{"id":492906,"date":"2022-07-08T08:24:21","date_gmt":"2022-07-08T05:24:21","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=492906"},"modified":"2022-07-08T08:24:21","modified_gmt":"2022-07-08T05:24:21","slug":"erm%c9%99nistani-d%c9%99st%c9%99kl%c9%99y%c9%99n-tarixi-irsimizin-m%c9%99hvin%c9%99-goz-yumurlar-tarixci-alim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=492906","title":{"rendered":"Erm\u0259nistan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n tarixi irsimizin m\u0259hvin\u0259 g\u00f6z yumurlar &#8211; tarix\u00e7i alim"},"content":{"rendered":"<p><strong>Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q, soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259ti bu g\u00fcn d\u0259 meydanda\u00a0 \u00f6z m\u00fchakim\u0259sini g\u00f6zl\u0259yir. Art\u0131q y\u00fcz ill\u0259rdir tariximiz, millli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz insanl\u0131\u011fa utanc olan Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259h\u015fi siyas\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin, Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 apar\u0131lan soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259tini \u0259dal\u0259t v\u0259 cinay\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259mir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixi-m\u0259d\u0259ni irsinin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131, silinm\u0259si prosesinin 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n sonra da geni\u015f v\u00fcs\u0259t almas\u0131, \u00a0i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259ki vandalizml\u0259 paralel apar\u0131lmas\u0131n\u0131n tarixin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259ks\u0259k, says\u0131z faktlarla \u00fczl\u0259\u015fm\u0259k olar. Biz o haqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 da\u011fd\u0131lm\u0131\u015f, s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f, saxtala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f abid\u0259l\u0259rin taleyind\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck, ya\u015fay\u0131r\u0131q. B\u0259s d\u00fcnya niy\u0259 bunu h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u0259 bilmir. Han\u0131 d\u00fcnyan\u0131n a\u011f\u0131ll\u0131 insanlar\u0131, elm adamlar\u0131, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131?!. Niy\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin\u0259 bu q\u0259d\u0259r bigan\u0259 yana\u015f\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu isiqam\u0259td\u0259 hafta.az-a faktlarla dan\u0131\u015fan tarix\u00e7i alim S\u00fcbhan Tal\u0131bl\u0131 tariximizin \u00fczl\u0259\u015fdiyi says\u0131z cinay\u0259tl\u0259rin yaln\u0131z c\u00fczi hiss\u0259sin\u0259 toxunub. Amma bax\u0131n g\u00f6r\u00fcn n\u0259 boyda haqs\u0131zl\u0131qla \u00fczl\u0259\u015fib Az\u0259rbaycan tarixi, xalq\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti&#8230;.<\/p>\n<p>S.Tal\u0131bl\u0131 bir \u00e7ox tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259, \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131\u00a0 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n, deportasiya, soyq\u0131r\u0131m, q\u0131r\u011f\u0131nlar, talanlar soy\u011fun\u00e7uluq t\u00f6r\u0259tm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatlar\u0131n \u00f6z \u0259ksini tapd\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyib.<\/p>\n<p>\u201cErm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259cav\u00fcz\u00fc zaman\u0131 q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf rayonlarda 1600 m\u00fcs\u0259lman dini abid\u0259miz erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, 1700 tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259sinin \u00fcz\u0259rind\u0259ki tarixl\u0259r, divar yaz\u0131lar\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k erm\u0259ni m\u0259tnl\u0259ri il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nib, erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda qalan 27 muzey v\u0259 \u015f\u0259kil qalereyas\u0131ndan qar\u0259t olunan y\u00fcz