{"id":493301,"date":"2022-07-09T10:27:36","date_gmt":"2022-07-09T07:27:36","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=493301"},"modified":"2022-07-09T10:27:36","modified_gmt":"2022-07-09T07:27:36","slug":"qlobal-iqtisadi-t%c9%99n%c9%99zzul-t%c9%99hluk%c9%99si-artir-bu-olk%c9%99l%c9%99r-ciddi-probleml%c9%99rl%c9%99-uzl%c9%99s%c9%99-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=493301","title":{"rendered":"Qlobal iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl t\u0259hl\u00fck\u0259si art\u0131r &#8211; bu \u00f6lk\u0259l\u0259r ciddi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131: \u201cD\u00fcnya he\u00e7 d\u0259 asan olmayan iqtisadi fazaya daxil olur&#8230;\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda resessiya t\u0259hl\u00fck\u0259si getdikc\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr. Art\u0131q ayr\u0131-ayr\u0131 analitik m\u0259rk\u0259zl\u0259r deyil, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar da qlobal iqtisadiyyat\u0131n 2022-ci ilin sonlar\u0131na do\u011fru ciddi dur\u011funluq v\u0259 geril\u0259m\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyaca\u011f\u0131na eyham edirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun icra\u00e7\u0131 direktoru Kristalina Georgiyeva \u201cReuters\u201d agentliyin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 qlobal iqtisadiyyatda resessiyan\u0131n istisna olunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib: \u201cQlobal iqtisadiyyatda v\u0259ziyy\u0259t son d\u0259r\u0259c\u0259 qeyri-sabitdir v\u0259 resessiyan\u0131 istisna etm\u0259k olmaz. 2022-ci il \u00e7\u0259tin ildir, lakin 2023-c\u00fc il daha \u00e7\u0259tin olacaq. 2023-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259n\u0259zz\u00fcl riskl\u0259ri art\u0131b. \u0130qtisadi yava\u015flama qa\u00e7\u0131lmaz ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, qlobal iqtisadiyyatda v\u0259ziyy\u0259t BVF-nin m\u00fcvafiq hesabat\u0131n\u0131n d\u0259rc edildiyi aprel ay\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli pisl\u0259\u015fib: \u201cApreld\u0259ki son yenil\u0259nm\u0259d\u0259n sonra proqnozlar \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 pisl\u0259\u015fib\u201d.<\/p>\n<p>K.Georgiyeva qeyd edib ki, BVF bu il \u00fc\u00e7\u00fcn qlobal iqtisadi art\u0131m proqnozunu a\u015fa\u011f\u0131 salacaq: \u201cApreld\u0259 bu 3,6 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 idi, yanvarda &#8211; 4,4 faiz. Bu ay 2022 proqnozunda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259yi\u015fiklik olacaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130qtisadi art\u0131m\u0131n potensial qlobal azalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda BVF r\u0259hb\u0259ri inflyasiyan\u0131n \u00fcmumi geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131, faiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin ciddi art\u0131m\u0131n\u0131, \u00c7in v\u0259 Rusiyan\u0131n iqtisadi art\u0131m\u0131n\u0131n l\u0259ngim\u0259sini, Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 eskalasiya v\u0259 sanksiyalar\u0131 g\u00f6st\u0259rib.<\/strong><\/p>\n<p>BMT-nin \u0130nki\u015faf Proqram\u0131n\u0131n son hesabat\u0131nda is\u0259 qeyd olunur ki, bahala\u015fma n\u0259tic\u0259sind\u0259 son 3 ayda d\u00fcnyada 71 milyon insan\u0131n g\u0259liri k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 azalaraq yoxsulluq h\u0259ddind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. S\u0259n\u0259d\u0259 g\u00f6r\u0259, bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u015fl\u0131ca olaraq kas\u0131b \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r. Problemin s\u0259b\u0259bi \u0259rzaq v\u0259 enerji qiym\u0259tl\u0259rinin s\u0131\u00e7ray\u0131\u015fla artmas\u0131d\u0131r. Art\u0131m\u0131n s\u0259b\u0259bi is\u0259 COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131 v\u0259 Ukrayna m\u00fcnaqi\u015f\u0259sidir. Sonuncunun t\u0259siri daha ciddi hiss edilir. Ukrayna m\u00fcnaqi\u015f\u0259si d\u00fcnyan\u0131n 2 b\u00f6y\u00fck d\u0259nli bitki v\u0259 xammal