{"id":492169,"date":"2022-07-06T08:08:28","date_gmt":"2022-07-06T05:08:28","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=492169"},"modified":"2022-07-06T08:08:28","modified_gmt":"2022-07-06T05:08:28","slug":"az%c9%99rbaycanda-siqaretin-qiym%c9%99ti-dodaq-yandirir-mafiyanin-%c9%99m%c9%99li-yoxsa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=492169","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda siqaretin qiym\u0259ti \u201cdodaq yand\u0131r\u0131r\u201d- mafiyan\u0131n \u0259m\u0259li, yoxsa..?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>H\u00f6kum\u0259tin \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00fcz\u0259\u015fti fayda verm\u0259di<\/strong><\/h3>\n<p><em>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2021-ci ild\u0259 d\u00fcnyada 1,3 milyard insan t\u00fct\u00fcn istifad\u0259\u00e7isi olub. Onlar\u0131n 80 faizi a\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rin sakinl\u0259ridir. H\u0259r il d\u00fcnyada 6,5 trilyon \u0259d\u0259d siqaret istehlak olunur ki, bu da g\u00fcnd\u0259 18 milyard siqaret dem\u0259kdir. D\u00fcnyada h\u0259r il 8 milyondan \u00e7ox insan t\u00fct\u00fcn istifad\u0259sinin yaratd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n h\u0259yat\u0131n\u0131 itirir. T\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131n\u0131n insan orqanizmin\u0259 vurdu\u011fu z\u0259r\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla son on illikd\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r \u0259halinin bu z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015fd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m qada\u011fanedici, h\u0259m d\u0259 stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u0259l at\u0131rlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, B\u00f6y\u00fck Britaniya s\u0259hiyy\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 2009-cu ild\u0259 \u0259halinin 21 faizini t\u0259\u015fkil ed\u0259n t\u00fct\u00fcn istifad\u0259\u00e7il\u0259ri 2019-cu ild\u0259 14,1 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r azal\u0131b. \u00d6lk\u0259 2025-ci il\u0259d\u0259k bu g\u00f6st\u0259ricini 3 faizd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 salmaq niyy\u0259tind\u0259dir.<\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda da siqaretd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 az deyil. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda 15 ya\u015fdan yuxar\u0131 ki\u015fil\u0259rin 31.6 faizi, y\u0259ni t\u0259xmin\u0259n h\u0259r \u00fc\u00e7 ki\u015fid\u0259n biri siqaret \u00e7\u0259kir. \u018fn y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259rici 45-64 ya\u015f aras\u0131 ki\u015fil\u0259rd\u0259dir. Bu ya\u015f qrupundak\u0131 ki\u015fil\u0259rin t\u0259n yar\u0131s\u0131 siqaret istifad\u0259\u00e7isidir. 20-44 ya\u015f aras\u0131ndak\u0131 ki\u015fil\u0259rin 26 faizi, 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 ki\u015fil\u0259rins\u0259 33 faizi siqaret \u00e7\u0259kir. \u00d6lk\u0259d\u0259 h\u0259r il 11 milyard \u0259d\u0259d\u0259 yax\u0131n siqaret \u00e7\u0259kilir. Bu h\u0259cmin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si yerli m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal olunur.\u00a0 R\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6t\u0259n il Az\u0259rbaycanda 14 milyard 351 milyon \u0259d\u0259d siqaret istehsal edilib. Bu siqaretl\u0259rin 316 milyon \u0259d\u0259di ixrac edilib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdnn1.img.sputnik.az\/img\/40412\/35\/404123543_394:0:1605:1333_1920x0_80_0_0_406cf4843ffa54638c7858c00568da3c.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycanda siqaretl\u0259rin qiym\u0259ti n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 qalxd\u0131 - 05.09.2016, Sputnik  Az\u0259rbaycan\" width=\"787\" height=\"866\" \/><\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, \u00f6t\u0259n il boyunca \u00f6lk\u0259y\u0259 91 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 t\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131 g\u0259tirilib. Bunun \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi idxal\u0131nda pay\u0131 0.78 faiz olub. Bu idxal\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si siqaret istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan xammaldan ibar\u0259tdir. Lakin \u00f6lk\u0259y\u0259 haz\u0131r t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131 da g\u0259tirilir. Bu m\u0259hsullar\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si Ukraynadan idxal olunub. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycana 2021-ci ild\u0259 haz\u0131r t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131n\u0131n 70 faizi bu \u00f6lk\u0259d\u0259n g\u0259tirilib. \u00d6t\u0259n il Az\u0259rbaycan Ukraynadan 12.1 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 483 milyon \u0259d\u0259d siqaret idxal edib. 2022-ci ilin be\u015f ay\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u0131n\u0131n h\u0259cmi 245,2 milyon manat t\u0259\u015fkil edib. Bu is\u0259 \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 7,8 faiz azalma dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u00dcST-in b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 antit\u00fct\u00fcn siyas\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda da \u0259halini bu z\u0259r\u0259rli m\u0259hsuldan \u00e7\u0259kindirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra add\u0131mlar at\u0131l\u0131b: siqaret v\u0259 dig\u0259r t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n reklam\u0131 qada\u011fan edilib, 18 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131 u\u015faqlara bu m\u0259hsullar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 da h\u0259m\u00e7inin. H\u00f6kum\u0259tin a\u00e7\u0131qlamalar\u0131ndan ayd\u0131n olur ki, t\u00fct\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin bir yolu da ondan istehsal olunan m\u0259hsullara t\u0259tbiq edil\u0259n aksiz vergisinin s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Son 4-5 ild\u0259 aksizl\u0259r aras\u0131nda \u0259n b\u00f6y\u00fck art\u0131m m\u0259hz t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Sonuncu d\u0259f\u0259 2022-ci ilin 14 aprelind\u0259n aksiz d\u0259r\u0259c\u0259si t\u0259rkibind\u0259 t\u00fct\u00fcn olan siqaretl\u0259rin v\u0259 t\u0259rkibind\u0259 t\u00fct\u00fcn \u0259v\u0259zl\u0259yicisi olan siqaretl\u0259rin 1000 \u0259d\u0259di \u00fc\u00e7\u00fcn 43,0 manatdan 46,5 manata qald\u0131r\u0131l\u0131b. Bu, Nazirl\u0259r Kabinetinin 14 mart tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razisin\u0259 g\u0259tiril\u0259n aksizli mallar\u0131n aksiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri\u201dnd\u0259 etdiyi d\u0259yi\u015fikliy\u0259 \u0259sas\u0259n ba\u015f verib. Bel\u0259 ki, q\u0259rar d\u0259rc edildiyi g\u00fcnd\u0259n 30 g\u00fcn sonra, y\u0259ni aprelin 14-d\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259li idi. Q\u0259rarla h\u0259m\u00e7inin aksiz d\u0259r\u0259c\u0259si q\u0131zd\u0131r\u0131lma n\u0259tic\u0259sind\u0259 istehlak edil\u0259n (buxar) t\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131n\u0131n 1000 \u0259d\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn 12,9 manatdan 14 manata qald\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Q\u0259lyan \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00fct\u00fcnl\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn \u0259v\u0259zl\u0259yicil\u0259ri, istehsal m\u0259qs\u0259dli t\u00fct\u00fcnl\u0259r istisna olmaqla, dig\u0259r \u00e7\u0259km\u0259li t\u00fct\u00fcnl\u0259r, \u201chomogenl\u0259\u015fdirilmi\u015f\u201d v\u0259 ya \u201cb\u0259rpa edilmi\u015f\u201d t\u00fct\u00fcnl\u0259r, \u00e7eyn\u0259nil\u0259n v\u0259 ya buruna \u00e7\u0259kil\u0259n t\u00fct\u00fcnl\u0259rin aksiz d\u0259r\u0259c\u0259si is\u0259 1 kq \u00fc\u00e7\u00fcn 30 manat olub. Q\u0259lyan v\u0259 onlar\u0131n \u0259v\u0259zedicil\u0259rinin 1 \u0259d\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 aksiz d\u0259r\u0259c\u0259si 0,25 manat m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/mia.az\/uploads\/img\/posts\/2019\/12\/26\/S%C4%B0QARETjpg-1577381810.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycanda siqaretl\u0259rin qiym\u0259ti qalx\u0131b - Bu g\u00fcnd\u0259n\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Nazirl\u0259r Kabineti \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259sinin istifad\u0259 etdiyi t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131n\u0131n aksiz vergisini art\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, idxal edil\u0259n q\u0259lyan \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00fct\u00fcn \u0259v\u0259zl\u0259yicil\u0259ri, bird\u0259f\u0259lik istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn elektron siqaret, q\u0259lyan v\u0259 onlar\u0131n \u0259v\u0259zedicil\u0259rin\u0259 g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131 da m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib. Qurumun \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n xarici iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tin mal nomenklaturas\u0131, idxal g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131n\u0131n d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri v\u0259 ixrac g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131n\u0131n