{"id":486321,"date":"2022-06-17T08:03:23","date_gmt":"2022-06-17T05:03:23","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=486321"},"modified":"2022-06-17T08:03:23","modified_gmt":"2022-06-17T05:03:23","slug":"az%c9%99rbaycana-investisiya-qoyulusu-azalib-s%c9%99b%c9%99bl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=486321","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycana investisiya qoyulu\u015fu azal\u0131b &#8211; s\u0259b\u0259bl\u0259r&#8230;"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Ekspert: \u201cOliqarxiya r\u0259qab\u0259tli iqtisadi m\u00fchit\u0259 haz\u0131r deyil\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><em>Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na investisiya qoyulu\u015flar\u0131 ild\u0259n-il\u0259 azala-azala gedir. Son 6-7 ild\u0259 bu sah\u0259d\u0259 dinamika davaml\u0131 azalmaqdad\u0131r. Bel\u0259 ki, D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2021-ci ild\u0259 iqtisadiyyata investisiyalar daha 8,2 faiz azalmaqla 16 milyard 127 milyon manat t\u0259\u015fkil edib. Bu zaman neft-qaz sektoruna yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 5,6 faiz, qeyri-neft-qaz sektoruna y\u00f6n\u0259ldil\u0259n v\u0259saitin h\u0259cmi 9,6 faiz azal\u0131b. \u018fsas kapitala y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f v\u0259saitl\u0259rin 11 milyard 794,3 milyon manat\u0131n\u0131 v\u0259 ya 73,1 faizini daxili v\u0259saitl\u0259r t\u0259\u015fkil edib.<\/em><\/p>\n<p><strong>2022-ci ilin yanvar-may aylar\u0131nda is\u0259 \u0259sas kapitala 4 milyard 915,5 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259, yaxud 2021-ci ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 3,2 faiz az v\u0259sait y\u00f6n\u0259ldilib. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, neft-qaz sektoruna yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 23,6 faiz azal\u0131b, qeyri neft-qaz sektoruna y\u00f6n\u0259ldil\u0259n v\u0259saitin h\u0259cmi is\u0259 14,6 faiz art\u0131b. \u018fsas kapitala y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f v\u0259saitl\u0259rin 3 milyard 657,3 milyon manat\u0131n\u0131 v\u0259 ya 74,4 faizini daxili v\u0259saitl\u0259r t\u0259\u015fkil edib.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyata \u00fcmumi investisiya qoyulu\u015flar\u0131nda azalma olsa da, xarici investisiyalar\u0131n h\u0259cmind\u0259 art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r. Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2021-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na birba\u015fa xarici investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 4 milyard 795,271 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib. 2020-ci ild\u0259 bu g\u00f6st\u0259ricinin 4 milyard 527,706 milyon dollar oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, \u00f6t\u0259n il birba\u015fa xarici investisiyalar\u0131n h\u0259cminin 5,9 faiz artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259rik. 2021-ci il \u00fczr\u0259 t\u0259diy\u0259 balans\u0131na \u0259sas\u0259n, birba\u015fa xarici investisiyalar\u0131n 83,5 faizi (2020-ci ild\u0259 86,6 faizi) neft-qaz sektorunun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb. Qeyri-neft sektoruna birba\u015fa xarici investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 790,3 milyon dollar (art\u0131m 30,5 faiz), x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 16,5 faiz t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/banker.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/manat.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycana investisiya qoyulu\u015fu 11%-d\u0259n \u00e7ox azal\u0131b\" \/><\/p>\n<p>Bu ilin birinci r\u00fcb\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycanda birba\u015fa xarici investisiyalar formas\u0131nda xaricd\u0259n c\u0259lb olunmu\u015f s\u0259rmay\u0259l\u0259rin \u00fcmumi m\u0259bl\u0259\u011fi is\u0259 28,7 faiz artaraq 1.8 milyard dollar olub. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f birba\u015fa xarici investisiyalar\u0131n strukturunda neft-qaz sektorunun x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 59.5 faiz t\u0259\u015fkil edib. Qeyri-neft sektoruna c\u0259lb olunmu\u015f birba\u015fa xarici investisiyalar\u0131n \u00fcmumi m\u0259bl\u0259\u011fi is\u0259 735.2 milyon dollar (4.9 d\u0259f\u0259 art\u0131m) olub.