ixracat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n de-fakto bazardan \u00e7\u0131xmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nib. Proqram\u0131n direktoru A\u015fim Steyner bildirir ki, \u201c\u0130nflyasiyaya paralel olaraq qiym\u0259tl\u0259rin v\u0259 faiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin artmas\u0131 yeni yoxsulluq dal\u011fas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. B\u00f6hran\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si d\u00fcnyada yoxsullu\u011fu art\u0131r\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>159 \u00f6lk\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259n hesabat\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri h\u00f6kum\u0259tl\u0259r\u0259 kas\u0131b \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn enerji v\u0259 \u0259rzaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcnvanl\u0131 v\u0259 \u0259dal\u0259tli yard\u0131m verilm\u0259sini t\u00f6vsiy\u0259 edirl\u0259r. S\u0259n\u0259d\u0259 g\u00f6r\u0259, enerji qiym\u0259tl\u0259rinin art\u0131m\u0131ndan \u0259n \u00e7ox Balkan regionu v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Afrika \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Postsovet m\u0259kan\u0131nda is\u0259 \u0259n a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259t Erm\u0259nistandad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259n\u0259zz\u00fcl t\u0259hl\u00fck\u0259sini art\u0131ran \u0259sas amil kimi AB\u015e v\u0259 \u00c7in iqtisadiyyat\u0131ndak\u0131 probleml\u0259r g\u00f6st\u0259rilir. Bel\u0259 ki, bir sayl\u0131 iqtisadiyyatda &#8211; AB\u015e-da ged\u0259n prosesl\u0259r iqtisadi dur\u011funluq ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Son aylarda y\u00fcks\u0259k inflyasiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e Federal Ehtiyat Sistemi (FRS) s\u0259rt monetar siyas\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirib, u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259si indiy\u0259d\u0259k olmayan q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131r, d\u00f6vriyy\u0259d\u0259n getdikc\u0259 daha \u00e7ox pul \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. Qurum art\u0131q \u00f6lk\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k inflyasiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iyulun sonunda baza faiz d\u0259r\u0259c\u0259sini 50 v\u0259 ya 75 baza b\u0259ndi art\u0131rma\u011fa haz\u0131rd\u0131r. Federal Ehtiyat Sisteminin a\u00e7\u0131q bazar \u00fczr\u0259 r\u0259hb\u0259r komit\u0259sinin iyunun 14-15-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclas\u0131n\u0131n hesabat\u0131na \u0259sas\u0259n getdikc\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259n\u0259n inflyasiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir: \u201cQar\u015f\u0131dak\u0131 iclaslarda m\u00fcmk\u00fcn t\u0259dbirl\u0259rin q\u0259bulunu m\u00fczakir\u0259 ed\u0259rk\u0259n, i\u015ftirak\u00e7\u0131lar komit\u0259nin m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 (inflyasiya h\u0259d\u0259fi 2 faiz &#8211; red.) nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sinin davaml\u0131 art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259kd\u0259 davam edirl\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar n\u00f6vb\u0259ti iclasda 50 v\u0259 ya 75 baza b\u0259ndi d\u0259r\u0259c\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olaca\u011f\u0131n\u0131 bildiribl\u0259r\u201d. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, iqtisadi art\u0131m\u0131n minimuma enm\u0259si m\u00fcqabilind\u0259 d\u0259 olsa, t\u0259nziml\u0259yici AB\u015e-da inflyasiyan\u0131 \u00f6nl\u0259m\u0259kd\u0259 q\u0259rarl\u0131d\u0131r: \u201c\u0130clas\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin bir m\u00fcdd\u0259t iqtisadi art\u0131m\u0131 l\u0259ngid\u0259 bil\u0259c\u0259yini etiraf edibl\u0259r, lakin onlar hesab edirl\u0259r ki, inflyasiyan\u0131n 2 faiz\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131 davaml\u0131 \u0259sasda maksimum m\u0259\u015f\u011fullu\u011fa nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>AB\u015e-dan