{"id":495231,"date":"2022-07-16T08:02:58","date_gmt":"2022-07-16T05:02:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=495231"},"modified":"2022-07-16T08:02:58","modified_gmt":"2022-07-16T05:02:58","slug":"ilham-%c9%99liyevin-s%c9%99drliyi-il%c9%99-bu-ilin-6-ayinin-yekunlarina-h%c9%99sr-olunan-musavir%c9%99-kecirildi-yenil%c9%99nibfoto-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=495231","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 bu ilin 6 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irildi &#8211; YEN\u0130L\u018fN\u0130B+FOTO\/V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<p>\u0130yulun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>in s\u0259drliyi il\u0259 bu ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 giri\u015f nitqi s\u00f6yl\u0259di.<\/p>\n<div><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0giri\u015f nitqi:<\/strong><\/div>\n<p>&#8211; Bu g\u00fcn ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259yik, g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. \u0130lin alt\u0131 ay\u0131 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259miz u\u011furla inki\u015faf edir, b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fumuz v\u0259zif\u0259l\u0259r icra edilir.<\/p>\n<p>Bu il bizim xarici siyas\u0259timiz \u00e7ox f\u0259al olub v\u0259 xarici siyas\u0259t istiqam\u0259tind\u0259 hesab edir\u0259m ki, yeni \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131l\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu daha da art\u0131b. N\u0259tic\u0259l\u0259r aras\u0131nda, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131ndak\u0131 u\u011furlu s\u0259drliyimizi qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. Bizim s\u0259drliyimiz bildiyiniz kimi, 2023-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r yekdil fikirl\u0259 bir il uzad\u0131l\u0131b. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259miz 120 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz qazanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 biz\u0259 olan inam bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 daha da artm\u0131\u015fd\u0131r. Biz d\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli \u00f6lk\u0259 olaraq v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n f\u0259al s\u0259dri olaraq bu t\u0259sisat\u0131n institusional inki\u015faf\u0131na da b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 vermi\u015fik. \u00d6n\u0259mli add\u0131mlardan biri bu il Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Parlament \u015e\u0259b\u0259k\u0259sinin toplant\u0131s\u0131 v\u0259 Parlament \u015e\u0259b\u0259k\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 idi. Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f bu \u00f6n\u0259mli t\u0259dbir bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, bu H\u0259r\u0259kat\u0131n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var, h\u0259mr\u0259yliyi d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 beyn\u0259lxalq d\u0259st\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu, \u00e7ox \u00f6n\u0259mli platformad\u0131r. Bu, bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fcz idi v\u0259 bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs art\u0131q \u00f6z\u00fcn\u00fc real h\u0259yatda g\u00f6st\u0259rir. Eyni zamanda, G\u0259ncl\u0259r Platformas\u0131 da yarad\u0131l\u0131r. G\u0259ncl\u0259r forumu ke\u00e7iril\u0259c\u0259k v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n G\u0259ncl\u0259r \u015e\u0259b\u0259k\u0259si yarad\u0131lacaqd\u0131r. Bizim s\u0259drliyimiz bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u0259 sadiqdir. Beyn\u0259lxalq arenadak\u0131 oynad\u0131\u011f\u0131m\u0131z rol, g\u00f6st\u0259rdiyimiz h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 ehtiyac i\u00e7\u0259risind\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdiyimiz d\u0259st\u0259k &#8211; humanitar d\u0259st\u0259k, maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi, x\u00fcsusil\u0259 COVID-l\u0259 ba\u011fl\u0131 80-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyimiz d\u0259st\u0259k bizim beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzumuzu, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla da f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu yax\u0131nlarda \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n yeni Ba\u015f katibi Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etmi\u015fdir. Biz bu t\u0259\u015fkilatla \u00e7ox f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik. \u018fslind\u0259, biz bu t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00e7ox f\u0259al \u00fczv\u00fcy\u00fck v\u0259 bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fczl\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu d\u0259f\u0259 is\u0259 yeni se\u00e7ilmi\u015f Ba\u015f katib, eyni zamanda, azad edilmi\u015f torpaqlara s\u0259f\u0259r edib &#8211; F\u00fczuliy\u0259, \u015eu\u015faya. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz g\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131, bizim m\u0259d\u0259ni irsimiz\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi vandalizm haqq\u0131nda dan\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q. Bu g\u00fcn azad edilmi\u015f torpaqlara s\u0259f\u0259r ed\u0259n h\u0259r bir insan, &#8211; ist\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olsun, ist\u0259r xarici v\u0259t\u0259nda\u015f olsun, &#8211; erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin t\u0259zah\u00fcrl\u0259rini \u00f6z g\u00f6z\u00fc il\u0259 g\u00f6r\u00fcr. Biz \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259timizi bundan sonra da u\u011furla davam etdir\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Bu il Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bildiyiniz kimi, biz yeni sazi\u015f \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirik. Sazi\u015fin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunur. \u00dcmid edir\u0259m ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti il\u0259 m\u0259nim bir ne\u00e7\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm olub, h\u0259m d\u0259 telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131m\u0131z olub v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259sas m\u00f6vzu Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin normalla\u015fmas\u0131d\u0131r. Ancaq, eyni zamanda, Avropa \u0130ttifaq\u0131-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda \u00f6n\u0259mli s\u0259n\u0259d &#8211; enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259n\u0259d imzalanacaq v\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131racaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla da f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131l\u0131b. \u018flb\u0259tt\u0259, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259r zaman f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir v\u0259 h\u0259m t\u0259\u015fkilat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, h\u0259m \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda t\u0259maslar geni\u015fl\u0259nir. Bu il m\u0259nim T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti il\u0259 \u00fc\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm olub. Bu ilin aprel ay\u0131nda Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan Prezidenti Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etmi\u015fdir v\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilmi\u015fdir. Eyni zamanda, iyun ay\u0131nda m\u0259nim \u00d6zb\u0259kistana v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistana s\u0259f\u0259rl\u0259rim olub, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259, T\u00fcrkm\u0259nistan Parlamenti Xalq M\u0259sl\u0259h\u0259tinin s\u0259dri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim olub. G\u0259l\u0259n ay Qazax\u0131stan Prezidentinin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri g\u00f6zl\u0259nilir. Y\u0259ni bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, g\u00f6r\u00fcn\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir v\u0259 onlar g\u00f6st\u0259rir ki, bu t\u0259maslar n\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259al inki\u015faf edir, f\u0259al sur\u0259td\u0259 inki\u015faf edir. \u018flb\u0259tt\u0259, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz bizim \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 h\u0259m siyasi d\u0259st\u0259k qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259 ifad\u0259 olunur, \u00f6n\u0259mli layih\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r &#8211; h\u0259m ikit\u0259r\u0259fli, h\u0259m \u00e7ox t\u0259r\u0259fli formatda. N\u0259qliyyat, energetika, dig\u0259r sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz h\u0259r zaman bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri olub v\u0259 bu il bu istiqam\u0259td\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131b \u2013 m\u0259nim Rusiya, \u0130ran, G\u00fcrc\u00fcstan prezidentl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim bir daha bunu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Amerika-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, y\u00fcks\u0259kv\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259ri t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n Prezidenti m\u0259n\u0259 iki d\u0259f\u0259 m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir &#8211; h\u0259m M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131, h\u0259m Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131. M\u0259nim d\u0259 cavab m\u0259ktublar\u0131mda v\u0259 m\u0259n\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n m\u0259ktublarda da \u0259laq\u0259l\u0259rimizin \u00f6n\u0259mi x\u00fcsusil\u0259 qeyd olunmu\u015fdur. Bu \u0259laq\u0259l\u0259rin h\u0259m b\u00f6y\u00fck tarixi v\u0259 g\u00f6z\u0259l g\u0259l\u0259c\u0259yi var. Y\u0259ni, bir s\u00f6zl\u0259, \u0259sas g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259ri il\u0259, eyni zamanda, \u0259sas beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla, bax\u0131n, c\u0259mi bu alt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. \u018fg\u0259r \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, son ill\u0259rin tarix\u00e7\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, Az\u0259rbaycan h\u0259r istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 ir\u0259lil\u0259yib. Bizim m\u00f6vqeyimiz h\u0259r zaman m\u00fcst\u0259qil m\u00f6vqe olub, biz h\u0259r zaman \u00f6z m\u00f6vqeyimizi a\u00e7\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n buna g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t qazanm\u0131\u015f\u0131q. H\u0259mi\u015f\u0259 s\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259 dururuq, h\u0259mi\u015f\u0259 veril\u0259n s\u00f6z\u0259 sadiqik. \u018flb\u0259tt\u0259, bu beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259r, b\u00f6lg\u0259d\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnyada apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z siyas\u0259t biz\u0259 imkan verir ki, daxili probleml\u0259ri daha b\u00f6y\u00fck u\u011furla h\u0259ll ed\u0259k. \u00c7\u00fcnki h\u0259r bir \u00f6lk\u0259y\u0259 daxili siyas\u0259ti d\u00fczg\u00fcn aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsb\u0259t beyn\u0259lxalq fon laz\u0131md\u0131r &#8211; ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, qon\u015fuluqda, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 d\u00fcnyada. Bu g\u00fcn, sad\u0259c\u0259 olaraq, alt\u0131 ay\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz buna nail ola bilmi\u015fik. \u018fmin\u0259m ki, bundan sonra da bel\u0259 olacaq. \u00c7\u00fcnki \u0259sas beyn\u0259lxalq oyun\u00e7ularla, \u0259g\u0259r bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, bizim art\u0131q oturu\u015fmu\u015f v\u0259 d\u0259rin m\u0259zmunlu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131m\u0131z vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ilin alt\u0131 ay\u0131nda Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan \u0259laq\u0259l\u0259rinin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131lsa da, \u0259fsuslar olsun ki, h\u0259l\u0259lik real n\u0259tic\u0259l\u0259r yoxdur. Baxmayaraq ki, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n 1 il 8 ay \u00f6t\u00fcb, ancaq \u0259fsuslar olsun ki, Erm\u0259nistan h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u0259cbur\u0259n \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirmir.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r m\u00fcsb\u0259t m\u0259qamlardan s\u00f6hb\u0259t a\u00e7saq, sad\u0259c\u0259 olaraq, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, delimitasiya \u00fczr\u0259 i\u015f\u00e7i qruplar\u0131n birinci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irilmi\u015fdir. Biz bunu m\u00fcsb\u0259t add\u0131m kimi qiym\u0259tl\u0259ndiririk. Bu da \u00f6lk\u0259mizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259dir. \u00c7\u00fcnki m\u0259hz Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 add\u0131mlar\u0131n tezlikl\u0259 at\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi buna o q\u0259d\u0259r d\u0259 meyilli deyildi. Ancaq birinci g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irildi. \u018flb\u0259tt\u0259, bu g\u00f6r\u00fc\u015f daha \u00e7ox tan\u0131\u015fl\u0131q xarakteri da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. G\u0259l\u0259n ay ikinci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Hesab edir\u0259m ki, ikinci g\u00f6r\u00fc\u015f art\u0131q praktik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunacaqd\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, bu formatda olan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan biz h\u0259l\u0259 ki, tez n\u0259tic\u0259 g\u00f6zl\u0259mirik, \u00e7\u00fcnki delimitasiya uzun bir prosesdir. Amma h\u0259r halda bu proses ba\u015flay\u0131b, biz bunu u\u011furlu inki\u015faf kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Dig\u0259r m\u00fcsb\u0259t hal ondan ibar\u0259tdir ki, yen\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k be\u015f \u0259sas baza prinsipi Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilib, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi r\u0259sm\u0259n bu be\u015f prinsipi q\u0259bul edib. Bu be\u015f prinsip n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir, bunu Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259ti yax\u015f\u0131 bilir, t\u0259krarlamaq ist\u0259mir\u0259m. Ancaq t\u0259masda oldu\u011fum b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259f m\u00fcqabill\u0259ri il\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r zaman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc t\u0259qdir olundu. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin m\u0259hz bu prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda h\u0259ll olunmas\u0131 dem\u0259k olar ki, t\u0259sdiql\u0259ndi. Erm\u0259nistan bunu q\u0259bul etdi v\u0259 bunu r\u0259sm\u0259n etiraf etdi. Biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni bir ne\u00e7\u0259 qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259 m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik &#8211; T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259, Rusiya il\u0259, \u0130ranla m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik v\u0259 bu m\u00f6vqe d\u0259st\u0259kl\u0259nir. Avropa \u0130ttifaq\u0131, Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 &#8211; biz bu t\u0259r\u0259fda\u015flarla da bu m\u0259s\u0259l\u0259ni m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik v\u0259 faktiki olaraq indi s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas yarad\u0131l\u0131b. Yen\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rib, yen\u0259 d\u0259 bu be\u015f prinsipi formala\u015fd\u0131ran bizik v\u0259 \u0259g\u0259r biz bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259s\u0259ydik, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir inki\u015faf olmazd\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fczd\u00fcr, Erm\u0259nistan\u0131n bizim beyn\u0259lxalq h\u00fcquq norma v\u0259 prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda formala\u015fan t\u0259klifl\u0259rimizi q\u0259bul etm\u0259si m\u00fcsb\u0259t hal olsa da, h\u0259l\u0259 ki, konkret add\u0131mlar yoxdur. Sabah Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu, nazirl\u0259r aras\u0131nda ilk g\u00f6r\u00fc\u015f olacaq v\u0259 biz \u00fcmid edirik ki, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259ri olacaq. \u00c7\u00fcnki m\u0259nim Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri il\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm olub, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olub. Xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri aras\u0131nda is\u0259 ikit\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f olmay\u0131b, bu, birinci g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcr. Ancaq art\u0131q m\u00fczakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r masa \u00fcz\u0259rind\u0259dir. M\u0259n hesab edir\u0259m, bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259si o ola bil\u0259r ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi \u00f6z i\u015f\u00e7i qrupunu formala\u015fd\u0131rs\u0131n. \u00c7\u00fcnki s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi \u00f6z i\u015f\u00e7i qrupunu art\u0131q formala\u015fd\u0131r\u0131b. Orada \u00fczvl\u0259r d\u0259, o qrupda t\u0259msil olunan \u00fczvl\u0259r d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259l\u0259 ki, bel\u0259 bir add\u0131m at\u0131lmay\u0131b. Hesab edir\u0259m ki, bu, yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 ola bil\u0259r v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018ffsuslar olsun ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259n 1 il 8 ay \u00f6tm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, bundan ba\u015fqa, m\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir m\u00fcsb\u0259t m\u0259qam tapa bilmir\u0259m. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, m\u0259nfi m\u0259qamlar daha \u00e7oxdur. Onlardan biri Erm\u0259nistan\u0131n 10 noyabr 2020-ci ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f B\u0259yannam\u0259d\u0259 t\u0259sbit edil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n boyun qa\u00e7\u0131rmas\u0131d\u0131r. 10 noyabr B\u0259yannam\u0259si faktiki olaraq Erm\u0259nistan\u0131n kapitulyasiya akt\u0131d\u0131r v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 m\u0259\u011flub edilmi\u015f t\u0259r\u0259f kimi Erm\u0259nistan \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. Bu \u00f6hd\u0259likl\u0259r orada a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rilir. Onlardan biri erm\u0259ni silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Qaraba\u011fdan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmay\u0131b. Biz d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q, ancaq Erm\u0259nistan bunu uzad\u0131r. Eyni zamanda, biz Rusiyan\u0131n h\u0259rbi r\u0259hb\u0259rliyi qar\u015f\u0131s\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l Rusiyan\u0131n M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin y\u00fcks\u0259kv\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsi Az\u0259rbaycanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olark\u0259n bizim M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyin\u0259 s\u00f6z vermi\u015fdi ki, iyun ay\u0131na q\u0259d\u0259r erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri Qaraba\u011fdan \u00e7\u0131xar\u0131lacaq. Ancaq bu g\u00fcn art\u0131q iyulun ortas\u0131d\u0131r, bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmay\u0131b. Erm\u0259nistan 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sin\u0259 zidd olaraq bu \u00f6hd\u0259liyi yerin\u0259 yetirmir. Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131 &#8211; Rusiya t\u0259r\u0259fi d\u0259 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sini imzalay\u0131b &#8211; nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, onlar\u0131 buna m\u0259cbur etmir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, d\u00f6z\u00fclm\u0259z v\u0259ziyy\u0259tdir. \u00c7\u00fcnki erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 qalmas\u0131 tamamil\u0259 q\u0259buledilm\u0259zdir. Biz qalib \u00f6lk\u0259yik, biz \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u0259rpa etmi\u015fik. \u018fg\u0259r Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n \u00f6z silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rini \u00e7\u0131xarmaq ist\u0259mirs\u0259, onda biz\u0259 bunu a\u00e7\u0131q desin, biz d\u0259 i\u015fimizi bil\u0259k. Bizim cavab\u0131m\u0131z n\u0259 olacaq? Onu b\u0259lk\u0259 d\u0259 indi dem\u0259k yersizdir. Ancaq bu, 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sinin kobudcas\u0131na pozulmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u0130kinci m\u0259nfi m\u0259qam ondan ibar\u0259tdir ki, yen\u0259 d\u0259 h\u0259min 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 aras\u0131nda irtibat qurulmal\u0131 idi v\u0259 Erm\u0259nistan buna boyun \u0259ymi\u015fdi, bu \u00f6hd\u0259liyi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Ancaq bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r biz\u0259 bu imkan verilm\u0259di. La\u00e7\u0131n yolu a\u00e7\u0131qd\u0131r v\u0259 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sind\u0259 biz \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fck ki, La\u00e7\u0131n yolu i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycan o yolun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 z\u0259man\u0259t verir. Biz bunu \u00f6hd\u0259lik kimi g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck v\u0259 buna \u0259m\u0259l edirik. Amma Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sind\u0259n Nax\u00e7\u0131vana getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bizim imkan\u0131m\u0131z yoxdur. N\u0259inki imkan\u0131m\u0131z yoxdur, biz g\u00f6rm\u00fcr\u00fck ki, Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 hans\u0131sa i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u00fcn.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin Mehri hiss\u0259sind\u0259 tikil\u0259c\u0259k d\u0259mir yolunun texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131 yoxdur. Texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rma olmadan he\u00e7 bir layih\u0259 icra edil\u0259 bilm\u0259z v\u0259 d\u0259mir yolunun tikintisi \u00fc\u00e7\u00fcn texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rman\u0131 haz\u0131rlamaq bir ne\u00e7\u0259 ay t\u0259l\u0259b edir. Dem\u0259li, h\u0259l\u0259 bu i\u015f\u0259 ba\u015flan\u0131lmay\u0131b. Avtomobil yolunun mar\u015frutu biz\u0259 verilm\u0259yib. Bir il s\u0259kkiz ay ke\u00e7ib, m\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fam, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Br\u00fcssel g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 &#8211; m\u0259nim, Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131 prezidentinin g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri \u0259snas\u0131nda \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fam. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r biz\u0259 mar\u015frut verilmir. Orada c\u0259mi 40 kilometr m\u0259saf\u0259dir. Bunun bir \u00e7ox mar\u015frutlar\u0131 ola bilm\u0259z. \u00d6z\u00fc d\u0259 ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, orada b\u00fct\u00fcn m\u00f6vs\u00fcml\u0259rd\u0259 v\u0259 g\u00fcn\u00fcn 24 saat\u0131nda istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259k yollar\u0131n mar\u015frutlar\u0131 da o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7ox deyil. Dem\u0259li, bu mar\u015frutun biz\u0259 verilm\u0259m\u0259si, bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259rin apar\u0131lmamas\u0131, texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rman\u0131n haz\u0131rlanmamas\u0131n\u0131n bir s\u0259b\u0259bi var &#8211; Erm\u0259nistan bu \u00f6hd\u0259liyi d\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259k ist\u0259mir, ancaq bunu etiraf etmir. Ona g\u00f6r\u0259 biz haqq\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259l\u0259b edirik. \u018fg\u0259r biz 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sinin b\u00fct\u00fcn m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131 icra ediriks\u0259, Erm\u0259nistandan da eyni yana\u015fma t\u0259l\u0259b edirik. \u00d6z\u00fc d\u0259 1 il 8 ay ke\u00e7ib v\u0259 bunu h\u0259r k\u0259s n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r m\u0259qamlardan biri d\u0259 odur ki, son vaxtlar Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi yen\u0259 d\u0259 hans\u0131sa status haqq\u0131nda dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Halbuki, m\u00fcharib\u0259y\u0259 son qoyulanda, Erm\u0259nistan kapitulyasiya akt\u0131na m\u0259cbur\u0259n imza atanda bizim &#8211; Az\u0259rbaycan, Rusiya, Erm\u0259nistan\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri aras\u0131nda \u015fifahi raz\u0131la\u015fma olmu\u015fdur ki, status m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunulmur. Erm\u0259nistan m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t buna \u0259m\u0259l edirdi. Ancaq son zamanlar art\u0131q bu, adi hala \u00e7evrilib. Gah onlar\u0131n ba\u015f naziri, gah xarici i\u015fl\u0259r naziri Qaraba\u011f\u0131n statusundan dan\u0131\u015f\u0131rlar. Status hara gedib v\u0259 statusa n\u0259 olub, m\u0259n m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra demi\u015f\u0259m, t\u0259krarlamaq ist\u0259mir\u0259m. \u018fg\u0259r Erm\u0259nistanda bunu kims\u0259 unudubsa, t\u0259krarlaya bil\u0259r\u0259m. Amma hesab edir\u0259m ki, h\u0259l\u0259lik buna ehtiyac yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 status haqq\u0131nda dan\u0131\u015fmaq Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn hesab edir\u0259m ki, \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki biz d\u0259 status haqq\u0131nda dan\u0131\u015fa bil\u0259rik, Z\u0259ng\u0259zur \u00fc\u00e7\u00fcn status t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259rik. O Z\u0259ng\u0259zur ki, 1920-ci ilin noyabr\u0131nda bizd\u0259n qopar\u0131ld\u0131. Biz ki, dan\u0131\u015fm\u0131r\u0131q, amma dan\u0131\u015fa bil\u0259rik, baxaq g\u00f6r\u0259k n\u0259tic\u0259si n\u0259 olacaq. Buna ox\u015far m\u0259nfi m\u0259qamlar \u00e7oxdur. Yen\u0259 d\u0259 \u00f6lm\u00fc\u015f Minsk qrupunu diriltm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri var. \u0130ndi Minsk qrupu faktiki olaraq s\u0259hn\u0259d\u0259n gedib. Biz &#8211; bu prosesin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan \u00f6lk\u0259 deyirik ki, Minsk qrupuna ehtiyac yoxdur, 28 il he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 hasil etm\u0259y\u0259n qrupa ehtiyac yoxdur. Bunu biz deyirik. Minsk qrupu h\u0259ms\u0259drl\u0259ri aras\u0131nda yum\u015faq des\u0259k, soyuq m\u00fcharib\u0259 gedir. Faktiki olaraq \u00f6zl\u0259ri etiraf edirl\u0259r ki, Minsk qrupu qeyri-funksionald\u0131r. Rusiya t\u0259r\u0259fi deyir ki, Minsk qrupu art\u0131q f\u0259aliyy\u0259tsizdir v\u0259 dig\u0259r h\u0259ms\u0259drl\u0259r bu instituta son qoyub. