{"id":494441,"date":"2022-07-14T08:40:59","date_gmt":"2022-07-14T05:40:59","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=494441"},"modified":"2022-07-14T08:40:59","modified_gmt":"2022-07-14T05:40:59","slug":"ulu-ond%c9%99r-heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-14-iyul-1969-cu-ild%c9%99-hakimiyy%c9%99t%c9%99-g%c9%99lisi-az%c9%99rbaycan-dovl%c9%99tciliyinin-%c9%99sasini-qoydu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=494441","title":{"rendered":"Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 14 iyul 1969-cu ild\u0259  hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259li\u015fi Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu ."},"content":{"rendered":"<div dir=\"auto\">H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin ilb\u0259il azalmas\u0131, r\u0259hb\u0259rlikd\u0259 t\u0259msil olunan \u015f\u0259xsl\u0259rin s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi \u00f6lk\u0259nin z\u0259hm\u0259tke\u015f k\u00fctl\u0259sinin h\u0259yat t\u0259rzini pisl\u0259\u015fdirmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan ittifaq respublikalar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 iqtisadi inki\u015faf tempin\u0259 g\u00f6r\u0259 geri qal\u0131rd\u0131. Z\u0259ngin t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 malik bir torpa\u011f\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u0259z\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n, s\u0259rv\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn yox, ba\u015fqalar\u0131n\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 xidm\u0259t edirdi. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r kimi aktual hesab olunan iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcn dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 daha yeni formada ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259hat\u0259li quruculuq yoluna q\u0259d\u0259m qoydu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Tezlikl\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumdaxili m\u0259hsul istehsal\u0131 2,5, s\u0259naye istehsal\u0131 3, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n 2 d\u0259f\u0259 art\u0131m\u0131na nail olundu. Bununla yana\u015f\u0131, 1969-cu ild\u0259n 1982-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 250 zavod, fabrik v\u0259 sex tikil\u0259r\u0259k, 2 milyondan art\u0131q v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n m\u0259nzil t\u0259minat\u0131 h\u0259ll olundu. Pamb\u0131q istehsal\u0131 333,6 min tondan 831,2 min tona \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131, 1982-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 pamb\u0131q istehsal\u0131 1 milyon tona q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lmi\u015fdi. \u00dcz\u00fcm istehsal\u0131nda statistik v\u0259ziyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisin\u0259 g\u00f6r\u0259, 1980-ci ild\u0259 1,5 milyon ton oldu\u011fu halda 1969-cu ild\u0259ki bu g\u00f6st\u0259ricid\u0259n 5-6 d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259k idi. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyi say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan ittifaq \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, SSR\u0130 m\u0259kan\u0131nda iki respublika &#8211; Rusiya Federasiyas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dotasiya olmadan ya\u015fay\u0131rd\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rind\u0259 700-\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259kt\u0259b binas\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin say\u0131 12-d\u0259n 17-y\u0259, t\u0259hsil alan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin say\u0131 is\u0259 70 mind\u0259n 100 min n\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fsas\u0131 qoyulan t\u0259hsil \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131nda respublikada z\u0259ruri ixtisaslara yiy\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131 g\u0259ncl\u0259rin ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin qabaqc\u0131l elm v\u0259 t\u0259hsil m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si praktikas\u0131 x\u00fcsusi yer tutub. \u018fg\u0259r 1969-cu il \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycandan k\u0259narda t\u0259hsil alma\u011fa c\u0259mi 47 n\u0259f\u0259rin g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131sa v\u0259 bunlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 olurdusa, art\u0131q 80-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 1000-1400 n\u0259f\u0259r respublikadan k\u0259narda t\u0259hsil alma\u011fa g\u00f6nd\u0259rilirdi v\u0259 onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tini az\u0259rbaycanl\u0131lar t\u0259\u015fkil edirdi.