daha bir t\u0259hl\u00fck\u0259 yaradan x\u0259b\u0259r iyun ay\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259 xidm\u0259tl\u0259r sektorunda i\u015fg\u00fczar f\u0259all\u0131\u011f\u0131n (ISM Non-Manufacturing) 55,9 b\u0259ndd\u0259n 55,3 b\u0259nd\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sidir. Bu, \u201cTrading Economics\u201d analitikl\u0259rinin g\u00f6zl\u0259ntisi olan 54,3 b\u0259nd\u0259 q\u0259d\u0259r azalmadan xeyli ki\u00e7ikdir. Lakin azalma fakt\u0131n\u0131n olmas\u0131 bazarlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nfi siqnal hesab olunur. Azalma \u0259sas\u0259n yeni sifari\u015fl\u0259r (57,6 b\u0259ndd\u0259n 55,6 b\u0259nd\u0259), m\u0259\u015f\u011fulluq (50,2 b\u0259ndd\u0259n 47,4 b\u0259nd\u0259) v\u0259 ehtiyatlar (51 b\u0259ndd\u0259n 47,5 b\u0259nd\u0259) indikatorlar\u0131ndak\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn hesab\u0131na qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, ISM Non-Manufacturing indeksi xidm\u0259tl\u0259r sektorun 62 seqmentind\u0259 AB\u015e \u00dcDM-nin 90 faiz\u0259 q\u0259d\u0259rini, m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun 80 faizini t\u0259min ed\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131 \u0259sas\u0131nda hesablan\u0131r.<\/p>\n<p>AB\u015e-da h\u0259m\u00e7inin FED-in \u00f6lk\u0259d\u0259ki y\u00fcks\u0259k inflyasiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 iqtisadiyyat\u0131 resessiyaya salmadan alma\u011fa g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00e7atmayaca\u011f\u0131 ehtimal\u0131 g\u00fccl\u0259nir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n ikinci b\u00f6y\u00fck iqtisadiyyat\u0131na malik \u00c7ind\u0259 d\u0259 prosesl\u0259r \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Bel\u0259 ki, koronavirusun yay\u0131lma s\u00fcr\u0259tinin artmas\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259 yenid\u0259n \u00f6lk\u0259nin 15-d\u0259k iri ticar\u0259t b\u00f6lg\u0259sind\u0259 s\u0259rt m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq olunub. Bu b\u00f6lg\u0259l\u0259r \u00c7\u0130N \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulunda 13 faiz\u0259 yax\u0131n paya malikdir.<\/p>\n<p>Resessiya t\u0259hl\u00fck\u0259si Avropada da y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. \u201cMarkit Economics\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n a\u00e7\u0131qlanan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Avrozonan\u0131n 19 \u00f6lk\u0259sind\u0259 sat\u0131\u015f menecerl\u0259rinin konsolidasiya edilmi\u015f indeksi (PMI) iyun ay\u0131nda 54,8 b\u0259ndd\u0259n 52 b\u0259nd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Valyuta blokunun xidm\u0259t sektorunda aktivlik g\u00f6st\u0259ricisi is\u0259 maydak\u0131 56,1 b\u0259ndd\u0259n iyunda 53 b\u0259nd\u0259 q\u0259d\u0259r azal\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/26456e31673a23728cfae4b0d2a3f8f6.jpg\" alt=\"Uzun v\u0259 d\u0259rin qlobal iqtisadi b\u00f6hrana haz\u0131r olmaq laz\u0131md\u0131r - Ekspertd\u0259n  X\u018fB\u018fRDARLIQ\" \/><\/p>\n<p><strong>Qlobal iqtisadi m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259ki bu prosesl\u0259r d\u00fcnya \u0259mt\u0259\u0259 bazarlar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. \u0130yun ay\u0131n\u0131n sonuna \u201cBloomberg Commodity Spot\u201d xammal indeksi 20 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r azal\u0131b. \u0130ndeks enerjida\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131, metallar v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131ndan ibar\u0259t 23 fyu\u00e7ers m\u00fcqavil\u0259sind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri \u0259ks etdirir. Agentlik qeyd edir ki, \u00e7atd\u0131r\u0131lma z\u0259ncirind\u0259ki q\u0131r\u0131lmalara baxmayaraq benzind\u0259n tutmu\u015f bu\u011fdaya q\u0259d\u0259r, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259ti ucuzla\u015f\u0131r. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi is\u0259 qlobal iqtisadi staqnasiyan\u0131n t\u0259l\u0259bi azaldaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ridir. Bu proses sat\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lir itkisi ya\u015fatsa da, \u00fcmumilikd\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 inflyasiyan\u0131n azalmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Bir s\u0131ra analitikl\u0259r bazarlar\u0131n qlobal resessiya ehtimal\u0131na laz\u0131m olandan daha s\u0259rt reaksiya verdiyini bildir\u0259r\u0259k, bu v\u0259ziyy\u0259tin yax\u0131n aylarda \u00c7ind\u0259 iqtisadi art\u0131m\u0131n b\u0259rpas\u0131 fonunda d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131-alim, Milli M\u0259clisin \u0130qtisadi siyas\u0259t, s\u0259naye v\u0259 sahibkarl\u0131q komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc V\u00fcqar Bayramov bildirir ki, qlobal iqtisadi b\u00f6hran riski daha da artmaqdad\u0131r: \u201cBir t\u0259r\u0259fd\u0259n, bir s\u0131ra inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 COV\u0130D-19 virusuna yoluxma say\u0131nda yenid\u0259n art\u0131mlar var, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si Avrozona daxil olmaqla \u0259ks\u0259r apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin iqtisadiyyat\u0131na t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr. Bu arada neft bazar\u0131 da qlobal riskl\u0259r\u0259 reaksiyas\u0131z qalm\u0131r. \u201dQara q\u0131z\u0131l&#8221; iyul ay\u0131 ba\u015flad\u0131qdan sonra 6 faiz\u0259 yax\u0131n d\u0259y\u0259r itirib. Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si kontekstind\u0259 2022-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn qlobal iqtisadi art\u0131m proqnozu 4.1 faizd\u0259n 2.9 faiz\u0259d\u0259k azald\u0131l\u0131b. Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 builki proqnozlara yenid\u0259n bax\u0131l\u0131b. \u0130lin \u0259vv\u0259lind\u0259 4.0 faiz art\u0131m proqnozla\u015fd\u0131ran avropal\u0131lar bu g\u00f6st\u0259ricini 2.8 faiz\u0259d\u0259k azald\u0131blar. B\u00fct\u00fcn bunlar neft\u0259 olan t\u0259l\u0259bin azalaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bazar t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259rini art\u0131r\u0131b v\u0259 bu da qiym\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/apa.az\/storage\/news\/2022\/may\/19\/big\/6285fe182973e6285fe182974016529485042683b1ac7c11a66214ca76e02d5a3d27.jpg\" alt=\"V\u00fcqar Bayramov: \u201cAz\u0259rbaycan v\u0259 A\u0130 aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q strateji xarakter  da\u015f\u0131y\u0131r\u201d\" width=\"810\" height=\"540\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0V\u00fcqar Bayramov<\/strong><\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili diqq\u0259ti d\u00fcnyan\u0131n ikinci d\u00f6n\u0259r valyutas\u0131 olan avronun m\u0259z\u0259nn\u0259sind\u0259ki d\u0259yi\u015fikliy\u0259 y\u00f6n\u0259ldir: \u201cAvro da k\u0259skin ucuzla\u015fmaqdad\u0131r. Ukraynada sava\u015f ba\u015flad\u0131qdan sonra avro 10 faiz ucuzla\u015f\u0131b. Son 1 ild\u0259 is\u0259 Avropa pulu 19 faizd\u0259n \u00e7ox d\u0259y\u0259r itirib. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, valyuta bazarlar\u0131nda da qeyri-stabillik davam edir. Qlobal iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl v\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bazarlardak\u0131 volatilik n\u00f6vb\u0259ti aylarda da davam ed\u0259c\u0259k. Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259sinin uzanaca\u011f\u0131 halda qlobal b\u00f6hran t\u0259hl\u00fck\u0259si daha da g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259k. D\u00fcnya he\u00e7 d\u0259 asan olmayan iqtisadi fazaya daxil olur\u201d.