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi yen\u0259 d\u0259, h\u0259r d\u0259qiq\u0259ba\u015f\u0131 Minsk qrupu bel\u0259 g\u0259ldi, Minsk qrupu bel\u0259 getdi deyir. Bu, n\u0259 dem\u0259kdir? Sad\u0259c\u0259 olaraq, biz yen\u0259 d\u0259 bunun arxas\u0131nda \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddias\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, Erm\u0259nistan bizim be\u015f prinsipimizi q\u0259bul edir, bunu etiraf edir &#8211; onlar\u0131n aras\u0131nda \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 tan\u0131nmas\u0131, bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259kilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r m\u00fcdd\u0259alar var &#8211; dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Minsk qrupu el\u0259 bil, n\u0259 il\u0259s\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131r. Onda sual olunur: N\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131r? Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si h\u0259ll olunub, Qaraba\u011f m\u00f6vzusu ba\u011flan\u0131b. Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r! Bunu m\u0259n demi\u015f\u0259m v\u0259 haql\u0131 olaraq demi\u015f\u0259m, indi bunu ham\u0131 deyir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan deyir &#8211; \u00f6z xo\u015fu il\u0259 yox, m\u0259cbur\u0259n. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r, t\u0259\u015fkilatlar deyir.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259, bilirsiniz, bax, bu m\u0259nfi meyill\u0259r g\u00fccl\u0259nir. B\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131, m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn, yaxud da d\u00fczg\u00fcn t\u0259hlil aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k s\u0259n o meyill\u0259ri d\u00fczg\u00fcn se\u00e7\u0259s\u0259n. H\u0259l\u0259 ki, bu, hans\u0131sa bir ciddi f\u0259sada \u00e7evrilm\u0259yib. Amma \u0259g\u0259r bu z\u0259r\u0259rli meyill\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmasa, bir g\u00fcn bunun f\u0259sad\u0131 ola bil\u0259r. Biz bunu ist\u0259mirik, biz s\u00fclh ist\u0259yirik. Biz m\u00fcharib\u0259 ist\u0259mirik, he\u00e7 vaxt da ist\u0259m\u0259mi\u015fik. N\u0259yi etmi\u015fiks\u0259, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 etmi\u015fik, \u00f6z\u00fc d\u0259 el\u0259 etmi\u015fik ki, h\u0259r k\u0259s bizim h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat\u0131m\u0131za h\u0259s\u0259d apara bil\u0259r. Ancaq bu meyili g\u00f6rm\u0259m\u0259k d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ona g\u00f6r\u0259 biz bunu g\u00f6r\u00fcr\u00fck, t\u0259sbit edirik, x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirik. H\u0259r\u0259 d\u0259 bizim x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u00f6z pay\u0131n\u0131 als\u0131n. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259l\u0259lik bu q\u0259d\u0259r. \u00c7ox da d\u0259rin\u0259 getm\u0259k ist\u0259mir\u0259m. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, biz xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259rinin sabahk\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259yirik, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6zl\u0259yirik. Ondan sonra hans\u0131 add\u0131mlar at\u0131lacaq, biz onu m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Bu alt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 d\u0259 islahatlar apar\u0131l\u0131b. Struktur islahatlar\u0131 apar\u0131l\u0131b, h\u0259rbi t\u0259hsild\u0259 islahatlar apar\u0131l\u0131b. T\u0259liml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. Yeni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r yarad\u0131l\u0131b. Yeni kontraktlar imzalan\u0131b, h\u0259rbi texnika, silah-sursatlar al\u0131n\u0131r v\u0259 al\u0131nacaq. Biz ordu quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 \u00f6z i\u015fl\u0259rimizi davam etdiririk. Bizim bu il artan iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z\u0131n bir hiss\u0259si m\u0259hz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirilib. B\u00fcdc\u0259y\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r edildi, d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259 edildi v\u0259 orada h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131ld\u0131. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? Dem\u0259li, buna \u0259sas var. Biz h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rimizi ke\u00e7\u0259n il bu ilin b\u00fcdc\u0259si t\u0259sdiq olunanda t\u0259sbit etmi\u015fdik v\u0259 hesab edirdik ki, bu, kifay\u0259tdir. Ancaq sonra, bax, dediyim m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, burada dem\u0259diyim m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 biz hesab edirik ki, h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259ri art\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Bu art\u0131m m\u0259hz y\u00fcks\u0259k texnoloji imkanlar\u0131 olan silahlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na x\u0259rcl\u0259n\u0259c\u0259k. M\u0259n bunu da dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m. \u00c7\u00fcnki biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, yeni imzalanm\u0131\u015f kontraktlara ehtiyac var. \u018fn m\u00fcasir h\u0259rbi texnika v\u0259 silahlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu il d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259 zaman\u0131 h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rimiz art\u0131b. N\u0259 q\u0259d\u0259r laz\u0131md\u0131rsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 art\u0131raca\u011f\u0131q. \u00c7\u00fcnki biz m\u00fcharib\u0259 n\u0259dir, i\u015f\u011fal n\u0259dir yax\u015f\u0131 bilirik v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 n\u0259dir onu da yax\u015f\u0131 bilirik. H\u0259r an haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q ki, \u00f6z h\u00fcququmuzu ist\u0259nil\u0259n yolla t\u0259min ed\u0259k.<\/p>\n<p>H\u0259rb\u00e7il\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 Az\u0259rbaycanda y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min edilir. H\u0259rb\u00e7il\u0259rin h\u0259m xidm\u0259t \u015f\u0259raiti, h\u0259m m\u0259nzil \u015f\u0259raiti haqq\u0131nda bir \u00e7ox m\u0259lumatlar var. Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, d\u00fcnyada nadir hallarda t\u0259krarlan\u0131r. \u0130ndi q\u00fcsursuz xidm\u0259t ed\u0259n h\u0259rb\u00e7il\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nzill\u0259r verilir. Bizim b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259rimiz \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259mir edilir, onun haradasa 90 faizi yenid\u0259n qurulub. O c\u00fcml\u0259d\u0259n azad edilmi\u015f torpaqlarda n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb &#8211; h\u0259rbi \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259r, bazalar, h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 yollar, infrastruktur &#8211; biz bunu o a\u011f\u0131r iqlim \u015f\u0259raitind\u0259 edirik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015f h\u0259rb\u00e7il\u0259rin sosial probleml\u0259ri daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir v\u0259 m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilmi\u015fdir. \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyi bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcb, bunu ham\u0131 bilm\u0259lidir. M\u00fcharib\u0259d\u0259 \u0259lil olmu\u015f dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn h\u0259rb\u00e7il\u0259r art\u0131q \u0259n m\u00fcasir protezl\u0259rl\u0259 t\u0259min olundular. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc n\u0259sil protezl\u0259r &#8211; o protezl\u0259r ki, insan rahat ya\u015faya bil\u0259r, g\u0259z\u0259 bil\u0259r, h\u0259tta futbol oynaya bil\u0259r, qa\u00e7a bil\u0259r. Biz bunu edirik. Bu, \u00e7ox bahal\u0131 texnikad\u0131r v\u0259 o texnologiya el\u0259dir ki, vaxta\u015f\u0131r\u0131 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259lidir. Biz bunu edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik. \u00c7\u00fcnki \u00f6z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015f h\u0259rb\u00e7il\u0259r d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n daim qay\u011f\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t bunu edir v\u0259 yerl\u0259rd\u0259 m\u0259murlar da bunu he\u00e7 vaxt unutmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra bir \u00e7ox \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nzill\u0259r verildi v\u0259 hesab edir\u0259m ki, bu il Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 art\u0131q tam h\u0259ll olunacaq. Ke\u00e7\u0259n il 3 min m\u0259nzil v\u0259 f\u0259rdi ev verilmi\u015fdir, bu il 1500 m\u0259nzil v\u0259 ev verilir. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, Birinci v\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259l\u0259rinin \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 12 min 500 m\u0259nzil verilib. Erm\u0259nistanda n\u0259 q\u0259d\u0259r verilib? S\u0131f\u0131r! Bir koma da verilm\u0259yib, bir daxma da verilm\u0259yib. Y\u0259ni, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz Erm\u0259nistanla \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc he\u00e7 c\u00fcr m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k ist\u0259mirik. Amma bu, reall\u0131qd\u0131r. \u0130ndi d\u00fcnyada o q\u0259d\u0259r m\u00fcharib\u0259l\u0259r olub &#8211; bizim b\u00f6lg\u0259mizd\u0259, bizim co\u011frafiyaya yax\u0131n olan yerl\u0259rd\u0259, ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 bunu edir? M\u0259n\u0259 desinl\u0259r, m\u0259n e\u015fitm\u0259mi\u015f\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 etmirik ki, bununla \u00f6y\u00fcn\u0259k, ona g\u00f6r\u0259 edirik ki, bunu m\u0259n\u0259vi borc bilirik, edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik. B\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri, hans\u0131lar ki, h\u0259l\u0259 n\u00f6vb\u0259d\u0259dir, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 evl\u0259rl\u0259 t\u0259min edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Reabilitasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 \u0259n m\u00fcasir texnologiyalarla t\u0259chiz edilmi\u015fdir. Minl\u0259rl\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilir, m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn, veteranlar \u00fc\u00e7\u00fcn, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259\u015f\u011fulluq marafonlar\u0131 ke\u00e7irilir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu kateqoriyadan olan insanlar\u0131 f\u0259al i\u015f\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu, b\u0259lk\u0259 d\u0259 unudulur, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bunu daha \u00e7ox g\u00f6st\u0259rm\u0259k laz\u0131md\u0131r v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r, \u00f6z\u00fc d\u0259 bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda bu boyda i\u015fl\u0259r ola-ola.<\/p>\n<p>Biz Qaraba\u011f\u0131, Z\u0259ng\u0259zuru yenid\u0259n qururuq, yenid\u0259n qurmal\u0131y\u0131q. Buna n\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259sait laz\u0131md\u0131r. Ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z hesab\u0131m\u0131za edirik, 1 il 8 ay \u0259rzind\u0259 h\u0259l\u0259 bir d\u0259n\u0259 d\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6rm\u0259mi\u015fik. He\u00e7 bir yerd\u0259n he\u00e7 kim biz\u0259 bir manat yard\u0131m etm\u0259yib, ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz edirik. \u015e\u0259h\u0259rl\u0259ri qururuq, k\u0259ndl\u0259ri qururuq, binalar tikirik v\u0259 h\u0259l\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r ed\u0259c\u0259yik. Bununla paralel olaraq, sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik, he\u00e7 kimin bunda \u015f\u00fcbh\u0259si olmas\u0131n. \u00c7\u00fcnki yen\u0259 d\u0259 bunu \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 m\u0259n\u0259vi borc bilirik v\u0259 bizim sosial siyas\u0259timiz h\u0259r zaman bel\u0259 olub. Bax\u0131n g\u00f6r\u00fcn, son m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u0259m\u0259khaqlar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131b. Bu il, m\u0259s\u0259l\u0259n, orta \u0259m\u0259khaqq\u0131 haradasa 14 faiz art\u0131b, pensiya 10 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. B\u00fct\u00fcn bu art\u0131mlar\u0131n m\u0259nb\u0259yi var, bu da d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sidir. O b\u00fcdc\u0259 ki, o b\u00fcdc\u0259d\u0259n biz ordumuzu g\u00fccl\u0259ndiririk v\u0259 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259yik, bax, dediyim s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259. O b\u00fcdc\u0259 ki, biz sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll edirik, Qaraba\u011f\u0131 yenid\u0259n qururuq v\u0259 b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa ehtiyaclar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6d\u0259yirik v\u0259 he\u00e7 kimd\u0259n bir manat almadan. Ona g\u00f6r\u0259 bunu bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bunu unudanlar da g\u0259r\u0259k yadda\u015flar\u0131n\u0131, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, ayd\u0131nla\u015fd\u0131rs\u0131nlar, bir az diqq\u0259tli olsunlar.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat \u0259sasd\u0131r. \u0130qtisadi m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir v\u0259 biz m\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etmi\u015fik, beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. He\u00e7 kim bizim irad\u0259miz\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bilm\u0259z, he\u00e7 kim biz\u0259 he\u00e7 n\u0259yi dikt\u0259 ed\u0259 bilm\u0259z, he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 deyilik v\u0259 \u0259min\u0259m ki, he\u00e7 vaxt he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaca\u011f\u0131q. As\u0131l\u0131 olsayd\u0131q, Qaraba\u011f bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015f\u011fal alt\u0131nda idi. Ona g\u00f6r\u0259 iqtisadi m\u00fcst\u0259qillik \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 burada da b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r var.<\/p>\n<p>Biz b\u00fcdc\u0259ni t\u0259kc\u0259 neftin qiym\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fctm\u0259mi\u015fik. Y\u0259ni, d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259, eyni zamanda, apar\u0131lan islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. \u00c7\u00fcnki b\u0259li, d\u00fcnyada neftin qiym\u0259ti qalx\u0131b, amma, eyni zamanda, d\u00fcnyan\u0131n kapital bazarlar\u0131 \u00e7\u00f6k\u00fcb, bunu da h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir. B\u0259z\u0259n kims\u0259 fikirl\u0259\u015fir ki, neftin qiym\u0259ti art\u0131b, Az\u0259rbaycan daha \u00e7ox z\u0259nginl\u0259\u015fib. B\u0259li, neftin qiym\u0259ti art\u0131b, amma bizim ehtiyatlar\u0131m\u0131z \u0259sas\u0259n istiqrazlardad\u0131r, s\u0259hml\u0259rd\u0259dir. A\u00e7s\u0131nlar baxs\u0131nlar, d\u00fcnyan\u0131n kapital bazarlar\u0131 nec\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcb. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, m\u00fcv\u0259qq\u0259tidir. B\u00fct\u00fcn suveren fondlar bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r. M\u0259n indi ba\u015fqa suveren fondlar\u0131n itkil\u0259rini dem\u0259k ist\u0259mir\u0259m, amma burada 10 milyardlarla itkil\u0259rd\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir &#8211; b\u00f6y\u00fck suveren fondlar\u0131n, bu kapital bazar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259. Bu, biz\u0259 d\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Ancaq biz \u00f6z i\u015fimizl\u0259, islahatlarla el\u0259 i\u015fl\u0259yirik ki, he\u00e7 kim bunu hiss etmir.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 apar\u0131lan islahatlar imkan verdi ki, 6 ayda vergil\u0259r sah\u0259sind\u0259 proqnozdan \u0259lav\u0259 2 milyard manat pul y\u0131\u011f\u0131ld\u0131. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u00c7\u00fcnki \u015f\u0259ffafl\u0131q var, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck var, hesabatl\u0131l\u0131q var. Biznes dair\u0259l\u0259rin\u0259 bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l m\u00f6hl\u0259t verilmi\u015fdi ki, onlar da normal relsl\u0259r\u0259 ke\u00e7sinl\u0259r, daha o k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259ksinl\u0259r. Onlara himay\u0259darl\u0131q ed\u0259nl\u0259r\u0259 d\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, d\u0259rs verildi. Ona g\u00f6r\u0259 6 ayda 2 milyard manat \u0259lav\u0259 ancaq vergi orqanlar\u0131 y\u0131\u011f\u0131bd\u0131r v\u0259 biz bundan istifad\u0259 edirik. \u0130lin sonuna h\u0259l\u0259 t\u0259xmin\u0259n 6 ay var. Budur, bizim maliyy\u0259-iqtisadi imkanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas faktoru.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131, iqtisadi art\u0131ma, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz bunu h\u0259r d\u0259f\u0259 iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcr\u00fck &#8211; iqtisadi art\u0131m v\u0259 qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131. H\u0259r iki istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r var. \u0130qtisadiyyat 6,2 faiz, qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131 9,6 faiz, s\u0259naye sah\u0259sind\u0259 \u00fcmumi s\u0259naye istehsal\u0131 2,1 faiz, qeyri-neft s\u0259naye sah\u0259sind\u0259 11,5 faiz art\u0131b. \u00c7ox yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rdir v\u0259 bu n\u0259tic\u0259l\u0259ri biz real h\u0259yatda da g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u00c7\u00fcnki bu, imkan verir ki, biz maa\u015flar\u0131 art\u0131raq, pensiyalar\u0131 art\u0131raq. \u018fhalinin g\u0259lirl\u0259ri t\u0259xmin\u0259n 20 faiz art\u0131b. D\u00fczd\u00fcr, inflyasiya bu art\u0131m\u0131n bir hiss\u0259sini, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, yeyir. \u0130nflyasiya 12 faizd\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. Amma bu, d\u00fcnyada \u00fcmumi tendensiyad\u0131r. H\u0259tta inflyasiya b\u0259lk\u0259 0-0,5, 1 faiz olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 indi inflyasiya ikir\u0259q\u0259mli inflyasiyaya yax\u0131nla\u015f\u0131r. Y\u0259ni, bu, \u00fcmumi trenddir v\u0259 biz d\u0259 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>Onu da dem\u0259liy\u0259m, indi \u00e7ox b\u00f6y\u00fck ehtimallar var ki, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011frayacaq. Y\u0259ni, resessiya haqq\u0131nda m\u00f6t\u0259b\u0259r beyn\u0259lxalq qurumlar, maliyy\u0259 qurumlar\u0131 art\u0131q bir qa\u00e7\u0131lmaz fakt kimi dan\u0131\u015f\u0131rlar. Biz d\u0259 buna haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q. Az\u0259rbaycanda iqtisadi inki\u015faf, sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli, ordu quruculu\u011fu, Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131, n\u0259h\u0259ng infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, n\u0259qliyyat, energetika layih\u0259l\u0259ri, sabitlik, \u0259min-amanl\u0131q &#8211; bunu h\u0259r k\u0259s, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, real bir fakt kimi q\u0259bul edir v\u0259 bu, \u00e7ox yax\u015f\u0131d\u0131r. M\u0259n \u00e7ox \u015fadam ki, bunu h\u0259r k\u0259s bel\u0259 g\u00f6r\u00fcr v\u0259 bel\u0259 d\u0259 q\u0259bul etm\u0259lidir. Amma bunu t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r? Bunu b\u0259zil\u0259ri g\u00f6rm\u00fcr v\u0259 yaxud da g\u00f6rm\u0259k ist\u0259mir. Biz \u00f6z hesab\u0131m\u0131za ya\u015fay\u0131r\u0131q. He\u00e7 kim biz\u0259 k\u00f6m\u0259k etmir, he\u00e7 vaxt da etm\u0259yib v\u0259 etm\u0259y\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6z h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz qururuq. He\u00e7 kimin i\u015fin\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131r\u0131q, amma, eyni zamanda, qoymuruq kims\u0259 g\u0259lsin bizim i\u015fimiz\u0259 qar\u0131\u015fs\u0131n. \u0130qtisadi m\u00fcst\u0259qillik, yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, siyasi m\u00fcst\u0259qilliyin t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bizim xarici ticar\u0259timiz d\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b &#8211; haradasa 70 faizd\u0259n \u00e7ox. \u0130xrac\u0131m\u0131z 2 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Qeyri-neft ixrac\u0131m\u0131z 25 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Xarici ticar\u0259t balans\u0131n\u0131n m\u00fcsb\u0259t saldosu 6 ayda 12,1 milyard dollard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu r\u0259q\u0259ml\u0259r h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yi ola bil\u0259r. Ke\u00e7\u0259n il iyulun 1-d\u0259 bizim xarici d\u00f6vl\u0259t borcumuz \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 16,6 faizini t\u0259\u015fkil edirdi. Bu da d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u0259tic\u0259l\u0259rd\u0259n biri say\u0131la bil\u0259rdi v\u0259 \u0259slind\u0259, bel\u0259dir.<\/p>\n<p>M\u0259n bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l v\u0259zif\u0259 qoymu\u015fdum ki, xarici borcumuzu \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 10 faizin\u0259 endir\u0259k. Bu il iyulun 1-d\u0259 m\u0259n\u0259 veril\u0259n r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, xarici borc \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 10,7 faizini t\u0259\u015fkil edir. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? Birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, kreditl\u0259r alm\u0131r\u0131q v\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f kreditl\u0259ri qaytar\u0131r\u0131q. Tam alm\u0131r\u0131q dey\u0259 bilm\u0259r\u0259m, amma \u0259vv\u0259ld\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f kreditl\u0259rin davam\u0131 indi g\u0259lir. Amma yeni kredit alm\u0131r\u0131q, qaytar\u0131r\u0131q. \u0130kincisi, iqtisadiyyat art\u0131b v\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsul artd\u0131qca t\u0259bii ki, o nisb\u0259t d\u0259, borcun nisb\u0259ti d\u0259 azal\u0131r. \u0130ndi bax\u0131n g\u00f6r\u00fcn, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259rind\u0259 xarici borc \u00fcmumi daxili m\u0259hsulu iki d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Xarici borcu \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 70 faizi olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259rini normal hiss ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Amma bizd\u0259 bu, 10 faizdir. Bu, n\u0259 dem\u0259kdir? Biz qoymuruq ki, borclar y\u0131\u011f\u0131ls\u0131n, ist\u0259mirik ki, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r bu borcun alt\u0131nda olsun. \u0130st\u0259yirik ki, bunu daha da endir\u0259k v\u0259 aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yor\u011fan\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259 uzad\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 pandemiyadan t\u0259z\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259 \u0259ld\u0259 edir. Halbuki, \u0259fsuslar olsun, yeni m\u0259lumat var, \u00f6z\u00fc d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 bu m\u0259lumat\u0131 yay\u0131b ki, indi b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yen\u0259 maska rejimin\u0259 ke\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu tendensiyalar\u0131 izl\u0259yirik v\u0259 biz pandemiyan\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r d\u00f6n\u0259mind\u0259 d\u0259 qapanmaya getmi\u015fdik, sonra v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131la\u015fanda a\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131q. Y\u0259ni, bu, canl\u0131 bir prosesdir. Bizim quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rimiz ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 ba\u011fl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u0130nsanlar x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259sin. \u00c7\u00fcnki \u0259n \u00e7ox bu x\u0259st\u0259liyin yay\u0131lma istiqam\u0259ti quru s\u0259rh\u0259dl\u0259ridir. Ona g\u00f6r\u0259 biz s\u0259rh\u0259dl\u0259rimizi ba\u011fl\u0131 saxlay\u0131r\u0131q v\u0259 d\u00fcz d\u0259 edirik. N\u0259 q\u0259d\u0259r laz\u0131md\u0131rsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri ba\u011fl\u0131 saxlayaca\u011f\u0131q &#8211; quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir. Bunu edirik ki, insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyaq, insanlar\u0131 itirm\u0259y\u0259k. Bizim m\u0259qs\u0259dimiz budur. Biz COVID d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 milyardlarla v\u0259sait ay\u0131rm\u0131\u015f\u0131q, indi m\u0259n bunu t\u0259krarlamaq ist\u0259mir\u0259m.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, iqtisadi sah\u0259d\u0259 bu alt\u0131 ayda g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r, \u0259lb\u0259tt\u0259, apar\u0131lan islahatlar\u0131n n\u0259tic\u0259sidir v\u0259 bu n\u0259tic\u0259l\u0259r, bu r\u0259q\u0259ml\u0259r dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, ilin sonuna q\u0259d\u0259r d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f b\u00fct\u00fcn planlar realla\u015facaq.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 energetika sektoru il\u0259 ba\u011fl\u0131 dem\u0259k ist\u0259rdim. \u00c7\u00fcnki bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bu, h\u0259mi\u015f\u0259 prioritet olub. Amma bu g\u00fcn bizim enerji imkan\u0131m\u0131z bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 biz i\u015fimizi planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131r\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedib ki, b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259ri Az\u0259rbaycanda inki\u015faf etsin, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, xarici investorlar hesab\u0131na v\u0259 n\u0259hay\u0259t, buna nail ola bilmi\u015fik. Xarici investorlar \u00f6z v\u0259saiti hesab\u0131na Az\u0259rbaycanda 710 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7 G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisi il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. \u0130kisi art\u0131q in\u015fa edilir, birinin d\u0259 &#8211; C\u0259bray\u0131l rayonundak\u0131 stansiyan\u0131n in\u015fas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedir. Y\u0259qin ki, g\u0259l\u0259n il o in\u015faat da ba\u015flayacaq. Bu, ancaq ba\u015flan\u011f\u0131cd\u0131r. Bizim art\u0131q xarici investorlarla \u0259ld\u0259 etdiyimiz raz\u0131la\u015fmalara g\u00f6r\u0259, \u0259lav\u0259 iki min meqavat v\u0259 ondan da \u0259lav\u0259 iki min meqavat G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcst\u0259g\u0259l, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131nda su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n istehsal g\u00fcc\u00fc yenid\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. \u00c7\u00fcnki biz m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra ancaq erm\u0259nil\u0259rin da\u011f\u0131td\u0131qlar\u0131 su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n istehsal g\u00fcc\u00fcn\u00fc hesablam\u0131\u015fd\u0131q. Orada 32 su elektrik stansiyas\u0131 var idi ki, erm\u0259nil\u0259r K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131ndan ged\u0259nd\u0259 onlar\u0131 v\u0259h\u015fil\u0259r kimi da\u011f\u0131td\u0131lar. Biz onlar\u0131 hesablayaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n r\u0259q\u0259m s\u0259sl\u0259ndirmi\u015fdik.