d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri\u201dn\u0259 etdiyi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259 2024-c\u00fc il 31 dekabr tarixin\u0259d\u0259k idxal edil\u0259n q\u0259lyan \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00fct\u00fcn \u0259v\u0259zl\u0259yicil\u0259rinin 1 kiloqram\u0131na 1 AB\u015e dollar\u0131 g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Eyni zamanda idxal edil\u0259n bird\u0259f\u0259lik istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn elektron siqaret, q\u0259lyan v\u0259 onlar\u0131n \u0259v\u0259zedicil\u0259ri h\u0259r \u0259d\u0259din\u0259 15 faiz g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumu t\u0259tbiq edilib.<\/p>\n<p>N\u0259 q\u0259d\u0259r paradoksal olsa da, bu il mart ay\u0131n\u0131n 28-d\u0259 Nazirl\u0259r Kabineti \u201cXarici iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tin mal nomenklaturas\u0131, idxal g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131n\u0131n d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri v\u0259 ixrac g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131n\u0131n d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri\u201dnd\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edib. Q\u0259rara \u0259sas\u0259n, istehsal m\u0259qs\u0259dli \u00e7\u0259km\u0259li t\u00fct\u00fcn g\u0259l\u0259n ilin sonuna q\u0259d\u0259r spesifik idxal r\u00fcsumlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqind\u0259n azad edilib. H\u00f6kum\u0259t q\u0259rar\u0131n daxili bazarda yerli istehsalda istifad\u0259 olunan t\u00fct\u00fcn\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, habel\u0259 qiym\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 yerli t\u00fct\u00fcn emal\u0131 s\u0259nayesinin aral\u0131q m\u0259hsullarla t\u0259minat\u0131n\u0131n m\u00f6vcud s\u0259viyy\u0259sinin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 q\u0259bul edildiyini b\u0259yan edib. Amma bu zaman ortaya sual \u00e7\u0131x\u0131r ki, \u0259g\u0259r bahala\u015fman\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq laz\u0131md\u0131rsa, o zaman aksizl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131 hans\u0131 m\u0259ntiql\u0259 izah olunur? Sual\u0131n cavab\u0131 is\u0259 ham\u0131ya ayd\u0131nd\u0131r. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti mart\u0131n 14-d\u0259 aksizl\u0259ri art\u0131rmaqla milyonlarla insan\u0131n x\u0259rcl\u0259rini art\u0131r\u0131r, \u00fcst\u00fcnd\u0259n 14 g\u00fcn ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra yerli siqaret istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n maraqlar\u0131na cavab ver\u0259n add\u0131m ataraq, onlar\u0131n xammal\u0131n\u0131 r\u00fcsumlardan azad edir. \u00d6z\u00fc d\u0259 bu add\u0131m Ukraynada ba\u015flayan m\u00fcharib\u0259nin logistika v\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lma z\u0259ncirin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u00fct\u00fcn xammal\u0131n\u0131n bahala\u015fmamas\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131l\u0131r. Y\u0259ni birba\u015fa \u0259haliy\u0259 sat\u0131lan son m\u0259hsul bahala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r &#8211; \u0259halinin x\u0259rci art\u0131r\u0131l\u0131r, onlar\u0131n istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n x\u0259rcl\u0259ri is\u0259 azald\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Lakin h\u00f6kum\u0259tin t\u00fct\u00fcn istehsal\u00e7\u0131lar\u0131na etdiyi g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 baxmayaraq, art\u0131q may ay\u0131ndan etibar\u0259n Az\u0259rbaycanda b\u0259zi siqaret markalar\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yaran\u0131b. Az\u0259rbaycanda iri siqaret istehsal\u00e7\u0131lar\u0131ndan \u201cTabaterra\u201d QSC mediaya a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, lisenziya \u0259sas\u0131nda burax\u0131lan beyn\u0259lxalq m\u0259hsullar\u0131n istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan xammallar bu ilin mart\u0131nad\u0259k h\u0259min \u015firk\u0259tl\u0259rin Ukraynada yerl\u0259\u015f\u0259n fabrikl\u0259rind\u0259n t\u0259chiz edilirdi. Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu \u00f6lk\u0259d\u0259n ixrac m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259min xammallar\u0131n regionda yerl\u0259\u015f\u0259n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n, \u0259sas\u0259n, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n al\u0131nmas\u0131na ba\u015flan\u0131b: \u201cBildirm\u0259k ist\u0259rdik ki, (ma\u011fazalarda tap\u0131lmayan markalar) \u201dSobranie&#8221; v\u0259 \u201cWinston\u201d ticar\u0259t markalar\u0131 \u201cJapan Tobacco International\u201d \u015firk\u0259tin\u0259 m\u0259xsusdur. Bildiyiniz kimi, haz\u0131rda regionda davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n d\u00fcnyada logistika sah\u0259sind\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r ya\u015fanmaqdad\u0131r v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yuxar\u0131da qeyd olunan markalar\u0131n b\u0259zi \u00e7e\u015fidl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn xammallar\u0131n t\u0259chizat \u00f6lk\u0259si \u00fczr\u0259 d\u0259yi\u015fiklik prosesi daha \u00e7ox vaxt t\u0259l\u0259b etmi\u015fdir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u015eirk\u0259t h\u0259m\u00e7inin bildirib ki, art\u0131q Ukraynadak\u0131 t\u0259chizat\u00e7\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 alternativ tap\u0131l\u0131b v\u0259 yax\u0131n vaxtlarda yeni t\u0259chizat\u00e7\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259n xammal g\u0259tiril\u0259c\u0259k. Lakin bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, bu proses vaxt\u0131nda, yaxud \u0259vv\u0259lki d\u0259y\u0259rl\u0259 realla\u015fmay\u0131b. Bel\u0259 ki, art\u0131q iyul ay\u0131d\u0131r v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 siqaret \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 davam edir. \u00dcst\u0259lik, qiym\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 art\u0131m var. R\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, bu ilin yanvar-may aylar\u0131nda t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 7,2 faiz bahala\u015f\u0131b. Al\u0131c\u0131lar hesab edir ki, bu, siqaretin yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 bahala\u015faca\u011f\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. Onlar\u0131n fikrinc\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yoxdur, sad\u0259c\u0259, ma\u011fazalar mallar\u0131 qiym\u0259tl\u0259r artandan sonra satmaq ist\u0259yirl\u0259r. Bununla bel\u0259, siqaret sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n ma\u011fazalar da var v\u0259 onlarda qiym\u0259tl\u0259rin \u0259vv\u0259lki g\u00fcnl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 t\u0259xmin\u0259n 10 q\u0259pik artd\u0131\u011f\u0131 hiss olunur.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan T\u00fct\u00fcn \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0130xracat\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131\u201d \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri R\u00f6v\u015f\u0259n \u015e\u0259rifov \u201cReport\u201da qiym\u0259tl\u0259rin az da olsa artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 etiraf edib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si logistikada probleml\u0259r yarad\u0131b v\u0259 t\u00fct\u00fcn ticar\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rib. Bundan ba\u015fqa, s\u0259dr hesab edir ki, siqaret h\u0259m d\u0259 b\u0259zi i\u015fbazlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 bahala\u015f\u0131b: \u201cOnlar hiss edirl\u0259r ki, bazarda hans\u0131 siqaret daha \u00e7ox sat\u0131l\u0131r, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259min m\u0259hsulu al\u0131b bazarda q\u0131tla\u015fd\u0131r\u0131rlar, daha sonra n\u00f6vb\u0259ti partiyada y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>\u201cEuropean Tabacco Baku\u201d \u015firk\u0259tinin vaxtil\u0259 sahibi olmu\u015f deputat R\u00fcf\u0259t Quliyev deyib ki,\u00a0 siqaretin istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 27 komponent laz\u0131md\u0131r. Bunlar\u0131n bir \u00e7oxu Ukraynadan, bir qismi is\u0259 Rusiyadan g\u0259tirilir. Haz\u0131rda oradak\u0131 zavod v\u0259 fabrikl\u0259r normal i\u015fl\u0259y\u0259 bilmirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u201cJapan Tobacco International\u201d \u015firk\u0259tinin Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyind\u0259 d\u0259\u00a0 qiym\u0259t art\u0131m\u0131 ehtimal\u0131n\u0131 logistika sah\u0259sind\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259\u00a0 izah edilib.