{"id":488334,"date":"2022-06-23T14:10:10","date_gmt":"2022-06-23T11:10:10","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=488334"},"modified":"2022-06-23T14:10:10","modified_gmt":"2022-06-23T11:10:10","slug":"dunyada-musahid%c9%99-edil%c9%99n-qlobal-%c9%99rzaq-bohrani-bir-cox-olk%c9%99ni-acliga-surukl%c9%99m%c9%99kd%c9%99dir-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=488334","title":{"rendered":"D\u00fcnyada m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n qlobal \u0259rzaq b\u00f6hran\u0131 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259ni acl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u0259m\u0259kd\u0259dir &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>2020-ci ild\u0259 he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259tinin haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 yeni bir inki\u015faf d\u00f6vr\u00fcn\u0259 s\u0259sl\u0259di. Ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r d\u00fcnyan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131na ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 qlobal arenada tamamil\u0259 yeni iqtisadi inki\u015faf amill\u0259rini formala\u015fd\u0131rd\u0131. Bir s\u0131ra d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r, iqtisadi v\u0259 sosial islahatlar, d\u00fcnyada postpandemiya quruculu\u011funun \u0259sas\u0131n\u0131 qoymaqla iqtisadi potensial\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0259sasl\u0131 z\u0259min yaratd\u0131.<\/p>\n<p>Ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rin fonunda \u00f6lk\u0259miz postpandemiya v\u0259 postm\u00fcharib\u0259 quruculu\u011fu i\u015fl\u0259rind\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rin reinteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z 4-c\u00fc s\u0259naye inqilab\u0131 prinsipl\u0259rin\u0259 uy\u011fun deyil, h\u0259m\u00e7inin idar\u0259etm\u0259nin t\u0259\u015fkili v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin makroiqtisadi, fiskal, monetar, sosial v\u0259 dig\u0259r siyas\u0259t al\u0259tl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edir.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Q\u0259l\u0259b\u0259nin regiona g\u0259tirdiyi yeni reall\u0131qlar pandemiyan\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla birg\u0259 yeni v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi modell\u0259rin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi. \u00c7\u00fcnki, postpandemiya v\u0259 postm\u00fcharib\u0259 quruculu\u011fu, habel\u0259 daxil oldu\u011fumuz yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259si layih\u0259l\u0259rin v\u0259 proqramlar\u0131n icras\u0131n\u0131n iqtisadi potensial\u0131n\u0131 sosial inkl\u00fczivlikl\u0259 birg\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>Lakin, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada m\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyimiz qlobal \u0259rzaq b\u00f6hran\u0131 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259ni acl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u0259m\u0259kd\u0259dir. 2022-ci il Qida B\u00f6hranlar\u0131 \u00fczr\u0259 Qlobal Hesabatda da qeyd olundu\u011fu kimi, 2021-ci ild\u0259 acl\u0131q s\u0259viyy\u0259si b\u00fct\u00fcn \u0259vv\u0259lki ill\u0259rin rekordlar\u0131n\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259yib. Bel\u0259 ki, 2020-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 t\u0259xmin\u0259n 40 milyon insan daha \u00e7ox \u2013 193 milyona yax\u0131n insan k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 qida \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kib.<\/p>\n<p>2020-ci ild\u0259n \u0259vv\u0259l d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif amill\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n acl\u0131q artmaqda idi. D\u00fcnyada pandemiyan\u0131n t\u00fc\u011fyan etm\u0259si v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 qlobal iqtisadiyyatda \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rin azalmas\u0131, habel\u0259 t\u0259dar\u00fck z\u0259ncirl\u0259rinin pozulmas\u0131, eyni zamanda Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t bu durumu daha da pisl\u0259\u015fdirdi. \u00c7\u00fcnki, Rusiya v\u0259 Ukraynan\u0131n pay\u0131 d\u00fcnya \u0259rzaq bazar\u0131nda illik bu\u011fda sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n d\u00f6rdd\u0259 birind\u0259n \u00e7oxunu t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, \u0259sas \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 30 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r qiym\u0259t art\u0131m\u0131 \u0259n yoxsul ev t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131na ciddi t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rir v\u0259 milyonlarla insan\u0131 acl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u0259m\u0259kl\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259yir. Bundan \u0259lav\u0259, yanaca\u011f\u0131n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ri neftin idxal x\u0259rcl\u0259rini art\u0131rmaqda davam edir, pandemiya il\u0259 art\u0131q g\u0259rginl\u0259\u015fmi\u015f xarici v\u0259 fiskal balanslar\u0131 daha da pisl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin bir-birin\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k imkanlar\u0131 olduqca m\u0259hduddur. Qlobal borcun rekord s\u0259viyy\u0259l\u0259ri art\u0131q \u00e7ox ehtiyac duyulan maliyy\u0259ni \u0259rzaq t\u0259minat\u0131ndan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 inflyasiya sosial i\u011fti\u015fa\u015flar, k\u00f6vr\u0259klik v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 riskl\u0259rini art\u0131r\u0131r. Bu m\u0259crada, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 etibars\u0131zl\u0131q \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin artmas\u0131n\u0131n \u0259sas amill\u0259ri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. Bel\u0259 ki, d\u00fcnyada qida \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlar\u0131n 60 faizi art\u0131q m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 bu, m\u0259nfi tendensiya yaratmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, 22 iyun 2022-ci il tarixind\u0259 virtual formatda D\u00fcnya Bank\u0131 Qrupunun Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondu il\u0259 birg\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u201cParlamentl\u0259raras\u0131 Dialoq Seriyalar\u0131\u201dn\u0131n n\u00f6vb\u0259ti m\u00f6vzusu m\u0259hz &#8220;Qida, k\u00f6vr\u0259klik v\u0259 maliyy\u0259&#8221; adland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Qeyd edim ki, onlayn formatda ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbird\u0259 \u00f6lk\u0259mizi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisi t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259n