<\/p>\n<p>Ancaq indi daha d\u0259rin t\u0259hlil apar\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki orada daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130ndi t\u0259hlil haz\u0131rlan\u0131r, y\u0259qin ki, biz orada perspektivd\u0259 ancaq ki\u00e7ik su elektrik stansiyalar\u0131ndan mind\u0259n \u00e7ox meqavat g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259rik. Art\u0131q bir il yar\u0131m \u0259rzind\u0259 9 su elektrik stansiyas\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 ya ba\u015fa \u00e7at\u0131b, ya da ki, bu ilin sonuna q\u0259d\u0259r ba\u015fa \u00e7atacaq. Bu da \u0259lav\u0259, biz\u0259 50 meqavat ver\u0259c\u0259k. Y\u0259ni, bu sah\u0259 bizd\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r prioritet sah\u0259 idi. Ancaq bu g\u00fcn bu, art\u0131q yeni pill\u0259y\u0259 qalx\u0131r. Yen\u0259 d\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259rinin istehsal\u0131na, &#8211; su elektrik stansiyalar\u0131ndan ba\u015fqa, &#8211; d\u00f6vl\u0259t bir manat da pul qoymur, ancaq xarici investisiyalar qoyulur. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, biz\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k ki, biz elektrik enerjisini daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cml\u0259 ixrac ed\u0259k. \u0130ndi biz \u0259n\u0259n\u0259vi yolla &#8211; m\u00f6vcud olan y\u00fcks\u0259k g\u0259rginlikli x\u0259tl\u0259rl\u0259 ixrac edirik. Amma biz g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 elektrik ixrac\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259 bil\u0259rik v\u0259 Avropa t\u0259r\u0259find\u0259n yeni layih\u0259 t\u0259qdim edildi. Qara d\u0259nizin alt\u0131ndan G\u00fcrc\u00fcstandan Rum\u0131niyaya q\u0259d\u0259r kabelin \u00e7\u0259kili\u015fi layih\u0259si d\u0259 var v\u0259 biz bu layih\u0259y\u0259 d\u0259 maraq g\u00f6st\u0259ririk. Y\u0259ni, bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck perspektivl\u0259r var. Eyni zamanda, bu, biz\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k ki, t\u0259bii qaza q\u0259na\u0259t ed\u0259k v\u0259 q\u0259na\u0259t edilmi\u015f t\u0259bii qaz\u0131 ixrac ed\u0259k, x\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bizim qaz\u0131m\u0131za t\u0259l\u0259bat indi k\u0259skin art\u0131b. Bunun s\u0259b\u0259bi d\u0259 b\u0259llidir v\u0259 biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259yirik. Perspektivli yataqlardan \u00e7\u0131xar\u0131lacaq qaz\u0131 h\u0259m daxili t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, eyni zamanda, ixrac \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmu\u015fuq. H\u0259l\u0259 ki, bizim ixrac resurs bazam\u0131z \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131d\u0131r. Amma yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u201cAb\u015feron\u201d, \u201c\u015e\u0259f\u0259q\u201d, \u201cAsiman\u201d, \u201c\u00dcmid-Bab\u0259k\u201d v\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dnin d\u0259rin qaz adland\u0131r\u0131lan yataqlar\u0131ndan qaz hasilat\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Y\u0259ni, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck resursdur v\u0259 b\u00fct\u00fcn sadalad\u0131\u011f\u0131m layih\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259r gedir. Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, k\u0259\u015ffiyyat layih\u0259l\u0259ri deyil, f\u0259al i\u015fl\u0259r gedir. Ay\u0131n 18-d\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda enerji sah\u0259sind\u0259 memorandumun imzalanmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Y\u0259ni, bu da bizim Avropa v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 verdiyimiz t\u00f6hf\u0259dir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6lk\u0259mizin h\u0259m beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu art\u0131r, imkanlar\u0131 art\u0131r, g\u0259lirl\u0259ri artacaq, biznes \u015f\u0259raiti yax\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Energetika n\u0259qliyyatla b\u0259rab\u0259r bundan sonra da bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas sektorlardan biri olacaq. N\u0259qliyyat sah\u0259sind\u0259 d\u0259 art\u0131m var. Tranzit y\u00fckl\u0259rin h\u0259cmi t\u0259xmin\u0259n 30 faiz art\u0131b. M\u0259n h\u0259l\u0259 5 ay\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini deyir\u0259m, 30 faiz art\u0131m \u00e7ox b\u00f6y\u00fck art\u0131md\u0131r. B\u0259zi istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259, x\u00fcsusil\u0259 \u015eimal-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizi \u00fczr\u0259 art\u0131m 300 faizdir. Bizim co\u011frafi yerl\u0259\u015fm\u0259yimiz v\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f infrastruktur, \u0259lb\u0259tt\u0259, imkan verir ki, biz \u00e7ox \u00f6n\u0259mli tranzit \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259k. Onsuz da Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n tranzit y\u00fckl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 h\u0259r il art\u0131r, amma bu il biz daha k\u0259skin art\u0131m g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u018flb\u0259tt\u0259, burada Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin imkanlar\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 biz Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131na daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>N\u0259qliyyat sektorunda g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00f6kum\u0259t\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qlar art\u0131q verildi. Bir daha qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m, bizim g\u0259miqay\u0131rma zavodumuz tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259lidir, n\u0259 q\u0259d\u0259r imkan\u0131 varsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 g\u0259mi, tanker, b\u0259r\u0259 istehsal etm\u0259lidir. Bu zavodun imkanlar\u0131 g\u0259r\u0259k yenid\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131ls\u0131n. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, ild\u0259 6 tanker &#8211; b\u0259r\u0259, y\u00fck g\u0259misi istehsal oluna bil\u0259r. Baxmaq laz\u0131md\u0131r ehtiyac n\u0259 q\u0259d\u0259rdir, X\u0259z\u0259ryan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 g\u0259mil\u0259rin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r artacaq. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 etm\u0259liyik. Ola bilsin, biz qon\u015fu X\u0259z\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 istehsal olunacaq g\u0259mil\u0259rin n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131sa raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259k ki, eyni g\u0259mi n\u00f6vl\u0259rini istehsal etm\u0259y\u0259k. \u00c7\u00fcnki X\u0259z\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 art\u0131q reall\u0131qd\u0131r. \u0130ndiki \u015f\u0259raitd\u0259 biz buna haz\u0131r\u0131q. Amma biz Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n ikinci fazas\u0131na ba\u015flamal\u0131y\u0131q, liman\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik. M\u0259n\u0259 bu yax\u0131nlarda veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, art\u0131q \u0259razimizd\u0259n ke\u00e7\u0259n y\u00fckl\u0259ri a\u015f\u0131rma\u011fa bizim imkan\u0131m\u0131z yoxdur. \u00c7\u00fcnki biz beyn\u0259lxalq ticar\u0259t liman\u0131n\u0131 o vaxt olan y\u00fckl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 in\u015fa etmi\u015fik, birinci fazas\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. \u0130ndi tezlikl\u0259 ikinci fazaya ke\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u00f6kum\u0259t\u0259 d\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131q verildi, n\u0259 laz\u0131md\u0131rsa, onu ed\u0259c\u0259yik. Dibd\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259 i\u015fl\u0259ri d\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki X\u0259z\u0259rin suyunun s\u0259viyy\u0259si d\u00fc\u015f\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 g\u0259mil\u0259rin daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 gedib-g\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yeni kanallar qaz\u0131lmal\u0131d\u0131r. Odur ki, dibd\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259 i\u015fl\u0259ri d\u0259, bunlar da n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Liman\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, yeni g\u0259mil\u0259rin in\u015fas\u0131, b\u00fct\u00fcn bizim n\u0259qliyyat qurumlar\u0131n\u0131n vahid mexanizm kimi i\u015fl\u0259m\u0259si. \u00c7\u00fcnki \u0259vv\u0259ll\u0259r bu, yox idi, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, h\u0259r\u0259si yor\u011fan\u0131 \u00f6z t\u0259r\u0259fin\u0259 dart\u0131rd\u0131. \u0130ndi g\u0259mi\u00e7ilik, liman, d\u0259mir yolu bir mexanizm kimi i\u015fl\u0259m\u0259lidir v\u0259 m\u0259n bunu h\u00f6kum\u0259t\u0259 tap\u015f\u0131rm\u0131\u015fam. Ba\u015f nazirin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda indi m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259r ke\u00e7irilib. G\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259si formala\u015fanda, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz bu sah\u0259ni x\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 saxlamal\u0131y\u0131q. \u00c7\u00fcnki bu, bizim iqtisadi imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131racaq, eyni zamanda, tranzit potensial\u0131 artacaq, i\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131lacaq v\u0259 biz &#8211; a\u00e7\u0131q d\u0259nizl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259 \u00e7ox ciddi bir n\u0259qliyyat-logistika m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, Qaraba\u011fda ged\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 dem\u0259k ist\u0259rdim. \u00c7ox dan\u0131\u015fmaq ist\u0259mir\u0259m, \u00e7\u00fcnki h\u0259r \u015fey g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. B\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r plan \u00fczr\u0259 gedir. \u0130nfrastruktur i\u015fl\u0259ri &#8211; art\u0131q ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b, A\u011fal\u0131 k\u0259ndi istifad\u0259y\u0259 verilib, be\u015f \u015f\u0259h\u0259rin Ba\u015f plan\u0131 t\u0259sdiql\u0259nib, yeni yarad\u0131lacaq k\u0259ndl\u0259rin yerl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Ola bilsin ki, biz bu il yeni k\u0259ndl\u0259rin in\u015fas\u0131, yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaca\u011f\u0131q. H\u0259m\u00e7inin tarixi abid\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131. Y\u0259ni, burada h\u0259r \u015fey plan \u00fczr\u0259 gedir. Qeyd etdiyim kimi, bu b\u00f6lg\u0259 n\u0259inki Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn, d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259vi b\u00f6lg\u0259 olacaq. Biz h\u0259r \u015feyi planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 edirik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, t\u0259l\u0259sirik, amma, eyni zamanda, t\u0259l\u0259sk\u0259nliy\u0259 yol vermirik. B\u00fct\u00fcn tender prosedurlar\u0131 ke\u00e7m\u0259lidir, \u015f\u0259ffafl\u0131q tam t\u0259min edilm\u0259lidir, orada he\u00e7 bir inhisar\u00e7\u0131l\u0131q olmamal\u0131d\u0131r. A\u00e7\u0131q tender prosedurlar\u0131 t\u0259min edilir v\u0259 edil\u0259c\u0259k. \u0130ctimaiyy\u0259t\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq m\u0259lumat verilm\u0259lidir v\u0259 veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r aras\u0131nda \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Bu il bu probleml\u0259 n\u0259inki biz, art\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fczl\u0259\u015fib. \u0130ndi informasiya kanallar\u0131nda, m\u0259tbuatda tax\u0131l q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u0259lumat yay\u0131l\u0131r. \u018ffsuslar olsun ki, biz d\u0259 tax\u0131l\u0131n idxal\u0131ndan b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131 olan \u00f6lk\u0259yik. Bu as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn indi proqram haz\u0131rlan\u0131b. H\u0259m azad edilmi\u015f torpaqlarda, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259 biz vaxt itirm\u0259d\u0259n, tezlikl\u0259 tax\u0131l istehsal\u0131n\u0131 art\u0131rmal\u0131y\u0131q v\u0259 art\u0131raca\u011f\u0131q. M\u0259n\u0259 veril\u0259n son m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu il he\u00e7 vaxt istifad\u0259 olunmayan t\u0259qrib\u0259n 100 min hektarda tax\u0131l, y\u0259ni, bu\u011fda, arpa, d\u0259nli bitkil\u0259r \u0259kil\u0259c\u0259k. Bu da bizim \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizi g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, bu g\u00fcn m\u0259n g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259rin ki\u00e7ik hiss\u0259sini i\u015f\u0131qland\u0131rd\u0131m. Amma bu da kifay\u0259tdir h\u0259r k\u0259s g\u00f6rs\u00fcn ki, n\u0259h\u0259ng i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcr\u00fck v\u0259 qar\u015f\u0131da duran b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259ri icra ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 s\u00f6z verilir \u0259m\u0259k v\u0259 \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si naziri Sahil Babayev\u0259.<\/p>\n<p><strong>\u018fm\u0259k v\u0259 \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si naziri\u00a0Sahil Babayev\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, verdiyiniz y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 Sizin r\u0259hb\u0259rliyiniz alt\u0131nda Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin ana x\u0259ttini h\u0259r zaman \u0259halimizin sosial rifah\u0131 t\u0259\u015fkil edib. Bu istiqam\u0259td\u0259 ard\u0131c\u0131l olaraq verdiyiniz tap\u015f\u0131r\u0131qlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259kc\u0259 cari il \u0259rzind\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sosial islahat paketi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 3 milyon 400 min v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n b\u00f6y\u00fck bir islahatlar paketi icra olunub. Bu paket \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259khaqq\u0131 seqmenti \u00fczr\u0259 1 milyon 200 min v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131za \u0259lav\u0259 olaraq 1 milyard 100 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 \u0259m\u0259khaqq\u0131 art\u0131mlar\u0131 edilib. H\u0259m d\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 20 faiz art\u0131r\u0131laraq 300 manata \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Eyni zamanda, bir \u00e7ox sektorda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259m\u0259khaqlar\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131b. \u018flav\u0259 olaraq sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r seqmenti is\u0259 2 milyon 300 min v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u0259hat\u0259 edib v\u0259 minimum pensiya 20 faiz art\u0131r\u0131laraq 240 manata \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Orta pensiya 11 faiz artaraq 364 manata, ya\u015fa g\u00f6r\u0259 pensiya 395 manata \u00e7at\u0131b. Sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r 34 faiz, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin t\u0259qa\u00fcdl\u0259ri is\u0259 26 faiz art\u0131r\u0131l\u0131b. Bu siyas\u0259t ard\u0131c\u0131l h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n proqram\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Son d\u00f6rd il \u0259rzind\u0259 3 sosial islahat paketi il\u0259 4 milyon v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z \u0259hat\u0259 olunub. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn illik 6 milyard manatl\u0131q \u0259lav\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti ayr\u0131l\u0131b v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycanda minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 3-4 il \u0259rzind\u0259 2,3 d\u0259f\u0259 artaraq 130 manatdan 300 manata \u00e7at\u0131b. \u018fm\u0259khaqq\u0131 fondu 2,2 d\u0259f\u0259, \u0259hali aras\u0131nda g\u0259lirl\u0259rin b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u0259dal\u0259tlilik g\u00f6st\u0259ricisi olan median \u0259m\u0259khaqq\u0131 86 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p>Sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rd\u0259 is\u0259 art\u0131mlar daha b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 ifad\u0259 olunur. Minimum pensiyalar 110 manatdan 240 manata \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b, orta pensiya 75 faiz art\u0131b. Sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r v\u0259 t\u0259qa\u00fcdl\u0259r is\u0259 3,5 d\u0259f\u0259 art\u0131b ki, bu da x\u00fcsusil\u0259 h\u0259ssas t\u0259b\u0259q\u0259d\u0259n olan insanlar\u0131 \u0259hat\u0259 edir. \u018flav\u0259 sosial islahatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259kc\u0259 sosial m\u00fcavin\u0259t v\u0259 t\u0259qa\u00fcdl\u0259r\u0259 d\u0259 illik 1 milyard manat ayr\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6vrd\u0259 Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131zla \u0259sas h\u0259d\u0259fimiz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Ali Ba\u015f Komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z alt\u0131nda Az\u0259rbaycan Ordusunun V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck Z\u0259f\u0259r qazanmas\u0131ndan sonra \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri, m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri, m\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259sin\u0259, sosial d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259lib. Postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 100 min unikal f\u0259rd\u0259 193 min xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilib. Bunun \u0259n b\u00f6y\u00fck istiqam\u0259ti sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rdir. Sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 94 min unikal \u015f\u0259xs\u0259 105 min sosial \u00f6d\u0259ni\u015f t\u0259yin olunub. Bu \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259ri &#8211; \u00f6t\u0259n il sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r 60 faiz, bu il is\u0259 t\u0259qa\u00fcdl\u0259r 60 faiz art\u0131r\u0131l\u0131b. Bu \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti proaktiv qaydada \u2013 s\u0259n\u0259dl\u0259rin elektron qaydada toplanmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u015f\u0259ffaf \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015f verib.<\/p>\n<p>Siz m\u0259nzil proqram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259ri art\u0131q qeyd etdiniz. Bu il bu kateqoriyadan olan insanlara 600 m\u0259nzil art\u0131q t\u0259qdim edilib v\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan plan 1500 m\u0259nzildir. N\u00f6vb\u0259ti iki ay \u0259rzind\u0259 daha 500 m\u0259nzil v\u0259 f\u0259rdi evin bu kateqoriyadan olan insanlar\u0131m\u0131za t\u0259qdim edilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, biz Bak\u0131, Sumqay\u0131t v\u0259 Ab\u015feron \u0259razisind\u0259 Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq, \u0259sas kontingent olan \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin v\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rinin m\u0259nzil t\u0259minat\u0131n\u0131 yekunla\u015fd\u0131raca\u011f\u0131q. Paralel olaraq regionlar\u0131m\u0131zda, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizd\u0259 d\u0259 bu i\u015f davam etdirilir. \u018flav\u0259 olaraq cari ilin birinci yar\u0131s\u0131nda 100 avtomobil d\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 t\u0259qdim edilib.<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir istiqam\u0259t m\u0259\u015f\u011fulluqdur. Postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 art\u0131q 19 min \u015f\u0259hid ail\u0259si \u00fczv\u00fc, m\u00fcharib\u0259 \u0259lili v\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilib. Onlar\u0131n aktiv m\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131na c\u0259lb olunmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilib, ist\u0259kl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq, b\u00f6y\u00fck bir qismi &#8211; 8 min n\u0259f\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqramlar\u0131na c\u0259lb edilib. Bu, 8 min ail\u0259d\u0259 ki\u00e7ik ail\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n qurulmas\u0131 onlar\u0131n daimi g\u0259lir m\u0259nb\u0259yinin yarad\u0131lmas\u0131 imkan\u0131d\u0131r. Burada \u0259sas m\u0259nb\u0259 \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fondu, y\u0259ni, d\u00f6vl\u0259t v\u0259saitl\u0259ri olub. Paralel olaraq, D\u00fcnya Bank\u0131 il\u0259 layih\u0259 d\u0259 icra edilir. Sizin \u00f6t\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259rd\u0259 verdiyiniz tap\u015f\u0131r\u0131\u011fa uy\u011fun olaraq, Banklar Assosiasiyas\u0131 v\u0259 H\u0259mkarlar \u0130ttifaqlar\u0131 Konfederasiyas\u0131 da bu proses\u0259 qo\u015fulub.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u0259d\u00fcz\u0259ldilm\u0259 proqram\u0131 \u00fczr\u0259 5400 m\u00fcharib\u0259 \u0259lili v\u0259 veteran\u0131 m\u00fcnasib i\u015fl\u0259 t\u0259min olunub. Burada da Sizin qeyd etdiyiniz M\u0259\u015f\u011fulluq Marafonu \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131, \u00f6z\u0259l sektordan 600-d\u0259n \u00e7ox \u015firk\u0259t 2500-d\u0259n \u00e7ox m\u00fcharib\u0259 \u0259lilini i\u015fl\u0259 t\u0259min etdi. Bu proses davam edir.<\/p>\n<p>On bir min m\u00fcharib\u0259 \u0259lili v\u0259 m\u00fcharib\u0259 veteran\u0131 sosial-psixoloji d\u0259st\u0259k v\u0259 reabilitasiya proqramlar\u0131na c\u0259lb olunub. Onlara 21 min reabilitasiya vasit\u0259si t\u0259qdim edilib. Qeyd etdiyiniz kimi, art\u0131q 200 n\u0259f\u0259r V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u0259lili \u0259n y\u00fcks\u0259k texnologiyal\u0131 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc n\u0259sil m\u00fcasir protezl\u0259rl\u0259 t\u0259chiz olunub. Daha \u00f6nc\u0259ki d\u00f6vrd\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si \u0259lill\u0259rind\u0259n 130 n\u0259f\u0259r d\u0259 bu protezl\u0259rl\u0259 t\u0259min edilib. Y\u0259ni, son bir il yar\u0131mda bu protezl\u0259rl\u0259 t\u0259chiz edil\u0259n h\u0259rb\u00e7il\u0259rimizin say\u0131 330-a \u00e7at\u0131b. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u0259lill\u0259rind\u0259n protezl\u0259\u015fm\u0259y\u0259n c\u0259mi iki n\u0259f\u0259r qal\u0131b. Onlar\u0131n m\u00fcalic\u0259 prosesi davam etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259l\u0259lik texniki olaraq bu, m\u00fcmk\u00fcn deyil. Amma tam haz\u0131rl\u0131q var v\u0259 h\u0259min iki n\u0259f\u0259rin m\u00fcalic\u0259si bitdikd\u0259n sonra protezl\u0259\u015fm\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin b\u00fct\u00fcn qazil\u0259rini \u0259hat\u0259 etmi\u015f olacaq. Bu i\u015fl\u0259rin \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6t\u0259n ilin avqustunda Sizin m\u00fcvafiq F\u0259rman\u0131n\u0131zla Vahid \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 M\u0259rk\u0259zi yarad\u0131l\u0131b. Art\u0131q 48 rayon \u00fczr\u0259 11 regional m\u0259rk\u0259zd\u0259 yerli icra hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 5 m\u0259rk\u0259zi icra hakimiyy\u0259ti orqan\u0131n\u0131n 26 n\u00f6v xidm\u0259ti bu m\u0259rk\u0259zd\u0259 toplan\u0131b. Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k Vahid \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 41 min \u015f\u0259hid ail\u0259sinin \u00fczv\u00fc, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si veteran\u0131 v\u0259 \u0259lilin\u0259 xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rilib.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq, inzibati icraat\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 elektronla\u015fma t\u0259dbirl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259 iki \u0259sas istiqam\u0259td\u0259 islahatlar\u0131m\u0131z davam etdi. Birinci istiqam\u0259t h\u00f6rm\u0259tli Birinci vitse-prezidentimizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc olan DOST konsepsiyas\u0131 idi. DOST konsepsiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 art\u0131q 1 milyona yax\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131za xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilib. Be\u015f m\u0259rk\u0259zimiz bu ilin birinci yar\u0131s\u0131nda 313 min v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 q\u0259bul edib, onlara xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rib. Q\u0259bul edil\u0259n h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n qar\u015f\u0131lar\u0131ndak\u0131 elektron monitorda verdiyi qiym\u0259t\u0259 \u0259sas\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259mnunluq s\u0259viyy\u0259si 98 faiz olub. \u015e\u0259b\u0259k\u0259nin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Art\u0131q Z\u0259ngilan\u0131n A\u011fal\u0131 k\u0259ndind\u0259 ilk \u201csmart DOST\u201d m\u0259nt\u0259q\u0259si Sizin i\u015ftirak\u0131n\u0131zla istifad\u0259y\u0259 verilib. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, bu \u201csmart\u201d m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259r n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 dig\u0259r \u0259razil\u0259rimizd\u0259 d\u0259 biz\u0259 d\u0259st\u0259k olacaq. Paralel olaraq, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 sonuncu DOST m\u0259rk\u0259zinin, h\u0259m\u00e7inin \u015eu\u015fa, Sumqay\u0131t, G\u0259nc\u0259, B\u0259rd\u0259, Quba v\u0259 dig\u0259r regionlar\u0131m\u0131zda m\u0259rk\u0259zl\u0259rin yekun layih\u0259l\u0259ndirm\u0259-tikinti i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. Onlar da istifad\u0259y\u0259 verildikd\u0259n sonra \u015f\u0259b\u0259k\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Elektronla\u015fma t\u0259dbirl\u0259rimiz is\u0259 geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k davam edir. Bu ilin ilk 6 ay\u0131nda 125 milyon elektron xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilib. Nazirliyin \u0259haliy\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi xidm\u0259tl\u0259rin 110-u art\u0131q tam elektron platformadan icra olunur. Cari ilin sonunad\u0259k elektron xidm\u0259tl\u0259rin n\u00f6vl\u0259rinin say\u0131 150-y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq. Bel\u0259likl\u0259, \u0259haliy\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n xidm\u0259tl\u0259rin 90 faizi tam elektronla\u015fm\u0131\u015f olacaq. G\u00f6r\u00fcl\u0259n bu i\u015fl\u0259r beyn\u0259lxalq qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilib. Bu ilin ilk 6 ay\u0131nda DOST konsepsiyas\u0131, elektronla\u015fma i\u015fl\u0259ri 18 beyn\u0259lxalq m\u00fckafat v\u0259 sertifikatla t\u0259ltif olunub.