{"id":487482,"date":"2022-06-20T14:15:43","date_gmt":"2022-06-20T11:15:43","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=487482"},"modified":"2022-06-20T14:15:43","modified_gmt":"2022-06-20T11:15:43","slug":"stalinin-polyak-kolg%c9%99si-prezident-berut-moskvada-keciril%c9%99n-xx-qurultay-zamani-olub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=487482","title":{"rendered":"Stalinin polyak k\u00f6lg\u0259si \u2013 prezident Berut Moskvada ke\u00e7iril\u0259n XX qurultay zaman\u0131 \u00f6l\u00fcb"},"content":{"rendered":"<p>II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 kadr islahatlar\u0131 v\u0259 ideoloji i\u015f aparmaq Kremlin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259n t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz v\u0259 vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri olub. X\u00fcsusil\u0259 Pol\u015fada, Macar\u0131standa, \u00c7exoslovakiyada siyasi ab-hava daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b olub. El\u0259 bu m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259yin n\u0259tic\u0259sidir ki, kommunist rejimini tam b\u0259rq\u0259rar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130 \u00c7exoslovakiyada v\u0259 Macar\u0131standa m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259rbi yolla h\u0259ll etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131b. Pol\u015fada is\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti \u00e7\u0259tinlikl\u0259, amma dinc yolla sabitl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olub. M\u0259hz Boleslav Berutun Kreml qar\u015f\u0131s\u0131nda son d\u0259r\u0259c\u0259 ita\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu \u00f6lk\u0259d\u0259 SSR\u0130 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ehtiyac duymay\u0131b.<\/p>\n<p>Qat\u0131 stalin\u00e7i kimi tan\u0131nan Boleslav Berut el\u0259 sovet liderinin say\u0259sind\u0259 d\u0259 Pol\u015fada \u0259n y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259ri, Pol\u015fa prezidenti, Xalq Radas\u0131n\u0131n v\u0259 Nazirl\u0259r Sovetinin s\u0259dri, Pol\u015fa Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin v\u0259 Pol\u015fa Birl\u0259\u015fmi\u015f F\u0259hl\u0259 Partiyas\u0131n\u0131n ba\u015f katibi v\u0259zif\u0259l\u0259rini tutub.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/0a2397c4514c837e89cbb094ac9d5237.jpg\" alt=\"274px-PL_Boles\u0142aw_Bierut_(1892-1956).jpg (40 KB)\" width=\"671\" height=\"429\" \/><\/p>\n<p>Boleslav Berut 1892-ci ild\u0259 Pol\u015fan\u0131n Lyubinskaya quberniyas\u0131nda m\u00fc\u0259llim ail\u0259sind\u0259 anadan olub. Orta t\u0259hsilini ba\u015fa vurduqdan sonra o, bir m\u00fcdd\u0259t m\u0259tb\u0259\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259yib. 1912-ci ild\u0259n inqilabi h\u0259r\u0259kata qo\u015fulan Berut g\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan Pol\u015fa Sosialist Partiyas\u0131n\u0131n f\u0259al \u00fczvl\u0259rind\u0259n biri say\u0131l\u0131b. Bu partiya 1918-ci ild\u0259n Kommunist Partiyas\u0131na \u00e7evrilib v\u0259 Berut partiyada y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259r tutub.<\/p>\n<p>F\u0259al kommunist 1928-1930-cu ill\u0259rd\u0259 Moskvada beyn\u0259lxalq Lenin m\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259hsil al\u0131b.<br \/>\nBerut siyasi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 h\u0259bs olunub. Sonuncu d\u0259f\u0259 is\u0259, 1933-c\u00fc ild\u0259 o, yeddi il azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilib.<\/p>\n<p>II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015flananda Berut siyasi f\u0259aliyy\u0259tini Belarusiyada davam etdirib. O, Pol\u015faya yaln\u0131z 1943-c\u00fc ild\u0259 qay\u0131da bilib. \u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f \u00f6lk\u0259sind\u0259 Berut m\u00fcqavim\u0259t h\u0259r\u0259kat\u0131na qo\u015fulub. 1944-c\u00fc ild\u0259 Xalq Radas\u0131n\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/cffb81637eeb64bc384a8c5e47d5b0c2.jpg\" alt=\"Boles\u0142aw_Bierut_1949.jpg (112 KB)\" width=\"693\" height=\"473\" \/><\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra, 1946-c\u0131 ild\u0259 hakim Kommunist Partiyas\u0131 yeni d\u00f6vl\u0259t strurkturunun yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn referendum ke\u00e7irm\u0259yi q\u0259rarla\u015fd\u0131r\u0131b. Kommunistl\u0259r bununla d\u00fcnyaya Pol\u015fada b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin demokratik yolla h\u0259ll olundu\u011funu g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259yibl\u0259r. Amma Berut ba\u015fda olmaqla \u00f6lk\u0259 kommunistl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda ki\u00e7ik bir t\u0259hlil apard\u0131qdan sonra ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r ki, se\u00e7kil\u0259r he\u00e7 d\u0259 kommunistl\u0259rin xeyrin\u0259 olmayacaq. Bel\u0259 \u00e7\u0259tin m\u0259qamda Berut \u201cb\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u201da, Moskvaya m\u00fcraci\u0259t edib.