min eksponat\u0131n taleyin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilm\u0259mi\u015fdir. 500-d\u0259k tarixi memarl\u0131q, 100-d\u0259n art\u0131q arxeoloji abid\u0259, fondlar\u0131nda on minl\u0259rl\u0259 \u0259\u015fyan\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 22 muzey, 4 r\u0259sm qalereyas\u0131, 4,6 milyon kitab v\u0259 \u0259lyazmalar\u0131 saxlan\u0131lan 927 kitabxana, 808 klub, 85 musiqi v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t m\u0259kt\u0259bi, 10 istirah\u0259t v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t park\u0131, 20 konsert t\u0259\u015fkilat\u0131, bundan \u0259lav\u0259 \u0259halinin \u015f\u0259xsi evl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131lan 100 minl\u0259rl\u0259 dekorativ-t\u0259tbiqi s\u0259n\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri &#8211; xal\u00e7alar, tikm\u0259nax\u0131\u015fl\u0131 q\u0259dimi geyiml\u0259r, z\u0259rg\u0259rlik v\u0259 misg\u0259rlik \u0259\u015fyalar\u0131 v\u0259 s. Erm\u0259nistan\u0131n silahl\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 yand\u0131r\u0131l\u0131b, talan-qar\u0259t edilib, Erm\u0259nistana da\u015f\u0131naraq saxtakarl\u0131qla \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirilib, yaxud da onlar\u0131n bir qismi xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u201cerm\u0259ni m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin n\u00fcmun\u0259l\u0259ri\u201d ad\u0131 alt\u0131nda sat\u0131l\u0131b. Bundan ba\u015fqa d\u00fcnya \u0259h\u0259miyy\u0259tli arxeoloji abid\u0259 olan paleolit d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid Az\u0131x\u00a0 v\u0259 Ta\u011flar ma\u011fara d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259ri, b.e.\u0259. VII-VI \u0259srl\u0259r\u0259 aid v\u0259 insan sivilizasiyas\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn indi d\u0259 elmi c\u0259h\u0259td\u0259n aktuall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n eneolit d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid Xant\u0259p\u0259, K\u00fclt\u0259p\u0259 v\u0259 \u015eomut\u0259p\u0259 arxeoloji abid\u0259l\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin, Az\u0259rbaycan\u0131n xristianl\u0131q d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid alban abid\u0259l\u0259ri, m\u0259scid kompleksl\u0259ri, q\u0259dim q\u0259biristanl\u0131qlar, t\u00fcrb\u0259l\u0259r, saraylar, qalalar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri, arxeoloji abid\u0259l\u0259r v\u0259 s. erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n qurban\u0131 olmu\u015fdur. K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonu Tarix Muzeyinin nadir eksponatlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n eram\u0131zdan 3000 il \u0259vv\u0259lki d\u00f6vr\u0259 aid q\u0131z\u0131l v\u0259 g\u00fcm\u00fc\u015f \u0259\u015fyalar\u0131, La\u00e7\u0131n rayonunun Tarix Muzeyi, onun q\u0259dim pul sikk\u0259 kolleksiyas\u0131, 5000-\u0259 yax\u0131n eksponat\u0131 olan \u015eu\u015fa Tarix Muzeyi, 1000-\u0259 yax\u0131n eksponat\u0131 olan Qaraba\u011f D\u00f6vl\u0259t Tarix Muzeyi, d\u00fcnyada ikinci olan A\u011fdam \u00c7\u00f6r\u0259k Muzeyi, 300-d\u0259n \u00e7ox \u0259\u015fyas\u0131 olan Az\u0259rbaycan professional musiqisinin banisi b\u0259st\u0259kar \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yovun Ev Muzeyi, 400-d\u0259k \u0259\u015fyas\u0131 olan Az\u0259rbaycan klassik vokal musiqisinin banisi B\u00fclb\u00fcl\u00fcn Ev Muzeyi, 1000-d\u0259n \u00e7ox eksponat\u0131 olan Mir M\u00f6vs\u00fcm N\u0259vvab\u0131n Ev Muzeyi, \u0259v\u0259zolunmaz tarz\u0259n Qurban Pirimovun Memorial Muzeyi, 2000-\u0259 yax\u0131n \u0259\u015fyas\u0131 olan Qubadl\u0131, 6000-\u0259 yax\u0131n eksponat v\u0259 \u0259\u015fyas\u0131 olan Z\u0259ngilan, C\u0259bray\u0131l, F\u00fczuli muzeyl\u0259ri v\u0259 s. qar\u0259t edil\u0259r\u0259k da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>S.Tal\u0131bli bildirib ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n dini