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev 70-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan paytaxt\u0131nda v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlarda tan\u0131nm\u0131\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259t, \u0259d\u0259biyyat v\u0259 elm xadiml\u0259rinin abid\u0259l\u0259rinin ucald\u0131lmas\u0131na nail olurdu. B\u00f6y\u00fck \u00f6nd\u0259rin h\u0259min siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259si idi ki, 70-ci ill\u0259rd\u0259 M\u0259\u015f\u0259di \u018fzizb\u0259yovun, N\u0259riman N\u0259rimanovun, Q\u0259z\u0259nf\u0259r Musab\u0259yovun, \u0130mad\u0259ddin N\u0259siminin, C\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131n\u0131n, H\u00fcseyn Cavidin, Mehdi H\u00fcseynzad\u0259nin, S\u0259ttar B\u0259hlulzad\u0259nin v\u0259 ba\u015fqa g\u00f6rk\u0259mli soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n abid\u0259si qoyulmu\u015fdu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">1976-c\u0131 ild\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul edil\u0259nd\u0259n sonra bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 Xan q\u0131z\u0131 Nat\u0259van\u0131n abid\u0259si ucald\u0131ld\u0131. Bu ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131da v\u0259 ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 \u00e7oxlu sayda tarix-diyar\u015f\u00fcnasl\u0131q muzeyl\u0259ri, S\u0259m\u0259d Vur\u011funun, C\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131n\u0131n, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yovun, B\u00fclb\u00fcl\u00fcn ev muzeyl\u0259ri yarad\u0131ld\u0131. M\u0259xsusi bir q\u0259rarla repressiya qurbanlar\u0131n\u0131n &#8211; \u0259vv\u0259l Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiq v\u0259 H\u00fcseyn Cavidin ev muzeyl\u0259ri yarad\u0131ld\u0131. Sonralar Heyd\u0259r \u018fliyev bu ill\u0259ri yada salaraq deyirdi: &#8220;&#8230;Biz 1973-c\u00fc ild\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015fairimiz \u0130mad\u0259ddin N\u0259siminin 600 illik yubileyini y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qeyd etdik. Ad\u0131n\u0131 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc Bak\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zi k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259 N\u0259siminin heyk\u0259lini ucaltd\u0131q, rayonlardan birin\u0259, bir s\u0131ra kolxoz v\u0259 sovxozlara, institut v\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259, k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 onun ad\u0131n\u0131 verdik&#8221;.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ulu \u00f6nd\u0259r m\u0259d\u0259niyy\u0259tin dig\u0259r sah\u0259l\u0259ri kimi teatra da b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t v\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rmi\u015f, tez-tez teatr tama\u015falar\u0131na gedir, inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr, d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131n\u0131n da d\u00f6vri olaraq teatra-konsert\u0259 getm\u0259sini t\u0259l\u0259b edirdi. \u00d6lk\u0259d\u0259 \u00e7ox y\u00fcks\u0259k bir m\u0259d\u0259ni ab-hava yaranm\u0131\u015fd\u0131. 1970-1982-ci ill\u0259rd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 elm xadiml\u0259rinin 10-dan \u00e7ox n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131n\u0131n, Mirz\u0259 \u0130brahimov, S\u00fcleyman R\u0259himov, S\u00fcleyman R\u00fcst\u0259m, R\u0259sul Rza, Fikr\u0259t \u018fmirov, Qara Qarayev, Niyazi, R\u0259\u015fid Behbudov, Mustafa Top\u00e7uba\u015fov, Mikay\u0131l H\u00fcseynov kimi g\u00f6rk\u0259mli Az\u0259rbaycan \u00f6vladlar\u0131 h\u0259min b\u00f6y\u00fck adlara m\u0259hz ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin say\u0259sind\u0259 layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fc. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259tin &#8211; kinematoqrafiya, xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q, r\u0259ngkarl\u0131q, dekorativ-t\u0259tbiqi s\u0259n\u0259t, heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131\u011fa da ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev ciddi qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rirdi.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259l\u0259 1969-1982-ci ill\u0259rd\u0259 r\u0259hb\u0259r oldu\u011fu d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcst\u0259qilliyinin siyasi- iqtisadi \u0259saslar\u0131n\u0131 yarada bilmi\u015fdi. SSR\u0130-ni l\u0259rz\u0259y\u0259 salan milli-azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n q\u00fcdr\u0259ti v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259ti ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcdrikliyi v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nliyi il\u0259 \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015f milli oyan\u0131\u015f, milli dir\u00e7\u0259li\u015f, milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk prinsipl\u0259ri il\u0259 \u00fczv\u00fc sur\u0259td\u0259 