{"id":486510,"date":"2022-06-17T12:11:22","date_gmt":"2022-06-17T09:11:22","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=486510"},"modified":"2022-06-17T12:11:22","modified_gmt":"2022-06-17T09:11:22","slug":"vuqar-bayramov-s%c9%99hiyy%c9%99-x%c9%99rcl%c9%99rinin-udm-d%c9%99-payi-rusiyada-56-turkiy%c9%99d%c9%99-43-olk%c9%99mizd%c9%99-21-faizdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=486510","title":{"rendered":"V\u00fcqar Bayramov: \u201cS\u0259hiyy\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin \u00dcDM-d\u0259 pay\u0131 Rusiyada 5,6, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 4,3, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 2,1 faizdir"},"content":{"rendered":"<p>Deputat V\u00fcqar Bayramov parlamentd\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2021-ci il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin icras\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259sinin m\u00fczakir\u0259si zaman\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bildirdi ki, 2021-ci il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259y daha \u00e7ox k\u0259miyy\u0259t indikatorlar\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlan\u0131b: \u201cDaha yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, keyfiyy\u0259t, performans t\u0259hlili d\u0259 apar\u0131lsan. \u00c7\u00fcnki fiskal siyas\u0259td\u0259 x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259 ya x\u0259rcl\u0259nm\u0259y\u0259n h\u0259r bir manat\u0131n iqtisadiyyata t\u0259sirl\u0259ri, sektoralar effektl\u0259rinin d\u0259y\u0259ndirilm\u0259si yax\u015f\u0131 olard\u0131. S\u0259n\u0259dd\u0259n d\u0259 g\u00f6rs\u0259nir ki, R\u0259y daha \u00e7ox b\u00fcdc\u0259nin kassa-icras\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 icra il\u0259 proqnozun m\u00fcqayis\u0259si formas\u0131nda t\u0259qdim edilmi\u015fdir. Bu bax\u0131mdan, Az\u0259rbaycanda sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli priortetl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla keyfiyy\u0259t hesabat\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olard\u0131. B\u00fcdc\u0259 icras\u0131 zaman\u0131 fiskal inkluzivlik s\u0259viyy\u0259sinin ayr\u0131ca qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 vacibdir. Bel\u0259 ki, fiskal siyas\u0259td\u0259n birba\u015fa v\u0259 dolay\u0131 faydalananlar\u0131n, y\u0259ni benefisiarlar\u0131n ayr\u0131ca qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 qeyd edilm\u0259si m\u0259q\u0259s\u0259d\u0259uy\u011fun olard\u0131.Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin \u0259sas milli prioritetl\u0259rd\u0259n olan dayan\u0131ql\u0131iqtisadi inki\u015fafa t\u0259sirl\u0259rinin ayr\u0131ca keyfiyy\u0259t meyarlar\u0131 il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si vacibdir. Bu fiskal siyas\u0259t il\u0259 iqtisadi h\u0259d\u0259fl\u0259rin hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fct\u0259nasib oldu\u011funu v\u0259 fiskal x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259rin yaratd\u0131\u011f\u0131 iqtisadi d\u0259y\u0259ri \u00f6l\u00e7m\u0259y\u0259 imkan ver\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>V.Bayramovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2021-ci il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si icras\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri bir daha t\u0259sdiq edir ki, proqnozlar il\u0259 icra aras\u0131nda k\u0259skin f\u0259rq \u00f6t\u0259n ild\u0259 d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub: \u201cBel\u0259 ki, b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rind\u0259 proqnoza nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7ox art\u0131m\u0131n qeyd\u0259 al\u0131nmas\u0131 iqtisadiyyat\u0131n a\u011f\u0131rmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 islahatlar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si, infilyasiya s\u0259viyy\u0259sinin proqnozdan daha \u00e7ox olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bununla bel\u0259, infilyasiya \u00fczr\u0259 faiz proqnozla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131dan 3.7 faiz b\u0259nd y\u00fcks\u0259 olub. Amma x\u00fcsus\u0259n x\u0259rcl\u0259rd\u0259 is\u0259 proqnoza nisb\u0259t\u0259n k\u0259narla\u015fma daha \u00e7ox olub. 2021-ci il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si il\u0259 28 milayrd 543 milyon manat t\u0259sdiq olunsa da x\u0259rcl\u0259r 96,1 faiz v\u0259 ya 27 milyard 422 milyon manat icra olunub. Bu o dem\u0259kdir ki, proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan v\u0259 ya t\u0259sdiq edil\u0259n 1 milyard manatdan art\u0131q v\u0259sait istifad\u0259 olunmay\u0131b. Kiyaf\u0259t q\u0259d\u0259rb\u00f6y\u00fck v\u0259saitin istifad\u0259 olunmamas\u0131n\u0131n iqtisadiyyata t\u0259sirl\u0259ri qiym\u0259tl\u0259ndirilibmi? Ayd\u0131nd\u0131r ki, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan v\u0259saitl\u0259rin x\u0259rcl\u0259nm\u0259m\u0259si iqtisadi aktivliik bax\u0131mdan arzuolunan deyil. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirind\u0259 proqnoza nisb\u0259t\u0259n k\u0259narla\u015fma 67,1 faiz olub. Bu is\u0259 proqnozla\u015fd\u0131rma metodologiyas\u0131na yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131n\u0131 aktualla\u015fd\u0131r\u0131r.Bir s\u0131ra \u0259sas \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259rin \u00dcDM-d\u0259 v\u0259 b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rind\u0259 pay\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 olaraq qalmaqdad\u0131r. X\u00fcsus\u0259n S\u0259hiyy\u0259 v\u0259 elm x\u0259rcl\u0259rind\u0259 art\u0131mlar\u0131n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmas\u0131na baxmayaraq bu x\u0259rcl\u0259rin \u00dcDM-d\u0259 pay\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 olaraq qalmaqdad\u0131r. Qeyd ed\u0259k ki, s\u0259hiyy\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin \u00dcDM-d\u0259 pay\u0131 Rusiyada 5,6 faiz, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 4,3 faizdir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 bu r\u0259q\u0259m 2,1 faiz t\u0259\u015fkil edir. 2021-ci ild\u0259 elm x\u0259rcl\u0259rinin \u00dcDM-d\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi c\u0259mi 0.2 faiz olub. Qeyd ed\u0259k ki, elm x\u0259rcl\u0259rinin \u00dcDM-d\u0259 pay\u0131 Rusiyada 1 faiz, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259. 