v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rinin Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u0259hv edilm\u0259si ist\u0259r t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistan\u0131n daxilind\u0259, ist\u0259r tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 hesab\u0131na qurulmu\u015f tarixi \u0259razil\u0259rimizd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 i\u015f\u011fal zaman\u0131 \u0259traf rayonlar\u0131mz\u0131da da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b talan edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 fakt, m\u0259qal\u0259, kitab v\u0259 s. faktlar \u00a0h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 xaricd\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cH\u0259min yerl\u0259rd\u0259 738 tarixi abid\u0259, 83.500 \u0259s\u0259ri ehtiva ed\u0259n 28 Muzey, 4 r\u0259sm qalereyas\u0131 v\u0259 1.107 m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259si da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, XVII \u0259sr\u0259 aid olan C\u0259bray\u0131l b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki C\u00fcm\u0259 m\u0259scidi, Yuxar\u0131 G\u00f6vh\u0259r A\u011fa m\u0259scidi , A\u015fa\u011f\u0131 G\u00f6vh\u0259r A\u011fa m\u0259scidi\u00a0 v\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Saatl\u0131 m\u0259scidi\u00a0 (bu m\u0259scidl\u0259r XVIII \u0259sr\u0259 aiddir) vandalizm, da\u011f\u0131d\u0131lma v\u0259 u\u00e7urulma aktlar\u0131na m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, A\u011fdam m\u0259scidi is\u0259 t\u0259hqir olunaraq donuzlar v\u0259 in\u0259kl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vl\u0259y\u0259 \u00e7evrilib\u201d.<\/p>\n<p>S.Tal\u0131bl\u0131 \u0130r\u0259vanda erm\u0259ni vandalizmini s\u00fcbut ed\u0259n faktlara da diqq\u0259t \u00e7\u0259kib.<\/p>\n<p>\u201c\u0130r\u0259vandak\u0131 D\u0259mir Bulaq\u00a0 m\u0259scidi yerl\u0259 yeksan edilmi\u015f, G\u00f6y m\u0259scid is\u0259 orijinal g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc d\u0259yi\u015fdirilm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 yenid\u0259n t\u0259mir olunmu\u015f, \u0130r\u0259van\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259ki S\u0259rdar m\u0259scidi d\u0259 sistematik olaraq da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b v\u0259 2014-c\u00fc ild\u0259 yer\u0259 yeksan edilib.<\/p>\n<p>K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259ki Tarix v\u0259 Etnoqrafiya Muzeyind\u0259n 13 min\u0259 yax\u0131n qiym\u0259tli \u0259\u015fya, La\u00e7\u0131n Tarix v\u0259 Etnoqrafiya Muzeyind\u0259n is\u0259 5000-d\u0259n \u00e7ox qiym\u0259tli \u0259\u015fya v\u0259 nadir eksponat talan edil\u0259r\u0259k Erm\u0259nistana da\u015f\u0131n\u0131b. \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 oradak\u0131 milli dini v\u0259 m\u0259d\u0259ni irs\u0259 ciddi ziyan d\u0259yib. T\u0259kc\u0259 \u015eu\u015fada 8 muzey, 31 kitabxana v\u0259 8 m\u0259d\u0259niyy\u0259t evi da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. \u015eu\u015fa Tarix Muzeyind\u0259n 5000-\u0259 yax\u0131n, Milli Az\u0259rbaycan Xal\u00e7a v\u0259 T\u0259tbiqi S\u0259n\u0259tl\u0259r Muzeyinin \u015eu\u015fa filial\u0131ndan 1000-\u0259 yax\u0131n \u0259\u015fya talan edilib.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 A\u011fdam rayonundak\u0131\u00a0 Milli Tarix Muzeyinin eksponatlar\u0131n\u0131 (2 mind\u0259n \u00e7ox),\u00a0 Qubadl\u0131dak\u0131 Milli Tarix Muzeyini (3 mind\u0259n \u00e7ox), Z\u0259ngilan rayonundak\u0131 Milli Tarix Muzeyini (t\u0259xmin\u0259n 6000 \u0259\u015fya) talan edibl\u0259r. Q\u0259b\u0259l\u0259, F\u00fczuli v\u0259 Xocal\u0131 rayonlar\u0131nda Milli Tarix Muzeyl\u0259ri d\u0259 da\u011f\u0131d\u0131laraq yerl\u0259-yeksan edilib\u201d.