t\u0259qdim edirdim dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131m amma cavablar\u0131 d\u0259rc etmirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Yad\u0131mdad\u0131r, \u201c\u0130zvestiya\u201d q\u0259zetinin \u0259lav\u0259si olan \u201cNedelya\u201d q\u0259zetind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259leyhin\u0259 \u00e7ox h\u0259qiq\u0259t\u0259 uy\u011fun olmayan yaz\u0131 d\u0259rc etmi\u015fdil\u0259r. M\u0259n o q\u0259zetin redaktorunun m\u00fcavinin yan\u0131nda oldum. K\u0259skin s\u00f6hb\u0259timiz oldu. Haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z cavab\u0131 t\u0259qdim etdim v\u0259 bildirdim ki, siz demokratiyadan, a\u015fkarl\u0131qdan dan\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z, \u0259g\u0259r bel\u0259dirs\u0259, bizim cavablar\u0131m\u0131z\u0131 da d\u0259rc edin. Dedi baxaca\u011f\u0131q, amma d\u0259rc etm\u0259dil\u0259r. Biz bir d\u0259f\u0259 Moskvada olanda C\u0259lal m\u00fc\u0259llim \u201c\u0130zvestiya\u201d q\u0259zetinin ba\u015f redaktorunun 1-ci m\u00fcavininin telefonunu tap\u0131b ona z\u0259ng etdi. \u00d6z\u00fcn\u00fc t\u0259qdim etdi ki, m\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev qarda\u015f\u0131yam &#8211; akademik C\u0259lal \u018fliyev. Dedi ki, m\u0259n Moskvadayam. \u201cNedelya\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc olunan Heyd\u0259r \u018fliyevin haqq\u0131nda olan yaz\u0131ya etiraz\u0131m\u0131 bildirir\u0259m. \u0130st\u0259rdim ki, redaksiyaya g\u0259lim bizim cavab\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259qdim edim v\u0259 onu d\u0259rc ed\u0259siniz. S\u00f6hb\u0259t \u0259snas\u0131nda o, n\u0259 dedis\u0259 C\u0259lal m\u00fc\u0259llim b\u0259rk hirsl\u0259ndi v\u0259 m\u00fcavin\u0259 layiq oldu\u011fu s\u00f6zl\u0259ri dedi, telefonu qapatd\u0131.<\/p>\n<p>Biz Moskvada olanda xarici agentlikl\u0259rin v\u0259 q\u0259zetl\u0259rin Moskvadak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259ri il\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259 yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131q. Bir d\u0259f\u0259 \u201cAso\u015feytid Press\u201d a\u011fentliyinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si il\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131q. Biz ona xeyli material, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259rc olunmayan m\u00fcraci\u0259tl\u0259rimizi t\u0259qdim etdik.<\/p>\n<p>C\u0259lal m\u00fc\u0259llim Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan \u00e7irkin kampaniyaya etiraz\u0131n\u0131 bildirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Moskvada D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259si s\u0259drinin 1-ci m\u00fcavini il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p>Bir epizod deyim. Biz C\u0259lal m\u00fc\u0259lliml\u0259 1990-c\u0131 ild\u0259 Minskd\u0259 \u00fcmumittifaq konfrans\u0131nda i\u015ftirak edirdik. Ax\u015fam mehmanxanada olark\u0259n Moskvadan x\u0259b\u0259rl\u0259r proqram\u0131 ba\u015flad\u0131. Apar\u0131c\u0131 Tatyana Mitkova anons verdi ki, bu g\u00fcn sabiq Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc, SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini Heyd\u0259r \u018fliyev Qorba\u00e7ovun apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259ti k\u0259skin t\u0259nqid edib. V\u0259 sonra \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat verdi. Bu x\u0259b\u0259rd\u0259n C\u0259lal m\u00fc\u0259llim ruhland\u0131 v\u0259 biz xeyl\u0131 s\u00f6hb\u0259t etdik. O bird\u0259n dedi ki, siz el\u0259 bilirsiniz ki, m\u0259n qarda\u015f\u0131m oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevi m\u00fcdafi\u0259 edir\u0259m. \u018fsla yox. O, m\u0259n\u0259 tamamil\u0259 yad bir adam olsayd\u0131 bel\u0259 yen\u0259 onu m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259rdim. \u00c7\u00fcnki m\u0259n bilir\u0259m o, nec\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n<p>O d\u00f6vrd\u0259 h\u0259m Bak\u0131da, h\u0259m d\u0259 getdiyimiz dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 f\u0259aliyy\u0259timiz \u00e7ox olub.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1990-c\u0131 ilin iyul ay\u0131n\u0131n 20-d\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259 d\u0259 olsa Moskvadan Bak\u0131ya g\u0259ldi. O vaxt respublikada v\u0259ziyy\u0259t \u00e7ox g\u0259rgin idi. Art\u0131q Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259si q\u0131z\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Erm\u0259nistandan bizim soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 qovurdular, \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Bel\u0259 bir m\u0259qamda Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 Bak\u0131da ya\u015fama\u011fa imkan verm\u0259dil\u0259r. M\u0259cbur olub Nax\u00e7\u0131vana getdi. Nax\u00e7\u0131vanl\u0131lar da sa\u011f olsunlar, Onu qorudular. Orada olan m\u00fchit, hava onu sa\u011flamla\u015fd\u0131rd\u0131. Onun o d\u00f6vrd\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda olmas\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131vana, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycana da \u00e7ox xeyri oldu. O Nax\u00e7\u0131van\u0131 qorudu, saxlad\u0131. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259, \u0130ranla \u0259laq\u0259 yaratd\u0131, onlar da \u00f6z k\u00f6m\u0259klikl\u0259rini \u0259sirg\u0259m\u0259dil\u0259r.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Nax\u00e7\u0131vandan h\u0259m Az\u0259rbaycan Ali Sovetin\u0259, h\u0259m d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Ali M\u0259clisin\u0259 deputat se\u00e7ildi. Xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 1991-ci ilin sentyabr\u0131n 3-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Ali M\u0259clisinin S\u0259dri se\u00e7ildi.<\/p>\n<p>1991-ci ilin mart\u0131n 7-d\u0259 Ali Sovetin sessiyas\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev \u00e7ox konseptual bir \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdi. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, ona imkan verm\u0259dil\u0259r ax\u0131ra q\u0259d\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rs\u0131n. Vaxtil\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k verdiyi, v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 qoydu\u011fu insanlar r\u0259hb\u0259rliyin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ayaqlar\u0131n\u0131 yer\u0259 d\u00f6y\u00fcrd\u00fcl\u0259r, s\u0259s-k\u00fcy sal\u0131rd\u0131lar. Yaramaz bir h\u0259r\u0259k\u0259t edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259n mart\u0131n 9-da Ulu \u00d6nd\u0259rimizl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcm. 3 saata yax\u0131n s\u00f6hb\u0259timz oldu. S\u00f6hb\u0259timiz \u00e7ox s\u0259mimi al\u0131nd\u0131. Bu b\u00f6y\u00fck insan el\u0259 \u015f\u0259rait yaratd\u0131 ki, el\u0259 bil biz \u00e7ox uzun ill\u0259r \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olmu\u015fuq. D\u00fczd\u00fcr, Moskvada olanda Onunla telefon dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131z olmu\u015fdu. Amma bu \u00fczb\u0259\u00fcz birinci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz idi.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fczd\u0259 O, Ali Sovetd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131na da toxundu. Dedi ki, m\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131mda respublikan\u0131n bu a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, m\u00fcst\u0259qilliyimizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, \u0259b\u0259di etdirilm\u0259si, Qaraba\u011f\u0131n qorunmas\u0131 yollar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131m, amma imkan verm\u0259dil\u0259r. Sonda Ulu \u00d6nd\u0259rimiz m\u0259n\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00f6z x\u0259tti il\u0259 d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259r etdiyi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 verdi v\u0259 dedi oxu v\u0259 t\u0259bli\u011f el\u0259. M\u0259n bu \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n n\u00fcsx\u0259sini \u00e7\u0131xardaraq yayd\u0131m v\u0259 \u0259slini qiym\u0259tli bir s\u0259n\u0259d kimi bu g\u00fcn d\u0259 saxlay\u0131ram.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin 1990-c\u0131 ilin 20 Yanvar faci\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar Moskvada Az\u0259rbaycan\u0131n daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n videosunu Bak\u0131da \u00e7ox adama g\u00f6st\u0259rdim. Sonra onu qarda\u015f\u0131ma verdim ki, rayonda g\u00f6st\u0259rsin. Qarda\u015f\u0131m o vaxt rayon T\u0259hsil \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yirdi. O vaxtlar videomaqnitafon az adamda var idi. O, bir maqnitafon tap\u0131b m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259, rayonun f\u0259allar\u0131na g\u00f6st\u0259rirdi. Bundan D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259sinin rayon \u015f\u00f6b\u0259si x\u0259b\u0259r tutur. Yax\u015f\u0131 ki, o vaxt rayonun birinci katibi \u018fli Rzayev idi. O Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 r\u0259\u011fb\u0259ti olan insanlardan idi. O, kaseti qarda\u015f\u0131mdan al\u0131b \u00f6z\u00fc bax\u0131b v\u0259 deyib i\u015fini davam et, amma bir az ehtiyatl\u0131 ol. Bu i\u015fl\u0259r\u0259 o vaxt ehtiyac var idi. \u00c7\u00fcnki Ulu \u00d6nd\u0259rin haqq\u0131nda \u00e7ox g\u00fccl\u00fc antit\u0259bli\u011fat apar\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Xalq