<\/p>\n<p>R\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n d\u0259 ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda xarici investisiyalar \u0259sas\u0259n neft-qaz sektoruna y\u00f6n\u0259lir. Uzun ill\u0259r boyu \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil olan xarici investisiyalar\u0131n 80-85 faizi sad\u0259c\u0259 neft sektoru il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, \u00f6lk\u0259y\u0259 yat\u0131r\u0131lan h\u0259r 100 dollar\u0131n yaln\u0131z 10-15 dollar\u0131 qeyri-neft sektorunda realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/marja.az\/storage\/thumbnail\/cover\/cdn\/2021\/Avqust\/12\/dollar-2.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycana investisiya qoyulu\u015fu 9% azal\u0131b | marja.az\" \/><\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r xarici investisiyalar\u0131n statistikas\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn apar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 q\u0259na\u0259tind\u0259dirl\u0259r. Bu sah\u0259d\u0259 \u0259n ciddi probleml\u0259rd\u0259n biri r\u0259smi statistikada xarici investisiyalar\u0131n u\u00e7otu sah\u0259sind\u0259 s\u0259hih v\u0259 detall\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n olmamas\u0131 hesab edilir. Bildirilir ki, Az\u0259rbaycan statistikas\u0131 qeyri-neft sektoruna yat\u0131r\u0131lan xarici maliyy\u0259nin birba\u015fa investisiyalar v\u0259 c\u0259lb olunmu\u015f xarici kreditl\u0259r \u00fczr\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc t\u0259qdim etmir. Halbuki bel\u0259 b\u00f6lg\u00fc \u00f6lk\u0259y\u0259 xarici investorlar\u0131n mara\u011f\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 real xarici s\u0259rmay\u0259 ax\u0131n\u0131n\u0131n ba\u015f verib-verm\u0259diyini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. Birba\u015fa investisiyalar xarici investorun bilavasit\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na y\u00f6n\u0259ltdiyi s\u0259rmay\u0259l\u0259rdir. Bu zaman investor prosesd\u0259 bilavasit\u0259 i\u015ftirak etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn investisiya ax\u0131n\u0131n\u0131n h\u0259cmi v\u0259 dinamikas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259ki m\u00fchitd\u0259n as\u0131l\u0131 olur. Xarici kreditl\u0259r is\u0259 borc v\u0259saitl\u0259ridir. Onlar\u0131 d\u00f6vl\u0259tin z\u0259man\u0259ti il\u0259 h\u00f6kum\u0259tin \u00f6z\u00fc v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 institutlar\u0131ndan c\u0259lb edir. V\u0259saitin m\u0259nb\u0259yi xarici olsa da, investisiyan\u0131 d\u00f6vl\u0259t h\u0259yata ke\u00e7irir, m\u00fcqavil\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n vaxtda borc kimi sahibin\u0259 qaytar\u0131l\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u00f6lk\u0259d\u0259 xarici investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli m\u00fchitin olmad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 bel\u0259, b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli valyuta ehtiyatlar\u0131 hesab\u0131na xaricd\u0259n kredit almaq problemi olmur. Bu bax\u0131mdan al\u0131nan kreditl\u0259rin h\u0259cmini birba\u015fa xarici investisiyalara daxil ed\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00fcmumi xarici maliyy\u0259 ax\u0131n\u0131 kimi t\u0259qdim etm\u0259k real m\u0259nz\u0259r\u0259ni t\u0259hrif edir, birba\u015fa s\u0259rmay\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 etibarl\u0131 analizl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, r\u0259smi statistika qeyri-neft sektorunda \u0259n \u00e7ox xarici investisiya c\u0259lbini su, kanalizasiya, n\u0259qliyyat infrastrukturu kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 qeyd\u0259 al\u0131r. S\u00f6hb\u0259t \u201cAz\u0259renerji\u201d, \u201cAz\u0259ri\u015f\u0131q\u201d, \u201cAz\u0259ravtoyol\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan D\u0259mir Yolu\u201d, AZAL, Meliorasiya ACS, \u201cAz\u0259rsu\u201d kimi d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259rinin s\u0259lahiyy\u0259t dair\u0259sin\u0259 aid olan yol-n\u0259qliyyat, elektrik, qaz, su t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 kimi infrastruktur\u00a0 layih\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259n v\u0259saitl\u0259rd\u0259n gedir. \u018fks\u0259r hallarda qeyri-neft sektoruna y\u00f6n\u0259ldildiyi a\u00e7\u0131qlanan xarici