<\/p>\n<p>S.Tal\u0131bl\u0131 qeyd edib ki, tarixd\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya da m\u0259lumdur ki, Az\u0259rbaycan h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00fct\u00fcn dinl\u0259r\u0259, dill\u0259r\u0259 v\u0259 xalqlara h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fm\u0131\u015f, onlar\u0131 qorumu\u015fudur. Alban kils\u0259l\u0259ri m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 qeyd edim edim ki, Qafqaz Albaniyas\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin \u0259razisi \u00e7oxsayl\u0131 yaz\u0131l\u0131 tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, eram\u0131z\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n VIII \u0259srin \u0259vv\u0259lin\u0259d\u0259k c\u0259nubda Araz \u00e7ay\u0131ndan \u015fimali Qafqazad\u0259k, \u015f\u0259rqd\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin q\u0259rb sahilind\u0259n G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fcnd\u0259n q\u0259rbd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n torpaqlarad\u0259k geni\u015f bir sah\u0259ni \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259razisind\u0259 Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n z\u0259ngin memarl\u0131q irsin\u0259 aid xeyli m\u0259b\u0259d, kils\u0259 v\u0259 monastrlar vard\u0131r. Albaniyan\u0131n h\u0259qiqi tarixinin v\u0259 abid\u0259l\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 son vaxtlar t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 v\u0259 aliml\u0259rimiz t\u0259r\u0259find\u0259n bir s\u0131ra ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131b.\u00a0 Tarix faktlara n\u0259z\u0259r sald\u0131qda bir daha g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Alban kils\u0259l\u0259rini erm\u0259nil\u0259rl\u0259 v\u0259 onlar\u0131n iddia etdikl\u0259ri dini inanclar\u0131 il\u0259 he\u00e7 bir tarixi v\u0259 dini \u0259laq\u0259si yoxdur. Alban katalikoslu\u011funun taxt\u0131 IV-V \u0259srl\u0259rd\u0259 D\u0259rb\u0259ndd\u0259 \u00c7ola monastr\u0131nda, VI-VII \u0259srl\u0259rd\u0259 B\u0259rd\u0259 monastr\u0131nda, VIII-IX \u0259srl\u0259rd\u0259 A\u011fd\u0259r\u0259 rayonunda m\u00fcq\u0259dd\u0259s Yelisey monastr\u0131nda, X-XV \u0259srl\u0259rd\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunda Xudav\u0259ng monastr\u0131nda, XV-XIX \u0259srl\u0259rd\u0259 G\u0259nces\u0259r monastr\u0131nda yerl\u0259\u015fmi\u015fdir.\u00a0 552-ci ild\u0259 alban kils\u0259sinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 katalikos m\u00fcq\u0259dd\u0259s ata Abbas iqam\u0259tgah\u0131 \u00c7oladan B\u0259rd\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fckd\u0259n sonra B\u0259rd\u0259 kils\u0259si iri monastra \u00e7evrilib. K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun \u0259razisind\u0259, T\u0259rt\u0259r \u00e7ay\u0131n\u0131n sol sahilind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, xalq aras\u0131nda Xotav\u0259ng v\u0259 ya Xudav\u0259ng, y\u0259ni \u201ctanr\u0131 m\u0259b\u0259di\u201d adland\u0131r\u0131lan monastr kompleksi Qafqaz Albaniyas\u0131 d\u00f6vl\u0259ti da\u011f\u0131ld\u0131qdan bir \u0259sr sonra &#8211; IX \u0259srd\u0259 Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f Xa\u00e7\u0131n Alban knyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dini m\u0259rk\u0259zi olmu\u015fdur. Kompleksd\u0259 alban yepiskopunun iqam\u0259tgah\u0131 v\u0259 dini maarif m\u0259rk\u0259zi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.\u00a0 Arxeoloji t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n m\u0259lum olur ki, monastr\u0131n \u0259sas\u0131 VI-VII \u0259srl\u0259rd\u0259 qoyulmu\u015fdur. Mehranil\u0259r s\u00fclal\u0259sind\u0259n olan Xa\u00e7\u0131n knyaz\u0131 H\u0259s\u0259n C\u0259lal\u0131n o\u011flu Vaxtanq kompleksin \u0259razisind\u0259 geni\u015f tikinti i\u015fl\u0259ri aparm\u0131\u015f, Arzu xatun is\u0259 1214-c\u00fc ild\u0259 \u0259ri Vaxtanq\u0131n v\u0259 iki o\u011flunun xatir\u0259sin\u0259 kompleksd\u0259 kils\u0259 tikdirib. Bu g\u00fcn\u0259 g\u0259lib \u00e7atm\u0131\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n A\u011fd\u0259r\u0259 rayonundak\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s Yelisey monastr kompleksidir. H\u0259s\u0259n C\u0259lal\u0131n hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 knyazl\u0131\u011f\u0131n \u0259razisi xeyli geni\u015fl\u0259nmi\u015f, tikinti abadl\u0131q