C\u0259bh\u0259sinin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7ox xaotik v\u0259ziyy\u0259t yaranm\u0131\u015fd\u0131. V\u0259ziyy\u0259ti qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k biz 91 n\u0259f\u0259r ziyal\u0131lar birlikd\u0259 1992-ci ilin 16 oktyabr\u0131nda Ulu \u00d6nd\u0259rimiz\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdik. M\u00fcraci\u0259td\u0259 bildirilirdi ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259lidir v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimizin itirilm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si var. Biz ist\u0259yirik ki, b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u0259 qay\u0131das\u0131n\u0131z, partiya yaradas\u0131n\u0131z, bu partiyan\u0131n r\u0259hb\u0259ri olas\u0131n\u0131z, \u00f6lk\u0259ni bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n xilas ed\u0259siniz. Ulu \u00d6nd\u0259r 24 oktyabrda ziyal\u0131lara cavab verdi. Sonra da 21 noyabrda Nax\u00e7\u0131vanda Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 t\u0259sis olundu v\u0259 m\u00fcxalif partiya kimi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Xalq C\u0259bh\u0259si hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 \u015eu\u015fa i\u015f\u011fal olunmu\u015fdu, sonra La\u00e7\u0131n, daha sonra K\u0259lb\u0259c\u0259r i\u015f\u011fal olundu. V\u0259ziyy\u0259t son d\u0259r\u0259c\u0259 g\u0259rginl\u0259\u015fdi. Respublikada xaos v\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q ba\u015f al\u0131b gedirdi. Sur\u0259t H\u00fcseynov hakimiyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 qiyam qald\u0131rd\u0131. Hakimiyy\u0259tin y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259 tutanlar\u0131 v\u0259 prezident \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 k\u00f6m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etdil\u0259r. Heyd\u0259r \u018fliyev 1993-c\u00fc il iyunun 9-da prezidentin g\u00f6nd\u0259rdiyi t\u0259yyar\u0259 il\u0259 Bak\u0131ya g\u0259ldi. M\u0259n h\u0259min g\u00fcn t\u0259yyar\u0259nin trap\u0131n\u0131n yan\u0131nda idim. O, t\u0259yyar\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 bizd\u0259 bel\u0259 bir fikir formala\u015fd\u0131 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n xilaskar\u0131 g\u0259lir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n xilaskar\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r orada \u00f6lk\u0259 m\u0259tbuat\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verdi, sonra ziyal\u0131larla g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc, Ali Sovetd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi. B\u0259yan etdi ki, v\u0259ziyy\u0259ti yerind\u0259 ayd\u0131nla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn G\u0259nc\u0259y\u0259 getm\u0259liy\u0259m. Bu add\u0131m\u0131n \u00f6z\u00fc \u00e7ox riskli idi. O vaxt G\u0259nc\u0259d\u0259 ba\u015f\u0131pozuq d\u0259st\u0259l\u0259r vard\u0131. Onun h\u0259yat\u0131na h\u0259r an t\u0259hl\u00fck\u0259 ola bil\u0259rdi. Amma o situasiyada b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 xas olan yegan\u0259 d\u00fczg\u00fcn add\u0131m ataraq G\u0259nc\u0259y\u0259 getdi. Bak\u0131ya qay\u0131td\u0131, 15 iyunda Ali Sovetin S\u0259dri se\u00e7ildi. H\u0259min g\u00fcn\u00fc xalq\u0131m\u0131z Milli Qurtulu\u015f G\u00fcn\u00fc kimi bayram edir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Milli Qurtulu\u015f G\u00fcn\u00fc d\u00f6vl\u0259t bayramlar\u0131 i\u00e7\u0259risind\u0259 \u0259n \u00f6n\u0259mlisidir. \u00c7\u00fcnki o g\u00fcn olmasayd\u0131 sonrak\u0131 u\u011furlar olmayacaqd\u0131.<\/p>\n<p>Dahi r\u0259hb\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti stabill\u0259\u015fdirdi. M\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259t\u0259 tabe olan ordu hiss\u0259l\u0259ri yaratma\u011fa ba\u015flad\u0131. Noyabr\u0131n 2-d\u0259 xalqa m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k bildirdi ki, V\u0259t\u0259ni xilas etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. 1993-c\u00fc ilin ax\u0131r\u0131, 1994-c\u00fc ilin yanvar\u0131n 6-na kimi ilkin yaranan ordu hiss\u0259l\u0259ri il\u0259 Horadiz \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131 ke\u00e7irdi. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 Fizulinin 22 k\u0259ndi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Horadiz q\u0259s\u0259b\u0259si v\u0259 C\u0259bray\u0131l\u0131n Cocuq M\u0259rcanl\u0131 k\u0259ndi i\u015f\u011faldan azad olundu. Eyni zamanda Beyl\u0259qan\u0131n i\u015f\u011fal olunmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si aradan qalxd\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck siyasi xadim Heyd\u0259r \u018fliyev g\u00f6rd\u00fc ku, bu m\u0259s\u0259l\u0259ni el\u0259 -bel\u0259 h\u0259ll etm\u0259k n\u00fcmk\u00fcn deyil. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259k laz\u0131md\u0131r. T\u0259ss\u0259vv\u00fcr edin bizim torpaqlar i\u015f\u011fal olunur, Xalq C\u0259bh\u0259sinin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 AB\u015e Konqresi \u201cAzadl\u0131\u011f\u0131 M\u00fcdafi\u0259 Akt\u0131\u201dna 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fi q\u0259bul edir ki, Az\u0259rbaycana d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 k\u00f6m\u0259k edilm\u0259sin. Bu, o dem\u0259k idi ki, d\u00fcnyan\u0131n super d\u00f6vl\u0259ti olan Amerika Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259dir, bizim \u00f6lk\u0259nin \u0259leyhin\u0259dir. Bu v\u0259ziyy\u0259ti d\u0259yi\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131.<\/p>\n<p>D\u0259yi\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etdi Heyd\u0259r \u018fliyev. 1994-ci ilin sentyabr\u0131n 20-d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u201c\u018fsrin kontrakt\u0131\u201dn\u0131 imzalad\u0131. \u0130qtisadiyyat\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259saslar yaratd\u0131. Yaranan imkanlar hesab\u0131na ordu quruculu\u011funa ba\u015flan\u0131ld\u0131. \u018flind\u0259 x\u0259rit\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla dan\u0131\u015f\u0131qlar apard\u0131. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n<\/p>\n<p>qanunvericilik orqan\u0131 Milli M\u0259clis formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131, \u00f6lk\u0259nin yeni Konstitusiyas\u0131 q\u0259bul olundu. D\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri yarad\u0131ld\u0131, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara \u00fczv q\u0259bul olunduq v\u0259 s&#8230;<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rimiz 2003-c\u00fc ilin prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevi d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn xalqa m\u00fcraci\u0259t etdi. \u201c\u2026\u00dcz\u00fcm\u00fc Siz\u0259 &#8211; h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rim\u0259 tutaraq, qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 prezidentliy\u0259 namiz\u0259d, m\u0259nim siyasi varisim, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 s\u0259drinin I m\u00fcavini \u0130lham \u018fliyevi d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ram. O y\u00fcks\u0259k intellektli, praqmatik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li, m\u00fcasir d\u00fcnya siyas\u0259tini v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 g\u00f6z\u0259l bil\u0259n, enerjili v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir. \u2026 \u0130nan\u0131ram ki, m\u0259nim ax\u0131ra \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259diyim taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, planlar\u0131, i\u015fl\u0259ri sizin k\u00f6m\u0259yiniz v\u0259 d\u0259st\u0259yinizl\u0259 \u0130lham \u018fliyev ba\u015fa \u00e7atd\u0131ra bil\u0259c\u0259k. M\u0259n ona \u00f6z\u00fcm q\u0259d\u0259r inan\u0131ran v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r b\u0259sl\u0259yir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259 b\u0259yan etdi ki, m\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259tini davam etdir\u0259c\u0259y\u0259m. O, Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259tini davam etdir\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259ni daha da inki\u015faf etdirdi, g\u00fccl\u00fc ordu yaratd\u0131. \u00c7ox f\u0259al xarici siyas\u0259t apard\u0131. Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u00e7ox yax\u0131n \u0259laq\u0259l\u0259r qurdu. Bu i\u015fl\u0259rl\u0259 17 il m\u0259\u015f\u011ful oldu. Hiss ed\u0259nd\u0259 ki, \u0259lveri\u015fli geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t yaran\u0131b, d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri art\u0131q ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r ki, bizim i\u015fimiz haqq i\u015fidir v\u0259 g\u00fccl\u00fc ordumuz var, Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259mas x\u0259ttind\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259xribata cavab olaraq orduya \u0259ks-h\u00fccum \u0259mri verdi.<\/p>\n<p>44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259 ordumuz bir d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun geri \u00e7\u0259kilm\u0259di, daim ir\u0259li getdi. H\u0259r g\u00fcn yeni \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimiz, q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259rimiz, k\u0259ndl\u0259rimiz i\u015f\u011faldan azad olundu.