{"id":492062,"date":"2022-07-05T15:32:16","date_gmt":"2022-07-05T12:32:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=492062"},"modified":"2022-07-05T15:32:16","modified_gmt":"2022-07-05T12:32:16","slug":"ozb%c9%99kistandaki-hadis%c9%99l%c9%99r-daha-genis-planda-m%c9%99rk%c9%99zi-asiyada-basdirilan-minalar-partlayir-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=492062","title":{"rendered":"\u00d6zb\u0259kistandak\u0131 hadis\u0259l\u0259r daha geni\u015f planda \u2013 M\u0259rk\u0259zi Asiyada basd\u0131r\u0131lan \u201cmina\u201dlar partlay\u0131r \u2013 T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si fonunda M\u0259rk\u0259zi Asiya u\u011frunda co\u015fan qlobal emosiyalar\u0131n praktiki add\u0131m s\u0259si \u0259ks-s\u0259da verdi.<\/p>\n<p>\u00d6zb\u0259kistan hakimiyy\u0259tinin Konstitusiyaya t\u0259klif etdiyi d\u0259yi\u015fiklik m\u0259tninin bir ne\u00e7\u0259 c\u00fcml\u0259si Qaraqalpaq\u0131stan Muxtar Respublikas\u0131na (\u00d6zb\u0259kistan \u0259razisinin 40 faizi) aid idi.<\/p>\n<p>Ancaq bu b\u00f6lg\u0259nin \u0259halisi hesab edir ki, h\u0259min redakt\u0259l\u0259r, daha do\u011frusu regionun muxtar respublika statusunun l\u0259\u011fvi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klif onlar\u0131n onsuz da pozulan konstitusion h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 daha da pisl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. Konstitusiyaya d\u0259yi\u015fikliy\u0259 etirazlar i\u011fti\u015fa\u015flara g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b, n\u0259tic\u0259d\u0259 18 n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcb, 243 n\u0259f\u0259r yaralan\u0131b.<\/p>\n<p>\u00d6zb\u0259kistan d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zd\u0259n-k\u00f6n\u00fcld\u0259n uzaq yeri kimi g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, bu \u00f6lk\u0259 u\u011frunda beyn\u0259lxalq sava\u015f gizli gedir v\u0259 zamanla \u00f6lk\u0259d\u0259ki sosial etirazlar h\u0259min m\u00fcbariz\u0259ni m\u00fc\u015fayi\u0259t edir.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 \u0130slam K\u0259rimovun prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259halisi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin g\u00fcc\u00fcn\u0259 tabe etdirilmi\u015fdi v\u0259 h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 naraz\u0131l\u0131qlar\u0131n s\u0259sini bo\u011furdu.<\/p>\n<p>\u015eavkat Mirziyoyev hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259\u00a0s\u0259l\u0259finin ona buraxd\u0131\u011f\u0131 n\u00f6qsanl\u0131 miras\u0131 aradan qald\u0131r\u0131b daha xo\u015fb\u0259xt \u00f6lk\u0259 yaratmaq \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya qald\u0131, amma bu, he\u00e7 d\u0259 asan ba\u015fa g\u0259lmir. \u00d6zb\u0259kistanda Mirziyoyev prezidentlik k\u00fcrs\u00fcs\u00fcn\u0259 yiy\u0259l\u0259ndikd\u0259n sonra \u0259halinin sosial t\u0259l\u0259bl\u0259ri azalmay\u0131b v\u0259 ba\u015f tutan h\u0259r ki\u00e7ik n\u00fcmayi\u015f m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada dig\u0259rl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndir\u0259n al\u0259t\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>Bu c\u00fcr sosial etirazlar\u0131n \u0259n qaynar \u00fcnvanlar\u0131ndan biri d\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n \u015fimal b\u00f6lg\u0259si olan Qaraqalpaq\u0131stand\u0131r v\u0259 burada t\u0259bii qaza, elektrik enerjisin\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259m\u0259si m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri g\u0259rginl\u0259\u015fdirir. Bel\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259 \u00d6zb\u0259kistan hakimiyy\u0259tini d\u0259, \u0259halini d\u0259 m\u0259yus edir. Mirziyoyev \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, etirazlar\u0131n h\u0259cmi v\u0259 tezliyi m\u0259murlar\u0131 \u00e7evik reaksiyalara t\u0259\u015fviq etsin, bu ist\u0259kl\u0259 real n\u0259tic\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcdd\u0259t is\u0259 \u00d6zb\u0259kistan \u00fc\u00e7\u00fcn bo\u015fluqdur v\u0259 bu bo\u015fluqlar\u0131 yad t\u0259sirl\u0259r doldurma\u011fa c\u0259hd edir.<\/p>\n<p>B\u0259li, sosial etirazlar amilin\u0259 toxunmadan \u00d6zb\u0259kistanda birba\u015fa xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u0259linin uzanmas\u0131na ke\u00e7id etm\u0259k yar\u0131m\u00e7\u0131q\u00a0olard\u0131 v\u0259 biz haz\u0131rda m\u00f6vzunu paralel \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k ist\u0259yirik.<\/p>\n<p>\u00d6zb\u0259kistan\u0131n xarici siyas\u0259t kursunun fasad\u0131 qaz\u0131lmay\u0131b v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi meyara sadiqlik n\u00fcmayi\u015f etdirilir.