i\u015fl\u0259ri b\u00f6y\u00fck v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259s\u0259n C\u0259lal\u0131n iqam\u0259tgah\u0131 olan Holanaberd qalas\u0131 il\u0259 \u00fczb\u0259\u00fcz, A\u011fd\u0259r\u0259 rayonunun V\u0259ngli k\u0259ndind\u0259 Xa\u00e7\u0131n \u00e7ay\u0131n\u0131n sol sahilind\u0259 da\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f m\u0259\u015fhur G\u0259nces\u0259r monastr\u0131 Qafqaz Albaniyas\u0131 xristian memarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n g\u00f6rk\u0259mli abid\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Monastr\u0131n divar\u0131nda da\u015f \u00fcz\u0259rind\u0259ki epiqrafik yaz\u0131dan m\u0259lum olur ki, bu abid\u0259 \u201cy\u00fcks\u0259k v\u0259 b\u00f6y\u00fck Arsax \u00f6lk\u0259sinin h\u00f6kmdar\u0131, geni\u015f vilay\u0259tin \u00e7ar\u0131, B\u00f6y\u00fck H\u0259s\u0259nin n\u0259v\u0259si, Vaxtanq\u0131n o\u011flu, H\u0259s\u0259n Calal D\u00f6vl\u0259 v\u0259 anas\u0131 Xori\u015f\u0259 xatun t\u0259r\u0259find\u0259n 1216-1238-ci ill\u0259rd\u0259 in\u015fa edilib. Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259, i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 La\u00e7\u0131n, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 Qubadl\u0131da q\u0259dim alban kils\u0259l\u0259ri var ki, onlar bu g\u00fcn\u0259 kimi qal\u0131blar. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n erm\u0259nil\u0259r i\u015f\u011falla ba\u011fl\u0131 abid\u0259l\u0259ri m\u0259hv edirl\u0259r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 alban kils\u0259l\u0259rini saxtala\u015fd\u0131r\u0131b erm\u0259ni kils\u0259l\u0259rin\u0259 uy\u011fun memarioloji olaraq xristian elementl\u0259ri il\u0259 d\u0259yi\u015fdirirl\u0259r. Erm\u0259nil\u0259r Rusiyan\u0131n v\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0259sind\u0259 Qaraba\u011fda yerl\u0259\u015fdirlild\u0259n sonra xristian albanlar\u0131n\u0131 faktiki olaraq erm\u0259nil\u0259\u015fdirdil\u0259r, Qaraba\u011fdak\u0131 udil\u0259ri erm\u0259nil\u0259\u015fdirdil\u0259r. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda l\u00f6vh\u0259l\u0259ri v\u0259 kils\u0259nin memarl\u0131q qurulu\u015funu d\u0259yi\u015fdiribl\u0259r, alban kils\u0259sinin altar hiss\u0259si 70-71 sm-dirs\u0259, onu 1.20 sm-\u0259 q\u0259d\u0259r h\u00fcnd\u00fcrl\u0259\u015fdirirl\u0259r v\u0259 g\u0259l\u0259n ziyar\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 bunu fakt olaraq g\u00f6st\u0259rib erm\u0259ni kils\u0259si olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259rini \u0259sasland\u0131r\u0131rlar. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r h\u0259min kils\u0259l\u0259ri b\u0259rpa ed\u0259rk\u0259n g\u00f6r\u00fcrl\u0259r ki, kils\u0259ni 50-60 sm yuxar\u0131 qald\u0131r\u0131blar. \u018fsas \u00fcst\u00fcnd\u0259 olan elementl\u0259ri d\u0259yi\u015fdirirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rq kils\u0259l\u0259rind\u0259 xa\u00e7 elementl\u0259ri f\u0259rqlidir, onu d\u0259yi\u015firl\u0259r, ist\u0259r ibad\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259si olsun, ist\u0259r linqvistikas\u0131 olsun, alt bildiri olsun. Memarl\u0131q \u00fcslubunu, \u00fcst\u00fcnd\u0259ki elementl\u0259ri, xa\u00e7\u0131 d\u0259yi\u015fdirirl\u0259r. \u0130bad\u0259ti d\u0259 q\u0259dim alban dilind\u0259 yox, erm\u0259ni dilind\u0259 edirl\u0259r, bu hadis\u0259y\u0259 alban kils\u0259sinin \u00fczvl\u0259ri d\u0259 \u015fahid olublar. N\u0259 q\u0259d\u0259r saxtala\u015fd\u0131rsalar da, da\u015fda olan yadda\u015f\u0131 silm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil, biz bu abid\u0259l\u0259r\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda baxsaq g\u00f6r\u0259c\u0259yik ki, da\u015fda n\u0259 informasiyalar olub, hans\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 elementl\u0259r olub. O tarixi silm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, onun ya\u015f\u0131 f\u0259rqlidi, memarl\u0131q \u00fcslubu f\u0259rqlidir\u201d.