investisiyalar\u0131n 60-65 faizi m\u0259hz bu sah\u0259l\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Hans\u0131 ki, h\u0259min qurumlar\u0131n h\u0259r hans\u0131 xarici s\u0259rmay\u0259 c\u0259lb etm\u0259si ba\u015f vermir: onlar m\u00fcxt\u0259lif layih\u0259l\u0259rin icras\u0131na d\u00f6vl\u0259t z\u0259man\u0259ti il\u0259 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259-kredit t\u0259\u015fkilatlar\u0131ndan kredit g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r. \u018fks\u0259r hallarda m\u00f6vcud korrupsiyala\u015fm\u0131\u015f qeyri-\u015f\u0259ffaf idar\u0259etm\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min kreditl\u0259ri qaytara bilmirl\u0259r v\u0259 bunu d\u00f6vl\u0259t \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259li olur.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259rdir \u00f6lk\u0259d\u0259 investisiya m\u00fchitinin real s\u0259rmay\u0259 ax\u0131n\u0131na g\u0259tir\u0259c\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. Xarici biznesin \u00f6n\u0259m verdiyi beyn\u0259lxalq reytinql\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xeyli i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Eyni zamanda biznesin rahat f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259min ed\u0259c\u0259k infrastruktur layih\u0259l\u0259ri icra olunub. Lakin h\u0259l\u0259 d\u0259 iqtisadiyyata, daha do\u011frusu, qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131na investisiya qoyulu\u015flar\u0131nda g\u00f6zl\u0259nil\u0259n s\u0131\u00e7ray\u0131\u015fa nail olunmay\u0131b. N\u0259inki xarici, daxili investisiyalar\u0131n da art\u0131m\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259nd\u0259n qat-qat a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, daxili investisiyalar \u0259sas\u0259n bir qrup biznes \u00e7evr\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n, istisnas\u0131z olaraq b\u00f6y\u00fck g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin verildiyi s\u0259naye zonalar\u0131nda realla\u015fd\u0131r\u0131lmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcst\u0259qil v\u0259 xarici m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycanda investisiya f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan \u0259sas amil m\u00fcst\u0259qil m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin olmamas\u0131d\u0131r. Bu sistemin yoxlu\u011fu \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcquqlar\u0131na t\u0259minat\u0131n olmamas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. M\u00fclkiyy\u0259t toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmamas\u0131 is\u0259 son n\u0259tic\u0259d\u0259 potensial investorlar\u0131n Az\u0259rbaycana mara\u011f\u0131n\u0131 s\u0131f\u0131ra endirir. Yaxud da \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259k ist\u0259y\u0259n investorlar yat\u0131racaqlar\u0131 v\u0259saitl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t z\u0259man\u0259ti t\u0259l\u0259b edirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/toplum.tv\/images\/2021-01\/1609839393_rovshan-agayev-rovsen-agayev-741x486-1.jpg\" alt=\"R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev: \u201c...H\u00f6kum\u0259t ekologiyaya s\u0259daq\u0259tini ba\u015fqa yolla da s\u00fcbut ed\u0259  bil\u0259r\u201d\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev<\/strong><\/p>\n<p><strong>Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti iqtisadiyyata investisiya c\u0259lbinin d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 modelinin t\u0259tbiqini \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kir. Bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rd\u0259 bu modeld\u0259n istifad\u0259 olunma\u011fa ba\u015flay\u0131b. H\u00f6kum\u0259t i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 biznesl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259k plan\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131qlay\u0131b. \u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev iqtisadiyyat\u0131n bir s\u0131ra sah\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bunu d\u00fczg\u00fcn yana\u015fma hesab etmir:<\/strong>\u00a0\u201cMediada yay\u0131lan x\u0259b\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u00f6kum\u0259t K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 mineral sular\u0131n emal\u0131 v\u0259 sanatoriyalar\u0131n qurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn biznes\u0259 d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l sektor partnyorlu\u011fu t\u0259klif etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. D\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l sektor partnyorlu\u011fu bir qayda olaraq kommersiya riski y\u00fcks\u0259k, g\u00f6st\u0259ril\u0259n xidm\u0259tl\u0259rin (yaxud istehsal olunan m\u0259hsullar\u0131n) sosial-ictimai \u0259h\u0259miyy\u0259ti b\u00f6y\u00fck, amma g\u00f6zl\u0259nil\u0259n m\u0259nf\u0259\u0259tliliyi o q\u0259d\u0259r d\u0259 y\u00fcks\u0259k olmayan layih\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259klif edilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, haz\u0131rda d\u00fcnayada t\u0259l\u0259b\u0259 yataqxanalar\u0131, alternativ enerji, zaman v\u0259 m\u0259saf\u0259ni q\u0131saldan \u00f6d\u0259ni\u015fli (h\u0259m d\u0259 bahal\u0131) avtomobil yollar\u0131, m\u0259i\u015f\u0259t tullant\u0131lar\u0131n\u0131n emal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259rd\u0259 bu c\u00fcr partnyorluq daha geni\u015f yay\u0131l\u0131b. \u018fg\u0259r h\u00f6kum\u0259t geni\u015f turizm potensial\u0131 olan \u0259razil\u0259r\u0259, y\u00fcks\u0259k kommersiya g\u0259tirisi olacaq layih\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 xarici investor c\u0259lb ed\u0259 bimirs\u0259, dem\u0259li, \u00f6lk\u0259d\u0259 s\u0259rmay\u0259 m\u00fchiti h\u0259tta g\u00f6r\u00fcd\u00fcy\u00fcnd\u0259n v\u0259 bizim d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fczd\u0259n daha pisdir. Y\u0259qin yekunda oliqarxiya-monopiya \u015f\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259 \u00fczv olan \u015firk\u0259tl\u0259r d\u00f6vl\u0259td\u0259n partnyorluq ad\u0131 il\u0259 h\u0259r c\u00fcr d\u0259st\u0259k almaqla h\u0259min layih\u0259l\u0259ri ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259kl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin investisiya m\u00fchitini s\u0259rmay\u0259darlar \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259lbedici s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131rmamaq inad\u0131 n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? Niy\u0259 investisiyalara bu q\u0259d\u0259r ehtiyac duyulan indiki m\u0259qamda h\u00f6kum\u0259t s\u0259rb\u0259st investisiya m\u00fchiti formala\u015fd\u0131rma\u011fa getmir? R.A\u011fayev bunu monopolizmin g\u00fccl\u00fc olmas\u0131 il\u0259 izah edir:<\/strong>\u00a0\u201cSiyasi v\u0259 iqtisadi sistemi tam n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlayan oliqarxiya r\u0259qab\u0259tli iqtisadi m\u00fchit\u0259 haz\u0131r deyil, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 azad iqtisadi m\u00fchit v\u0259 siyasi z\u0259man\u0259tl\u0259r t\u0259l\u0259b ed\u0259n xarici s\u0259rmay\u0259y\u0259 \u00f6z dayaqlar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131dacaq real t\u0259h\u00fclk\u0259 kimi bax\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda sahibkarlar\u0131n biznes f\u0259aliyy\u0259tini asanla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. Bura ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 qaz, enerji, su t\u0259chizat\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin\u0259 qo\u015fulman\u0131n asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, bu sah\u0259d\u0259 biznesin maliyy\u0259 y\u00fck\u00fcn\u00fcn azald\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar aiddir. Lakin d\u00f6vl\u0259tin bir istiqam\u0259td\u0259 asanla\u015fmaya getm\u0259sind\u0259n sonra m\u0259murlar f\u0259rqli bir istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 biznes \u00fc\u00e7\u00fcn mane\u0259l\u0259r yaratmaqdad\u0131rlar. Sanki m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 \u0259n m\u00fcxt\u0259lif \u00fcsullarla sahibkarlardan pul qopartmaq u\u011frunda yar\u0131\u015fa giribl\u0259r. Bu \u015f\u0259raitd\u0259 h\u00f6kum\u0259t investisiyalar\u0131n c\u0259lbinin \u201cbir p\u0259nc\u0259r\u0259\u201d prinsipi \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. Bununla ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130nvestisiya f\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda\u201d Qanuna d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan layih\u0259 Milli M\u0259clis\u0259 d\u0259 t\u0259qdim edilib. Lakin indiy\u0259d\u0259k at\u0131lan