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondu v\u0259 elektronla\u015fma i\u015fl\u0259ri B\u00f6y\u00fck Britaniyada ke\u00e7iril\u0259n n\u00fcfuzlu m\u00fcsabiq\u0259d\u0259 \u201c\u0130lin d\u00f6vl\u0259t qurumu\u201d m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. DOST Agentliyi \u201cAvropa sosial xidm\u0259t m\u00fckafat\u0131\u201dn\u0131 \u0259ld\u0259 edib. \u0130lk d\u0259f\u0259dir ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmayan \u00f6lk\u0259nin qurumu bel\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>Sosial xidm\u0259t sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat olan Beyn\u0259lxalq Sosial T\u0259yinat Assosiasiya t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259m DOST Agentliyin\u0259, h\u0259m d\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fonduna cari il \u0259rzind\u0259 4 \u0259n yax\u015f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fckafat\u0131 t\u0259qdim edilib. Eyni zamanda, keyfiyy\u0259tli idar\u0259etm\u0259, korrupsiyaya qar\u015f\u0131 idar\u0259etm\u0259 v\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259ri m\u0259mnunlu\u011fu sah\u0259l\u0259rind\u0259 nazirliyin qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 12 beyn\u0259lxalq ISO sertifikat\u0131 \u0259ld\u0259 olunub. Bu islahatlar Sizin tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131za v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259riniz\u0259 uy\u011fun olaraq, n\u00f6vb\u0259ti d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 icra olunacaq.<\/p>\n<p>T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Sa\u011f olun. \u0130ndi is\u0259 s\u00f6z verilir iqtisadiyyat nazirin\u0259.<\/p>\n<p><strong>\u0130qtisadiyyat naziri\u00a0Mikay\u0131l Cabbarov\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, m\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident. D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda v\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r qlobal iqtisadi aktivliy\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir etm\u0259kd\u0259 davam edir, d\u00fcnya bazarlar\u0131nda ba\u015fl\u0131ca \u0259mt\u0259\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t t\u0259zyiqin\u0259 s\u0259b\u0259b olaraq qal\u0131r. Bel\u0259 ki, cari ilin iyun ay\u0131nda \u00f6t\u0259n ilin iyun ay\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131nda bu\u011fda 30 faiz, xam palma ya\u011f\u0131 50 faiz, k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 29 faiz, g\u00fcn\u0259baxan ya\u011f\u0131 45 faiz, qaraba\u015faq 43 faiz bahala\u015f\u0131b. Bununla yana\u015f\u0131, cari il iyun ay\u0131n\u0131n sonuna d\u00fcnya bazarlar\u0131nda t\u0259bii qaz\u0131n qiym\u0259ti ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n 42 faiz, \u201cBrent\u201d markal\u0131 neftin bir barel spot qiym\u0259ti is\u0259 53 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Qlobal iqtisadiyyatda ba\u015f ver\u0259n m\u0259nfi meyill\u0259r\u0259 baxmayaraq, 2022-ci ilin birinci yar\u0131s\u0131nda \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda y\u00fcks\u0259k iqtisadi art\u0131m templ\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Bel\u0259 ki, qeyri-neft-qaz sektorunun prioritet sah\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r qeyri-neft qaz s\u0259nayesind\u0259 11 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft-qaz emal\u0131 s\u0259nayesind\u0259 15 faiz, n\u0259qliyyat sektorunda 27 faiz, turizm v\u0259 ictimai ia\u015f\u0259d\u0259 86 faiz, informasiya v\u0259 rabit\u0259 sektorunda 14 faiz art\u0131b. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda ola bilsin ki, iqliml\u0259 ba\u011fl\u0131 ilk alt\u0131 ayda art\u0131m h\u0259l\u0259 ki, m\u00fcsb\u0259t zonadad\u0131r, lakin minimal m\u00fcsb\u0259t zonadad\u0131r. S\u0259naye zonalar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259 s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 prosesl\u0259rin\u0259 t\u00f6hf\u0259si artmaqdad\u0131r. 2022-ci ilin birinci yar\u0131s\u0131nda \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 s\u0259naye zonalar\u0131nda istehsal 53 faiz, ixrac is\u0259 2 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizin s\u0259naye potensial\u0131n\u0131n maksimum realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetiririk. Bel\u0259 ki, z\u0259ruri xammal\u0131n v\u0259 enerji resurslar\u0131n\u0131n fasil\u0259siz t\u0259min olunmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r &#8211; \u201cSOCAR Karbamid\u201d, \u201cSOCAR Metanol\u201d, \u201cAzerfloat\u201d art\u0131q tam istehsal g\u00fccl\u0259ri il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Paralel olaraq, r\u0259qab\u0259t \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rini ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qazdan xammal kimi istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 bir s\u0131ra yeni istehsal layih\u0259l\u0259rinin d\u0259 i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015f apar\u0131l\u0131r. Bu q\u0259bild\u0259n olan v\u0259 Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq yarad\u0131lm\u0131\u015f iki yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259ni u\u011furlu n\u00fcmun\u0259 kimi qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. Sumqay\u0131t Kimya S\u0259naye Park\u0131nda \u201cAz\u0259rsulfat\u201d v\u0259 \u201cGlassica\u201d m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin in\u015fas\u0131n\u0131 art\u0131q ba\u015fa \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 onlar a\u00e7\u0131l\u0131\u015fa tam haz\u0131rd\u0131r. Daha bir ne\u00e7\u0259 xarici investorla i\u015f apar\u0131l\u0131r. Eyni \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, \u00c7in investoruna m\u0259xsus \u201cAz\u0259rbaycan Vanhong Ceramics Co.\u201d zavodunda 400 i\u015f yerinin yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130ld\u0259 18,5 milyon kvadratmetr keramik plit\u0259 istehsal ed\u0259c\u0259k m\u00fc\u0259ssis\u0259 t\u0259m\u0259lqoyma \u00fc\u00e7\u00fcn tam haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir.<\/p>\n<p>Da\u015fk\u0259s\u0259n da\u011f-filiz m\u0259d\u0259n klasterinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za \u0259sas\u0259n, u\u011furla v\u0259 qrafik\u0259 uy\u011fun olaraq h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan S\u0259naye Korporasiyas\u0131 il\u0259 Almaniyan\u0131n \u201cAchenbach Buschh\u00fctten\u201d \u015firk\u0259ti aras\u0131nda al\u00fcminium m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259nin t\u0259sis v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 dair m\u00fcqavil\u0259 imzalan\u0131b. Layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 illik istehsal g\u00fcc\u00fc 105 min ton olan al\u00fcminium yayma m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 v\u0259 layih\u0259nin birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 132 milyon AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 s\u0259rmay\u0259nin qoyulmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Siz Bak\u0131 G\u0259miqay\u0131rma Zavodunun f\u0259aliyy\u0259tinin aktivl\u0259\u015fm\u0259si m\u00f6vzusuna toxundunuz v\u0259 tranzit y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bu f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259mkar qurum, struktur v\u0259 nazirlikl\u0259r il\u0259 \u00e7al\u0131\u015faraq s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259ndiririk. Hesab edirik ki, zavodun f\u0259aliyy\u0259tinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si bir t\u0259r\u0259fd\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r D\u0259niz G\u0259mi\u00e7iliyi\u201dnin donanmas\u0131n\u0131n modernl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259m Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 tranzit y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n burax\u0131l\u0131\u015f qabiliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan yarad\u0131r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluq prosesl\u0259rin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n<p>\u0130nvestisiyalara g\u0259ldikd\u0259, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda y\u00fcks\u0259k iqtisadi art\u0131m templ\u0259ri, habel\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin investisiya x\u0259rcl\u0259rinin icras\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 tikinti-b\u0259rpa i\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si fonunda cari ilin birinci yar\u0131s\u0131nda \u0259vv\u0259lki aylarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259sas kapitala investisiyalar\u0131n real art\u0131m tempi m\u00fcsb\u0259t zonaya daxil olub. Qeyd olunan amill\u0259rin t\u0259siri il\u0259 qeyri-neft-qaz sektorunda \u0259sas kapitala investisiyalar\u0131n real art\u0131m\u0131 18,5 faiz t\u0259\u015fkil edib. Bu amill\u0259rin t\u0259siri il\u0259 cari ilin 6 ay\u0131nda \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 tikinti sektorunda \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r 8 faiz\u0259d\u0259k art\u0131b.<\/p>\n<p>Azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 irimiqyasl\u0131 tikinti-b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri b\u00f6lg\u0259d\u0259 iqtisadi f\u0259all\u0131\u011fa m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bu \u0259razil\u0259r \u0259traf\u0131ndak\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n b\u00f6y\u00fck i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin c\u0259lb edilm\u0259sin\u0259 d\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131zla t\u0259r\u0259fimizd\u0259n haz\u0131rlanan v\u0259 geni\u015f iqtisadi stimullar\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n x\u00fcsusi proqram\u0131n t\u0259tbiqi yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 regionda iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131racaq.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Siz xarici ticar\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 dinamikaya da toxundunuz. Onu vur\u011fulamaq ist\u0259rdim ki, qeyri-neft-qaz m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131n\u0131n 60 faizini s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 t\u0259\u015fkil etdiyi halda, s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131 42 faiz\u0259d\u0259k art\u0131b. Bu da s\u0259naye potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00fcr\u0259ka\u00e7an nailiyy\u0259tl\u0259rin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131nda \u0259sas amill\u0259r kimi, Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259n iqtisadi islahatlar\u0131n real effektl\u0259rini qeyd etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259tiniz n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin enerji istehsal\u00e7\u0131s\u0131 olmas\u0131 v\u0259 enerji il\u0259 yana\u015f\u0131, beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli haba \u00e7evrilm\u0259si, qeyri-neft n\u0259qliyyat tranzit infrastrukturunun m\u00f6vcudlu\u011fu, d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin idar\u0259 edilm\u0259sind\u0259 effektivliyin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259siri, &#8211; burada Az\u0259rbaycan \u0130nvestisiya Holdinqi d\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131zla f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirir, &#8211; v\u0259 k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f f\u0259aliyy\u0259tin n\u0259tic\u0259l\u0259rini qeyd ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Sizin tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131zdan biri antiinflyasiya t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. Cari ilin yanvar-iyun aylar\u0131nda inflyasiya 12,9 faiz t\u0259\u015fkil edib, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qida m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 qiym\u0259t indeksi 19 faiz art\u0131b. Bununla \u0259laq\u0259dar \u00f6lk\u0259d\u0259 antiinflyasiya siyas\u0259ti \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 t\u0259sdiql\u0259nib v\u0259 icras\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. H\u0259min t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259rzaq bazarlar\u0131nda sa\u011flam r\u0259qab\u0259tin t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 qiym\u0259t manipulyasiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, minimum istehlak s\u0259b\u0259tin\u0259 daxil olan \u0259rzaq mallar\u0131 \u00fczr\u0259 daxili bazarda \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minat s\u0259viyy\u0259sinin qorunmas\u0131, bu m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 idxal\u0131n dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 ixraca effektiv n\u0259zar\u0259tin t\u0259min edilm\u0259si, onlar\u0131n daxili istehsal\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 kompleks t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Siz vergi daxilolmalar\u0131n\u0131 qeyd etdiniz, m\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bir-iki r\u0259q\u0259mi \u0259lav\u0259 etm\u0259k ist\u0259rdim. Cari ild\u0259 \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 vergi m\u0259daxili 49 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Qeyri-neft sektorundan vergi daxilolmalar\u0131 \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 38 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Onlayn kassa aparatlar\u0131 qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f vergi\u00f6d\u0259yicil\u0259rinin d\u00f6vriyy\u0259l\u0259rinin 55 faiz artmas\u0131 ticar\u0259t sektorunun daxilolmalar\u0131n\u0131n art\u0131m tempini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259n m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biridir. \u0130qtisadiyyatda \u201ca\u011farma\u201d prosesl\u0259rinin miqyas\u0131n\u0131 biz, h\u0259m\u00e7inin bank sektorunun b\u0259zi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. Bel\u0259 ki, na\u011fd pul k\u00fctl\u0259sinin c\u0259mi pul k\u00fctl\u0259sind\u0259 manatla x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u00f6t\u0259n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki 49 faizd\u0259n cari il iyunun 1-n\u0259 44 faiz\u0259 enib. Plastik kartlar v\u0259 \u00f6lk\u0259daxili \u0259m\u0259liyyatlarda is\u0259 na\u011fd pulun \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u00f6t\u0259n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki 73 faizd\u0259n cari il iyunun 1-n\u0259 60 faiz\u0259 enib. Dig\u0259r bir misal, 2021-ci ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 cari il iyun ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259 sahibkarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan fiziki \u015f\u0259xsl\u0259rin bank hesablar\u0131n\u0131n say\u0131 47 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p>Cari ilin yanvar-iyun aylar\u0131nda qeyri-neft sektorunun \u00f6z\u0259l b\u00f6lm\u0259sind\u0259n vergi daxilolmalar\u0131n\u0131n 35 faizind\u0259n \u00e7ox artmas\u0131n\u0131 da x\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00d6z\u0259l b\u00f6lm\u0259nin qeyri-neft-qaz vergi daxilolmalar\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 75 faizi \u00fcst\u0259l\u0259yir. Paralel olaraq, dig\u0259r y\u0131\u011f\u0131mlarda h\u0259yata ke\u00e7irdiyimiz f\u0259aliyy\u0259t bar\u0259d\u0259 m\u0259ruz\u0259 edir\u0259m ki, m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 \u00fczr\u0259 daxilolmalar\u0131n proqnozu 112 faiz, i\u015fsizlikd\u0259n s\u0131\u011forta haqlar\u0131 \u00fczr\u0259 118 faiz v\u0259 icbari tibbi s\u0131\u011forta haqlar\u0131 \u00fczr\u0259 107 faiz icra edilib. D\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131n\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 cari ilin ilk alt\u0131 ay\u0131nda \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259 prosesin\u0259 investisiyalar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si, yeni i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 r\u0259hb\u0259r tutmaqla, 500-\u0259 yax\u0131n m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 obyekt, d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259 olan 150-y\u0259 yax\u0131n torpaq sah\u0259si \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilib. Sizin 2021-ci ild\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u0259r\u0259ncamlarla \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan S\u0259naye Korporasiyas\u0131\u201d A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin bir s\u0131ra m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin investisiyalara c\u0259lb edilm\u0259kl\u0259 \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bel\u0259 ki, investisiya m\u00fcsabiq\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilmi\u015f \u201cAz\u0259rt\u00fct\u00fcn\u201d v\u0259 \u201c\u015e\u0259ki \u015e\u0259rab\u201d MMC \u00fczr\u0259 investorlar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 8,3 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait art\u0131q k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Ba\u011flanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, 12,7 milyon manatdan art\u0131q s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funu n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan investisiya proqramlar\u0131n\u0131n icras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 art\u0131q 7,5 milyon manata yax\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 investisiya qoyulub, 350 i\u015f yeri yarad\u0131l\u0131b, m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti tam b\u0259rpa olunub. \u201cG\u0259nc\u0259 xal\u00e7a kombinat\u0131\u201dn\u0131n \u00f6z profili \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin dir\u00e7\u0259ldilm\u0259si v\u0259 inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 investisiya layih\u0259sinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedir v\u0259 yekun m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, son olaraq m\u0259n d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259ri sah\u0259sind\u0259 islahatlar\u0131n n\u0259tic\u0259sin\u0259 toxunaraq qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, \u0130nvestisiya Holdinqinin idar\u0259etm\u0259sin\u0259 verilmi\u015f \u0259ks\u0259r d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri 2021-ci ild\u0259 oldu\u011fu kimi, 2022-ci ilin birinci r\u00fcb\u00fcnd\u0259 d\u0259 m\u00fcsb\u0259t maliyy\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. Bel\u0259 ki, SOCAR, \u201cAzerGold\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r D\u0259niz G\u0259mi\u00e7iliyi\u201d, Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131, Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq Bank\u0131, Az\u0259r-T\u00fcrk Bank 2021-ci ili \u0259m\u0259liyyat m\u0259nf\u0259\u0259ti il\u0259 ba\u015fa vurublar. Bu \u015firk\u0259tl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n dividend \u00f6d\u0259nilm\u0259si imkan\u0131n\u0131 m\u00fcsb\u0259t qiym\u0259tl\u0259ndiririk. \u018fn iri portfel \u015firk\u0259ti olan SOCAR 2021-ci maliyy\u0259 ilini 8 milyard manat \u0259m\u0259liyyat m\u0259nf\u0259\u0259ti il\u0259 ba\u015fa vuraraq f\u0259aliyy\u0259t tarixinin \u0259n y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259sini \u0259ld\u0259 edib. Xalis m\u0259nf\u0259\u0259t 2,1 milyard manat olub. Eyni zamanda, 2022-ci ilin birinci r\u00fcb\u00fcn\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u0259qrib\u0259n 3 milyard manat t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k, artan tendensiyan\u0131 qoruyur.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 inki\u015faf etdikc\u0259 yaranm\u0131\u015f maliyy\u0259 imkanlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si maliyy\u0259 ehtiyaclar\u0131n\u0131 da art\u0131r\u0131r. Dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi art\u0131m\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 s\u0259rmay\u0259l\u0259rin c\u0259lb edilm\u0259si imkanlar\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu m\u00fcst\u0259vid\u0259 Siz\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k, m\u00fcvafiq tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131n\u0131n m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlarla raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131na dair Prezident Administrasiyas\u0131na t\u0259qdim etdiyimiz qanun layih\u0259sinin bax\u0131lmas\u0131na d\u0259st\u0259k verm\u0259yinizi xahi\u015f edir\u0259m. Alternativ enerji resurslar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015flar\u0131na olan y\u00fcks\u0259k maraq Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck potensial\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir. Dig\u0259r sah\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 analoji d\u00fcnya miqyasl\u0131 s\u0259rmay\u0259l\u0259rin c\u0259lb edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri normativ h\u00fcquqi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 olduqca vacibdir. Bu bax\u0131mdan d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 timsal\u0131nda effektiv bir mexanizmin u\u011furlu t\u0259tbiqi m\u0259hdud d\u00f6vl\u0259t resurslar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259nin dig\u0259r strateji inki\u015faf istiqam\u0259tl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259sin\u0259 d\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, R\u0259qab\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin layih\u0259si h\u00f6kum\u0259t\u0259 t\u0259qdim olunub.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat\u0131n \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda, hesab edir\u0259m ki, m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 d\u00f6vl\u0259t sat\u0131nalmalar\u0131n\u0131n \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Verdiyiniz g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq, m\u0259ruz\u0259 edir\u0259m ki, cari ilin alt\u0131 ay\u0131nda m\u00fcsabiq\u0259 \u0259sasl\u0131 sat\u0131nalmalar\u0131n h\u0259cmi 94 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. \u00dcmumi sat\u0131nalmalarda m\u00fcsabiq\u0259 \u0259sasl\u0131 sat\u0131nalmalar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi haz\u0131rda 60 faiz\u0259 \u00e7at\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131n sonunda sahibkarl\u0131\u011fa verdiyiniz d\u0259st\u0259yi x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, b\u00fcdc\u0259 d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259si prosesind\u0259 x\u00fcsusil\u0259 ki\u00e7ik v\u0259 orta biznes\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan kreditl\u0259r\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u0259lav\u0259 v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b. Onu da m\u0259ruz\u0259 edir\u0259m ki, veril\u0259n kreditl\u0259rin 94 faizi regionlarda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n sahibkarlar\u0131n layih\u0259l\u0259rinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilib. B\u00fct\u00fcn kreditl\u0259rin 76 faizi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 v\u0259 emal\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Diqq\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259y\u0259 yekun vurdu.<\/p>\n<div><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin yekun nitqi:<\/strong><\/div>\n<p>&#8211; Sa\u011f olun. \u0130ndi bu ilin iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, planlar\u0131m\u0131z\u0131n realla\u015fmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259min\u0259m ki, he\u00e7 kimd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur. \u00c7\u00fcnki alt\u0131 ay\u0131n yekunlar\u0131 onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz ist\u0259diyimiz\u0259 nail olaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>\u0130ndi art\u0131q g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015f ba\u015flamal\u0131d\u0131r v\u0259 h\u00f6kum\u0259t b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259lidir, b\u00fct\u00fcn qurumlar aras\u0131nda koordinasiya apar\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259si qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259ri icra etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 imkan yaratmal\u0131d\u0131r. D\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n sonra builki d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259miz m\u0259nc\u0259, Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck b\u00fcdc\u0259dir v\u0259 biz ist\u0259yirik ki, artan imkanlar\u0131 maksimum s\u0259m\u0259r\u0259 il\u0259 \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na v\u0259 insanlar\u0131n sosial rifah\u0131na y\u00f6n\u0259ld\u0259k. G\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259 &#8211; \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fcdc\u0259nin parametrl\u0259ri h\u0259l\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunacaq, h\u0259l\u0259 vaxta var, amma m\u0259n \u0259sas istiqam\u0259t olaraq yen\u0259 d\u0259 sosial siyas\u0259ti g\u00f6r\u00fcr\u0259m. Bu istiqam\u0259td\u0259, bu sah\u0259d\u0259 son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Ancaq biz bu sah\u0259y\u0259 daim prioritet sah\u0259 kimi baxmal\u0131y\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 bax\u0131n, t\u0259klifl\u0259r verin, hans\u0131 \u0259lav\u0259 add\u0131mlar at\u0131la bil\u0259r ki, insanlar\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259si laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min edilsin, x\u00fcsusil\u0259 \u0259n h\u0259ssas kateqoriyadan olan insanlar\u0131n sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll olunsun.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulacaq v\u0259 hesab edir\u0259m ki, burada \u0259sas m\u0259qs\u0259d bu infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin real iqtisadiyyat\u0131n art\u0131m\u0131na n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir etm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sidir. \u00c7\u00fcnki b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f i\u015fl\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Biz bunu h\u0259m real h\u0259yatda g\u00f6r\u00fcr\u00fck, h\u0259m d\u0259 Davos \u00dcmumd\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun hesabatlar\u0131nda da g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u00c7\u00fcnki biz indi t\u0259bii qaz\u0131n ixracat\u00e7\u0131s\u0131 olaraq \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 qazla\u015fman\u0131 96 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q &#8211; \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Qaraba\u011fs\u0131z, m\u0259n o b\u00f6lg\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmuram. Elektrik enerjisinin idxal\u00e7\u0131s\u0131 idik, indi ixrac edirik v\u0259 ixrac yollar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndiririk. Avtomobil yollar\u0131, d\u0259mir yollar\u0131, hava limanlar\u0131, i\u00e7m\u0259li su layih\u0259l\u0259ri, y\u0259ni b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259r icra edildi. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc infrastruktur layih\u0259l\u0259ri m\u00fctl\u0259q icra edilm\u0259lidir. Biz bu d\u0259f\u0259 d\u0259 x\u00fcsusil\u0259 m\u0259kt\u0259b tikintisin\u0259 \u0259lav\u0259 v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutduq. H\u0259l\u0259 ki, \u0259fsuslar olsun, yarars\u0131z v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan m\u0259kt\u0259bl\u0259r var. Biz onlar\u0131 t\u0259sbit el\u0259mi\u015fik v\u0259 sosial infrastrukturla yana\u015f\u0131, yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, real sektora xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n infrastruktur layih\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusil\u0259 baxmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Burada m\u0259n suvarma il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259ri x\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259m b\u00f6y\u00fck su anbarlar\u0131 v\u0259 su kanallar\u0131n\u0131n tikintisi, h\u0259m i\u00e7m\u0259li su t\u0259chizat\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur &#8211; biz \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zuru azad etm\u0259kl\u0259 b\u00f6y\u00fck su m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 yen\u0259 d\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015f\u0131q, onlar da i\u015f\u011fal alt\u0131nda idi. Eyni zamanda, suvarma m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n su m\u0259nb\u0259l\u0259ri hesab\u0131na t\u0259min edil\u0259c\u0259k. Bu yax\u0131nlarda K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131nda olark\u0259n m\u0259n\u0259 layih\u0259 t\u0259qdim edildi. Meliorasiya v\u0259 Su T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n i\u00e7m\u0259li suyun Az\u0259rbaycan\u0131n Aran b\u00f6lg\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259tirib \u00e7atd\u0131rmas\u0131 layih\u0259si d\u0259 var. Y\u0259ni, bu, i\u00e7m\u0259li su il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan probleml\u0259ri b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h\u0259ll ed\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 bu layih\u0259l\u0259r\u0259 x\u00fcsusil\u0259 baxmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7m\u0259li suya v\u0259 suvarmaya g\u0259ldikd\u0259, biz, eyni zamanda, xarici investisiyalardan da istifad\u0259 etm\u0259liyik. M\u0259n\u0259 bu yax\u0131nlarda m\u0259ruz\u0259 edildi ki, b\u0259zi \u015firk\u0259tl\u0259r \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, o c\u00fcml\u0259d\u0259n X\u0259z\u0259r suyunun duzsuzla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fl\u0259r. Bunun da \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. Bu, d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 art\u0131q s\u0131naqdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f layih\u0259l\u0259rdir v\u0259 burada d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018flb\u0259tt\u0259, eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t x\u0259tti il\u0259, \u00f6z\u0259l investisiya x\u0259tti il\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda layih\u0259l\u0259rin icras\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u0259l\u0259n ilin t\u0259klifl\u0259ri y\u0259qin ki, yax\u0131n aylarda m\u0259n\u0259 t\u0259qdim edil\u0259c\u0259k. \u0130nfrastruktur, ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131, k\u0259ndl\u0259rin qurulmas\u0131 &#8211; b\u00fct\u00fcn bu layih\u0259l\u0259r g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki biz bu il infrastruktur layih\u0259l\u0259ri il\u0259 daha \u00e7ox m\u0259\u015f\u011ful idik. Buna baxmayaraq, biz \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti x\u0259tti il\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f kompleksinin tikintisin\u0259 d\u0259 art\u0131q ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 is\u0259 \u00f6z\u0259l sektor x\u0259tti il\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131n\u0131n tikintisin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Burada da azad edilmi\u015f torpaqlarda binalar\u0131n in\u015fas\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n dig\u0259r layih\u0259l\u0259rin icraat\u0131nda \u00f6z\u0259l sektor v\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ox vacib ola bil\u0259r. Burada qeyd olunan m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 hesab edir\u0259m, \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn qoyulub. D\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259g\u0259r qanunvericilikd\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r edilm\u0259lidirs\u0259, biz bunu da m\u00fctl\u0259q etm\u0259liyik. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin investisiya iqlimini daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 laz\u0131md\u0131rsa, onu da etm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki xarici v\u0259 yerli investisiyalar olmadan \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 inki\u015faf ed\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Bizim \u0259sas m\u0259qs\u0259dimiz indi qeyri-neft sektorunun daha da inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn ilkin \u015f\u0259rtl\u0259r var. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada \u00f6z\u00fcn\u00fc etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi t\u0259sdiql\u0259yib. N\u0259h\u0259ng neft-qaz layih\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rib ki, biz b\u00fct\u00fcn \u00f6hd\u0259likl\u0259ri yerin\u0259 yetiririk. \u0130mzalanm\u0131\u015f kontraktlarda bir verg\u00fcl bel\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259yib. Bu da bizim b\u00f6lg\u0259mizd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan m\u0259nz\u0259r\u0259 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bir q\u0259d\u0259r f\u0259rqlidir. Ona g\u00f6r\u0259 bu, investor \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biridir ki, onun investisiyalar\u0131 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qorunur v\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259t \u00f6z \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 sadiqdir. Bu, bizd\u0259 var, g\u00f6z\u0259l investisiya iqlimi var, haz\u0131rl\u0131ql\u0131 kadr potensial\u0131 var. Bu g\u00fcn art\u0131q bu, reall\u0131qd\u0131r v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259lav\u0259 add\u0131mlar at\u0131lacaq.<\/p>\n<p>Bildiyiniz kimi, biz xarici apar\u0131c\u0131 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259rinin d\u00f6vl\u0259t x\u0259tti il\u0259 t\u0259hsil almas\u0131 proqram\u0131n\u0131 da yenid\u0259n i\u015f\u0259 sald\u0131q. Kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00e7ox vacib olan m\u0259s\u0259l\u0259dir, bu da var.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 sabitlik, \u0259min-amanl\u0131q, xalq-iqtidar birliyi, milli h\u0259mr\u0259ylik &#8211; b\u00fct\u00fcn bunlar \u00e7ox \u00f6n\u0259mli amill\u0259rdir. Bu g\u00fcn d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 investisiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 \u015f\u0259rait yoxdur. \u00c7\u00fcnki investor riskli \u00f6lk\u0259y\u0259 getm\u0259z. Biz o vaxt &#8211; 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0259n riskli say\u0131lan \u00f6lk\u0259y\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin yorulmaz s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 milyardlarla dollar investisiya g\u0259tir\u0259 bilmi\u015fik. Haraya? Neft sektoruna. He\u00e7 qaz layih\u0259l\u0259rin\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 maraq yox idi. \u00c7\u00fcnki bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n c\u0259lbedici sektor bu idi. Amma bu g\u00fcn qeyri-neft sektoruna investisiya qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u015firk\u0259tl\u0259r m\u00fcraci\u0259t edir v\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin say\u0131 art\u0131r. \u00c7\u00fcnki b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259rin v\u0259hd\u0259ti bunu t\u0259min edir. \u0130nvestisiya iqlimi, b\u00f6y\u00fck \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z, siyasi sabitlik, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki Q\u0259l\u0259b\u0259 investorlar\u0131 daha da inand\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnki art\u0131q m\u00fcharib\u0259 riskl\u0259ri yoxdur. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycana olan m\u00fcnasib\u0259t, onsuz da m\u00fcsb\u0259t m\u00fcnasib\u0259t daha da m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru d\u0259yi\u015fdi. \u00c7\u00fcnki bizim kimi 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 o \u00e7\u0259tin relyefi n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla m\u00fcharib\u0259 aparmaq v\u0259 qalib g\u0259lm\u0259k, \u0259lb\u0259tt\u0259, hesab edir\u0259m ki, d\u00fcnyada h\u0259r k\u0259s t\u0259r\u0259find\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Ona g\u00f6r\u0259 biz \u00f6z\u0259l sektoru v\u0259 xarici investorlar\u0131 \u00f6lk\u0259miz\u0259 daha b\u00f6y\u00fck sayda c\u0259lb etm\u0259liyik. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259sas investisiya g\u0259tir\u0259 bil\u0259c\u0259k \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 biz daha da f\u0259al i\u015fl\u0259m\u0259liyik. \u0130qtisadiyyat Nazirliyi v\u0259 bizim dig\u0259r qurumlar\u0131m\u0131z, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Turizm Agentliyi bu sah\u0259ni d\u0259 t\u0259bli\u011f etm\u0259lidir, t\u0259kc\u0259 bizim t\u0259bii g\u00f6z\u0259llikl\u0259rimizi yox. Az\u0259rbaycanda m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq biznes forumlar, investisiya konfranslar\u0131 ke\u00e7irilm\u0259lidir ki, biz \u00f6z imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259qdim ed\u0259k.<\/p>\n<p>Sumqay\u0131t Kimya S\u0259naye Park\u0131nda ged\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259n\u0259 m\u0259lumat verildi. Orada do\u011frudan da \u00e7ox b\u00f6y\u00fck investisiya layih\u0259l\u0259ri icra edilir. \u018flb\u0259tt\u0259, biz ist\u0259rdik ki, bizim dig\u0259r s\u0259naye zonalar\u0131m\u0131z da o zonalar\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq investisiya layih\u0259l\u0259ri icra etsin, b\u0259lk\u0259 d\u0259 o h\u0259cmd\u0259 yox, amma orada da bu proses dayanmas\u0131n. \u00c7\u00fcnki bir ne\u00e7\u0259 zonam\u0131z var, orada ilkin layih\u0259l\u0259r icra edildi v\u0259 biz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n xarici investorlar\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 c\u0259lb etm\u0259liyik &#8211; \u0259lb\u0259tt\u0259, C\u0259bray\u0131l v\u0259 A\u011fdam rayonlar\u0131na, art\u0131q orada da i\u015fl\u0259r gedir. \u018fmin\u0259m ki, o zonan\u0131n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck perspektivl\u0259ri olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda ged\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131, art\u0131q orada daimi i\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, orada m\u00fcv\u0259qq\u0259ti i\u015f yerl\u0259ri, in\u015faatda i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn, eyni zamanda, daimi i\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 9 yar\u0131mstansiya yarad\u0131l\u0131b, orada daimi i\u015f yerl\u0259ri var. \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 indi otell\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Be\u015fulduzlu otel in\u015fa edilir v\u0259 g\u0259l\u0259n il o otel haz\u0131r olacaq &#8211; ondan sonra, tarixi obyektl\u0259rin t\u0259mir edilm\u0259si. Y\u0259ni, bir s\u00f6zl\u0259, h\u0259r bir sah\u0259 \u00fczr\u0259 daimi i\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn cavabdeh qurumlar \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar ki, o i\u015f yerl\u0259rind\u0259 o rayonlardan olan insanlar \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n &#8211; g\u0259nc n\u0259sil, o rayonlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, onlar\u0131n u\u015faqlar\u0131, onlar\u0131n n\u0259v\u0259l\u0259ri. Buna x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r aras\u0131nda da ixtisaslar \u00fczr\u0259 se\u00e7im apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, energetika, xidm\u0259t sektoru, sosial sah\u0259, h\u0259kiml\u0259r, m\u00fc\u0259lliml\u0259r. \u0130ndi A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 m\u0259kt\u0259b tikilir. Orada kim d\u0259rs dey\u0259c\u0259k? A\u011fdamdan olan, orada ya\u015fam\u0131\u015f m\u00fc\u0259lliml\u0259r v\u0259 yaxud onlar\u0131n u\u015faqlar\u0131, onlar\u0131n n\u0259v\u0259l\u0259ri. Bax, buna x\u00fcsusil\u0259 fikir verm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Biz bu yolla ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259ri \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na daha da tez qaytaracaq v\u0259 eyni zamanda, onlar\u0131 i\u015f yerl\u0259ri il\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259yik. \u0130ndi \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 x\u0259st\u0259xana, m\u0259kt\u0259b, bir ne\u00e7\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t obyekti tikilir. Orada \u00e7al\u0131\u015facaq insanlar\u0131n, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u015fu\u015fal\u0131lar olmal\u0131d\u0131r. Buna fikir verin. \u00c7\u00fcnki bu, \u00e7ox vacib olan m\u0259s\u0259l\u0259dir.<\/p>\n<p>B\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259n giri\u015f s\u00f6z\u00fcmd\u0259 qeyd etdim ki, bizim do\u011frudan da \u00e7ox b\u00f6y\u00fck potensial\u0131m\u0131z var. Art\u0131q kontraktlar imzaland\u0131, icra edilir v\u0259 yeni kontraktlar\u0131n imzalanmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir, memorandumlar imzalan\u0131b. Bizim X\u0259z\u0259r d\u0259nizi kimi \u00e7ox n\u0259h\u0259ng bir enerji m\u0259nb\u0259yimiz var. Bunu art\u0131q beyn\u0259lxalq m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r d\u0259 qeyd edirl\u0259r. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin k\u00fcl\u0259yi b\u0259zi hallarda bizim \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259lk\u0259 d\u0259 problem yarad\u0131r. Amma, \u0259ksin\u0259, bu, Bak\u0131n\u0131n havas\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259yir. X\u0259zri \u0259s\u0259nd\u0259 biz ham\u0131m\u0131z sevinm\u0259liyik ki, \u015f\u0259h\u0259r\u0259 t\u0259miz hava g\u0259lir. Amma bu k\u00fcl\u0259yin d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck faydas\u0131 ola bil\u0259r. Bir ne\u00e7\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015firk\u0259td\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilkin t\u0259klifl\u0259r g\u0259lib. Onlar indi h\u0259m Energetika Nazirliyi, h\u0259m \u0130qtisadiyyat Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6yr\u0259nilir, t\u0259hlil apar\u0131l\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, biz bilirik potensial n\u0259dir, biz bilirik ki, bu, xarici investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259lbedicidir. Onu da dem\u0259liy\u0259m ki, art\u0131q bu sah\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015firk\u0259tl\u0259r aras\u0131nda r\u0259qab\u0259t var v\u0259 \u00e7ox ciddi r\u0259qab\u0259t var. M\u0259n indi o \u015firk\u0259tl\u0259rin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259mir\u0259m. Amma bu sah\u0259y\u0259 investisiya qoymaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. Ona g\u00f6r\u0259 biz d\u00fczg\u00fcn se\u00e7im ed\u0259c\u0259yik. Y\u0259ni, dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, m\u0259n burada investisiyalarla ba\u011fl\u0131 q\u0131tl\u0131q g\u00f6rm\u00fcr\u0259m.<\/p>\n<p>\u018fsas ixrac yollar\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259n qeyd etdim &#8211; Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi, Qara d\u0259nizin alt\u0131ndan \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k kabel, \u0259n\u0259n\u0259vi Az\u0259rbaycan-G\u00fcrc\u00fcstan-T\u00fcrkiy\u0259 yolu, \u0130ran-Az\u0259rbaycan elektrik ba\u011flant\u0131s\u0131 &#8211; b\u00fct\u00fcn bu infrastruktura yenid\u0259n baxmaq laz\u0131md\u0131r. \u018fg\u0259r biz orta hesabla, bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u0259, ild\u0259 1000 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 elektrik enerjisini ixrac ed\u0259 biliriks\u0259, bizd\u0259 el\u0259 potensial olmal\u0131d\u0131r ki, 5000 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 elektrik enerjisini ixrac ed\u0259 bil\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259n \u201cAz\u0259renerji\u201dy\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131q verdim, indi h\u00f6kum\u0259t\u0259 d\u0259, aidiyy\u0259ti qurumlara da tap\u015f\u0131r\u0131q verir\u0259m, biz bu i\u015fi \u0259sasl\u0131 etm\u0259liyik. Y\u0259ni, \u0259lav\u0259 1000 meqavat, yaxud da 1500 meqavatla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259k laz\u0131m deyil. B\u0259lk\u0259 d\u0259 daha b\u00f6y\u00fck investisiyalar qoyaq, amma el\u0259 ed\u0259k ki, sabah bizd\u0259 art\u0131q enerji hasil edil\u0259nd\u0259 ixracla problem olmas\u0131n. Potensial al\u0131c\u0131larla da dan\u0131\u015f\u0131qlar ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. M\u0259nc\u0259, biz g\u00f6zl\u0259m\u0259m\u0259liyik ki, kims\u0259 g\u0259lsin qap\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6ys\u00fcn, bu il \u00f6z\u00fcm\u00fcz bazarlar\u0131, m\u00fcmk\u00fcn olan bazarlar\u0131 t\u0259sbit etm\u0259liyik. Oraya hey\u0259tl\u0259r g\u00f6nd\u0259rilm\u0259lidir, dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131lmal\u0131d\u0131r, \u015f\u0259rtl\u0259r raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki g\u0259l\u0259c\u0259k bununla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Biz ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 bilirik ki, art\u0131q \u0259n\u0259n\u0259vi enerji n\u00f6vl\u0259rin\u0259 investisiyalar dayanacaq. Hidrogen, ya\u015f\u0131l hidrogen, elektrik enerjisi &#8211; bunlard\u0131r g\u0259l\u0259c\u0259yin enerji n\u00f6vl\u0259ri. Biz burada bir add\u0131m geri olmamal\u0131y\u0131q, \u0259ksin\u0259, qaba\u011fa getm\u0259liyik v\u0259 b\u00fct\u00fcn imkanlar var.<\/p>\n<p>K\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 olunsa da, yen\u0259 k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131 v\u0259 narahat ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var. \u018ffsuslar olsun ki, etimad g\u00f6st\u0259rdiyim b\u0259zi kadrlar bu etimad\u0131 do\u011frultmay\u0131blar. K\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259, h\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 var, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 onun h\u0259cmidir, d\u00f6vl\u0259tin, h\u00f6kum\u0259tin buna m\u00fcnasib\u0259tidir. D\u00f6vl\u0259tin v\u0259 h\u00f6kum\u0259tin buna m\u00fcnasib\u0259ti bel\u0259dir ki, bu, Az\u0259rbaycanda olmamal\u0131d\u0131r v\u0259 bizim \u0259limizd\u0259dir ki, bu, olmas\u0131n. \u00c7\u00fcnki texnologiyalar inki\u015faf edir, yeni n\u0259zar\u0259t imkanlar\u0131 yaran\u0131r. Burada k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131 adl\u0131 m\u0259nfi faktor olmamal\u0131d\u0131r, yaxud da minimuma endirilm\u0259lidir. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259n qabaqc\u0131l texnologiyalar t\u0259tbiq edilm\u0259lidir &#8211; u\u00e7ot, n\u0259zar\u0259t v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, kadrlar\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si. \u018fg\u0259r qurumun ba\u015f\u0131nda dayanan kadr \u00f6z cibin\u0259 i\u015fl\u0259yirs\u0259, ist\u0259yirs\u0259n hans\u0131 elektron n\u0259zar\u0259t vasit\u0259si olursa-olsun, onsuz da onun he\u00e7 bir \u0259h\u0259miyy\u0259ti olmayacaq. Ona g\u00f6r\u0259 burada bu amill\u0259rin v\u0259hd\u0259ti olmal\u0131d\u0131r. \u0130nstitusional t\u0259dbirl\u0259r, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259ti, ictimai n\u0259zar\u0259t v\u0259 kadrlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn se\u00e7ilm\u0259si. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m, baxmayaraq ki, b\u00fcdc\u0259miz art\u0131b, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015f\u0259ffafl\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b, buna g\u00f6r\u0259 yen\u0259 d\u0259 rezervl\u0259r var. K\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131 bu rezervl\u0259ri faktiki olaraq d\u00f6vl\u0259td\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcb kimins\u0259 cibin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirir. Buna son qoyulmal\u0131d\u0131r v\u0259 biz b\u00fct\u00fcn imkanlardan istifad\u0259 etm\u0259liyik.<\/p>\n<p>\u0130xrac co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 son vaxtlar m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Biz bunu statistikada da g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Amma buna daha da ciddi fikir verm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki biz ixracy\u00f6n\u00fcml\u00fc iqtisadi model \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirik v\u0259 qeyri-neft ixrac\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r\u0131q. M\u0259nim dediyim r\u0259q\u0259ml\u0259r d\u0259 bunu g\u00f6st\u0259rir. Amma bu r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli m\u0259hsulu istehsal etm\u0259k h\u0259l\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli deyil, g\u0259r\u0259k bazara gir\u0259s\u0259n. Bazar u\u011frunda da m\u00fcbariz\u0259 gedir, \u00f6z\u00fc d\u0259 n\u0259h\u0259ng \u015firk\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n. D\u00fcnyan\u0131n \u0259sas bazarlar\u0131 \u00e7oxdan t\u0259min edilib, b\u00f6l\u00fcn\u00fcb v\u0259 o bazara girm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k hans\u0131sa \u0259lav\u0259 bir d\u0259y\u0259r ver\u0259s\u0259n. Ona g\u00f6r\u0259 bunlara m\u00fctl\u0259q ciddi baxmaq laz\u0131md\u0131r. Sertifikatla\u015fma getm\u0259lidir, emal s\u0259nayesi, y\u00fcng\u00fcl s\u0259naye d\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etm\u0259lidir. \u018ffsuslar olsun, baxmayaraq ki, m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131l\u0131b, amma pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qda h\u0259l\u0259 d\u0259 y\u0131\u011f\u0131lan 50 faiz m\u0259hsul mahl\u0131c kimi ixrac olunur. \u00d6z\u0259l sektor Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 iki, ya \u00fc\u00e7 fabrik qurmu\u015fdu, sonra bu i\u015f dayand\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 baxmaq laz\u0131md\u0131r. T\u0259qdimatlar etm\u0259k laz\u0131md\u0131r, b\u0259lk\u0259 hans\u0131sa imtiyazlar verm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ndi burada qeyd olundu ki, biz d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259 zaman\u0131 \u0259lav\u0259 v\u0259saitin bir hiss\u0259sini kreditl\u0259r\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirdik. Baxmaq laz\u0131md\u0131r, bu sah\u0259 perspektivlidir, \u00e7\u00fcnki bu s\u0259rv\u0259t bizim \u0259limizd\u0259dir. B\u0259s n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn biz burada itirm\u0259liyik? Biz d\u0259y\u0259r z\u0259ncirini niy\u0259 tam i\u015f\u0259 sala bilmirik? Bel\u0259 istiqam\u0259tl\u0259r \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 emal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131. El\u0259 m\u0259hsul buraxmal\u0131y\u0131q ki, ist\u0259nil\u0259n bazara ixrac edil\u0259 bilsin. Ona g\u00f6r\u0259 sertifikatla\u015fma, ixrac bazarlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si ist\u0259nil\u0259n halda laz\u0131m idi, indiki \u015f\u0259raitd\u0259 b\u0259lk\u0259 daha \u00e7ox laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki ixrac\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si biz\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 qeyri-neft sektoru hesab\u0131na \u00f6lk\u0259mizi g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259k.<\/p>\n<p>M\u0259n art\u0131q qeyd etdim, biz ham\u0131m\u0131z yadda saxlamal\u0131y\u0131q, \u00e7ox g\u00fcman ki, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda t\u0259n\u0259zz\u00fcl, y\u0259ni, resessiya qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r v\u0259 buna haz\u0131r olmaq laz\u0131md\u0131r. Resessiya, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259g\u0259r ba\u015f ver\u0259rs\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, neftin qiym\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259 neftin qiym\u0259ti d\u00fczg\u00fcn se\u00e7ilm\u0259lidir. Biz bu bar\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q, vaxta var. Amma biz d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259ri, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, izl\u0259m\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>G\u0259l\u0259n il g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r \u0259min\u0259m ki, \u00f6lk\u0259mizi daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. Biz verdiyimiz b\u00fct\u00fcn v\u0259dl\u0259r\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 sadiq olmu\u015fuq, v\u0259dl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l etmi\u015fik. Az\u0259rbaycan xalq\u0131na n\u0259 v\u0259d vermi\u015fiks\u0259, onu yerin\u0259 yetirmi\u015fik &#8211; b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n iqtisadi v\u0259 sosial sah\u0259d\u0259. \u018fmin\u0259m ki, biz bundan sonra da h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 sadiq olaca\u011f\u0131q, ist\u0259diyimiz\u0259 nail olaca\u011f\u0131q. Arzular\u0131m\u0131z da odur ki, \u00f6lk\u0259miz g\u00fccl\u0259nsin, xalq\u0131m\u0131z daha yax\u015f\u0131 ya\u015fas\u0131n.<\/p>\n<p>Sa\u011f olun.<\/p>\n<p><strong>23:20<\/strong><\/p>\n<p>\u0130yulun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>in s\u0259drliyi il\u0259 bu ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/xeber\/Prezident_Ilham_Aliyevin_sedrliyi_ile_bu_ilin_alti_ayinin_yekunlarina_hesr_olunan_musavire_kechirilib_YENILANIB__1_VIDEO-2216147\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 giri\u015f nitqi s\u00f6yl\u0259di.<\/p>\n<div>Prezident \u0130lham \u018fliyevin giri\u015f nitqi<\/div>\n<p>&#8211; Bu g\u00fcn ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259yik, g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. \u0130lin alt\u0131 ay\u0131 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259miz u\u011furla inki\u015faf edir, b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fumuz v\u0259zif\u0259l\u0259r icra edilir.