1,1 faiz, d\u00fcnya \u00fczr\u0259 ortalama 2,2 faizdir. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n iki x\u0259rcin \u00dcDM-d\u0259 \u00e7\u0259kisinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq ortalama standartlar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259nin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259d\u0259 uy\u011fun olard\u0131.Dig\u0259r m\u00fchim m\u0259qam x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259rin daha \u00e7ox sonuncu r\u00fcb v\u0259 ya dekabr ay\u0131na t\u0259sad\u00fcf etm\u0259sidir. \u00d6t\u0259n ilin dekabr ay\u0131nda 2 milyard 180 milyon proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lsa da 3 milyard 671 milyon manart x\u0259rcl\u0259nib. Dekabr ay\u0131nda d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si g\u0259lirl\u0259rinin faktiki icras\u0131 3671,1 mln. manat t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir ki, bu da proqnozla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 1491,1 mln. manat v\u0259 yaxud 68,4% \u00e7ox olmaqla icra edilmi\u015f c\u0259mi b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin 13,9%-n\u0259 b\u0259rab\u0259rdir.2021-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin 35,4%-i ilin son r\u00fcb\u00fcnd\u0259 icra edilmi\u015fdir. 2020-ci ild\u0259 29.4 faiz idi. Bu, o dem\u0259kdir ki, \u00f6t\u0259n il x\u0259rcl\u0259n\u0259n h\u0259r 100 manat v\u0259saitin 35 manatdan \u00e7oxu sad\u0259c\u0259 bir r\u00fcbd\u0259 v\u0259 sonuncu r\u00fcbd\u0259 x\u0259rcl\u0259nib. X\u00fcsusil\u0259 dekabr ay\u0131nda 5102,9 mln. manat\u0131n x\u0259rcl\u0259nm\u0259si, bir m\u0259nb\u0259d\u0259n sat\u0131\u015f metodu il\u0259 v\u0259saitl\u0259rin istifad\u0259si, onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin t\u0259\u015fkilatlar\u0131n bank hesab\u0131nda qalmas\u0131na, akkreditivl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deputat V\u00fcqar Bayramov parlamentd\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2021-ci il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin icras\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259sinin m\u00fczakir\u0259si zaman\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bildirdi ki, 2021-ci il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259y daha \u00e7ox k\u0259miyy\u0259t indikatorlar\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlan\u0131b: \u201cDaha yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, keyfiyy\u0259t, performans t\u0259hlili d\u0259 apar\u0131lsan. \u00c7\u00fcnki fiskal siyas\u0259td\u0259 x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259 ya x\u0259rcl\u0259nm\u0259y\u0259n h\u0259r bir manat\u0131n iqtisadiyyata t\u0259sirl\u0259ri, sektoralar effektl\u0259rinin d\u0259y\u0259ndirilm\u0259si yax\u015f\u0131 olard\u0131. S\u0259n\u0259dd\u0259n d\u0259 g\u00f6rs\u0259nir ki, R\u0259y daha \u00e7ox b\u00fcdc\u0259nin kassa-icras\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 icra il\u0259 proqnozun m\u00fcqayis\u0259si formas\u0131nda t\u0259qdim edilmi\u015fdir. Bu bax\u0131mdan, Az\u0259rbaycanda sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli priortetl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":486511,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/b7cdf94206ce44dd4526103e7291f2af.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/b7cdf94206ce44dd4526103e7291f2af.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/b7cdf94206ce44dd4526103e7291f2af.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/b7cdf94206ce44dd4526103e7291f2af-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/b7cdf94206ce44dd4526103e7291f2af-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/b7cdf94206ce44dd4526103e7291f2af-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/b7cdf94206ce44dd4526103e7291f2af.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/b7cdf94206ce44dd4526103e7291f2af.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/b7cdf94206ce44dd4526103e7291f2af-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/b7cdf94206ce44dd4526103e7291f2af.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Deputat V\u00fcqar Bayramov parlamentd\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2021-ci il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin icras\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259sinin m\u00fczakir\u0259si zaman\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bildirdi ki, 2021-ci il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259y daha \u00e7ox k\u0259miyy\u0259t indikatorlar\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlan\u0131b: \u201cDaha yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, keyfiyy\u0259t, performans t\u0259hlili d\u0259 apar\u0131lsan. \u00c7\u00fcnki fiskal siyas\u0259td\u0259 x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259 ya x\u0259rcl\u0259nm\u0259y\u0259n h\u0259r bir manat\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/486510"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=486510"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/486510\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/486511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=486510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=486510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=486510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}