s\u0259sl\u0259\u015firdi. Bu bar\u0259d\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev qeyd edirdi: &#8220;&#8230; B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 o vaxtlar Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn yeni-yeni m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r haz\u0131rlamaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131m\u0131\u015fd\u0131r. Bu i\u015f\u0259 biz h\u0259l\u0259 1970-ci ild\u0259n ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131q. M\u0259n bu g\u00fcn \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259muniyy\u0259t hissi il\u0259 qeyd edir\u0259m ki, bu, m\u0259nim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcml\u0259 olmu\u015fdur. M\u0259n h\u0259l\u0259 o vaxtdan \u00f6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259yi bar\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u0259m, h\u0259min ill\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq g\u0259l\u0259c\u0259yimiz haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. Zaman ke\u00e7di, art\u0131q biz XX \u0259srin son ill\u0259rini ya\u015fay\u0131r\u0131q. \u0130ndi is\u0259 Sizinl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259r\u0259k v\u0259 bu probleml\u0259rl\u0259 daim m\u0259\u015f\u011ful olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n XXI \u0259sri haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m&#8230;&#8221;.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin milli t\u0259r\u0259qqi &#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n sosial-iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolundak\u0131 tarixi xidm\u0259tl\u0259rinin t\u0259hlili g\u00f6st\u0259rir ki, m\u0259n\u0259vi-ideoloji v\u0259 siyasi prinsip\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n siyasi islahatlar\u0131n \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf strategiyas\u0131na hesabland\u0131\u011f\u0131 duyulur. H\u0259l\u0259 sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259ki hakimiyy\u0259t ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycandan k\u0259narda respublikam\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n z\u0259ruri olan ixtisaslar \u00fczr\u0259 15 mind\u0259n art\u0131q y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssis haz\u0131rlanmas\u0131 fakt\u0131n\u0131 t\u0259hlil ed\u0259n Rusiya analitikl\u0259ri bu n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259libl\u0259r ki, Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259l\u0259 o ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130-nin tezlikl\u0259 da\u011f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrm\u00fc\u015f. Bu n\u0259tic\u0259 son 30 illik tarixi inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n real yekunu il\u0259 bir daha t\u0259sdiql\u0259nir v\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev fenomeninin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirir. Milli t\u0259r\u0259qqinin-elmin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat\u0131n \u00fcst\u00fcn inki\u015faf\u0131, xalq\u0131n t\u0259hsill\u0259nm\u0259si, t\u0259hsil sisteminin ah\u0259ngdar inki\u015faf\u0131 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri kimi Az\u0259rbaycandan k\u0259narda, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin 50-d\u0259n art\u0131q b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rinin, 170-d\u0259n \u00e7ox \u0259n m\u0259\u015fhur ali m\u0259kt\u0259bind\u0259 respublikam\u0131z\u0131n xalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, elm, t\u0259hsil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin 80-d\u0259n art\u0131q sah\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259n 250-d\u0259n \u00e7ox ixtisas \u00fczr\u0259 15 mind\u0259n art\u0131q az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssis kimi haz\u0131rlanmas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">D\u00fcnya sivilizasiyas\u0131n\u0131n tarixi t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, elm\u0259, t\u0259hsil\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t ver\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 bununla n\u0259inki \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni y\u00fcks\u0259li\u015fini t\u0259min edir, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 vermi\u015f olur. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin milli t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131na g\u00f6st\u0259rdiyi qay\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldiyi 1969-cu ild\u0259n ba\u015flanan m\u0259rh\u0259l\u0259 bug\u00fcnk\u00fc Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin, elminin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin intibah d\u00f6vr\u00fc kimi xarakteriz\u0259 edilir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin inki\u015faf\u0131nda Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin XI qurultay\u0131 zaman\u0131 &#8220;Xalq\u0131m\u0131z\u0131n maarifl\u0259nm\u0259si, t\u0259hsill\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn o d\u00f6vr \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmu\u015fdur. Biz bunu qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259liyik, he\u00e7 vaxt unutmamal\u0131y\u0131q. Biz tariximiz\u0259 do\u011fru, \u0259dal\u0259tli qiym\u0259t verm\u0259liyik&#8230;&#8221; dey\u0259 s\u0259sl\u0259ndirdiyi fikir d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn t\u0259hsil strategiyas\u0131n\u0131n siyasi taleyini ehtiva edirdi. Ulu \u00f6nd\u0259rin bu d\u00f6vrd\u0259 h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bin a\u00e7\u0131lmas\u0131na nail olmas\u0131, Onun sovet totalitar rejiminin \u0259n m\u00f6hk\u0259m d\u00f6n\u0259mind\u0259 bu add\u0131m\u0131 atmas\u0131 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259si idi. O d\u00f6vr\u00fcn n\u0259h\u0259ng layih\u0259l\u0259rind\u0259n Kondisioner, D\u0259rinlik \u00d6z\u00fcll\u0259ri zavodlar\u0131, obyektl\u0259rin tikintisi ulu \u00f6nd\u0259rin irad\u0259sinin, q\u0259tiyy\u0259tinin bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Xalq\u0131n kamal d\u00fcnyas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u0259n\u0259viyyat sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf etdirilm\u0259si Heyd\u0259r \u018fliyevi milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rkimizin t\u0259kam\u00fcl\u00fcn\u0259 d\u0259 \u00fcf\u00fcql\u0259r a\u00e7d\u0131. M\u0259n\u0259viyyat xadiml\u0259rinin &#8211; yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 \u015fairl\u0259rin, r\u0259ssamlar\u0131n sosial h\u0259yat \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan ehtiyaclar\u0131n\u0131n t\u0259minat\u0131na x\u00fcsusi qay\u011f\u0131 var idi. Az\u0259rbaycanda elmin-t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131na geni\u015f meydan ver\u0259r\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n maarifl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcasir \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 hesablanan t\u0259dbirl\u0259r s\u0131ras\u0131na daxil idi. \u00dcmummilli lider elmin, t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131n\u0131 xalq\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259yin ed\u0259n \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biri hesab edirdi. Xalq\u0131n, mill\u0259tin, d\u00f6vl\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yi t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 elmi t\u0259r\u0259qqi etm\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259 q\u00fcdr\u0259tli bir \u00f6lk\u0259 olmaq imkan\u0131na malik deyil.<\/div>\n<div dir=\"auto\">M\u00fcst\u0259qillik \u00e7a\u011fr\u0131\u015flar\u0131 h\u0259l\u0259 1988-ci ilin xalq h\u0259r\u0259kat\u0131 il\u0259 ba\u015flansa da, bu istiqam\u0259td\u0259 h\u0259lledici prosesl\u0259r 1990-1991-ci ill\u0259rd\u0259 c\u0259r\u0259yan etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. \u0130qtidar\u0131n v\u0259 Xalq C\u0259bh\u0259si liderl\u0259rinin ba\u015f\u0131 hakimiyy\u0259t, v\u0259zif\u0259 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 bir vaxt ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Nax\u00e7\u0131vandan Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n azadl\u0131q, m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edirdi. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcdrik, uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 muxtar respublikan\u0131n ad\u0131ndan &#8220;sovet sosialist&#8221; s\u00f6zl\u0259ri \u00e7\u0131xar\u0131laraq, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00fc\u00e7r\u0259ngli, aypara v\u0259 s\u0259kkizgu\u015f\u0259li ulduz ni\u015fanl\u0131 bayra\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi q\u0259bul edilmi\u015f, v\u0259 bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan parlamenti qar\u015f\u0131s\u0131nda qanunvericilik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc qaydas\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131r\u0131ld\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Ali Sovetinin 1991-ci il fevral\u0131n 5-d\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f sessiyas\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda m\u00f6vcud siyasi v\u0259ziyy\u0259ti \u0259hat\u0259li t\u0259hlil etdi, b\u00f6hran\u0131n, habel\u0259, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin s\u0259b\u0259bl\u0259rini, SSR\u0130 v\u0259 respublika r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin yol verdiyi ciddi q\u00fcsurlar\u0131 v\u0259 onlar\u0131 aradan qald\u0131rma\u011f\u0131n, t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 m\u00fcdafi\u0259 m\u00f6vqeyind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b birlikd\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011f\u0131n vacibliyini qeyd etdi.