<\/p>\n<p><strong>Qlobal iqtisadiyyat\u0131n resessiyaya daxil olmas\u0131na dair ehtimallar\u0131n s\u0259sl\u0259ndirilm\u0259si bel\u0259 \u0259mt\u0259\u0259 bazarlar\u0131nda ciddi \u0259ks-s\u0259da do\u011furur. D\u00fcnya neft bazar\u0131nda iyulun \u0259vv\u0259lind\u0259n b\u0259ri ged\u0259n prosesl\u0259r buna n\u00fcmun\u0259dir. Bel\u0259 ki, bazarda neft t\u0259klifind\u0259 ciddi bir art\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131 halda bu ay\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259n neftin qiym\u0259tind\u0259 ciddi azalma ba\u015f verir. AB\u015e \u015eimali Dakot Universitetinin professoru Fariz H\u00fcseynlinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, OPEC+ \u00f6lk\u0259l\u0259ri bazara \u00f6z aralar\u0131nda anla\u015fd\u0131qlar\u0131 neftin miqdar\u0131ndan haradasa 500 min barel az neft \u00e7\u0131xard\u0131blar: \u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, 2022-ci ilin may ay\u0131nda kvotalar\u0131nda g\u00fcn\u0259 2.7 milyon barel daha az neft \u00e7\u0131xard\u0131blar. \u0130ndi yeni m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u018fr\u0259bistan iyun ay\u0131 kvotas\u0131ndan g\u00fcn\u0259 200 min barel az istehsal edib. Bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, n\u0259 q\u0259d\u0259r ist\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259 \u018fr\u0259bistan v\u0259 B\u018f\u018f-nin \u0259lav\u0259 neft \u00e7\u0131xartma imkanlar\u0131 z\u0259ifdir. Nigeriyan\u0131n kvotas\u0131 art\u0131b, Rusiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t d\u0259 q\u0259lizdir. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, ill\u0259rl\u0259 bu sah\u0259y\u0259 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n azalmas\u0131 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir, el\u0259 asanl\u0131qla istehsal artm\u0131r. Ad\u0259t\u0259n kvotaya q\u0259d\u0259r istehsal ed\u0259rdi h\u0259r k\u0259s, h\u0259tta daha \u00e7ox.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/av.voanews.com\/Videoroot\/Pangeavideo\/2020\/04\/5\/54\/54616a53-a920-4fed-86df-4bfc600ac6eb.jpg\" alt=\"Fariz H\u00fcseynli: &quot;\u0130qtisadiyyata d\u0259rman v\u0259 vaksinl\u0259r \u00e7\u0131xana q\u0259d\u0259r rahat  yoxdur&quot;\" width=\"866\" height=\"487\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Fariz H\u00fcseynli<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259klifin problemli oldu\u011funu g\u00f6r\u0259n bazarlar daha \u00e7ox t\u0259l\u0259bin nec\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yin\u0259 bax\u0131r. Faizl\u0259r artd\u0131qca iqtisadi dur\u011funluq yaranaca\u011f\u0131na inananlar \u00e7oxalsa, neft qiym\u0259tl\u0259ri d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k. \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131n sat\u0131nalma indeksin\u0259 baxsaq, Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 yava\u015flama g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Maraql\u0131 bir n\u00fcmun\u0259 olan Almaniyan\u0131n ucuz rus qaz\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurdu\u011fu s\u0259nayesi indi b\u00f6y\u00fck probleml\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib. Mis qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 d\u0259 k\u0259skin azalma var. D\u0259mir, g\u00fcm\u00fc\u015f, taxta v\u0259 ox\u015far ba\u015fqa \u0259mt\u0259\u0259l\u0259rin d\u0259 qiym\u0259tind\u0259 azalma var. Bunlar ad\u0259t\u0259n qar\u015f\u0131dan z\u0259if iqtisadiyyat g\u0259l\u0259nd\u0259 ba\u015f verir. D\u00fczd\u00fcr, bu qiym\u0259tl\u0259r\u0259 futures t\u0259sir edir, orada da manipulyasiya \u00e7ox olur, ona g\u00f6r\u0259 h\u0259l\u0259 tam dem\u0259k olmaz a\u015fa\u011f\u0131 trend sa\u011flamd\u0131r, ya yox&#8221;.<\/p>\n<p>F.H\u00fcseynlinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, inflyasiyaya \u0259sas t\u0259sir ed\u0259n enerji, xammal v\u0259 da\u015f\u0131ma x\u0259rcl\u0259ridir: \u201cOnlar\u0131n da \u0259sas\u0131nda t\u0259klif v\u0259 istehsalla ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r dayan\u0131r. T\u0259l\u0259b azald\u0131qca b\u0259lk\u0259 bu probleml\u0259r z\u0259ifl\u0259y\u0259r. Paralel istiqam\u0259td\u0259 is\u0259 dollar\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si getm\u0259lidir, o da FED-in faiz siyas\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Faizl\u0259r artan kimi dollar indeksi dem\u0259k olar son 20 ilin \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qalx\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>Qlobal