{"id":493958,"date":"2022-07-12T16:40:31","date_gmt":"2022-07-12T13:40:31","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=493958"},"modified":"2022-07-12T16:40:31","modified_gmt":"2022-07-12T13:40:31","slug":"iqlim-d%c9%99yisikliyinin-f%c9%99sadlari-v%c9%99-ya-gozl%c9%99nil%c9%99n-f%c9%99lak%c9%99td%c9%99n-nec%c9%99-qorunaq-aciqlama-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=493958","title":{"rendered":"\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyinin f\u0259sadlar\u0131 v\u0259 ya g\u00f6zl\u0259nil\u0259n f\u0259lak\u0259td\u0259n nec\u0259 qorunaq? &#8211; A\u00c7IQLAMA + FOTO"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnya iqlim d\u0259yi\u015fikliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n ciddi b\u00f6hranla \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. Yer s\u0259thinin temperaturu 1850-ci ild\u0259n b\u0259ri t\u0259xmin\u0259n 1,1 d\u0259r\u0259c\u0259 art\u0131b v\u0259 elm adamlar\u0131 hesab edirl\u0259r ki, Yer t\u0259xmin\u0259n 125 min il \u0259rzind\u0259 bu q\u0259d\u0259r isti olmay\u0131b. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada insanlar iqlim d\u0259yi\u015fikliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n dramatik istilik dal\u011falar\u0131, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl da\u015fq\u0131nlar v\u0259 me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259s iqlim d\u0259yi\u015fikliyi ekstremal\u00a0hava \u015f\u0259raitin\u0259 hans\u0131 formada s\u0259b\u0259b olur?<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u0130sti hava dal\u011falar\u0131n\u0131n daha intensiv v\u0259 uzun zaman davam etm\u0259si quraql\u0131q ehtimal\u0131n\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz edir. Bel\u0259 olan halda ya\u011f\u0131\u015f daha az ya\u011f\u0131r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 torpaq v\u0259 su ehtiyatlar\u0131 daha tez quruyur. Me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131nda birba\u015fa s\u0259b\u0259b insan faktoru ola bil\u0259r, lakin me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131nda t\u0259bii amill\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. \u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyinin yaratd\u0131\u011f\u0131 ekstremal v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli isti hava dal\u011fas\u0131 torpa\u011f\u0131n n\u0259mini g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0259kir. Bu quru \u015f\u0259rait d\u0259 inan\u0131lmaz s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131la bil\u0259n yan\u011f\u0131nlara s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar\u00a0Oxu.Az\u00a0a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n iqlim\u015f\u00fcnas\u00a0<strong>Qorxmaz \u0130brahimli<\/strong>\u00a0qeyd edib ki, aliml\u0259r insanlar\u0131 bir q\u0259d\u0259r g\u0259rgin saxlama\u011f\u0131 xo\u015flay\u0131rlar:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDcvMTIvMTQvNTIvMzEvMzIyNTA0Y2QtNTQxYS00NjQ2LThkZWMtYTE4YTc3ZWM2YThlLzIwMjAtMDgtMDUtMTMtNDQtNTQ2Mi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=d7d297b9676d7e06\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>\u201cT\u0259bi\u0259td\u0259 h\u0259r \u015fey normal qaydada davam edir. Q\u0131zmar istil\u0259r v\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131n ba\u015f verm\u0259si normald\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, C\u0259nub-\u015f\u0259rqi Asiyada davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 musson ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 ya\u011f\u0131r v\u0259 insanlar bununla ya\u015fama\u011fa \u00f6yr\u0259\u015fibl\u0259r. Bizim co\u011frafiyaya g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, m\u00fclayim hava qur\u015fa\u011f\u0131nda ya\u015fay\u0131r\u0131q. M\u00fclayim \u0259razil\u0259rimiz v\u0259 yar\u0131ms\u0259hra zonalar\u0131m\u0131z \u00e7ox, me\u015f\u0259lik \u0259razil\u0259rimiz is\u0259 m\u0259hduddur. Buna g\u00f6r\u0259 biz me\u015f\u0259l\u0259rimizi yan\u011f\u0131n, da\u015fq\u0131n kimi f\u0259lak\u0259tl\u0259rd\u0259n qorumal\u0131y\u0131q. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n yegan\u0259 s\u0259b\u0259bkar\u0131 insanlard\u0131r. Y\u0259ni Az\u0259rbaycanda vulkan p\u00fcsk\u00fcrm\u0259sind\u0259n, ild\u0131r\u0131m d\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259n me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131 ba\u015f vermir. Bu, yaln\u0131z insanlar\u0131n diqq\u0259tsizliyi v\u0259 ehtiyats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ucbat\u0131ndan olur\u201d.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bizim bu sah\u0259d\u0259 ibtidai t\u0259hsil v\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 problemimiz var:<\/p>\n<p>\u201c\u0130btidai milli t\u0259hsil konsepsiyas\u0131na daxil olan faktorlardan biri d\u0259 odur ki, v\u0259t\u0259ni me\u015f\u0259si, torpa\u011f\u0131, bir s\u00f6zl\u0259 h\u0259r \u015feyi il\u0259 sevm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, biz u\u015faq ya\u015flar\u0131m\u0131zdan bunu anlasaq, ir\u0259lil\u0259y\u0259n ya\u015flar\u0131m\u0131zda bel\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 daha diqq\u0259tli olar\u0131q. Biz insanlar\u0131n me\u015f\u0259l\u0259r\u0259 giri\u015fini qada\u011fan ed\u0259\u00a0bilm\u0259rik, lakin ged\u0259n insan da maarifl\u0259nm\u0259lidir. Aidiyy\u0259ti qurumlar insanlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259lidir. Me\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0259liq\u0259li yerl\u0259r d\u00fcz\u0259ldilm\u0259li, zibil ye\u015fikl\u0259ri qoyulmal\u0131d\u0131r. Me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n dig\u0259r bir s\u0259b\u0259bi d\u0259 terror m\u0259qs\u0259dlidir. Torpaqlar\u0131m\u0131z Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda olanda me\u015f\u0259l\u0259rimiz\u0259 qar\u015f\u0131 ekoloji terror t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k onlar\u0131 yand\u0131rd\u0131lar, a\u011faclar\u0131 k\u0259sdil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Q.