<\/p>\n<p>Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan m\u00fcharb\u0259nin ilk saatlar\u0131ndan b\u0259yan etdi ki, m\u0259n Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin, qarda\u015flar\u0131m\u0131n yan\u0131ndayam v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir q\u00fcvv\u0259 bu i\u015f\u0259 qar\u0131\u015fsa m\u0259ni qar\u015f\u0131lar\u0131nda g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu, eyni zamanda, iki Prezidentin qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezident, c\u0259nab Ali Ba\u015f Komandan b\u00fct\u00fcn imkanlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan azad etdi. B\u0259yan etdi ki, bu torpaqlar\u0131 c\u0259nn\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259c\u0259yik. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Ali Ba\u015f Komandan kimi \u00e7ox u\u011furla h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdi, eyni zamanda, siyasi arenada da b\u00fct\u00fcn opponentl\u0259rin\u0259 qalib g\u0259ldi.<\/p>\n<p>C\u0259bh\u0259d\u0259 q\u0131z\u011f\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r ged\u0259n d\u00f6vrd\u0259 c\u0259nab Ali Ba\u015f Komandan h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara bilavasit\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 televiziyalar\u0131na, media qurumlar\u0131na \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fcsahib\u0259l\u0259r verm\u0259kl\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin siyasi, tarixi, etnik aspektl\u0259ri bar\u0259d\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tini pe\u015f\u0259karl\u0131qla m\u0259lumatland\u0131r\u0131rd\u0131. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin \u0259sl s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u015f\u0259rh ed\u0259r\u0259k m\u00fcbariz\u0259mizin haqq i\u015fi oldu\u011funu s\u00fcb\u00fct edirdi. Bir qayda olaraq m\u00fcsahib\u0259nin sonunda \u0259n q\u0259r\u0259zli jurnalistin d\u0259 m\u0259\u011flub oldu\u011fu hiss olunurdu v\u0259 h\u0259tta onlar\u0131n c\u0259nab Prezident\u0259 heyranl\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6zd\u0259n qa\u00e7m\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin qurdu\u011fu ordu XXI \u0259srin ordususudur, \u0259n m\u00fcasir silahlarla t\u0259min olunmu\u015fdur v\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar m\u00fcasir h\u0259rb elmin\u0259 uy\u011fun apar\u0131l\u0131r. Ali Ba\u015f Komandan\u0131mz \u0259sl S\u0259rk\u0259rd\u0259 kimi b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara u\u011furla r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259r\u0259k ordumuzu q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 apard\u0131.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident m\u00fcharib\u0259 ged\u0259n d\u00f6vrd\u0259 tez-tez xalqa m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimiz v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nin itkil\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verirdi. Onun verdiyi z\u0259f\u0259r m\u00fcjd\u0259l\u0259rini xalq\u0131m\u0131z sevinc g\u00f6z ya\u015flar\u0131 il\u0259 dinl\u0259yirdi. \u018flb\u0259tt\u0259, b\u00f6y\u00fckl\u00fcyin\u0259, ki\u00e7ikliyin\u0259 baxmayaraq h\u0259r bir ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin azad olunmas\u0131 b\u00f6y\u00fck ruh y\u00fcks\u0259kliyil\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131rd\u0131. Lakin do\u011fuldu\u011fun k\u0259nd v\u0259 rayonun azad olunmas\u0131 x\u00fcsusi hissiyyatlar yarad\u0131rd\u0131. Oktyabr\u0131n 4-d\u0259 rayon m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n ilk olaraq C\u0259bray\u0131l \u015f\u0259h\u0259ri v\u0259 h\u0259min ay\u0131n 19-da anadan oldu\u011fum v\u0259 g\u0259ncliyimi ke\u00e7irdiyim \u018fmirvarl\u0131 k\u0259ndi d\u0259 i\u015f\u011faldan azad olundu. Rusiyan\u0131n n\u00fcfuzlu \u201cNasionalnaya oborona\u201d jurnal\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 c\u0259nab Prezident deyir: \u201cM\u0259n Soltanl\u0131 v\u0259 \u018fmirvarl\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin al\u0131nmas\u0131n\u0131 da qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? Ona g\u00f6r\u0259 ki, orada \u00e7ox g\u00fccl\u00fc m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilmi\u015f rayon vard\u0131. Biz d\u00fc\u015fm\u0259nin m\u00fcqavim\u0259tini q\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00e7ox f\u0259al h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar aparmal\u0131 olduq\u201d. Bu inan\u0131lmaz sevinci biz\u0259 b\u0259x\u015f etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259nab Prezident\u0259 ail\u0259miz v\u0259 rayonumuzun sakinl\u0259ri ad\u0131ndan d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirir\u0259m. D\u00f6vl\u0259t\u00e7iliy\u0259 ba\u011fl\u0131 olan c\u0259bray\u0131ll\u0131lar h\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi, bu g\u00fcn d\u0259 \u0259ziz Prezidentimizin arxas\u0131ndad\u0131lar.