resessiya v\u0259 \u0259mt\u0259\u0259 qiym\u0259tl\u0259rind\u0259ki k\u0259skin azalma Az\u0259rbaycan kimi resurs g\u0259lirl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi probleml\u0259r yarada bil\u0259r. Bu bax\u0131mdan m\u00fcmk\u00fcn riskl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259k son d\u0259r\u0259c\u0259 vacibdir&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131: \u201cD\u00fcnya he\u00e7 d\u0259 asan olmayan iqtisadi fazaya daxil olur&#8230;\u201d D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda resessiya t\u0259hl\u00fck\u0259si getdikc\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr. Art\u0131q ayr\u0131-ayr\u0131 analitik m\u0259rk\u0259zl\u0259r deyil, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar da qlobal iqtisadiyyat\u0131n 2022-ci ilin sonlar\u0131na do\u011fru ciddi dur\u011funluq v\u0259 geril\u0259m\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyaca\u011f\u0131na eyham edirl\u0259r. Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun icra\u00e7\u0131 direktoru Kristalina Georgiyeva \u201cReuters\u201d agentliyin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 qlobal iqtisadiyyatda resessiyan\u0131n istisna olunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib: \u201cQlobal iqtisadiyyatda v\u0259ziyy\u0259t son d\u0259r\u0259c\u0259 qeyri-sabitdir v\u0259 resessiyan\u0131 istisna etm\u0259k olmaz. 2022-ci il \u00e7\u0259tin ildir, lakin 2023-c\u00fc il daha \u00e7\u0259tin olacaq. 2023-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259n\u0259zz\u00fcl riskl\u0259ri art\u0131b. \u0130qtisadi yava\u015flama qa\u00e7\u0131lmaz ola bil\u0259r\u201d. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":493302,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/e93c2bd51db3a1e6f421b728c3953b50.jpg",640,359,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/e93c2bd51db3a1e6f421b728c3953b50.jpg",640,359,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/e93c2bd51db3a1e6f421b728c3953b50.jpg",640,359,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/e93c2bd51db3a1e6f421b728c3953b50-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/e93c2bd51db3a1e6f421b728c3953b50.jpg",640,359,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/e93c2bd51db3a1e6f421b728c3953b50.jpg",640,359,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/e93c2bd51db3a1e6f421b728c3953b50.jpg",640,359,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/e93c2bd51db3a1e6f421b728c3953b50.jpg",640,359,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/e93c2bd51db3a1e6f421b728c3953b50-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/e93c2bd51db3a1e6f421b728c3953b50.jpg",640,359,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130qtisad\u00e7\u0131: \u201cD\u00fcnya he\u00e7 d\u0259 asan olmayan iqtisadi fazaya daxil olur&#8230;\u201d D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda resessiya t\u0259hl\u00fck\u0259si getdikc\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr. Art\u0131q ayr\u0131-ayr\u0131 analitik m\u0259rk\u0259zl\u0259r deyil, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar da qlobal iqtisadiyyat\u0131n 2022-ci ilin sonlar\u0131na do\u011fru ciddi dur\u011funluq v\u0259 geril\u0259m\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyaca\u011f\u0131na eyham edirl\u0259r. Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun icra\u00e7\u0131 direktoru Kristalina Georgiyeva \u201cReuters\u201d agentliyin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 qlobal iqtisadiyyatda resessiyan\u0131n istisna olunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib:&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/493301"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=493301"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/493301\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/493302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=493301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=493301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=493301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}