<\/p>\n<p>Tarix\u00e7i b\u0259yan edib ki, Erm\u0259nistan h\u0259rbi-siyasi r\u0259hb\u0259rliyi m\u00fclki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 terror siyas\u0259tini davam etdirm\u0259kl\u0259 1949-cu il 12 avqust tarixli Cenevr\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259lav\u0259 protokollar\u0131n\u0131n, BMT-nin, Haaqa Konvensiyas\u0131n\u0131n, \u0130slam \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n, UNESCO-nun, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlar\u0131n q\u0259rar v\u0259 q\u0259tnam\u0259l\u0259rini, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259rini kobud v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fc\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f \u015f\u0259kild\u0259 pozmu\u015fdur. Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan h\u0259rbi-siyasi r\u0259hb\u0259rliyi tarixi torpaqlar\u0131m\u0131zda mili-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz\u0259, tarix abid\u0259l\u0259rimiz\u0259, m\u0259scidl\u0259rimiz\u0259, m\u00fclki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259sbit olunmu\u015f \u201cSilahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015f verdikd\u0259 m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d 1954-c\u00fc il Haaqa Konvensiyas\u0131n\u0131n, \u201cArxeoloji irsin m\u00fchafiz\u0259si haqq\u0131nda\u201d 1992-ci il Avropa Konvensiyas\u0131n\u0131n v\u0259 \u201c\u00dcmumd\u00fcnya m\u0259d\u0259ni v\u0259 t\u0259bii irsin m\u00fchafiz\u0259si haqq\u0131nda\u201d UNESCO-nun 1972-ci il Konvensiyas\u0131n\u0131n, BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 1962-ci il 14 dekabr tarixli, 1803 (XVII) sayl\u0131 b\u0259yannam\u0259sinin\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 zidd h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n bu kimi \u0259m\u0259ll\u0259ri 1954-c\u00fc il Haaqa v\u0259 ya &#8220;Silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r zaman\u0131 m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259rin qorunmas\u0131na dair Konvensiya\u201d v\u0259 h\u0259min Konvensiyan\u0131n 1999-cu ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \u0130kinci Protokolu \u00fczr\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6hd\u0259likl\u0259rinin kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r. II Protokolun 9-cu b\u0259ndi i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259fin &#8220;i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259\u201d m\u0259d\u0259ni m\u00fclkiyy\u0259tin, ist\u0259nil\u0259n arxeoloji qaz\u0131nt\u0131 n\u00fcmun\u0259sinin qanunsuz ticar\u0259ti, bu \u0259razil\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, abid\u0259l\u0259rin m\u0259d\u0259ni, tarixi v\u0259 ya elmi s\u00fcbut x\u00fcsusiyy\u0259tinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si v\u0259 ya da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131n\u0131n qada\u011fan etm\u0259si v\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n almas\u0131 kimi \u00f6hd\u0259liyini t\u0259sbit edir. Silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r zaman\u0131 m\u0259d\u0259ni m\u00fclkiyy\u0259t v\u0259 m\u0259d\u0259ni irs\u0259 qar\u015f\u0131 qanunazidd \u0259m\u0259ll\u0259r beyn\u0259lxalq cinay\u0259t h\u00fcququ il\u0259 h\u0259rbi cinay\u0259t hesab olunur. Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 d\u00f6vl\u0259t olaraq i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi vandalizm \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 birba\u015fa beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259ti da\u015f\u0131y\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin bu qanuna v\u0259 beyn\u0259xalq h\u00fcquqa zidd \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlar ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259lidirl\u0259r.\u00a0 Biz tarixi abid\u0259l\u0259rimizl\u0259 ba\u011fl\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 ordak\u0131 dini abidl\u0259r, m\u0259zarlar, muzeyl\u0259r, evl\u0259r v\u0259 s. yerl\u0259ri R\u0259\u015fad\u0259tli v\u0259 qan\u0131 il\u0259 Tarix Yazan, \u00d6z Torpa\u011f\u0131nda anti-terror \u0259m\u0259liyyat\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n Az\u0259rbaycan ordusunun azad etdiyi \u0259razil\u0259rimizd\u0259 d\u0259 kadrlara baxanda erm\u0259ni vandalizminin bir daha \u015fahidi oluruq. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, d\u00fcnya, h\u0259m\u00e7inin t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259 qa\u015f\u0131 ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259mi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>S.Tal\u0131bl\u0131 Erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f maddi-m\u0259n\u0259vi abid\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlara diqq\u0259t \u00e7\u0259kib.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 M\u0259d\u0259niyy\u0259t Nazirliyi v\u0259 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi &#8220;Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 \u0130slam dini il\u0259 \u0259laq\u0259li dini v\u0259 tarixi irsin m\u0259hv edilm\u0259si&#8221; v\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na qar\u015f\u0131 davam ed\u0259n erm\u0259ni t\u0259cav\u00fczkarlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259ri \u00fcz\u00fcnd\u0259n m\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi Az\u0259rbaycan irsinin m\u0259hv v\u0259 t\u0259hqir edilm\u0259si&#8221; m\u00f6vzusunda iki geni\u015f hesabat haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 ba\u015fda Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n T\u0259hsil, Elm v\u0259 M\u0259d\u0259niyy\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131 olan UNESCO, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131, Avropa T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, Avropa \u015euras\u0131, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 T\u0259hsil, Elm v\u0259 M\u0259d\u0259niyy\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131 \u0130SESCO v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r t\u0259\u015fkilatlara t\u0259qdim edilmi\u015fdir. \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u0259b\u0259dl\u0259rin v\u0259 \u0130slam dini il\u0259 \u0259laq\u0259li tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin m\u0259hv v\u0259 t\u0259hqir edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ard\u0131c\u0131l q\u0259rarlar q\u0259bul edilmi\u015fdir.\u00a0 N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 2015-ci ild\u0259 (K\u00fcveyt), 2016-c\u0131 ild\u0259 (\u00d6zb\u0259kistan) v\u0259 2017-ci ild\u0259 (Fil Di\u015fi Sahili) ke\u00e7iril\u0259n \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259rinin toplant\u0131lar\u0131nda s\u00f6z\u00fcged\u0259n h\u0259min q\u0259rarlar \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lib. Daha sonra \u0130slam \u018fm\u0259kfa\u015fl\u0131q t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri \u015furas\u0131n\u0131n B\u018f\u018f-nin paytaxt\u0131 \u018fbu-Dabid\u0259 (1-2 mart 2019) ke\u00e7irilmi\u015f 46-c\u0131 iclas\u0131nda \u201cErm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal onunmu\u015f torpaqlar\u0131nda islam dinin\u0259 aid tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259rin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259hqir edilm\u0259si\u201d adl\u0131 q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdir\u201d.<\/p>\n<p>S.Tal\u0131bli bildirib ki, \u00a0Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 xalq\u0131 \u00f6z tarixi, \u0259z\u0259li torpaqlarlar\u0131nda haql\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa s\u00f6yk\u0259n\u0259n m\u00fcbariz\u0259sini davam etdirir\u0259r\u0259k 30 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r i\u015f\u011fal olunmu\u015f Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda anti-terror \u0259m\u0259liyyat\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259r\u0259k 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti v\u0259 Ali Ba\u015f Komandan\u0131 \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi ordumuz torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan azad etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinin beyn\u0259lxalq v\u0259 regional g\u00fccl\u0259rin h\u0259rt\u0259r\u0259fli d\u0259st\u0259yil il\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 etdiyi etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 vandalizmin q\u0131sas\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n<p><strong>M\u00fc\u0259llif:Tahir\u0259 Qafarl\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q, soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259ti bu g\u00fcn d\u0259 meydanda\u00a0 \u00f6z m\u00fchakim\u0259sini g\u00f6zl\u0259yir. Art\u0131q y\u00fcz ill\u0259rdir tariximiz, millli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz insanl\u0131\u011fa utanc olan Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259h\u015fi siyas\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin, Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 apar\u0131lan soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259tini \u0259dal\u0259t v\u0259 cinay\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259mir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixi-m\u0259d\u0259ni irsinin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131, silinm\u0259si prosesinin 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n sonra da geni\u015f v\u00fcs\u0259t almas\u0131, \u00a0i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259ki vandalizml\u0259 paralel apar\u0131lmas\u0131n\u0131n tarixin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259ks\u0259k, says\u0131z faktlarla \u00fczl\u0259\u015fm\u0259k olar. Biz o haqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 da\u011fd\u0131lm\u0131\u015f, s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f, saxtala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f abid\u0259l\u0259rin taleyind\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck, ya\u015fay\u0131r\u0131q.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":492907,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/tepe-1657182262.jpg",700,375,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/tepe-1657182262.jpg",700,375,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/tepe-1657182262.jpg",700,375,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/tepe-1657182262-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/tepe-1657182262-660x354.jpg",660,354,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/tepe-1657182262.jpg",640,343,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/tepe-1657182262.jpg",700,375,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/tepe-1657182262.jpg",700,375,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/tepe-1657182262-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/tepe-1657182262.jpg",700,375,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q, soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259ti bu g\u00fcn d\u0259 meydanda\u00a0 \u00f6z m\u00fchakim\u0259sini g\u00f6zl\u0259yir. Art\u0131q y\u00fcz ill\u0259rdir tariximiz, millli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz insanl\u0131\u011fa utanc olan Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259h\u015fi siyas\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin, Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 apar\u0131lan soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259tini \u0259dal\u0259t v\u0259 cinay\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259mir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixi-m\u0259d\u0259ni irsinin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131, silinm\u0259si&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/492906"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=492906"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/492906\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/492907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=492906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=492906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=492906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}