<\/div>\n<div dir=\"auto\">18 oktyabr 1991-ci ild\u0259 b\u00fcn\u00f6vr\u0259si qoyulan, 15 iyun 1993-c\u00fc ild\u0259 real m\u0259hvolmadan xilas edil\u0259n m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n milli qurtulu\u015f tarixind\u0259n sonra real sabitlik yoluna q\u0259d\u0259m qoydu. 1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 ikinci d\u0259f\u0259 siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131dan Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131 da\u011f\u0131lmaq, par\u00e7alanmaq v\u0259 m\u0259hv olmaq t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n xilas etdi.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin ilb\u0259il azalmas\u0131, r\u0259hb\u0259rlikd\u0259 t\u0259msil olunan \u015f\u0259xsl\u0259rin s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi \u00f6lk\u0259nin z\u0259hm\u0259tke\u015f k\u00fctl\u0259sinin h\u0259yat t\u0259rzini pisl\u0259\u015fdirmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan ittifaq respublikalar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 iqtisadi inki\u015faf tempin\u0259 g\u00f6r\u0259 geri qal\u0131rd\u0131. Z\u0259ngin t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 malik bir torpa\u011f\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u0259z\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n, s\u0259rv\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn yox, ba\u015fqalar\u0131n\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 xidm\u0259t edirdi. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r kimi aktual hesab olunan iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcn dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 daha yeni formada ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259hat\u0259li quruculuq yoluna q\u0259d\u0259m qoydu. Tezlikl\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumdaxili m\u0259hsul istehsal\u0131 2,5, s\u0259naye istehsal\u0131 3, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n 2 d\u0259f\u0259 art\u0131m\u0131na nail olundu. Bununla yana\u015f\u0131, 1969-cu ild\u0259n 1982-ci il\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":494442,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/293922191_562348665594968_9177479961952254876_n.jpg",1242,1513,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/293922191_562348665594968_9177479961952254876_n.jpg",1242,1513,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/293922191_562348665594968_9177479961952254876_n.jpg",1242,1513,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/293922191_562348665594968_9177479961952254876_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/293922191_562348665594968_9177479961952254876_n-300x365.jpg",300,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/293922191_562348665594968_9177479961952254876_n-690x840.jpg",640,779,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/293922191_562348665594968_9177479961952254876_n.jpg",1242,1513,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/293922191_562348665594968_9177479961952254876_n.jpg",1242,1513,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/293922191_562348665594968_9177479961952254876_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/293922191_562348665594968_9177479961952254876_n-1200x620.jpg",1200,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin ilb\u0259il azalmas\u0131, r\u0259hb\u0259rlikd\u0259 t\u0259msil olunan \u015f\u0259xsl\u0259rin s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi \u00f6lk\u0259nin z\u0259hm\u0259tke\u015f k\u00fctl\u0259sinin h\u0259yat t\u0259rzini pisl\u0259\u015fdirmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan ittifaq respublikalar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 iqtisadi inki\u015faf tempin\u0259 g\u00f6r\u0259 geri qal\u0131rd\u0131. Z\u0259ngin t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 malik bir torpa\u011f\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u0259z\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n, s\u0259rv\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn yox, ba\u015fqalar\u0131n\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 xidm\u0259t edirdi. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r kimi aktual hesab olunan iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcn dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 daha yeni formada&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/494441"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=494441"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/494441\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/494442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=494441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=494441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=494441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}