<\/p>\n<p>\u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131q tarixinin \u0259n parlaq s\u0259hif\u0259si olmaqla erm\u0259ni fa\u015fizminin belini q\u0131rd\u0131. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u00f6z s\u0259hif\u0259sind\u0259 yaz\u0131r: \u201cBizim q\u0259l\u0259b\u0259mizin zirv\u0259si \u015eu\u015fa \u0259m\u0259liyyat\u0131 &#8211; inan\u0131lmaz fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin s\u0259f\u0259rb\u0259r edilm\u0259si idi. \u015eu\u015fan\u0131 azad etm\u0259k misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f igidlik, q\u0259hr\u0259manl\u0131q idi\u201d. Bundan sonra Erm\u0259nistan kapitulyasiya akt\u0131n\u0131 imzalayaraq qalan torpaqlar\u0131 da d\u00f6y\u00fc\u015fs\u00fcz t\u0259hvil verdi.<\/p>\n<p>G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n eks-prezidenti Mixail Saaka\u015fvili Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevl\u0259 t\u0259yyar\u0259d\u0259 ba\u015f tutan s\u00f6hb\u0259tini xat\u0131rlad\u0131b. \u201cM\u0259n \u0130lhamla (\u018fliyev-red.) onun t\u0259yyar\u0259sind\u0259 Strasburqdan u\u00e7dum (Avropa \u015euras\u0131nda birg\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdik). T\u0259yyar\u0259 Qara d\u0259niz sahili \u00fcz\u0259rind\u0259 u\u00e7urdu. M\u0259n ondan Abxaziya \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259yyar\u0259nin bir q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 endirilm\u0259sini xahi\u015f etdim. \u0130st\u0259yirdim ki, yuxar\u0131dan da olsa bax\u0131m \u00e7\u00fcnki Abxaziya \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131xm\u0131\u015fd\u0131m, ail\u0259m oradand\u0131r. V\u0259 o, dedi: \u201cBilirs\u0259n, Mi\u015fa, h\u0259m bizim, h\u0259m d\u0259 Sizin \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 ilin m\u0259s\u0259l\u0259sidir, o torpaqlar\u0131 qaytaracay\u0131q. Biz sad\u0259c\u0259 gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz bu haqda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259liyik. Bunu he\u00e7 vaxt unutmamal\u0131 v\u0259 haz\u0131rla\u015fmal\u0131, h\u0259r g\u00fcn haz\u0131rla\u015fmal\u0131y\u0131q\u2026\u201d, &#8211; Saaka\u015fvili \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p>H\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlardan sonra c\u0259nab Prezident t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq i\u015f\u011faldan azad olunan torpaqlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015eu\u015faya d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u0259f\u0259r edib v\u0259 h\u0259rbi geyimd\u0259 oradan ciddi mesajlar verib. Vaxt\u0131 il\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rimiz b\u0259yan etmi\u015fdi ki, \u0259g\u0259r h\u0259r hans\u0131 terrorist g\u00fcll\u0259si m\u0259ni h\u0259yatdan g\u00f6t\u00fcr\u0259rs\u0259 m\u0259n \u00f6z\u00fcm d\u0259 \u00f6vladlar\u0131mda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi yolunda qurban getm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q. Bu g\u00fcn c\u0259nab Prezident birinci xan\u0131m Mehriban \u018fliyeva v\u0259 \u00f6vladlar\u0131 il\u0259 \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n azad olunmu\u015f torpaqlara gedirs\u0259, bu, Ulu \u00d6nd\u0259rimizin s\u00f6zl\u0259rinin t\u0259sdiqidir, eyni zamanda, ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259ti g\u00f6st\u0259rir ki, o, V\u0259t\u0259nini, torpa\u011f\u0131n\u0131, xalq\u0131n\u0131 \u00e7ox sevir. \u018fsl Prezident, Ali Ba\u015f Komandan bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 Prezidenti sevm\u0259k v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k h\u0259r birimizin borcudur. C\u0259nab Prezidentimiz d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 deyib ki, m\u0259n n\u0259yi, n\u0259 vaxt v\u0259 nec\u0259 etm\u0259k laz\u0131m oldu\u011funu yax\u015f\u0131 bilir\u0259m. Bu, do\u011frudan da bel\u0259dir.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 bu g\u00fcn b\u00f6y\u00fck quruculuq i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. Z\u0259f\u0259r yolu art\u0131q istifad\u0259y\u0259 verilib. Beyn\u0259lxalq status alan F\u00fczuli aeroportunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olub, Z\u0259ngilan v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131nda aeroportlar\u0131n tikintisi davam etdirilir. A\u011fdam\u0131n, C\u0259bray\u0131l\u0131n v\u0259 F\u00fczulinin, Z\u0259ngilan\u0131n\u00a0 b\u0259rpas\u0131n\u0131n layih\u0259l\u0259ri t\u0259sdiq olunub i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Z\u0259ngilan rayonunun A\u011fal\u0131 k\u0259ndind\u0259 \u00a0\u201ca\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d layih\u0259sinin tikintisi ba\u015fa \u00e7at\u0131b. Dig\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 minalar\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si v\u0259 b\u0259rpas\u0131 apar\u0131l\u0131r. B\u00fct\u00fcn azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 ki\u00e7ik elektrik stansiyalar\u0131, yollar v\u0259 kommunikasiyalar s\u00fcr\u0259tl\u0259 b\u0259rpa olunur. M\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131m\u0131z \u015eu\u015fan\u0131n b\u0259rpas\u0131 x\u00fcsusi diqq\u0259t v\u0259 z\u00f6vql\u0259 apar\u0131l\u0131r. B\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r c\u0259nab Prezidentin birba\u015fa n\u0259zar\u0259ti il\u0259 apar\u0131l\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 o tez-tez azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 olur, t\u00f6vsiy\u0259 v\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 verir. C\u0259nab Ali Ba\u015f Komandan demi\u015fdir ki, i\u015f\u011faldan azad olunan b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259ri c\u0259nn\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259c\u0259yik. \u018fminik ki, bu, bel\u0259d\u0259 olacaq.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezidentimizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 \u015eu\u015fada art\u0131q 2 d\u0259f\u0259\u00a0 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m \u201cXar\u0131B\u00fclb\u00fcl\u201d musiqi festival\u0131 ke\u00e7irildi. \u00d6lk\u0259mizin inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259rinin, m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin, xarici qonaqlar\u0131n, \u015eu\u015fan\u0131n azad olunmas\u0131nda \u0259m\u0259yi olan h\u0259rbi\u00e7il\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n festival dostlar\u0131m\u0131z\u0131 sevindirdi, d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimizin g\u00f6z\u00fcn\u0259 bi\u00e7aq kimi batd\u0131. Festival Mehriban xan\u0131ma m\u0259xsus x\u00fcsusi z\u00f6vql\u0259 haz\u0131rland\u0131 v\u0259 ke\u00e7irildi. Festivalda c\u0259nab Prezident ba\u015fda olmaqla birinci xan\u0131m Mehriban \u018fliyeva, q\u0131zlar\u0131 Leyla v\u0259 Arzu \u018fliyevalar da i\u015ftirak etdil\u0259r.<\/p>\n<p>Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin Prezidenti c\u0259nab R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 2021-ci il iyunun 15-d\u0259 Milli Qurtulu\u015f G\u00fcn\u00fc \u015eu\u015faya s\u0259f\u0259r etm\u0259sinin v\u0259 orada c\u0259nab Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevl\u0259 birlikd\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda yeni m\u00fcqavil\u0259nin imzalanmas\u0131n\u0131n, oradan verdikl\u0259ri mesajlar\u0131n b\u00f6y\u00fck tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti oldu.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti c\u0259nab R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunan torpaqlara 2021-ci ilin 26 oktyabr\u0131nda realla\u015fan ikinci s\u0259f\u0259rinin d\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi v\u0259 tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti oldu. \u0130ki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin Prezidentl\u0259ri birlikd\u0259 \u00e7ox q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 tikilmi\u015f F\u00fczuli Beyn\u0259lxalq Hava Liman\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 etdil\u0259r, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin t\u0259m\u0259lini qoydular v\u0259 Z\u0259ngilan rayonunda \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d layh\u0259si \u00fczr\u0259 tikilm\u0259kd\u0259 olan A\u011fal\u0131 k\u0259ndind\u0259 m\u0259tbuata \u00e7ox b\u00f6y\u00fck siyasi tutumu olan birg\u0259 b\u0259yanatla \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r.<\/p>\n<p>Bir m\u0259s\u0259l\u0259ni x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Ulu \u00d6nd\u0259rimiz hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin \u0259sas ideologiyas\u0131 kimi t\u0259sbit etdi. Prezident \u0130lham \u018fliyev bu ideologiyan\u0131 inki\u015faf etdir\u0259r\u0259k multikultural bir c\u0259miyy\u0259t v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00f6hk\u0259m birlik yaratd\u0131. Bu birliyin Q\u0259l\u0259b\u0259mizin t\u0259min olunmas\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rolu oldu.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n xilaskar\u0131 v\u0259 qurucusu kimi, eyni zamanda, Onun siyas\u0259tini davam etdir\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131 y\u00fcks\u0259kl\u0259r\u0259 ucaldan, qalib \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evir\u0259n, xalq\u0131n q\u00fcrurunu \u00f6z\u00fcn\u0259 qaytaran, bununla ad\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131lan siyasi varisi Prezident \u0130lham \u018fliyevi yetirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 xalq\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259h\u0259bb\u0259tin\u0259 layiq olmaqla h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n tarixind\u0259 qalacaq.