<\/p>\n<p>Bu il bizim xarici siyas\u0259timiz \u00e7ox f\u0259al olub v\u0259 xarici siyas\u0259t istiqam\u0259tind\u0259 hesab edir\u0259m ki, yeni \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131l\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu daha da art\u0131b. N\u0259tic\u0259l\u0259r aras\u0131nda, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131ndak\u0131 u\u011furlu s\u0259drliyimizi qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. Bizim s\u0259drliyimiz bildiyiniz kimi, 2023-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r yekdil fikirl\u0259 bir il uzad\u0131l\u0131b. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259miz 120 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz qazanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 biz\u0259 olan inam bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 daha da artm\u0131\u015fd\u0131r. Biz d\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli \u00f6lk\u0259 olaraq v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n f\u0259al s\u0259dri olaraq bu t\u0259sisat\u0131n institusional inki\u015faf\u0131na da b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 vermi\u015fik. \u00d6n\u0259mli add\u0131mlardan biri bu il Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Parlament \u015e\u0259b\u0259k\u0259sinin toplant\u0131s\u0131 v\u0259 Parlament \u015e\u0259b\u0259k\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 idi. Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f bu \u00f6n\u0259mli t\u0259dbir bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, bu H\u0259r\u0259kat\u0131n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var, h\u0259mr\u0259yliyi d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 beyn\u0259lxalq d\u0259st\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu, \u00e7ox \u00f6n\u0259mli platformad\u0131r. Bu, bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fcz idi v\u0259 bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs art\u0131q \u00f6z\u00fcn\u00fc real h\u0259yatda g\u00f6st\u0259rir. Eyni zamanda, G\u0259ncl\u0259r Platformas\u0131 da yarad\u0131l\u0131r. G\u0259ncl\u0259r forumu ke\u00e7iril\u0259c\u0259k v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n G\u0259ncl\u0259r \u015e\u0259b\u0259k\u0259si yarad\u0131lacaqd\u0131r. Bizim s\u0259drliyimiz bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u0259 sadiqdir. Beyn\u0259lxalq arenadak\u0131 oynad\u0131\u011f\u0131m\u0131z rol, g\u00f6st\u0259rdiyimiz h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 ehtiyac i\u00e7\u0259risind\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdiyimiz d\u0259st\u0259k &#8211; humanitar d\u0259st\u0259k, maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi, x\u00fcsusil\u0259 COVID-l\u0259 ba\u011fl\u0131 80-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyimiz d\u0259st\u0259k bizim beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzumuzu, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla da f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu yax\u0131nlarda \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n yeni Ba\u015f katibi Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etmi\u015fdir. Biz bu t\u0259\u015fkilatla \u00e7ox f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik. \u018fslind\u0259, biz bu t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00e7ox f\u0259al \u00fczv\u00fcy\u00fck v\u0259 bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fczl\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu d\u0259f\u0259 is\u0259 yeni se\u00e7ilmi\u015f Ba\u015f katib, eyni zamanda, azad edilmi\u015f torpaqlara s\u0259f\u0259r edib &#8211; F\u00fczuliy\u0259, \u015eu\u015faya. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz g\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131, bizim m\u0259d\u0259ni irsimiz\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi vandalizm haqq\u0131nda dan\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q. Bu g\u00fcn azad edilmi\u015f torpaqlara s\u0259f\u0259r ed\u0259n h\u0259r bir insan, &#8211; ist\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olsun, ist\u0259r xarici v\u0259t\u0259nda\u015f olsun, &#8211; erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin t\u0259zah\u00fcrl\u0259rini \u00f6z g\u00f6z\u00fc il\u0259 g\u00f6r\u00fcr. Biz \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259timizi bundan sonra da u\u011furla davam etdir\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Bu il Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bildiyiniz kimi, biz yeni sazi\u015f \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirik. Sazi\u015fin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunur. \u00dcmid edir\u0259m ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti il\u0259 m\u0259nim bir ne\u00e7\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm olub, h\u0259m d\u0259 telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131m\u0131z olub v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259sas m\u00f6vzu Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin normalla\u015fmas\u0131d\u0131r. Ancaq, eyni zamanda, Avropa \u0130ttifaq\u0131-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda \u00f6n\u0259mli s\u0259n\u0259d &#8211; enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259n\u0259d imzalanacaq v\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131racaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla da f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131l\u0131b. \u018flb\u0259tt\u0259, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259r zaman f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir v\u0259 h\u0259m t\u0259\u015fkilat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, h\u0259m \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda t\u0259maslar geni\u015fl\u0259nir. Bu il m\u0259nim T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti il\u0259 \u00fc\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm olub. Bu ilin aprel ay\u0131nda Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan Prezidenti Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etmi\u015fdir v\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilmi\u015fdir. Eyni zamanda, iyun ay\u0131nda m\u0259nim \u00d6zb\u0259kistana v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistana s\u0259f\u0259rl\u0259rim olub, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259, T\u00fcrkm\u0259nistan Parlamenti Xalq M\u0259sl\u0259h\u0259tinin s\u0259dri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim olub. G\u0259l\u0259n ay Qazax\u0131stan Prezidentinin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri g\u00f6zl\u0259nilir. Y\u0259ni bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, g\u00f6r\u00fcn\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir v\u0259 onlar g\u00f6st\u0259rir ki, bu t\u0259maslar n\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259al inki\u015faf edir, f\u0259al sur\u0259td\u0259 inki\u015faf edir. \u018flb\u0259tt\u0259, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz bizim \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 h\u0259m siyasi d\u0259st\u0259k qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259 ifad\u0259 olunur, \u00f6n\u0259mli layih\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r &#8211; h\u0259m ikit\u0259r\u0259fli, h\u0259m \u00e7ox t\u0259r\u0259fli formatda. N\u0259qliyyat, energetika, dig\u0259r sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz h\u0259r zaman bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri olub v\u0259 bu il bu istiqam\u0259td\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131b \u2013 m\u0259nim Rusiya, \u0130ran, G\u00fcrc\u00fcstan prezidentl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim bir daha bunu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Amerika-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, y\u00fcks\u0259kv\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259ri t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n Prezidenti m\u0259n\u0259 iki d\u0259f\u0259 m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir &#8211; h\u0259m M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131, h\u0259m Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131. M\u0259nim d\u0259 cavab m\u0259ktublar\u0131mda v\u0259 m\u0259n\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n m\u0259ktublarda da \u0259laq\u0259l\u0259rimizin \u00f6n\u0259mi x\u00fcsusil\u0259 qeyd olunmu\u015fdur. Bu \u0259laq\u0259l\u0259rin h\u0259m b\u00f6y\u00fck tarixi v\u0259 g\u00f6z\u0259l g\u0259l\u0259c\u0259yi var. Y\u0259ni, bir s\u00f6zl\u0259, \u0259sas g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259ri il\u0259, eyni zamanda, \u0259sas beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla, bax\u0131n, c\u0259mi bu alt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. \u018fg\u0259r \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, son ill\u0259rin tarix\u00e7\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, Az\u0259rbaycan h\u0259r istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 ir\u0259lil\u0259yib. Bizim m\u00f6vqeyimiz h\u0259r zaman m\u00fcst\u0259qil m\u00f6vqe olub, biz h\u0259r zaman \u00f6z m\u00f6vqeyimizi a\u00e7\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n buna g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t qazanm\u0131\u015f\u0131q. H\u0259mi\u015f\u0259 s\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259 dururuq, h\u0259mi\u015f\u0259 veril\u0259n s\u00f6z\u0259 sadiqik. \u018flb\u0259tt\u0259, bu beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259r, b\u00f6lg\u0259d\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnyada apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z siyas\u0259t biz\u0259 imkan verir ki, daxili probleml\u0259ri daha b\u00f6y\u00fck u\u011furla h\u0259ll ed\u0259k. \u00c7\u00fcnki h\u0259r bir \u00f6lk\u0259y\u0259 daxili siyas\u0259ti d\u00fczg\u00fcn aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsb\u0259t beyn\u0259lxalq fon laz\u0131md\u0131r &#8211; ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, qon\u015fuluqda, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 d\u00fcnyada. Bu g\u00fcn, sad\u0259c\u0259 olaraq, alt\u0131 ay\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz buna nail ola bilmi\u015fik. \u018fmin\u0259m ki, bundan sonra da bel\u0259 olacaq. \u00c7\u00fcnki \u0259sas beyn\u0259lxalq oyun\u00e7ularla, \u0259g\u0259r bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, bizim art\u0131q oturu\u015fmu\u015f v\u0259 d\u0259rin m\u0259zmunlu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131m\u0131z vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ilin alt\u0131 ay\u0131nda Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan \u0259laq\u0259l\u0259rinin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131lsa da, \u0259fsuslar olsun ki, h\u0259l\u0259lik real n\u0259tic\u0259l\u0259r yoxdur. Baxmayaraq ki, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n 1 il 8 ay \u00f6t\u00fcb, ancaq \u0259fsuslar olsun ki, Erm\u0259nistan h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u0259cbur\u0259n \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirmir.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r m\u00fcsb\u0259t m\u0259qamlardan s\u00f6hb\u0259t a\u00e7saq, sad\u0259c\u0259 olaraq, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, delimitasiya \u00fczr\u0259 i\u015f\u00e7i qruplar\u0131n birinci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irilmi\u015fdir. Biz bunu m\u00fcsb\u0259t add\u0131m kimi qiym\u0259tl\u0259ndiririk. Bu da \u00f6lk\u0259mizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259dir. \u00c7\u00fcnki m\u0259hz Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 add\u0131mlar\u0131n tezlikl\u0259 at\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi buna o q\u0259d\u0259r d\u0259 meyilli deyildi. Ancaq birinci g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irildi. \u018flb\u0259tt\u0259, bu g\u00f6r\u00fc\u015f daha \u00e7ox tan\u0131\u015fl\u0131q xarakteri da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. G\u0259l\u0259n ay ikinci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Hesab edir\u0259m ki, ikinci g\u00f6r\u00fc\u015f art\u0131q praktik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunacaqd\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, bu formatda olan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan biz h\u0259l\u0259 ki, tez n\u0259tic\u0259 g\u00f6zl\u0259mirik, \u00e7\u00fcnki delimitasiya uzun bir prosesdir. Amma h\u0259r halda bu proses ba\u015flay\u0131b, biz bunu u\u011furlu inki\u015faf kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Dig\u0259r m\u00fcsb\u0259t hal ondan ibar\u0259tdir ki, yen\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k be\u015f \u0259sas baza prinsipi Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilib, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi r\u0259sm\u0259n bu be\u015f prinsipi q\u0259bul edib. Bu be\u015f prinsip n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir, bunu Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259ti yax\u015f\u0131 bilir, t\u0259krarlamaq ist\u0259mir\u0259m. Ancaq t\u0259masda oldu\u011fum b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259f m\u00fcqabill\u0259ri il\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r zaman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc t\u0259qdir olundu. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin m\u0259hz bu prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda h\u0259ll olunmas\u0131 dem\u0259k olar ki, t\u0259sdiql\u0259ndi. Erm\u0259nistan bunu q\u0259bul etdi v\u0259 bunu r\u0259sm\u0259n etiraf etdi. Biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni bir ne\u00e7\u0259 qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259 m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik &#8211; T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259, Rusiya il\u0259, \u0130ranla m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik v\u0259 bu m\u00f6vqe d\u0259st\u0259kl\u0259nir. Avropa \u0130ttifaq\u0131, Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 &#8211; biz bu t\u0259r\u0259fda\u015flarla da bu m\u0259s\u0259l\u0259ni m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik v\u0259 faktiki olaraq indi s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas yarad\u0131l\u0131b. Yen\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rib, yen\u0259 d\u0259 bu be\u015f prinsipi formala\u015fd\u0131ran bizik v\u0259 \u0259g\u0259r biz bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259s\u0259ydik, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir inki\u015faf olmazd\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fczd\u00fcr, Erm\u0259nistan\u0131n bizim beyn\u0259lxalq h\u00fcquq norma v\u0259 prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda formala\u015fan t\u0259klifl\u0259rimizi q\u0259bul etm\u0259si m\u00fcsb\u0259t hal olsa da, h\u0259l\u0259 ki, konkret add\u0131mlar yoxdur. Sabah Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu, nazirl\u0259r aras\u0131nda ilk g\u00f6r\u00fc\u015f olacaq v\u0259 biz \u00fcmid edirik ki, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259ri olacaq. \u00c7\u00fcnki m\u0259nim Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri il\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm olub, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olub. Xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri aras\u0131nda is\u0259 ikit\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f olmay\u0131b, bu, birinci g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcr. Ancaq art\u0131q m\u00fczakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r masa \u00fcz\u0259rind\u0259dir. M\u0259n hesab edir\u0259m, bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259si o ola bil\u0259r ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi \u00f6z i\u015f\u00e7i qrupunu formala\u015fd\u0131rs\u0131n. \u00c7\u00fcnki s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi \u00f6z i\u015f\u00e7i qrupunu art\u0131q formala\u015fd\u0131r\u0131b. Orada \u00fczvl\u0259r d\u0259, o qrupda t\u0259msil olunan \u00fczvl\u0259r d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259l\u0259 ki, bel\u0259 bir add\u0131m at\u0131lmay\u0131b. Hesab edir\u0259m ki, bu, yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 ola bil\u0259r v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018ffsuslar olsun ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259n 1 il 8 ay \u00f6tm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, bundan ba\u015fqa, m\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir m\u00fcsb\u0259t m\u0259qam tapa bilmir\u0259m. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, m\u0259nfi m\u0259qamlar daha \u00e7oxdur. Onlardan biri Erm\u0259nistan\u0131n 10 noyabr 2020-ci ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f B\u0259yannam\u0259d\u0259 t\u0259sbit edil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n boyun qa\u00e7\u0131rmas\u0131d\u0131r. 10 noyabr B\u0259yannam\u0259si faktiki olaraq Erm\u0259nistan\u0131n kapitulyasiya akt\u0131d\u0131r v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 m\u0259\u011flub edilmi\u015f t\u0259r\u0259f kimi Erm\u0259nistan \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. Bu \u00f6hd\u0259likl\u0259r orada a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rilir. Onlardan biri erm\u0259ni silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Qaraba\u011fdan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmay\u0131b. Biz d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q, ancaq Erm\u0259nistan bunu uzad\u0131r. Eyni zamanda, biz Rusiyan\u0131n h\u0259rbi r\u0259hb\u0259rliyi qar\u015f\u0131s\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l Rusiyan\u0131n M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin y\u00fcks\u0259kv\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsi Az\u0259rbaycanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olark\u0259n bizim M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyin\u0259 s\u00f6z vermi\u015fdi ki, iyun ay\u0131na q\u0259d\u0259r erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri Qaraba\u011fdan \u00e7\u0131xar\u0131lacaq. Ancaq bu g\u00fcn art\u0131q iyulun ortas\u0131d\u0131r, bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmay\u0131b. Erm\u0259nistan 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sin\u0259 zidd olaraq bu \u00f6hd\u0259liyi yerin\u0259 yetirmir. Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131 &#8211; Rusiya t\u0259r\u0259fi d\u0259 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sini imzalay\u0131b &#8211; nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, onlar\u0131 buna m\u0259cbur etmir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, d\u00f6z\u00fclm\u0259z v\u0259ziyy\u0259tdir. \u00c7\u00fcnki erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 qalmas\u0131 tamamil\u0259 q\u0259buledilm\u0259zdir. Biz qalib \u00f6lk\u0259yik, biz \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u0259rpa etmi\u015fik. \u018fg\u0259r Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n \u00f6z silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rini \u00e7\u0131xarmaq ist\u0259mirs\u0259, onda biz\u0259 bunu a\u00e7\u0131q desin, biz d\u0259 i\u015fimizi bil\u0259k. Bizim cavab\u0131m\u0131z n\u0259 olacaq? Onu b\u0259lk\u0259 d\u0259 indi dem\u0259k yersizdir. Ancaq bu, 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sinin kobudcas\u0131na pozulmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u0130kinci m\u0259nfi m\u0259qam ondan ibar\u0259tdir ki, yen\u0259 d\u0259 h\u0259min 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 aras\u0131nda irtibat qurulmal\u0131 idi v\u0259 Erm\u0259nistan buna boyun \u0259ymi\u015fdi, bu \u00f6hd\u0259liyi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Ancaq bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r biz\u0259 bu imkan verilm\u0259di. La\u00e7\u0131n yolu a\u00e7\u0131qd\u0131r v\u0259 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sind\u0259 biz \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fck ki, La\u00e7\u0131n yolu i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycan o yolun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 z\u0259man\u0259t verir. Biz bunu \u00f6hd\u0259lik kimi g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck v\u0259 buna \u0259m\u0259l edirik. Amma Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sind\u0259n Nax\u00e7\u0131vana getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bizim imkan\u0131m\u0131z yoxdur. N\u0259inki imkan\u0131m\u0131z yoxdur, biz g\u00f6rm\u00fcr\u00fck ki, Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 hans\u0131sa i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u00fcn.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin Mehri hiss\u0259sind\u0259 tikil\u0259c\u0259k d\u0259mir yolunun texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131 yoxdur. Texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rma olmadan he\u00e7 bir layih\u0259 icra edil\u0259 bilm\u0259z v\u0259 d\u0259mir yolunun tikintisi \u00fc\u00e7\u00fcn texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rman\u0131 haz\u0131rlamaq bir ne\u00e7\u0259 ay t\u0259l\u0259b edir. Dem\u0259li, h\u0259l\u0259 bu i\u015f\u0259 ba\u015flan\u0131lmay\u0131b. Avtomobil yolunun mar\u015frutu biz\u0259 verilm\u0259yib. Bir il s\u0259kkiz ay ke\u00e7ib, m\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fam, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Br\u00fcssel g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 &#8211; m\u0259nim, Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131 prezidentinin g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri \u0259snas\u0131nda \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fam. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r biz\u0259 mar\u015frut verilmir. Orada c\u0259mi 40 kilometr m\u0259saf\u0259dir. Bunun bir \u00e7ox mar\u015frutlar\u0131 ola bilm\u0259z. \u00d6z\u00fc d\u0259 ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, orada b\u00fct\u00fcn m\u00f6vs\u00fcml\u0259rd\u0259 v\u0259 g\u00fcn\u00fcn 24 saat\u0131nda istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259k yollar\u0131n mar\u015frutlar\u0131 da o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7ox deyil. Dem\u0259li, bu mar\u015frutun biz\u0259 verilm\u0259m\u0259si, bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259rin apar\u0131lmamas\u0131, texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rman\u0131n haz\u0131rlanmamas\u0131n\u0131n bir s\u0259b\u0259bi var &#8211; Erm\u0259nistan bu \u00f6hd\u0259liyi d\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259k ist\u0259mir, ancaq bunu etiraf etmir. Ona g\u00f6r\u0259 biz haqq\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259l\u0259b edirik. \u018fg\u0259r biz 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sinin b\u00fct\u00fcn m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131 icra ediriks\u0259, Erm\u0259nistandan da eyni yana\u015fma t\u0259l\u0259b edirik. \u00d6z\u00fc d\u0259 1 il 8 ay ke\u00e7ib v\u0259 bunu h\u0259r k\u0259s n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r m\u0259qamlardan biri d\u0259 odur ki, son vaxtlar Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi yen\u0259 d\u0259 hans\u0131sa status haqq\u0131nda dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Halbuki, m\u00fcharib\u0259y\u0259 son qoyulanda, Erm\u0259nistan kapitulyasiya akt\u0131na m\u0259cbur\u0259n imza atanda bizim &#8211; Az\u0259rbaycan, Rusiya, Erm\u0259nistan\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri aras\u0131nda \u015fifahi raz\u0131la\u015fma olmu\u015fdur ki, status m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunulmur. Erm\u0259nistan m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t buna \u0259m\u0259l edirdi. Ancaq son zamanlar art\u0131q bu, adi hala \u00e7evrilib. Gah onlar\u0131n ba\u015f naziri, gah xarici i\u015fl\u0259r naziri Qaraba\u011f\u0131n statusundan dan\u0131\u015f\u0131rlar. Status hara gedib v\u0259 statusa n\u0259 olub, m\u0259n m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra demi\u015f\u0259m, t\u0259krarlamaq ist\u0259mir\u0259m. \u018fg\u0259r Erm\u0259nistanda bunu kims\u0259 unudubsa, t\u0259krarlaya bil\u0259r\u0259m. Amma hesab edir\u0259m ki, h\u0259l\u0259lik buna ehtiyac yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 status haqq\u0131nda dan\u0131\u015fmaq Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn hesab edir\u0259m ki, \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki biz d\u0259 status haqq\u0131nda dan\u0131\u015fa bil\u0259rik, Z\u0259ng\u0259zur \u00fc\u00e7\u00fcn status t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259rik. O Z\u0259ng\u0259zur ki, 1920-ci ilin noyabr\u0131nda bizd\u0259n qopar\u0131ld\u0131. Biz ki, dan\u0131\u015fm\u0131r\u0131q, amma dan\u0131\u015fa bil\u0259rik, baxaq g\u00f6r\u0259k n\u0259tic\u0259si n\u0259 olacaq. Buna ox\u015far m\u0259nfi m\u0259qamlar \u00e7oxdur. Yen\u0259 d\u0259 \u00f6lm\u00fc\u015f Minsk qrupunu diriltm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri var. \u0130ndi Minsk qrupu faktiki olaraq s\u0259hn\u0259d\u0259n gedib. Biz &#8211; bu prosesin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan \u00f6lk\u0259 deyirik ki, Minsk qrupuna ehtiyac yoxdur, 28 il he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 hasil etm\u0259y\u0259n qrupa ehtiyac yoxdur. Bunu biz deyirik. Minsk qrupu h\u0259ms\u0259drl\u0259ri aras\u0131nda yum\u015faq des\u0259k, soyuq m\u00fcharib\u0259 gedir. Faktiki olaraq \u00f6zl\u0259ri etiraf edirl\u0259r ki, Minsk qrupu qeyri-funksionald\u0131r. Rusiya t\u0259r\u0259fi deyir ki, Minsk qrupu art\u0131q f\u0259aliyy\u0259tsizdir v\u0259 dig\u0259r h\u0259ms\u0259drl\u0259r bu instituta son qoyub. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi yen\u0259 d\u0259, h\u0259r d\u0259qiq\u0259ba\u015f\u0131 Minsk qrupu bel\u0259 g\u0259ldi, Minsk qrupu bel\u0259 getdi deyir. Bu, n\u0259 dem\u0259kdir? Sad\u0259c\u0259 olaraq, biz yen\u0259 d\u0259 bunun arxas\u0131nda \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddias\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, Erm\u0259nistan bizim be\u015f prinsipimizi q\u0259bul edir, bunu etiraf edir &#8211; onlar\u0131n aras\u0131nda \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 tan\u0131nmas\u0131, bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259kilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r m\u00fcdd\u0259alar var &#8211; dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Minsk qrupu el\u0259 bil, n\u0259 il\u0259s\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131r. Onda sual olunur: N\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131r? Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si h\u0259ll olunub, Qaraba\u011f m\u00f6vzusu ba\u011flan\u0131b. Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r! Bunu m\u0259n demi\u015f\u0259m v\u0259 haql\u0131 olaraq demi\u015f\u0259m, indi bunu ham\u0131 deyir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan deyir &#8211; \u00f6z xo\u015fu il\u0259 yox, m\u0259cbur\u0259n. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r, t\u0259\u015fkilatlar deyir.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259, bilirsiniz, bax, bu m\u0259nfi meyill\u0259r g\u00fccl\u0259nir. B\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131, m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn, yaxud da d\u00fczg\u00fcn t\u0259hlil aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k s\u0259n o meyill\u0259ri d\u00fczg\u00fcn se\u00e7\u0259s\u0259n. H\u0259l\u0259 ki, bu, hans\u0131sa bir ciddi f\u0259sada \u00e7evrilm\u0259yib. Amma \u0259g\u0259r bu z\u0259r\u0259rli meyill\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmasa, bir g\u00fcn bunun f\u0259sad\u0131 ola bil\u0259r. Biz bunu ist\u0259mirik, biz s\u00fclh ist\u0259yirik. Biz m\u00fcharib\u0259 ist\u0259mirik, he\u00e7 vaxt da ist\u0259m\u0259mi\u015fik. N\u0259yi etmi\u015fiks\u0259, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 etmi\u015fik, \u00f6z\u00fc d\u0259 el\u0259 etmi\u015fik ki, h\u0259r k\u0259s bizim h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat\u0131m\u0131za h\u0259s\u0259d apara bil\u0259r. Ancaq bu meyili g\u00f6rm\u0259m\u0259k d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ona g\u00f6r\u0259 biz bunu g\u00f6r\u00fcr\u00fck, t\u0259sbit edirik, x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirik. H\u0259r\u0259 d\u0259 bizim x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u00f6z pay\u0131n\u0131 als\u0131n. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259l\u0259lik bu q\u0259d\u0259r. \u00c7ox da d\u0259rin\u0259 getm\u0259k ist\u0259mir\u0259m. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, biz xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259rinin sabahk\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259yirik, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6zl\u0259yirik. Ondan sonra hans\u0131 add\u0131mlar at\u0131lacaq, biz onu m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Bu alt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 d\u0259 islahatlar apar\u0131l\u0131b. Struktur islahatlar\u0131 apar\u0131l\u0131b, h\u0259rbi t\u0259hsild\u0259 islahatlar apar\u0131l\u0131b. T\u0259liml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. Yeni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r yarad\u0131l\u0131b. Yeni kontraktlar imzalan\u0131b, h\u0259rbi texnika, silah-sursatlar al\u0131n\u0131r v\u0259 al\u0131nacaq. Biz ordu quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 \u00f6z i\u015fl\u0259rimizi davam etdiririk. Bizim bu il artan iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z\u0131n bir hiss\u0259si m\u0259hz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirilib. B\u00fcdc\u0259y\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r edildi, d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259 edildi v\u0259 orada h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131ld\u0131. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? Dem\u0259li, buna \u0259sas var. Biz h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rimizi ke\u00e7\u0259n il bu ilin b\u00fcdc\u0259si t\u0259sdiq olunanda t\u0259sbit etmi\u015fdik v\u0259 hesab edirdik ki, bu, kifay\u0259tdir. Ancaq sonra, bax, dediyim m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, burada dem\u0259diyim m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 biz hesab edirik ki, h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259ri art\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Bu art\u0131m m\u0259hz y\u00fcks\u0259k texnoloji imkanlar\u0131 olan silahlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na x\u0259rcl\u0259n\u0259c\u0259k. M\u0259n bunu da dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m. \u00c7\u00fcnki biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, yeni imzalanm\u0131\u015f kontraktlara ehtiyac var. \u018fn m\u00fcasir h\u0259rbi texnika v\u0259 silahlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu il d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259 zaman\u0131 h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rimiz art\u0131b. N\u0259 q\u0259d\u0259r laz\u0131md\u0131rsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 art\u0131raca\u011f\u0131q. \u00c7\u00fcnki biz m\u00fcharib\u0259 n\u0259dir, i\u015f\u011fal n\u0259dir yax\u015f\u0131 bilirik v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 n\u0259dir onu da yax\u015f\u0131 bilirik. H\u0259r an haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q ki, \u00f6z h\u00fcququmuzu ist\u0259nil\u0259n yolla t\u0259min ed\u0259k.<\/p>\n<p>H\u0259rb\u00e7il\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 Az\u0259rbaycanda y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min edilir. H\u0259rb\u00e7il\u0259rin h\u0259m xidm\u0259t \u015f\u0259raiti, h\u0259m m\u0259nzil \u015f\u0259raiti haqq\u0131nda bir \u00e7ox m\u0259lumatlar var. Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, d\u00fcnyada nadir hallarda t\u0259krarlan\u0131r. \u0130ndi q\u00fcsursuz xidm\u0259t ed\u0259n h\u0259rb\u00e7il\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nzill\u0259r verilir. Bizim b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259rimiz \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259mir edilir, onun haradasa 90 faizi yenid\u0259n qurulub. O c\u00fcml\u0259d\u0259n azad edilmi\u015f torpaqlarda n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb &#8211; h\u0259rbi \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259r, bazalar, h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 yollar, infrastruktur &#8211; biz bunu o a\u011f\u0131r iqlim \u015f\u0259raitind\u0259 edirik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015f h\u0259rb\u00e7il\u0259rin sosial probleml\u0259ri daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir v\u0259 m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilmi\u015fdir. \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyi bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcb, bunu ham\u0131 bilm\u0259lidir. M\u00fcharib\u0259d\u0259 \u0259lil olmu\u015f dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn h\u0259rb\u00e7il\u0259r art\u0131q \u0259n m\u00fcasir protezl\u0259rl\u0259 t\u0259min olundular. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc n\u0259sil protezl\u0259r &#8211; o protezl\u0259r ki, insan rahat ya\u015faya bil\u0259r, g\u0259z\u0259 bil\u0259r, h\u0259tta futbol oynaya bil\u0259r, qa\u00e7a bil\u0259r. Biz bunu edirik. Bu, \u00e7ox bahal\u0131 texnikad\u0131r v\u0259 o texnologiya el\u0259dir ki, vaxta\u015f\u0131r\u0131 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259lidir. Biz bunu edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik. \u00c7\u00fcnki \u00f6z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015f h\u0259rb\u00e7il\u0259r d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n daim qay\u011f\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t bunu edir v\u0259 yerl\u0259rd\u0259 m\u0259murlar da bunu he\u00e7 vaxt unutmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra bir \u00e7ox \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nzill\u0259r verildi v\u0259 hesab edir\u0259m ki, bu il Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 art\u0131q tam h\u0259ll olunacaq. Ke\u00e7\u0259n il 3 min m\u0259nzil v\u0259 f\u0259rdi ev verilmi\u015fdir, bu il 1500 m\u0259nzil v\u0259 ev verilir. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, Birinci v\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259l\u0259rinin \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 12 min 500 m\u0259nzil verilib. Erm\u0259nistanda n\u0259 q\u0259d\u0259r verilib? S\u0131f\u0131r! Bir koma da verilm\u0259yib, bir daxma da verilm\u0259yib. Y\u0259ni, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz Erm\u0259nistanla \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc he\u00e7 c\u00fcr m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k ist\u0259mirik. Amma bu, reall\u0131qd\u0131r. \u0130ndi d\u00fcnyada o q\u0259d\u0259r m\u00fcharib\u0259l\u0259r olub &#8211; bizim b\u00f6lg\u0259mizd\u0259, bizim co\u011frafiyaya yax\u0131n olan yerl\u0259rd\u0259, ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 bunu edir? M\u0259n\u0259 desinl\u0259r, m\u0259n e\u015fitm\u0259mi\u015f\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 etmirik ki, bununla \u00f6y\u00fcn\u0259k, ona g\u00f6r\u0259 edirik ki, bunu m\u0259n\u0259vi borc bilirik, edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik. B\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri, hans\u0131lar ki, h\u0259l\u0259 n\u00f6vb\u0259d\u0259dir, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 evl\u0259rl\u0259 t\u0259min edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Reabilitasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 \u0259n m\u00fcasir texnologiyalarla t\u0259chiz edilmi\u015fdir. Minl\u0259rl\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilir, m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn, veteranlar \u00fc\u00e7\u00fcn, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259\u015f\u011fulluq marafonlar\u0131 ke\u00e7irilir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu kateqoriyadan olan insanlar\u0131 f\u0259al i\u015f\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu, b\u0259lk\u0259 d\u0259 unudulur, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bunu daha \u00e7ox g\u00f6st\u0259rm\u0259k laz\u0131md\u0131r v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r, \u00f6z\u00fc d\u0259 bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda bu boyda i\u015fl\u0259r ola-ola.<\/p>\n<p>Biz Qaraba\u011f\u0131, Z\u0259ng\u0259zuru yenid\u0259n qururuq, yenid\u0259n qurmal\u0131y\u0131q. Buna n\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259sait laz\u0131md\u0131r. Ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z hesab\u0131m\u0131za edirik, 1 il 8 ay \u0259rzind\u0259 h\u0259l\u0259 bir d\u0259n\u0259 d\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6rm\u0259mi\u015fik. He\u00e7 bir yerd\u0259n he\u00e7 kim biz\u0259 bir manat yard\u0131m etm\u0259yib, ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz edirik. \u015e\u0259h\u0259rl\u0259ri qururuq, k\u0259ndl\u0259ri qururuq, binalar tikirik v\u0259 h\u0259l\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r ed\u0259c\u0259yik. Bununla paralel olaraq, sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik, he\u00e7 kimin bunda \u015f\u00fcbh\u0259si olmas\u0131n. \u00c7\u00fcnki yen\u0259 d\u0259 bunu \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 m\u0259n\u0259vi borc bilirik v\u0259 bizim sosial siyas\u0259timiz h\u0259r zaman bel\u0259 olub. Bax\u0131n g\u00f6r\u00fcn, son m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u0259m\u0259khaqlar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131b. Bu il, m\u0259s\u0259l\u0259n, orta \u0259m\u0259khaqq\u0131 haradasa 14 faiz art\u0131b, pensiya 10 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. B\u00fct\u00fcn bu art\u0131mlar\u0131n m\u0259nb\u0259yi var, bu da d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sidir. O b\u00fcdc\u0259 ki, o b\u00fcdc\u0259d\u0259n biz ordumuzu g\u00fccl\u0259ndiririk v\u0259 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259yik, bax, dediyim s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259. O b\u00fcdc\u0259 ki, biz sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll edirik, Qaraba\u011f\u0131 yenid\u0259n qururuq v\u0259 b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa ehtiyaclar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6d\u0259yirik v\u0259 he\u00e7 kimd\u0259n bir manat almadan. Ona g\u00f6r\u0259 bunu bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bunu unudanlar da g\u0259r\u0259k yadda\u015flar\u0131n\u0131, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, ayd\u0131nla\u015fd\u0131rs\u0131nlar, bir az diqq\u0259tli olsunlar.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat \u0259sasd\u0131r. \u0130qtisadi m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir v\u0259 biz m\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etmi\u015fik, beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. He\u00e7 kim bizim irad\u0259miz\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bilm\u0259z, he\u00e7 kim biz\u0259 he\u00e7 n\u0259yi dikt\u0259 ed\u0259 bilm\u0259z, he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 deyilik v\u0259 \u0259min\u0259m ki, he\u00e7 vaxt he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaca\u011f\u0131q. As\u0131l\u0131 olsayd\u0131q, Qaraba\u011f bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015f\u011fal alt\u0131nda idi. Ona g\u00f6r\u0259 iqtisadi m\u00fcst\u0259qillik \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 burada da b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r var.<\/p>\n<p>Biz b\u00fcdc\u0259ni t\u0259kc\u0259 neftin qiym\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fctm\u0259mi\u015fik. Y\u0259ni, d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259, eyni zamanda, apar\u0131lan islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. \u00c7\u00fcnki b\u0259li, d\u00fcnyada neftin qiym\u0259ti qalx\u0131b, amma, eyni zamanda, d\u00fcnyan\u0131n kapital bazarlar\u0131 \u00e7\u00f6k\u00fcb, bunu da h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir. B\u0259z\u0259n kims\u0259 fikirl\u0259\u015fir ki, neftin qiym\u0259ti art\u0131b, Az\u0259rbaycan daha \u00e7ox z\u0259nginl\u0259\u015fib. B\u0259li, neftin qiym\u0259ti art\u0131b, amma bizim ehtiyatlar\u0131m\u0131z \u0259sas\u0259n istiqrazlardad\u0131r, s\u0259hml\u0259rd\u0259dir. A\u00e7s\u0131nlar baxs\u0131nlar, d\u00fcnyan\u0131n kapital bazarlar\u0131 nec\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcb. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, m\u00fcv\u0259qq\u0259tidir. B\u00fct\u00fcn suveren fondlar bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r. M\u0259n indi ba\u015fqa suveren fondlar\u0131n itkil\u0259rini dem\u0259k ist\u0259mir\u0259m, amma burada 10 milyardlarla itkil\u0259rd\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir &#8211; b\u00f6y\u00fck suveren fondlar\u0131n, bu kapital bazar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259. Bu, biz\u0259 d\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Ancaq biz \u00f6z i\u015fimizl\u0259, islahatlarla el\u0259 i\u015fl\u0259yirik ki, he\u00e7 kim bunu hiss etmir.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 apar\u0131lan islahatlar imkan verdi ki, 6 ayda vergil\u0259r sah\u0259sind\u0259 proqnozdan \u0259lav\u0259 2 milyard manat pul y\u0131\u011f\u0131ld\u0131. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u00c7\u00fcnki \u015f\u0259ffafl\u0131q var, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck var, hesabatl\u0131l\u0131q var. Biznes dair\u0259l\u0259rin\u0259 bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l m\u00f6hl\u0259t verilmi\u015fdi ki, onlar da normal reysl\u0259r\u0259 ke\u00e7sinl\u0259r, daha o k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259ksinl\u0259r. Onlara himay\u0259darl\u0131q ed\u0259nl\u0259r\u0259 d\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, d\u0259rs verildi. Ona g\u00f6r\u0259 6 ayda 2 milyard manat \u0259lav\u0259 ancaq vergi orqanlar\u0131 y\u0131\u011f\u0131bd\u0131r v\u0259 biz bundan istifad\u0259 edirik. \u0130lin sonuna h\u0259l\u0259 t\u0259xmin\u0259n 6 ay var. Budur, bizim maliyy\u0259-iqtisadi imkanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas faktoru.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131, iqtisadi art\u0131ma, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz bunu h\u0259r d\u0259f\u0259 iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcr\u00fck &#8211; iqtisadi art\u0131m v\u0259 qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131. H\u0259r iki istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r var. \u0130qtisadiyyat 6,2 faiz, qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131 9,6 faiz, s\u0259naye sah\u0259sind\u0259 \u00fcmumi s\u0259naye istehsal\u0131 2,1 faiz, qeyri-neft s\u0259naye sah\u0259sind\u0259 11,5 faiz art\u0131b. \u00c7ox yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rdir v\u0259 bu n\u0259tic\u0259l\u0259ri biz real h\u0259yatda da g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u00c7\u00fcnki bu, imkan verir ki, biz maa\u015flar\u0131 art\u0131raq, pensiyalar\u0131 art\u0131raq. \u018fhalinin g\u0259lirl\u0259ri t\u0259xmin\u0259n 20 faiz art\u0131b. D\u00fczd\u00fcr, inflyasiya bu art\u0131m\u0131n bir hiss\u0259sini, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, yeyir. \u0130nflyasiya 12 faizd\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. Amma bu, d\u00fcnyada \u00fcmumi tendensiyad\u0131r. H\u0259tta inflyasiya b\u0259lk\u0259 0-0,5, 1 faiz olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 indi inflyasiya ikir\u0259q\u0259mli inflyasiyaya yax\u0131nla\u015f\u0131r. Y\u0259ni, bu, \u00fcmumi trenddir v\u0259 biz d\u0259 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>Onu da dem\u0259liy\u0259m, indi \u00e7ox b\u00f6y\u00fck ehtimallar var ki, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011frayacaq. Y\u0259ni, resessiya haqq\u0131nda m\u00f6t\u0259b\u0259r beyn\u0259lxalq qurumlar, maliyy\u0259 qurumlar\u0131 art\u0131q bir qa\u00e7\u0131lmaz fakt kimi dan\u0131\u015f\u0131rlar. Biz d\u0259 buna haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q. Az\u0259rbaycanda iqtisadi inki\u015faf, sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli, ordu quruculu\u011fu, Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131, n\u0259h\u0259ng infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, n\u0259qliyyat, energetika layih\u0259l\u0259ri, sabitlik, \u0259min-amanl\u0131q &#8211; bunu h\u0259r k\u0259s, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, real bir fakt kimi q\u0259bul edir v\u0259 bu, \u00e7ox yax\u015f\u0131d\u0131r. M\u0259n \u00e7ox \u015fadam ki, bunu h\u0259r k\u0259s bel\u0259 g\u00f6r\u00fcr v\u0259 bel\u0259 d\u0259 q\u0259bul etm\u0259lidir. Amma bunu t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r? Bunu b\u0259zil\u0259ri g\u00f6rm\u00fcr v\u0259 yaxud da g\u00f6rm\u0259k ist\u0259mir. Biz \u00f6z hesab\u0131m\u0131za ya\u015fay\u0131r\u0131q. He\u00e7 kim biz\u0259 k\u00f6m\u0259k etmir, he\u00e7 vaxt da etm\u0259yib v\u0259 etm\u0259y\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6z h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz qururuq. He\u00e7 kimin i\u015fin\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131r\u0131q, amma, eyni zamanda, qoymuruq kims\u0259 g\u0259lsin bizim i\u015fimiz\u0259 qar\u0131\u015fs\u0131n. \u0130qtisadi m\u00fcst\u0259qillik, yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, siyasi m\u00fcst\u0259qilliyin t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bizim xarici ticar\u0259timiz d\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b &#8211; haradasa 70 faizd\u0259n \u00e7ox. \u0130xrac\u0131m\u0131z 2 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Qeyri-neft ixrac\u0131m\u0131z 25 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Xarici ticar\u0259t balans\u0131n\u0131n m\u00fcsb\u0259t saldosu 6 ayda 12,1 milyard dollard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu r\u0259q\u0259ml\u0259r h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yi ola bil\u0259r. Ke\u00e7\u0259n il iyulun 1-d\u0259 bizim xarici d\u00f6vl\u0259t borcumuz \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 16,6 faizini t\u0259\u015fkil edirdi. Bu da d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u0259tic\u0259l\u0259rd\u0259n biri say\u0131la bil\u0259rdi v\u0259 \u0259slind\u0259, bel\u0259dir.<\/p>\n<p>M\u0259n bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l v\u0259zif\u0259 qoymu\u015fdum ki, xarici borcumuzu \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 10 faizin\u0259 endir\u0259k. Bu il iyulun 1-d\u0259 m\u0259n\u0259 veril\u0259n r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, xarici borc \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 10,7 faizini t\u0259\u015fkil edir. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? Birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, kreditl\u0259r alm\u0131r\u0131q v\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f kreditl\u0259ri qaytar\u0131r\u0131q. Tam alm\u0131r\u0131q dey\u0259 bilm\u0259r\u0259m, amma \u0259vv\u0259ld\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f kreditl\u0259rin davam\u0131 indi g\u0259lir. Amma yeni kredit alm\u0131r\u0131q, qaytar\u0131r\u0131q. \u0130kincisi, iqtisadiyyat art\u0131b v\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsul artd\u0131qca t\u0259bii ki, o nisb\u0259t d\u0259, borcun nisb\u0259ti d\u0259 azal\u0131r. \u0130ndi bax\u0131n g\u00f6r\u00fcn, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259rind\u0259 xarici borc \u00fcmumi daxili m\u0259hsulu iki d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Xarici borcu \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 70 faizi olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259rini normal hiss ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Amma bizd\u0259 bu, 10 faizdir. Bu, n\u0259 dem\u0259kdir? Biz qoymuruq ki, borclar y\u0131\u011f\u0131ls\u0131n, ist\u0259mirik ki, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r bu borcun alt\u0131nda olsun. \u0130st\u0259yirik ki, bunu daha da endir\u0259k v\u0259 aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yor\u011fan\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259 uzad\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 pandemiyadan t\u0259z\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259 \u0259ld\u0259 edir. Halbuki, \u0259fsuslar olsun, yeni m\u0259lumat var, \u00f6z\u00fc d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 bu m\u0259lumat\u0131 yay\u0131b ki, indi b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yen\u0259 maska rejimin\u0259 ke\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu tendensiyalar\u0131 izl\u0259yirik v\u0259 biz pandemiyan\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r d\u00f6n\u0259mind\u0259 d\u0259 qapanmaya getmi\u015fdik, sonra v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131la\u015fanda a\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131q. Y\u0259ni, bu, canl\u0131 bir prosesdir. Bizim quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rimiz ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 ba\u011fl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u0130nsanlar x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259sin. \u00c7\u00fcnki \u0259n \u00e7ox bu x\u0259st\u0259liyin yay\u0131lma istiqam\u0259ti quru s\u0259rh\u0259dl\u0259ridir. Ona g\u00f6r\u0259 biz s\u0259rh\u0259dl\u0259rimizi ba\u011fl\u0131 saxlay\u0131r\u0131q v\u0259 d\u00fcz d\u0259 edirik. N\u0259 q\u0259d\u0259r laz\u0131md\u0131rsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri ba\u011fl\u0131 saxlayaca\u011f\u0131q &#8211; quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir. Bunu edirik ki, insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyaq, insanlar\u0131 itirm\u0259y\u0259k. Bizim m\u0259qs\u0259dimiz budur. Biz COVID d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 milyardlarla v\u0259sait ay\u0131rm\u0131\u015f\u0131q, indi m\u0259n bunu t\u0259krarlamaq ist\u0259mir\u0259m.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, iqtisadi sah\u0259d\u0259 bu alt\u0131 ayda g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r, \u0259lb\u0259tt\u0259, apar\u0131lan islahatlar\u0131n n\u0259tic\u0259sidir v\u0259 bu n\u0259tic\u0259l\u0259r, bu r\u0259q\u0259ml\u0259r dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, ilin sonuna q\u0259d\u0259r d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f b\u00fct\u00fcn planlar realla\u015facaq.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 energetika sektoru il\u0259 ba\u011fl\u0131 dem\u0259k ist\u0259rdim. \u00c7\u00fcnki bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bu, h\u0259mi\u015f\u0259 prioritet olub. Amma bu g\u00fcn bizim enerji imkan\u0131m\u0131z bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 biz i\u015fimizi planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131r\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedib ki, b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259ri Az\u0259rbaycanda inki\u015faf etsin, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, xarici investorlar hesab\u0131na v\u0259 n\u0259hay\u0259t, buna nail ola bilmi\u015fik. Xarici investorlar \u00f6z v\u0259saiti hesab\u0131na Az\u0259rbaycanda 710 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7 G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisi il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. \u0130kisi art\u0131q in\u015fa edilir, birinin d\u0259 &#8211; C\u0259bray\u0131l rayonundak\u0131 stansiyan\u0131n in\u015fas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedir. Y\u0259qin ki, g\u0259l\u0259n il o in\u015faat da ba\u015flayacaq. Bu, ancaq ba\u015flan\u011f\u0131cd\u0131r. Bizim art\u0131q xarici investorlarla \u0259ld\u0259 etdiyimiz raz\u0131la\u015fmalara g\u00f6r\u0259, \u0259lav\u0259 iki min meqavat v\u0259 ondan da \u0259lav\u0259 iki min meqavat G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcst\u0259g\u0259l, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131nda su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n istehsal g\u00fcc\u00fc yenid\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. \u00c7\u00fcnki biz m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra ancaq erm\u0259nil\u0259rin da\u011f\u0131td\u0131qlar\u0131 su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n istehsal g\u00fcc\u00fcn\u00fc hesablam\u0131\u015fd\u0131q. Orada 32 su elektrik stansiyas\u0131 var idi ki, erm\u0259nil\u0259r K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131ndan ged\u0259nd\u0259 onlar\u0131 v\u0259h\u015fil\u0259r kimi da\u011f\u0131td\u0131lar. Biz onlar\u0131 hesablayaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n r\u0259q\u0259m s\u0259sl\u0259ndirmi\u015fdik.