dig\u0259r add\u0131mlar kimi bu add\u0131m\u0131n da real n\u0259tic\u0259 ver\u0259c\u0259yi b\u00f6y\u00fck \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 investisiya m\u00fchitinin m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259diyinin \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycanda qazan\u0131lan v\u0259saitl\u0259rin xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadiyyat\u0131na s\u0259rmay\u0259 olaraq yat\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. R\u0259smi statistika il\u0259 \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n investisiya ad\u0131 alt\u0131nda 1,2-1 milyard dollar\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd\u0259 al\u0131r. Lakin reall\u0131qda \u00f6lk\u0259d\u0259n xaric\u0259 yat\u0131r\u0131lan s\u0259rmay\u0259l\u0259rin h\u0259cmi bundan bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259k olur. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, haz\u0131rda orta ranql\u0131 m\u0259murun bel\u0259 hans\u0131sa xarici \u00f6lk\u0259d\u0259 biznesinin oldu\u011funa dair m\u0259lumatlar c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn adi, s\u0131radan bir x\u0259b\u0259r\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspert: \u201cOliqarxiya r\u0259qab\u0259tli iqtisadi m\u00fchit\u0259 haz\u0131r deyil\u201d Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na investisiya qoyulu\u015flar\u0131 ild\u0259n-il\u0259 azala-azala gedir. Son 6-7 ild\u0259 bu sah\u0259d\u0259 dinamika davaml\u0131 azalmaqdad\u0131r. Bel\u0259 ki, D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2021-ci ild\u0259 iqtisadiyyata investisiyalar daha 8,2 faiz azalmaqla 16 milyard 127 milyon manat t\u0259\u015fkil edib. Bu zaman neft-qaz sektoruna yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 5,6 faiz, qeyri-neft-qaz sektoruna y\u00f6n\u0259ldil\u0259n v\u0259saitin h\u0259cmi 9,6 faiz azal\u0131b. \u018fsas kapitala y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f v\u0259saitl\u0259rin 11 milyard 794,3 milyon manat\u0131n\u0131 v\u0259 ya 73,1 faizini daxili v\u0259saitl\u0259r t\u0259\u015fkil edib. 2022-ci ilin yanvar-may aylar\u0131nda is\u0259 \u0259sas kapitala 4 milyard 915,5 milyon manat&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":486322,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/f7f61a84374b856906592fcfb5fe8951.jpg",613,345,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/f7f61a84374b856906592fcfb5fe8951.jpg",613,345,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/f7f61a84374b856906592fcfb5fe8951.jpg",613,345,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/f7f61a84374b856906592fcfb5fe8951-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/f7f61a84374b856906592fcfb5fe8951.jpg",613,345,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/f7f61a84374b856906592fcfb5fe8951.jpg",613,345,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/f7f61a84374b856906592fcfb5fe8951.jpg",613,345,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/f7f61a84374b856906592fcfb5fe8951.jpg",613,345,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/f7f61a84374b856906592fcfb5fe8951-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/f7f61a84374b856906592fcfb5fe8951.jpg",613,345,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspert: \u201cOliqarxiya r\u0259qab\u0259tli iqtisadi m\u00fchit\u0259 haz\u0131r deyil\u201d Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na investisiya qoyulu\u015flar\u0131 ild\u0259n-il\u0259 azala-azala gedir. Son 6-7 ild\u0259 bu sah\u0259d\u0259 dinamika davaml\u0131 azalmaqdad\u0131r. Bel\u0259 ki, D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2021-ci ild\u0259 iqtisadiyyata investisiyalar daha 8,2 faiz azalmaqla 16 milyard 127 milyon manat t\u0259\u015fkil edib. Bu zaman neft-qaz sektoruna yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 5,6 faiz, qeyri-neft-qaz sektoruna&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/486321"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=486321"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/486321\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/486322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=486321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=486321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=486321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}