{"id":492427,"date":"2022-07-06T16:19:14","date_gmt":"2022-07-06T13:19:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=492427"},"modified":"2022-07-06T16:19:14","modified_gmt":"2022-07-06T13:19:14","slug":"valideynl%c9%99rin-diqq%c9%99tin%c9%99-yeniyetm%c9%99lik-yasinda-usaqlarinizda-bilirsiniz-n%c9%99-bas-verir-ekspertd%c9%99n-izah","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=492427","title":{"rendered":"Valideynl\u0259rin D\u0130QQ\u018fT\u0130N\u018f: Yeniyetm\u0259lik ya\u015f\u0131nda u\u015faqlar\u0131n\u0131zda bilirsiniz n\u0259 ba\u015f verir? \u2013 Ekspertd\u0259n \u0130ZAH"},"content":{"rendered":"<p>Yeniyetm\u0259liyin be\u015f apar\u0131c\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259ti bioloji b\u00f6y\u00fcm\u0259 v\u0259 inki\u015faf, qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n status, natamam q\u0259rar q\u0259bulu, artan t\u0259zyiql\u0259r v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc axtar\u0131\u015fa \u00e7\u0131xmaqd\u0131r. Bu proses 11-19 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f verir. Bu faza fiziki inki\u015faf\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si, psixoloji v\u0259 davran\u0131\u015f d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 u\u015faql\u0131qdan yetkinliy\u0259 \u00e7evrilm\u0259 il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur.<\/p>\n<p>H\u0259min zaman k\u0259siyi valideyn-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin \u0259n h\u0259ssas d\u00f6vr\u00fc say\u0131l\u0131r v\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259n x\u00fcsusi davran\u0131\u015f t\u0259l\u0259b edir. Bunu is\u0259 \u00e7ox zaman c\u0259miyy\u0259t olaraq qavram\u0131r\u0131q. El aras\u0131nda \u201cu\u015fa\u011f\u0131ndan \u0259rg\u0259nlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 mu\u011fayat ol\u201d ifad\u0259si is\u0259 ancaq basq\u0131, kritik n\u0259zar\u0259t, c\u0259za mexaniziml\u0259rinin t\u0259tbiqi kimi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s bel\u0259 d\u00f6v\u00fcrd\u0259 hans\u0131 c\u0259za t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k olmaz v\u0259 niy\u0259?<\/strong><\/p>\n<p>Psixoloq\u00a0<strong>G\u00fcl\u0259r M\u0259mm\u0259dova<\/strong>\u00a0qeyd edir ki, yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 c\u0259za t\u0259tbiqi he\u00e7 do\u011fru \u00fcsul deyil:<\/p>\n<p>\u201cBizim c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 \u0259ks\u0259r valideynl\u0259r h\u0259r ya\u015f\u0131n inki\u015faf dinamikas\u0131na uy\u011fun psixo-fizioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri unudaraq, kor-t\u0259bii u\u015faq b\u00f6y\u00fcd\u00fcrl\u0259r. Yeniyetm\u0259lik ya\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n u\u015faqda da hormonal, fiziki, psixoloji d\u0259yi\u015fikliyi ba\u015f ver\u0259nd\u0259 v\u0259 onun da m\u00fcqabilind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259, s\u0259sind\u0259, davran\u0131\u015flar\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u00f6z\u0259\u00e7arpan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r olanda valideynl\u0259r h\u0259ddind\u0259n art\u0131q t\u0259pki g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspert yeniyetm\u0259l\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini sadalay\u0131b:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u00d6z\u00fcn\u00fc daim haql\u0131 hesab etm\u0259k, z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f kimi g\u00f6rm\u0259k, \u201cm\u0259ni anlam\u0131rlar, ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcrl\u0259r, ist\u0259diyimi ed\u0259 bilmir\u0259m, onlar\u0131n qanunlar\u0131 il\u0259 ya\u015fay\u0131ram\u201d dey\u0259 fikirl\u0259\u015fm\u0259k, xarici g\u00f6rk\u0259ml\u0259rind\u0259n raz\u0131 qalmamaq, m\u0259ntiql\u0259rin\u0259 deyil, duy\u011fular\u0131na \u0259saslanmaq buna misald\u0131r. Yeniyetm\u0259l\u0259r m\u0259ntiqi adekvat add\u0131mlar atmadan, duy\u011fular\u0131 il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259r\u0259k psixoloji aspektd\u0259n depressiv hallara d\u00fc\u00e7ar olurlar\u201d.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcl\u0259r M\u0259mm\u0259dova bildirir ki, yeniyetm\u0259lik ya\u015f\u0131ndan etibar\u0259n insan\u0131n apar\u0131c\u0131 f\u0259aliyy\u0259t n\u00f6v\u00fc t\u0259lim, pe\u015f\u0259 oldu\u011fundan qar\u015f\u0131s\u0131na qoyulan t\u0259l\u0259batlar geni\u015fl\u0259nir, y\u0259ni y\u00fckl\u0259nm\u0259 d\u0259 ba\u015f verir:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cG\u0259ncl\u0259r el\u0259 bir t\u0259l\u0259batlar \u00fczl\u0259\u015fm\u0259li olurlar ki, onlar m\u0259cbur\u0259n \u0259traf\u0131n, do\u011fmalar\u0131n, valideyl\u0259rin t\u0259pkil\u0259rini q\u0259bullanmal\u0131 olurlar. B\u0259z\u0259n ziddiyy\u0259tl\u0259r olur, ki\u00e7ik konfliktl\u0259r