<\/p>\n<p>Da\u015fk\u0259nd Rusiyan\u0131n patronajl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndak\u0131 h\u0259r hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik alyans\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmasa da, Moskva il\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259rini qoruyub-saxlay\u0131r. \u00d6zb\u0259kistan T\u00fcrkiy\u0259, \u0130srail, AB\u015e, Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 \u00c7inl\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 inki\u015faf etdirib.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafiya, M\u0259rk\u0259zi Asiyadak\u0131 etnik m\u00fcbahis\u0259l\u0259rd\u0259ki yeri, qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 sosial t\u0259lat\u00fcml\u0259r ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z onu xarici g\u00fccl\u0259rin d\u0259 h\u0259d\u0259fin\u0259 g\u0259tirir v\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259k d\u0259.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki M\u0259rk\u0259zi Asiyaya n\u0259zar\u0259t resurslara v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015f strateji m\u00f6vqel\u0259r\u0259 ged\u0259n yolu a\u00e7\u0131r, bu c\u00fcr r\u0259qab\u0259t \u015f\u0259raitind\u0259 \u00d6zb\u0259kistan da d\u00fczg\u00fcn m\u00f6vqel\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nib \u00f6z t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini qorumal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6zb\u0259kistan \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259nar t\u0259hdidl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q ki, M\u0259rk\u0259zi Asiyada SSR\u0130-nin irs qoydu\u011fu m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n \u00d6zb\u0259kistana da pay d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259si &#8211; \u00d6zb\u0259kistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 Tacikistan bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ml\u0259y\u0259 ke\u00e7ir, s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 iddia edir, says\u0131z-hesabs\u0131z anklavlar\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu F\u0259rqan\u0259 vadisi bu \u00f6lk\u0259l\u0259ri bir-biri il\u0259 \u201cq\u0131r\u011f\u0131na verir\u201d.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7l\u00fcy\u00fcn m\u00fcbahis\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k metodu emosional \u00e7alarla z\u0259ngindir v\u0259 he\u00e7 biri dig\u0259rin\u0259 z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 deyil.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n bu \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259si aras\u0131ndak\u0131 etnik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemin\u0259 sosial naraz\u0131l\u0131qlar\u0131 da \u0259lav\u0259 ets\u0259k, v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcr\u0259kk\u0259b oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u0259lir. B\u0259li, M\u0259rk\u0259zi Asiya etnik v\u0259 sosial m\u0259nada \u00e7oxm\u00fcnaqi\u015f\u0259li region statusuna sahibl\u0259nib.<\/p>\n<p>Etnik m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 sosial probleml\u0259r xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin regiona m\u00fcdaxil\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda olan dola\u015f\u0131ql\u0131qlar\u0131 sad\u0259l\u0259\u015fdirir v\u0259 bunun arxas\u0131nca b\u00f6y\u00fck siyasi maraqlar\u0131 regiona do\u011fru it\u0259l\u0259yir.<\/p>\n<p>Bu situasiya M\u0259rk\u0259zi Asiyada qal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qlobal g\u00fccl\u0259r\u0259 s\u0259rf edir \u2013 h\u0259r\u0259sinin \u00f6z\u00fcn\u00fcn strateji z\u0259kas\u0131na v\u0259 xarici siyas\u0259t \u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq.<\/p>\n<p>\u00d6zb\u0259kistan qlobal g\u00fccl\u0259rin s\u00fcrt\u00fcnm\u0259l\u0259ri il\u0259 rastla\u015fmaqda davam ed\u0259c\u0259k, indi ona hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259snifatland\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r:<\/p>\n<p>1. Rusiya \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq etnik amili \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259k\u0259c\u0259k, SSR\u0130-nin miras qoydu\u011fu \u201cbar\u0131t \u00e7\u0259ll\u0259kl\u0259rinin\u201d pultunu \u0259lind\u0259 saxlayaraq h\u0259ml\u0259l\u0259r\u0259 davam ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>2. Q\u0259rb etnik qar\u015f\u0131durmada maraql\u0131 olmasa da, sosial etirazlardan xal qazanma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki AB\u015e-\u0131n regionlara h\u0259r hans\u0131 formada m\u00fcdaxil\u0259 ssenaril\u0259ri insan h\u00fcquqlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 istinada s\u00f6yk\u0259nir.