t\u0259msil edirdim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDYvMjMvMTMvNDkvMjEvODZkN2NmZGYtZjhjOC00NDA0LTkxOTUtZmQxZjMxYjg2MzZjL01lemlpaS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=c8698d3bcbe1043f\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>2000-ci ild\u0259n etibar\u0259n inki\u015faf v\u0259 makroiqtisadi probleml\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k, hesabatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sinin t\u0259r\u0259fdar\u0131 olmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131lan D\u00fcnya Bank\u0131 v\u0259 BVF \u00fczr\u0259 Parlament \u015e\u0259b\u0259k\u0259si 140-dan \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259n olan parlamentaril\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasl\u0131 bir m\u00fczakir\u0259 platformas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Platforman\u0131n ke\u00e7iril\u0259n iclas\u0131n\u0131n m\u00fczakir\u0259y\u0259 a\u00e7\u0131q elan etdiyi m\u00f6vzular\u0131n v\u0259 r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n dig\u0259r ill\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u015f\u0259rtdir. \u0130clasda parlament \u00fczvl\u0259ri postpandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 inkl\u00fcziv strategiyalar\u0131n t\u0259bli\u011f olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6zl\u0259rinin \u0259n yax\u015f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259r\u0259k qlobal \u0259rzaq b\u00f6hran\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 onlar\u0131 maraqland\u0131ran strategiyalarla yana\u015f\u0131, u\u011fursuzlu\u011fa u\u011frayan v\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259ri verm\u0259y\u0259n proqram v\u0259 iqtisadi modell\u0259r haqq\u0131nda suallar da \u00fcnvanlad\u0131lar.<\/p>\n<p>Eyni zamanda bu v\u0259ziyy\u0259tin sabitliyi v\u0259 inki\u015faf\u0131 t\u0259hdid etdiyi, t\u0259cili cavab t\u0259dbirl\u0259ri, \u0259lav\u0259 d\u0259st\u0259k, \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f f\u0259aliyy\u0259t, effektiv milli qanunvericilik v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli islahatlar t\u0259l\u0259b etdiyi vur\u011fuland\u0131.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin t\u0259dbird\u0259 Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun v\u0259 D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi toplanaraq parlament \u00fczvl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 siyas\u0259t kontekstini v\u0259 prioritetl\u0259ri, habel\u0259 k\u00f6vr\u0259klik v\u0259 m\u00f6vcud \u0259rzaq b\u00f6hran\u0131n\u0131n \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi maliyy\u0259ni s\u0259f\u0259rb\u0259r etm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 inki\u015faf t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri v\u0259 layih\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 etdil\u0259r.<\/p>\n<p>Forumda i\u015ftirak\u0131m zaman\u0131 s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n fikirl\u0259ri v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n cari v\u0259ziyy\u0259tini yenid\u0259n yax\u0131ndan analiz ed\u0259r\u0259k postpandemiya v\u0259 post-konflikt quruculu\u011funda Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 icra olunan q\u0259rarlar\u0131n, iqtisadi inki\u015faf yolunun beyn\u0259lxalq \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara uy\u011funlu\u011funun bir daha \u015fahidi oldum.<\/p>\n<p><strong>M\u0259zahir \u018ff\u0259ndiyev,\u00a0Milli M\u0259clisin\u00a0deputat\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2020-ci ild\u0259 he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259tinin haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 yeni bir inki\u015faf d\u00f6vr\u00fcn\u0259 s\u0259sl\u0259di. Ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r d\u00fcnyan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131na ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 qlobal arenada tamamil\u0259 yeni iqtisadi inki\u015faf amill\u0259rini formala\u015fd\u0131rd\u0131. Bir s\u0131ra d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r, iqtisadi v\u0259 sosial islahatlar, d\u00fcnyada postpandemiya quruculu\u011funun \u0259sas\u0131n\u0131 qoymaqla iqtisadi potensial\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0259sasl\u0131 z\u0259min yaratd\u0131. Ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rin fonunda \u00f6lk\u0259miz postpandemiya v\u0259 postm\u00fcharib\u0259 quruculu\u011fu i\u015fl\u0259rind\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rin reinteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z 4-c\u00fc s\u0259naye inqilab\u0131 prinsipl\u0259rin\u0259 uy\u011fun deyil, h\u0259m\u00e7inin idar\u0259etm\u0259nin t\u0259\u015fkili v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin makroiqtisadi, fiskal, monetar, sosial&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":488335,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/meziiff.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/meziiff.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/meziiff.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/meziiff-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/meziiff-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/meziiff.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/meziiff.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/meziiff.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/meziiff-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/meziiff.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"2020-ci ild\u0259 he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259tinin haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 yeni bir inki\u015faf d\u00f6vr\u00fcn\u0259 s\u0259sl\u0259di. Ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r d\u00fcnyan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131na ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 qlobal arenada tamamil\u0259 yeni iqtisadi inki\u015faf amill\u0259rini formala\u015fd\u0131rd\u0131. Bir s\u0131ra d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r, iqtisadi v\u0259 sosial islahatlar, d\u00fcnyada postpandemiya quruculu\u011funun \u0259sas\u0131n\u0131 qoymaqla iqtisadi potensial\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131na&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/488334"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=488334"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/488334\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/488335"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=488334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=488334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=488334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}