<\/p>\n<p><strong>Novruz Quliyev,<\/strong><br \/>\n<u>\u201c91-l\u0259r\u201dd\u0259n biri, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, professor<\/u><\/p>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama--hidden\"><\/div>\n<div id=\"galleryList\" class=\"fotorama fotorama1655272308324\" data-nav=\"thumbs\" data-width=\"100%\" data-thumbwidth=\"90\" data-thumbheight=\"60\" data-allowfullscreen=\"true\" data-autoplay=\"3000\" data-ratio=\"1.5\" data-keyboard=\"true\" data-fit=\"contain\">\n<div class=\"fotorama__wrap fotorama__wrap--css3 fotorama__wrap--slide fotorama__wrap--toggle-arrows fotorama__wrap--no-controls\">\n<div class=\"fotorama__stage\">\n<div class=\"fotorama__fullscreen-icon\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__shaft\">\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img fotorama__active\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/0x0_2\/upload\/gallery\/2022\/06\/14\/-3f53d719165521849930878265210676063.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__video-close\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"sharing my-2 row no-gutters d-print-none\">\n<div class=\"col-md-3\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin 14 iyul 1969-cu ild\u0259 birinci d\u0259f\u0259 respublikam\u0131zda siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi taleyind\u0259 misilsiz rol oynad\u0131. Onun h\u0259yata ke\u00e7irdiyi m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc iqtisadi siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 1969-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r SSR\u0130-nin aqrar \u0259yal\u0259ti kimi tan\u0131nan Az\u0259rbaycan h\u0259min tarixd\u0259n sonra inki\u015faf etmi\u015f s\u0259naye \u00f6lk\u0259sin\u0259, elmi-texniki t\u0259r\u0259qqinin geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq olundu\u011fu respublikaya, y\u00fcks\u0259k m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131nan diyara \u00e7evrildi. Az\u0259rbaycanda ged\u0259n prosesl\u0259ri analiz ed\u0259n ist\u0259nil\u0259n siyasi ekspert qeyd edir ki, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. Sonralar h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fan ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdir: \u201cB\u0259li,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":485592,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9ed27554158910147117047987810895945-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9ed27554158910147117047987810895945-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9ed27554158910147117047987810895945-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9ed27554158910147117047987810895945-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9ed27554158910147117047987810895945-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9ed27554158910147117047987810895945-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9ed27554158910147117047987810895945-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9ed27554158910147117047987810895945-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9ed27554158910147117047987810895945-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9ed27554158910147117047987810895945-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Heyd\u0259r \u018fliyevin 14 iyul 1969-cu ild\u0259 birinci d\u0259f\u0259 respublikam\u0131zda siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi taleyind\u0259 misilsiz rol oynad\u0131. Onun h\u0259yata ke\u00e7irdiyi m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc iqtisadi siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 1969-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r SSR\u0130-nin aqrar \u0259yal\u0259ti kimi tan\u0131nan Az\u0259rbaycan h\u0259min tarixd\u0259n sonra inki\u015faf etmi\u015f s\u0259naye \u00f6lk\u0259sin\u0259, elmi-texniki t\u0259r\u0259qqinin geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq olundu\u011fu respublikaya, y\u00fcks\u0259k m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131nan diyara&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/485591"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=485591"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/485591\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/485592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=485591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=485591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=485591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}