<\/strong><\/p>\n<p>R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u00f6t\u0259n ilin 5 ay\u0131nda Az\u0259rbaycan 2 milyon 773.68 min dollarl\u0131q t\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00fcn s\u0259naye \u0259v\u0259zedicil\u0259ri ixrac edib. Bu m\u0259hsulun idxal\u0131n\u0131n h\u0259cmi is\u0259 41 milyon 330.26 min dollar t\u0259\u015fkil edib. Cari ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu m\u0259hsulun ixrac\u0131 9 milyon 188.96 min dollar, idxal\u0131 is\u0259 k\u0259skin azalmaqla 29 milyon 846.37 min dollara b\u0259rab\u0259r olub. Xammal idxal\u0131ndak\u0131 probleml\u0259r\u0259 baxmayaraq, \u00f6lk\u0259d\u0259n siqaret ixrac\u0131 davam edib. Bel\u0259 ki, 4 ayda 1 milyon 11,88 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 55,75 milyon \u0259d\u0259d t\u0259rkibind\u0259 t\u00fct\u00fcn olan siqaretl\u0259r idxal olundu\u011fu halda ixrac 60,83 milyon \u0259d\u0259d (454,89 min dollar d\u0259y\u0259rl\u0259) t\u0259\u015fkil edib. Bu d\u00f6vrd\u0259 h\u0259m\u00e7inin xaric\u0259 1 milyon 57,18 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 470,14 ton t\u00fct\u00fcn xammal\u0131, orta damarc\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131lmayan t\u00fct\u00fcn, 5 milyon 393,12 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 1425 ton orta damarc\u0131\u011f\u0131 qism\u0259n v\u0259 ya tamamil\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn ixrac edilib.<\/p>\n<p>Siqaret istehsal\u0131n\u0131n xammalla yerli istehsal hesab\u0131na t\u0259mini is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. Yerli t\u00fct\u00fcn istehsal\u0131 6-7 min tondan yuxar\u0131 \u00e7\u0131xm\u0131r. R\u0259smi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n \u00f6t\u0259n il Az\u0259rbaycanda t\u00fct\u00fcn istehsal\u0131 azal\u0131b. Bel\u0259 ki, bu m\u0259hsulun istehsal\u0131 c\u0259mi 6,4 min ton t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 2020-ci ild\u0259kind\u0259n 7,7 faiz az olub. Halbuki 2020-ci ild\u0259 t\u00fct\u00fcn istehsal\u0131 15,1 faiz artmaqla 6,9 min ton t\u0259\u015fkil etmi\u015fdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00f6kum\u0259tin \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00fcz\u0259\u015fti fayda verm\u0259di \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2021-ci ild\u0259 d\u00fcnyada 1,3 milyard insan t\u00fct\u00fcn istifad\u0259\u00e7isi olub. Onlar\u0131n 80 faizi a\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rin sakinl\u0259ridir. H\u0259r il d\u00fcnyada 6,5 trilyon \u0259d\u0259d siqaret istehlak olunur ki, bu da g\u00fcnd\u0259 18 milyard siqaret dem\u0259kdir. D\u00fcnyada h\u0259r il 8 milyondan \u00e7ox insan t\u00fct\u00fcn istifad\u0259sinin yaratd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n h\u0259yat\u0131n\u0131 itirir. T\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131n\u0131n insan orqanizmin\u0259 vurdu\u011fu z\u0259r\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla son on illikd\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r \u0259halinin bu z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015fd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m qada\u011fanedici, h\u0259m d\u0259 stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u0259l at\u0131rlar.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":492170,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/0a207e52f4c5fe7ec3fcd6301313e214.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/0a207e52f4c5fe7ec3fcd6301313e214.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/0a207e52f4c5fe7ec3fcd6301313e214.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/0a207e52f4c5fe7ec3fcd6301313e214-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/0a207e52f4c5fe7ec3fcd6301313e214-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/0a207e52f4c5fe7ec3fcd6301313e214.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/0a207e52f4c5fe7ec3fcd6301313e214.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/0a207e52f4c5fe7ec3fcd6301313e214.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/0a207e52f4c5fe7ec3fcd6301313e214-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/0a207e52f4c5fe7ec3fcd6301313e214.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u00f6kum\u0259tin \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00fcz\u0259\u015fti fayda verm\u0259di \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2021-ci ild\u0259 d\u00fcnyada 1,3 milyard insan t\u00fct\u00fcn istifad\u0259\u00e7isi olub. Onlar\u0131n 80 faizi a\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rin sakinl\u0259ridir. H\u0259r il d\u00fcnyada 6,5 trilyon \u0259d\u0259d siqaret istehlak olunur ki, bu da g\u00fcnd\u0259 18 milyard siqaret dem\u0259kdir. D\u00fcnyada h\u0259r il 8 milyondan \u00e7ox insan t\u00fct\u00fcn istifad\u0259sinin yaratd\u0131\u011f\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/492169"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=492169"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/492169\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/492170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=492169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=492169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=492169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}