<\/p>\n<p>3. \u00c7in daha \u00e7ox iqtisadi-kommersiya mar\u015frutlar\u0131n\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirir v\u0259 a\u00e7\u0131\u011f\u0131 onu n\u0259 insan haqlar\u0131, n\u0259 d\u0259 etnik probleml\u0259r maraqland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>4. T\u00fcrkiy\u0259nin maraq dair\u0259si etnik konflikt v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 qar\u015f\u0131durmadan uzaqd\u0131r, amma Ankara bu regionda b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259kba\u015f\u0131na dir\u0259ni\u015f g\u00f6st\u0259rm\u0259k potensial\u0131n\u0131 qazanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz yekun bundan ibar\u0259tdir ki, Qaraqalpaq\u0131standak\u0131 hadis\u0259l\u0259rin motivi, bir s\u0259b\u0259bi\u00a0dig\u0259r s\u0259b\u0259bd\u0259n ayr\u0131 tutularaq ayr\u0131ca m\u00f6vzu kimi \u00f6n\u0259 s\u00fcr\u00fclm\u0259m\u0259lidir. H\u0259m d\u0259 regional m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin hans\u0131 q\u00fcvv\u0259nin \u0259lin\u0259 kart verdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci, sosial etirazlar he\u00e7 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 xarici amill\u0259 ba\u011fl\u0131 olmur, amma sosial t\u0259l\u0259bl\u0259r xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u0259lin\u0259 xeyli strateji arqumentl\u0259r verir v\u0259 ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si fonunda M\u0259rk\u0259zi Asiya u\u011frunda co\u015fan qlobal emosiyalar\u0131n praktiki add\u0131m s\u0259si \u0259ks-s\u0259da verdi. \u00d6zb\u0259kistan hakimiyy\u0259tinin Konstitusiyaya t\u0259klif etdiyi d\u0259yi\u015fiklik m\u0259tninin bir ne\u00e7\u0259 c\u00fcml\u0259si Qaraqalpaq\u0131stan Muxtar Respublikas\u0131na (\u00d6zb\u0259kistan \u0259razisinin 40 faizi) aid idi. Ancaq bu b\u00f6lg\u0259nin \u0259halisi hesab edir ki, h\u0259min redakt\u0259l\u0259r, daha do\u011frusu regionun muxtar respublika statusunun l\u0259\u011fvi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klif onlar\u0131n onsuz da pozulan konstitusion h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 daha da pisl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. Konstitusiyaya d\u0259yi\u015fikliy\u0259 etirazlar i\u011fti\u015fa\u015flara g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b, n\u0259tic\u0259d\u0259 18 n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcb, 243 n\u0259f\u0259r yaralan\u0131b. \u00d6zb\u0259kistan d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zd\u0259n-k\u00f6n\u00fcld\u0259n uzaq yeri kimi g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, bu \u00f6lk\u0259 u\u011frunda beyn\u0259lxalq sava\u015f gizli gedir v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":492063,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/FotoJet-1-3.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/FotoJet-1-3.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/FotoJet-1-3.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/FotoJet-1-3-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/FotoJet-1-3-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/FotoJet-1-3.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/FotoJet-1-3.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/FotoJet-1-3.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/FotoJet-1-3-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/FotoJet-1-3.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si fonunda M\u0259rk\u0259zi Asiya u\u011frunda co\u015fan qlobal emosiyalar\u0131n praktiki add\u0131m s\u0259si \u0259ks-s\u0259da verdi. \u00d6zb\u0259kistan hakimiyy\u0259tinin Konstitusiyaya t\u0259klif etdiyi d\u0259yi\u015fiklik m\u0259tninin bir ne\u00e7\u0259 c\u00fcml\u0259si Qaraqalpaq\u0131stan Muxtar Respublikas\u0131na (\u00d6zb\u0259kistan \u0259razisinin 40 faizi) aid idi. Ancaq bu b\u00f6lg\u0259nin \u0259halisi hesab edir ki, h\u0259min redakt\u0259l\u0259r, daha do\u011frusu regionun muxtar respublika statusunun l\u0259\u011fvi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klif onlar\u0131n onsuz da&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/492062"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=492062"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/492062\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/492063"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=492062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=492062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=492062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}