\u0130brahimli bildirib ki, yay aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131lar az olur:<\/p>\n<p>\u201c\u0130yul, avqust aylar\u0131nda ya\u011fan ya\u011f\u0131\u015flar leysan xarakterli olur v\u0259 yerin h\u0259dd\u0259n \u00e7ox qurumas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259 ya\u011f\u0131\u015f sular\u0131 yer\u0259 hopmur v\u0259 da\u015fq\u0131n yaran\u0131r. Bu da\u015fq\u0131nlardan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar \u00e7ay vadil\u0259rind\u0259 ev, obyekt tikm\u0259m\u0259lidirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bu il bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 da\u015fq\u0131nlar g\u00f6zl\u0259nil\u0259nd\u0259n daha tez meydana g\u0259lib. Aliml\u0259rin fikrinc\u0259, d\u00fcnyada hava n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 d\u0259 \u00e7ox d\u0259yi\u015fk\u0259n olacaq, lakin iqlim d\u0259yi\u015fikliyi bunu daha da ekstremal v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259k. \u018fsl problem is\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259t\u0259 uy\u011funla\u015fmaq v\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z ifrat havalarla m\u00fcbariz\u0259 aparmaqd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya iqlim d\u0259yi\u015fikliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n ciddi b\u00f6hranla \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. Yer s\u0259thinin temperaturu 1850-ci ild\u0259n b\u0259ri t\u0259xmin\u0259n 1,1 d\u0259r\u0259c\u0259 art\u0131b v\u0259 elm adamlar\u0131 hesab edirl\u0259r ki, Yer t\u0259xmin\u0259n 125 min il \u0259rzind\u0259 bu q\u0259d\u0259r isti olmay\u0131b. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada insanlar iqlim d\u0259yi\u015fikliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n dramatik istilik dal\u011falar\u0131, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl da\u015fq\u0131nlar v\u0259 me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. B\u0259s iqlim d\u0259yi\u015fikliyi ekstremal\u00a0hava \u015f\u0259raitin\u0259 hans\u0131 formada s\u0259b\u0259b olur? \u0130sti hava dal\u011falar\u0131n\u0131n daha intensiv v\u0259 uzun zaman davam etm\u0259si quraql\u0131q ehtimal\u0131n\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz edir. Bel\u0259 olan halda ya\u011f\u0131\u015f daha az ya\u011f\u0131r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 torpaq v\u0259 su ehtiyatlar\u0131 daha tez quruyur.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":493959,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/62b7388c623aa62b7388c623ad165617473279d9da7ee488f4fbf876180ccf3f3ec6.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/62b7388c623aa62b7388c623ad165617473279d9da7ee488f4fbf876180ccf3f3ec6.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/62b7388c623aa62b7388c623ad165617473279d9da7ee488f4fbf876180ccf3f3ec6.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/62b7388c623aa62b7388c623ad165617473279d9da7ee488f4fbf876180ccf3f3ec6-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/62b7388c623aa62b7388c623ad165617473279d9da7ee488f4fbf876180ccf3f3ec6-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/62b7388c623aa62b7388c623ad165617473279d9da7ee488f4fbf876180ccf3f3ec6.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/62b7388c623aa62b7388c623ad165617473279d9da7ee488f4fbf876180ccf3f3ec6.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/62b7388c623aa62b7388c623ad165617473279d9da7ee488f4fbf876180ccf3f3ec6.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/62b7388c623aa62b7388c623ad165617473279d9da7ee488f4fbf876180ccf3f3ec6-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/62b7388c623aa62b7388c623ad165617473279d9da7ee488f4fbf876180ccf3f3ec6.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00fcnya iqlim d\u0259yi\u015fikliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n ciddi b\u00f6hranla \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. Yer s\u0259thinin temperaturu 1850-ci ild\u0259n b\u0259ri t\u0259xmin\u0259n 1,1 d\u0259r\u0259c\u0259 art\u0131b v\u0259 elm adamlar\u0131 hesab edirl\u0259r ki, Yer t\u0259xmin\u0259n 125 min il \u0259rzind\u0259 bu q\u0259d\u0259r isti olmay\u0131b. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada insanlar iqlim d\u0259yi\u015fikliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n dramatik istilik dal\u011falar\u0131, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl da\u015fq\u0131nlar v\u0259 me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. B\u0259s iqlim d\u0259yi\u015fikliyi ekstremal\u00a0hava \u015f\u0259raitin\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/493958"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=493958"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/493958\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/493959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=493958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=493958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=493958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}