<\/p>\n<p>Kremld\u0259 Berut haqq\u0131nda fikirl\u0259r birm\u0259nal\u0131 olmay\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259n, onun siyasi f\u0259aliyy\u0259ti Vya\u00e7eslav Molotovu qane etm\u0259yib. Pol\u015fa m\u00fczakir\u0259l\u0259ri zaman\u0131 o, \u00f6z fikirl\u0259rinin Stalin\u0259 d\u0259 a\u00e7\u0131q s\u00f6yl\u0259yib. Stalinin konkret cavab\u0131 is\u0259 Berut m\u00f6vzusuna bird\u0259f\u0259lik son qoyub:<\/p>\n<p>&#8211; Berut biz\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Pol\u015fada siyasi bombalar\u0131n partlamamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/f703f184b7b07c94a51240ea574490c5.jpg\" alt=\"trybuna_pap_11.12.09_300.jpeg (61 KB)\" width=\"703\" height=\"470\" \/><\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Pol\u015fada referendumun arzuolunan d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkili \u00fc\u00e7\u00fcn polkovnik Palkinin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Nazirliyind\u0259n b\u00f6y\u00fck bir qrup Var\u015favaya ezam olunub. Sovet \u00e7ekistl\u0259ri \u00f6z i\u015fl\u0259rini d\u0259qiqlikl\u0259 g\u00f6r\u00fcbl\u0259r. Se\u00e7ki dair\u0259l\u0259rin\u0259d\u0259 \u201cy\u00fcks\u0259k\u201d pe\u015f\u0259karl\u0131qla a\u011flas\u0131\u011fmaz saxtakarl\u0131qlar edilib. 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n sonra apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalardan m\u0259lum olub ki, referendumda kommunistl\u0259r maksimum 12-15 faiz s\u0259s toplay\u0131blar. Amma se\u00e7kinin ntic\u0259l\u0259rind\u0259 bu r\u0259q\u0259m 80 faiz g\u00f6st\u0259rilib.<\/p>\n<p>Berut 5 fevral 1947-ci ild\u0259 Pol\u015fan\u0131n prezidenti se\u00e7ilib. Sonradan o, h\u0259m hakim partiyaya, h\u0259m d\u0259 Nazirl\u0259r Sovetin\u0259 d\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edib.<\/p>\n<p>Berut \u00f6z hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 Pol\u015fada el\u0259 bir diktatura rejimi yarad\u0131b ki, bu rejimi hans\u0131sa bir \u00f6lk\u0259 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k olmaz. \u201cB\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u201da, Stalin\u0259 arxalanan Berut s\u0259rtlikd\u0259, amans\u0131zl\u0131qda he\u00e7 d\u0259 ondan geri qalmay\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/a0785e59a9fbfafc708cefa0829ed27b.jpg\" alt=\"berutb.jpg (55 KB)\" width=\"698\" height=\"463\" \/><\/p>\n<p>Berutu narahat ed\u0259n \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri Pol\u015fada ordu quruculu\u011fu i\u015fi olub. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Pol\u015fa silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259ki ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn o, yen\u0259 d\u0259 Stalin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. Onun sovet liderind\u0259n bu d\u0259f\u0259ki xahi\u015fi mar\u015fal Konstantin Rokossovski il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub. M\u0259hz onun xahi\u015fi il\u0259 Rokossovski Pol\u015fan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 naziri t\u0259yin edilib. Bu t\u0259yinat Stalin \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 s\u0259rf\u0259li olub. Bel\u0259 ki, Pol\u015fada h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 tam n\u0259zar\u0259t sovet liderin\u0259 \u0259n yax\u0131n adam\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7ib.<\/p>\n<p>Stalinin v\u0259fat\u0131ndan sonra Berutun siyasi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00fclayiml\u0259\u015fm\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Pol\u015fa lideri Nikita Xru\u015fovla tam anla\u015fa bilm\u0259y\u0259c\u0259yini d\u0259 yax\u015f\u0131 anlay\u0131b. Art\u0131q bel\u0259 bir m\u0259qamda Berut \u00f6z \u00f6lk\u0259sinin daxilind\u0259 n\u00fcfuz qazanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, m\u00fcxalif\u0259t q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, siyasi m\u00fchacirl\u0259rl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlara getm\u0259yi laz\u0131m bilib, \u00f6lk\u0259d\u0259 sosial islahatlar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259sini m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun say\u0131b. Amma onun bu c\u0259hdl\u0259ri yar\u0131m\u00e7\u0131q qal\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/5d43a21ec9cc6424b2961e08654ae9be.jpg\" alt=\"images.jpg (53 KB)\" width=\"714\" height=\"467\" \/><\/p>\n<p>Berut 1956-c\u0131 ilin mart ay\u0131nda