yaran\u0131r. Valideyn-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda bir-birind\u0259n uzaqla\u015fma olur, h\u0259tta \u00fcz \u00e7evirib biri dig\u0259rin\u0259 nifr\u0259t b\u0259sl\u0259y\u0259 bilir. Burada valideynin c\u0259za t\u0259tbiq etm\u0259k ist\u0259yi ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. Yeniyetm\u0259lik ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r g\u0259lmi\u015f bir insan\u0131n qurulu\u015funu c\u0259za il\u0259 d\u0259yi\u015fdirm\u0259k ist\u0259yi bir n\u00f6v yeniyetm\u0259nin daha da aqressiv reaksiyalar\u0131na s\u0259b\u0259b olur\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert sonda onu da qeyd edir ki, yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qeyri-adekvat h\u0259r\u0259k\u0259t s\u0259rgil\u0259y\u0259n insanlar\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssis\u0259 aparmal\u0131 v\u0259 valideyn -m\u00fct\u0259x\u0259ssis-yeniyetm\u0259 \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fc aras\u0131nda kollektiv i\u015f apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeniyetm\u0259liyin be\u015f apar\u0131c\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259ti bioloji b\u00f6y\u00fcm\u0259 v\u0259 inki\u015faf, qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n status, natamam q\u0259rar q\u0259bulu, artan t\u0259zyiql\u0259r v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc axtar\u0131\u015fa \u00e7\u0131xmaqd\u0131r. Bu proses 11-19 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f verir. Bu faza fiziki inki\u015faf\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si, psixoloji v\u0259 davran\u0131\u015f d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 u\u015faql\u0131qdan yetkinliy\u0259 \u00e7evrilm\u0259 il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. H\u0259min zaman k\u0259siyi valideyn-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin \u0259n h\u0259ssas d\u00f6vr\u00fc say\u0131l\u0131r v\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259n x\u00fcsusi davran\u0131\u015f t\u0259l\u0259b edir. Bunu is\u0259 \u00e7ox zaman c\u0259miyy\u0259t olaraq qavram\u0131r\u0131q. El aras\u0131nda \u201cu\u015fa\u011f\u0131ndan \u0259rg\u0259nlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 mu\u011fayat ol\u201d ifad\u0259si is\u0259 ancaq basq\u0131, kritik n\u0259zar\u0259t, c\u0259za mexaniziml\u0259rinin t\u0259tbiqi kimi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. B\u0259s bel\u0259 d\u00f6v\u00fcrd\u0259 hans\u0131 c\u0259za t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n istifad\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":492428,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1657095130_4.jpg",2262,1330,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1657095130_4.jpg",2262,1330,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1657095130_4.jpg",2262,1330,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1657095130_4-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1657095130_4-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1657095130_4-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1657095130_4-1536x903.jpg",1536,903,true],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1657095130_4-2048x1204.jpg",2048,1204,true],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1657095130_4-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1657095130_4-1200x620.jpg",1200,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Yeniyetm\u0259liyin be\u015f apar\u0131c\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259ti bioloji b\u00f6y\u00fcm\u0259 v\u0259 inki\u015faf, qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n status, natamam q\u0259rar q\u0259bulu, artan t\u0259zyiql\u0259r v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc axtar\u0131\u015fa \u00e7\u0131xmaqd\u0131r. Bu proses 11-19 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f verir. Bu faza fiziki inki\u015faf\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si, psixoloji v\u0259 davran\u0131\u015f d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 u\u015faql\u0131qdan yetkinliy\u0259 \u00e7evrilm\u0259 il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. H\u0259min zaman k\u0259siyi valideyn-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin \u0259n h\u0259ssas d\u00f6vr\u00fc say\u0131l\u0131r v\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259n x\u00fcsusi davran\u0131\u015f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/492427"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=492427"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/492427\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/492428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=492427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=492427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=492427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}