Moskvaya s\u0259f\u0259r edib. Pol\u015fa kommunistl\u0259rinin lideri partiyan\u0131n XX qiriltay\u0131na da d\u0259v\u0259t al\u0131b. M\u0259hz h\u0259min qurultayda Xru\u015fovun Stalinin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259nqidi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ax\u015fam\u0131 mehmanxanada Berutun meyiti a\u015fkarlan\u0131b. R\u0259smi versiyada 63 ya\u015fl\u0131 Pol\u015fa liderinin \u00f6l\u00fcm s\u0259b\u0259bi k\u0259skin \u00fcr\u0259ktutma, miokard infarkt g\u00f6st\u0259rilib. Qeyri-r\u0259smi versiyaya g\u00f6r\u0259 is\u0259 SSR\u0130-d\u0259 hakimiyy\u0259t d\u0259yi\u015fikliyi, Stalini tarixd\u0259n silm\u0259k siyas\u0259ti Berutu o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qorxuya sal\u0131b ki, o, intihar edib.<br \/>\nBu hadis\u0259nin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin katibi Dmitri \u015eepilovun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 r\u0259smi komissiya yarad\u0131lsa da, komissiyan\u0131n i\u015finin n\u0259tic\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u0259lumat verilm\u0259yib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 kadr islahatlar\u0131 v\u0259 ideoloji i\u015f aparmaq Kremlin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259n t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz v\u0259 vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri olub. X\u00fcsusil\u0259 Pol\u015fada, Macar\u0131standa, \u00c7exoslovakiyada siyasi ab-hava daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b olub. El\u0259 bu m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259yin n\u0259tic\u0259sidir ki, kommunist rejimini tam b\u0259rq\u0259rar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130 \u00c7exoslovakiyada v\u0259 Macar\u0131standa m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259rbi yolla h\u0259ll etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131b. Pol\u015fada is\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti \u00e7\u0259tinlikl\u0259, amma dinc yolla sabitl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olub. M\u0259hz Boleslav Berutun Kreml qar\u015f\u0131s\u0131nda son d\u0259r\u0259c\u0259 ita\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu \u00f6lk\u0259d\u0259 SSR\u0130 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ehtiyac duymay\u0131b. Qat\u0131 stalin\u00e7i kimi tan\u0131nan Boleslav Berut el\u0259 sovet&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":487483,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/7ed4affea22d893d05ccb6c5cffc8741.jpg",537,359,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/7ed4affea22d893d05ccb6c5cffc8741.jpg",537,359,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/7ed4affea22d893d05ccb6c5cffc8741.jpg",537,359,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/7ed4affea22d893d05ccb6c5cffc8741-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/7ed4affea22d893d05ccb6c5cffc8741.jpg",537,359,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/7ed4affea22d893d05ccb6c5cffc8741.jpg",537,359,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/7ed4affea22d893d05ccb6c5cffc8741.jpg",537,359,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/7ed4affea22d893d05ccb6c5cffc8741.jpg",537,359,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/7ed4affea22d893d05ccb6c5cffc8741-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/7ed4affea22d893d05ccb6c5cffc8741.jpg",537,359,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 kadr islahatlar\u0131 v\u0259 ideoloji i\u015f aparmaq Kremlin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259n t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz v\u0259 vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri olub. X\u00fcsusil\u0259 Pol\u015fada, Macar\u0131standa, \u00c7exoslovakiyada siyasi ab-hava daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b olub. El\u0259 bu m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259yin n\u0259tic\u0259sidir ki, kommunist rejimini tam b\u0259rq\u0259rar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130 \u00c7exoslovakiyada v\u0259 Macar\u0131standa m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259rbi yolla h\u0259ll etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131b.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/487482"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=487482"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/487482\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/487483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=487482"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=487482"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=487482"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}