<\/p>\n<p>Ancaq indi daha d\u0259rin t\u0259hlil apar\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki orada daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130ndi t\u0259hlil haz\u0131rlan\u0131r, y\u0259qin ki, biz orada perspektivd\u0259 ancaq ki\u00e7ik su elektrik stansiyalar\u0131ndan mind\u0259n \u00e7ox meqavat g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259rik. Art\u0131q bir il yar\u0131m \u0259rzind\u0259 9 su elektrik stansiyas\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 ya ba\u015fa \u00e7at\u0131b, ya da ki, bu ilin sonuna q\u0259d\u0259r ba\u015fa \u00e7atacaq. Bu da \u0259lav\u0259, biz\u0259 50 meqavat ver\u0259c\u0259k. Y\u0259ni, bu sah\u0259 bizd\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r prioritet sah\u0259 idi. Ancaq bu g\u00fcn bu, art\u0131q yeni pill\u0259y\u0259 qalx\u0131r. Yen\u0259 d\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259rinin istehsal\u0131na, &#8211; su elektrik stansiyalar\u0131ndan ba\u015fqa, &#8211; d\u00f6vl\u0259t bir manat da pul qoymur, ancaq xarici investisiyalar qoyulur. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, biz\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k ki, biz elektrik enerjisini daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cml\u0259 ixrac ed\u0259k. \u0130ndi biz \u0259n\u0259n\u0259vi yolla &#8211; m\u00f6vcud olan y\u00fcks\u0259k g\u0259rginlikli x\u0259tl\u0259rl\u0259 ixrac edirik. Amma biz g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 elektrik ixrac\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259 bil\u0259rik v\u0259 Avropa t\u0259r\u0259find\u0259n yeni layih\u0259 t\u0259qdim edildi. Qara d\u0259nizin alt\u0131ndan G\u00fcrc\u00fcstandan Rum\u0131niyaya q\u0259d\u0259r kabelin \u00e7\u0259kili\u015fi layih\u0259si d\u0259 var v\u0259 biz bu layih\u0259y\u0259 d\u0259 maraq g\u00f6st\u0259ririk. Y\u0259ni, bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck perspektivl\u0259r var. Eyni zamanda, bu, biz\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k ki, t\u0259bii qaza q\u0259na\u0259t ed\u0259k v\u0259 q\u0259na\u0259t edilmi\u015f t\u0259bii qaz\u0131 ixrac ed\u0259k, x\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bizim qaz\u0131m\u0131za t\u0259l\u0259bat indi k\u0259skin art\u0131b. Bunun s\u0259b\u0259bi d\u0259 b\u0259llidir v\u0259 biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259yirik. Perspektivli yataqlardan \u00e7\u0131xar\u0131lacaq qaz\u0131 h\u0259m daxili t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, eyni zamanda, ixrac \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmu\u015fuq. H\u0259l\u0259 ki, bizim ixrac resurs bazam\u0131z \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131d\u0131r. Amma yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u201cAb\u015feron\u201d, \u201c\u015e\u0259f\u0259q\u201d, \u201cAsiman\u201d, \u201c\u00dcmid-Bab\u0259k\u201d v\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dnin d\u0259rin qaz adland\u0131r\u0131lan yataqlar\u0131ndan qaz hasilat\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Y\u0259ni, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck resursdur v\u0259 b\u00fct\u00fcn sadalad\u0131\u011f\u0131m layih\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259r gedir. Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, k\u0259\u015ffiyyat layih\u0259l\u0259ri deyil, f\u0259al i\u015fl\u0259r gedir. Ay\u0131n 18-d\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda enerji sah\u0259sind\u0259 memorandumun imzalanmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Y\u0259ni, bu da bizim Avropa v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 verdiyimiz t\u00f6hf\u0259dir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6lk\u0259mizin h\u0259m beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu art\u0131r, imkanlar\u0131 art\u0131r, g\u0259lirl\u0259ri artacaq, biznes \u015f\u0259raiti yax\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Energetika n\u0259qliyyatla b\u0259rab\u0259r bundan sonra da bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas sektorlardan biri olacaq. N\u0259qliyyat sah\u0259sind\u0259 d\u0259 art\u0131m var. Tranzit y\u00fckl\u0259rin h\u0259cmi t\u0259xmin\u0259n 30 faiz art\u0131b. M\u0259n h\u0259l\u0259 5 ay\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini deyir\u0259m, 30 faiz art\u0131m \u00e7ox b\u00f6y\u00fck art\u0131md\u0131r. B\u0259zi istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259, x\u00fcsusil\u0259 \u015eimal-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizi \u00fczr\u0259 art\u0131m 300 faizdir. Bizim co\u011frafi yerl\u0259\u015fm\u0259yimiz v\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f infrastruktur, \u0259lb\u0259tt\u0259, imkan verir ki, biz \u00e7ox \u00f6n\u0259mli tranzit \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259k. Onsuz da Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n tranzit y\u00fckl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 h\u0259r il art\u0131r, amma bu il biz daha k\u0259skin art\u0131m g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u018flb\u0259tt\u0259, burada Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin imkanlar\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 biz Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131na daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>N\u0259qliyyat sektorunda g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00f6kum\u0259t\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qlar art\u0131q verildi. Bir daha qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m, bizim g\u0259miqay\u0131rma zavodumuz tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259lidir, n\u0259 q\u0259d\u0259r imkan\u0131 varsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 g\u0259mi, tanker, b\u0259r\u0259 istehsal etm\u0259lidir. Bu zavodun imkanlar\u0131 g\u0259r\u0259k yenid\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131ls\u0131n. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, ild\u0259 6 tanker &#8211; b\u0259r\u0259, y\u00fck g\u0259misi istehsal oluna bil\u0259r. Baxmaq laz\u0131md\u0131r ehtiyac n\u0259 q\u0259d\u0259rdir, X\u0259z\u0259ryan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 g\u0259mil\u0259rin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r artacaq. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 etm\u0259liyik. Ola bilsin, biz qon\u015fu X\u0259z\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 istehsal olunacaq g\u0259mil\u0259rin n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131sa raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259k ki, eyni g\u0259mi n\u00f6vl\u0259rini istehsal etm\u0259y\u0259k. \u00c7\u00fcnki X\u0259z\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 art\u0131q reall\u0131qd\u0131r. \u0130ndiki \u015f\u0259raitd\u0259 biz buna haz\u0131r\u0131q. Amma biz Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n ikinci fazas\u0131na ba\u015flamal\u0131y\u0131q, liman\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik. M\u0259n\u0259 bu yax\u0131nlarda veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, art\u0131q \u0259razimizd\u0259n ke\u00e7\u0259n y\u00fckl\u0259ri a\u015f\u0131rma\u011fa bizim imkan\u0131m\u0131z yoxdur. \u00c7\u00fcnki biz beyn\u0259lxalq ticar\u0259t liman\u0131n\u0131 o vaxt olan y\u00fckl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 in\u015fa etmi\u015fik, birinci fazas\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. \u0130ndi tezlikl\u0259 ikinci fazaya ke\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u00f6kum\u0259t\u0259 d\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131q verildi, n\u0259 laz\u0131md\u0131rsa, onu ed\u0259c\u0259yik. Dibd\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259 i\u015fl\u0259ri d\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki X\u0259z\u0259rin suyunun s\u0259viyy\u0259si d\u00fc\u015f\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 g\u0259mil\u0259rin daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 gedib-g\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yeni kanallar qaz\u0131lmal\u0131d\u0131r. Odur ki, dibd\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259 i\u015fl\u0259ri d\u0259, bunlar da n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Liman\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, yeni g\u0259mil\u0259rin in\u015fas\u0131, b\u00fct\u00fcn bizim n\u0259qliyyat qurumlar\u0131n\u0131n vahid mexanizm kimi i\u015fl\u0259m\u0259si. \u00c7\u00fcnki \u0259vv\u0259ll\u0259r bu, yox idi, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, h\u0259r\u0259si yor\u011fan\u0131 \u00f6z t\u0259r\u0259fin\u0259 dart\u0131rd\u0131. \u0130ndi g\u0259mi\u00e7ilik, liman, d\u0259mir yolu bir mexanizm kimi i\u015fl\u0259m\u0259lidir v\u0259 m\u0259n bunu h\u00f6kum\u0259t\u0259 tap\u015f\u0131rm\u0131\u015fam. Ba\u015f nazirin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda indi m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259r ke\u00e7irilib. G\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259si formala\u015fanda, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz bu sah\u0259ni x\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 saxlamal\u0131y\u0131q. \u00c7\u00fcnki bu, bizim iqtisadi imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131racaq, eyni zamanda, tranzit potensial\u0131 artacaq, i\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131lacaq v\u0259 biz &#8211; a\u00e7\u0131q d\u0259nizl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259 \u00e7ox ciddi bir n\u0259qliyyat-logistika m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, Qaraba\u011fda ged\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 dem\u0259k ist\u0259rdim. \u00c7ox dan\u0131\u015fmaq ist\u0259mir\u0259m, \u00e7\u00fcnki h\u0259r \u015fey g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. B\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r plan \u00fczr\u0259 gedir. \u0130nfrastruktur i\u015fl\u0259ri &#8211; art\u0131q ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b, A\u011fal\u0131 k\u0259ndi istifad\u0259y\u0259 verilib, be\u015f \u015f\u0259h\u0259rin Ba\u015f plan\u0131 t\u0259sdiql\u0259nib, yeni yarad\u0131lacaq k\u0259ndl\u0259rin yerl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Ola bilsin ki, biz bu il yeni k\u0259ndl\u0259rin in\u015fas\u0131, yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaca\u011f\u0131q. H\u0259m\u00e7inin tarixi abid\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131. Y\u0259ni, burada h\u0259r \u015fey plan \u00fczr\u0259 gedir. Qeyd etdiyim kimi, bu b\u00f6lg\u0259 n\u0259inki Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn, d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259vi b\u00f6lg\u0259 olacaq. Biz h\u0259r \u015feyi planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 edirik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, t\u0259l\u0259sirik, amma, eyni zamanda, t\u0259l\u0259sk\u0259nliy\u0259 yol vermirik. B\u00fct\u00fcn tender prosedurlar\u0131 ke\u00e7m\u0259lidir, \u015f\u0259ffafl\u0131q tam t\u0259min edilm\u0259lidir, orada he\u00e7 bir inhisar\u00e7\u0131l\u0131q olmamal\u0131d\u0131r. A\u00e7\u0131q tender prosedurlar\u0131 t\u0259min edilir v\u0259 edil\u0259c\u0259k. \u0130ctimaiyy\u0259t\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq m\u0259lumat verilm\u0259lidir v\u0259 veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r aras\u0131nda \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Bu il bu probleml\u0259 n\u0259inki biz, art\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fczl\u0259\u015fib. \u0130ndi informasiya kanallar\u0131nda, m\u0259tbuatda tax\u0131l q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u0259lumat yay\u0131l\u0131r. \u018ffsuslar olsun ki, biz d\u0259 tax\u0131l\u0131n idxal\u0131ndan b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131 olan \u00f6lk\u0259yik. Bu as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn indi proqram haz\u0131rlan\u0131b. H\u0259m azad edilmi\u015f torpaqlarda, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259 biz vaxt itirm\u0259d\u0259n, tezlikl\u0259 tax\u0131l istehsal\u0131n\u0131 art\u0131rmal\u0131y\u0131q v\u0259 art\u0131raca\u011f\u0131q. M\u0259n\u0259 veril\u0259n son m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu il he\u00e7 vaxt istifad\u0259 olunmayan t\u0259qrib\u0259n 100 min hektarda tax\u0131l, y\u0259ni, bu\u011fda, arpa, d\u0259nli bitkil\u0259r \u0259kil\u0259c\u0259k. Bu da bizim \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizi g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, bu g\u00fcn m\u0259n g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259rin ki\u00e7ik hiss\u0259sini i\u015f\u0131qland\u0131rd\u0131m. Amma bu da kifay\u0259tdir h\u0259r k\u0259s g\u00f6rs\u00fcn ki, n\u0259h\u0259ng i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcr\u00fck v\u0259 qar\u015f\u0131da duran b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259ri icra ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 s\u00f6z verilir \u0259m\u0259k v\u0259 \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si naziri Sahil Babayev\u0259.<\/p>\n<p><strong>\u018fm\u0259k v\u0259 \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si naziri\u00a0Sahil Babayev\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, verdiyiniz y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 Sizin r\u0259hb\u0259rliyiniz alt\u0131nda Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin ana x\u0259ttini h\u0259r zaman \u0259halimizin sosial rifah\u0131 t\u0259\u015fkil edib. Bu istiqam\u0259td\u0259 ard\u0131c\u0131l olaraq verdiyiniz tap\u015f\u0131r\u0131qlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259kc\u0259 cari il \u0259rzind\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sosial islahat paketi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 3 milyon 400 min v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n b\u00f6y\u00fck bir islahatlar paketi icra olunub. Bu paket \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259khaqq\u0131 seqmenti \u00fczr\u0259 1 milyon 200 min v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131za \u0259lav\u0259 olaraq 1 milyard 100 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 \u0259m\u0259khaqq\u0131 art\u0131mlar\u0131 edilib. H\u0259m d\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 20 faiz art\u0131r\u0131laraq 300 manata \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Eyni zamanda, bir \u00e7ox sektorda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259m\u0259khaqlar\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131b. \u018flav\u0259 olaraq sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r seqmenti is\u0259 2 milyon 300 min v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u0259hat\u0259 edib v\u0259 minimum pensiya 20 faiz art\u0131r\u0131laraq 240 manata \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Orta pensiya 11 faiz artaraq 364 manata, ya\u015fa g\u00f6r\u0259 pensiya 395 manata \u00e7at\u0131b. Sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r 34 faiz, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin t\u0259qa\u00fcdl\u0259ri is\u0259 26 faiz art\u0131r\u0131l\u0131b. Bu siyas\u0259t ard\u0131c\u0131l h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n proqram\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Son d\u00f6rd il \u0259rzind\u0259 3 sosial islahat paketi il\u0259 4 milyon v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z \u0259hat\u0259 olunub. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn illik 6 milyard manatl\u0131q \u0259lav\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti ayr\u0131l\u0131b v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycanda minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 3-4 il \u0259rzind\u0259 2,3 d\u0259f\u0259 artaraq 130 manatdan 300 manata \u00e7at\u0131b. \u018fm\u0259khaqq\u0131 fondu 2,2 d\u0259f\u0259, \u0259hali aras\u0131nda g\u0259lirl\u0259rin b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u0259dal\u0259tlilik g\u00f6st\u0259ricisi olan median \u0259m\u0259khaqq\u0131 86 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p>Sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rd\u0259 is\u0259 art\u0131mlar daha b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 ifad\u0259 olunur. Minimum pensiyalar 110 manatdan 240 manata \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b, orta pensiya 75 faiz art\u0131b. Sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r v\u0259 t\u0259qa\u00fcdl\u0259r is\u0259 3,5 d\u0259f\u0259 art\u0131b ki, bu da x\u00fcsusil\u0259 h\u0259ssas t\u0259b\u0259q\u0259d\u0259n olan insanlar\u0131 \u0259hat\u0259 edir. \u018flav\u0259 sosial islahatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259kc\u0259 sosial m\u00fcavin\u0259t v\u0259 t\u0259qa\u00fcdl\u0259r\u0259 d\u0259 illik 1 milyard manat ayr\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6vrd\u0259 Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131zla \u0259sas h\u0259d\u0259fimiz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Ali Ba\u015f Komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z alt\u0131nda Az\u0259rbaycan Ordusunun V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck Z\u0259f\u0259r qazanmas\u0131ndan sonra \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri, m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri, m\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259sin\u0259, sosial d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259lib. Postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 100 min unikal f\u0259rd\u0259 193 min xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilib. Bunun \u0259n b\u00f6y\u00fck istiqam\u0259ti sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rdir. Sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 94 min unikal \u015f\u0259xs\u0259 105 min sosial \u00f6d\u0259ni\u015f t\u0259yin olunub. Bu \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259ri &#8211; \u00f6t\u0259n il sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r 60 faiz, bu il is\u0259 t\u0259qa\u00fcdl\u0259r 60 faiz art\u0131r\u0131l\u0131b. Bu \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti proaktiv qaydada \u2013 s\u0259n\u0259dl\u0259rin elektron qaydada toplanmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u015f\u0259ffaf \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015f verib.<\/p>\n<p>Siz m\u0259nzil proqram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259ri art\u0131q qeyd etdiniz. Bu il bu kateqoriyadan olan insanlara 600 m\u0259nzil art\u0131q t\u0259qdim edilib v\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan plan 1500 m\u0259nzildir. N\u00f6vb\u0259ti iki ay \u0259rzind\u0259 daha 500 m\u0259nzil v\u0259 f\u0259rdi evin bu kateqoriyadan olan insanlar\u0131m\u0131za t\u0259qdim edilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, biz Bak\u0131, Sumqay\u0131t v\u0259 Ab\u015feron \u0259razisind\u0259 Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq, \u0259sas kontingent olan \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin v\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rinin m\u0259nzil t\u0259minat\u0131n\u0131 yekunla\u015fd\u0131raca\u011f\u0131q. Paralel olaraq regionlar\u0131m\u0131zda, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizd\u0259 d\u0259 bu i\u015f davam etdirilir. \u018flav\u0259 olaraq cari ilin birinci yar\u0131s\u0131nda 100 avtomobil d\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 t\u0259qdim edilib.<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir istiqam\u0259t m\u0259\u015f\u011fulluqdur. Postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 art\u0131q 19 min \u015f\u0259hid ail\u0259si \u00fczv\u00fc, m\u00fcharib\u0259 \u0259lili v\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilib. Onlar\u0131n aktiv m\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131na c\u0259lb olunmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilib, ist\u0259kl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq, b\u00f6y\u00fck bir qismi &#8211; 8 min n\u0259f\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqramlar\u0131na c\u0259lb edilib. Bu, 8 min ail\u0259d\u0259 ki\u00e7ik ail\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n qurulmas\u0131 onlar\u0131n daimi g\u0259lir m\u0259nb\u0259yinin yarad\u0131lmas\u0131 imkan\u0131d\u0131r. Burada \u0259sas m\u0259nb\u0259 \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fondu, y\u0259ni, d\u00f6vl\u0259t v\u0259saitl\u0259ri olub. Paralel olaraq, D\u00fcnya Bank\u0131 il\u0259 layih\u0259 d\u0259 icra edilir. Sizin \u00f6t\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259rd\u0259 verdiyiniz tap\u015f\u0131r\u0131\u011fa uy\u011fun olaraq, Banklar Assosiasiyas\u0131 v\u0259 H\u0259mkarlar \u0130ttifaqlar\u0131 Konfederasiyas\u0131 da bu proses\u0259 qo\u015fulub.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u0259d\u00fcz\u0259ldilm\u0259 proqram\u0131 \u00fczr\u0259 5400 m\u00fcharib\u0259 \u0259lili v\u0259 veteran\u0131 m\u00fcnasib i\u015fl\u0259 t\u0259min olunub. Burada da Sizin qeyd etdiyiniz M\u0259\u015f\u011fulluq Marafonu \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131, \u00f6z\u0259l sektordan 600-d\u0259n \u00e7ox \u015firk\u0259t 2500-d\u0259n \u00e7ox m\u00fcharib\u0259 \u0259lilini i\u015fl\u0259 t\u0259min etdi. Bu proses davam edir.<\/p>\n<p>On bir min m\u00fcharib\u0259 \u0259lili v\u0259 m\u00fcharib\u0259 veteran\u0131 sosial-psixoloji d\u0259st\u0259k v\u0259 reabilitasiya proqramlar\u0131na c\u0259lb olunub. Onlara 21 min reabilitasiya vasit\u0259si t\u0259qdim edilib. Qeyd etdiyiniz kimi, art\u0131q 200 n\u0259f\u0259r V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u0259lili \u0259n y\u00fcks\u0259k texnologiyal\u0131 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc n\u0259sil m\u00fcasir protezl\u0259rl\u0259 t\u0259chiz olunub. Daha \u00f6nc\u0259ki d\u00f6vrd\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si \u0259lill\u0259rind\u0259n 130 n\u0259f\u0259r d\u0259 bu protezl\u0259rl\u0259 t\u0259min edilib. Y\u0259ni, son bir il yar\u0131mda bu protezl\u0259rl\u0259 t\u0259chiz edil\u0259n h\u0259rb\u00e7il\u0259rimizin say\u0131 330-a \u00e7at\u0131b. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u0259lill\u0259rind\u0259n protezl\u0259\u015fm\u0259y\u0259n c\u0259mi iki n\u0259f\u0259r qal\u0131b. Onlar\u0131n m\u00fcalic\u0259 prosesi davam etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259l\u0259lik texniki olaraq bu, m\u00fcmk\u00fcn deyil. Amma tam haz\u0131rl\u0131q var v\u0259 h\u0259min iki n\u0259f\u0259rin m\u00fcalic\u0259si bitdikd\u0259n sonra protezl\u0259\u015fm\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin b\u00fct\u00fcn qazil\u0259rini \u0259hat\u0259 etmi\u015f olacaq. Bu i\u015fl\u0259rin \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6t\u0259n ilin avqustunda Sizin m\u00fcvafiq F\u0259rman\u0131n\u0131zla Vahid \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 M\u0259rk\u0259zi yarad\u0131l\u0131b. Art\u0131q 48 rayon \u00fczr\u0259 11 regional m\u0259rk\u0259zd\u0259 yerli icra hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 5 m\u0259rk\u0259zi icra hakimiyy\u0259ti orqan\u0131n\u0131n 26 n\u00f6v xidm\u0259ti bu m\u0259rk\u0259zd\u0259 toplan\u0131b. Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k Vahid \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 41 min \u015f\u0259hid ail\u0259sinin \u00fczv\u00fc, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si veteran\u0131 v\u0259 \u0259lilin\u0259 xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rilib.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq, inzibati icraat\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 elektronla\u015fma t\u0259dbirl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259 iki \u0259sas istiqam\u0259td\u0259 islahatlar\u0131m\u0131z davam etdi. Birinci istiqam\u0259t h\u00f6rm\u0259tli Birinci vitse-prezidentimizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc olan DOST konsepsiyas\u0131 idi. DOST konsepsiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 art\u0131q 1 milyona yax\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131za xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilib. Be\u015f m\u0259rk\u0259zimiz bu ilin birinci yar\u0131s\u0131nda 313 min v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 q\u0259bul edib, onlara xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rib. Q\u0259bul edil\u0259n h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n qar\u015f\u0131lar\u0131ndak\u0131 elektron monitorda verdiyi qiym\u0259t\u0259 \u0259sas\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259mnunluq s\u0259viyy\u0259si 98 faiz olub. \u015e\u0259b\u0259k\u0259nin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Art\u0131q Z\u0259ngilan\u0131n A\u011fal\u0131 k\u0259ndind\u0259 ilk \u201csmart DOST\u201d m\u0259nt\u0259q\u0259si Sizin i\u015ftirak\u0131n\u0131zla istifad\u0259y\u0259 verilib. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, bu \u201csmart\u201d m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259r n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 dig\u0259r \u0259razil\u0259rimizd\u0259 d\u0259 biz\u0259 d\u0259st\u0259k olacaq. Paralel olaraq, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 sonuncu DOST m\u0259rk\u0259zinin, h\u0259m\u00e7inin \u015eu\u015fa, Sumqay\u0131t, G\u0259nc\u0259, B\u0259rd\u0259, Quba v\u0259 dig\u0259r regionlar\u0131m\u0131zda m\u0259rk\u0259zl\u0259rin yekun layih\u0259l\u0259ndirm\u0259-tikinti i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. Onlar da istifad\u0259y\u0259 verildikd\u0259n sonra \u015f\u0259b\u0259k\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Elektronla\u015fma t\u0259dbirl\u0259rimiz is\u0259 geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k davam edir. Bu ilin ilk 6 ay\u0131nda 125 milyon elektron xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilib. Nazirliyin \u0259haliy\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi xidm\u0259tl\u0259rin 110-u art\u0131q tam elektron platformadan icra olunur. Cari ilin sonunad\u0259k elektron xidm\u0259tl\u0259rin n\u00f6vl\u0259rinin say\u0131 150-y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq. Bel\u0259likl\u0259, \u0259haliy\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n xidm\u0259tl\u0259rin 90 faizi tam elektronla\u015fm\u0131\u015f olacaq. G\u00f6r\u00fcl\u0259n bu i\u015fl\u0259r beyn\u0259lxalq qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilib. Bu ilin ilk 6 ay\u0131nda DOST konsepsiyas\u0131, elektronla\u015fma i\u015fl\u0259ri 18 beyn\u0259lxalq m\u00fckafat v\u0259 sertifikatla t\u0259ltif olunub.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondu v\u0259 elektronla\u015fma i\u015fl\u0259ri B\u00f6y\u00fck Britaniyada ke\u00e7iril\u0259n n\u00fcfuzlu m\u00fcsabiq\u0259d\u0259 \u201c\u0130lin d\u00f6vl\u0259t qurumu\u201d m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. DOST Agentliyi \u201cAvropa sosial xidm\u0259t m\u00fckafat\u0131\u201dn\u0131 \u0259ld\u0259 edib. \u0130lk d\u0259f\u0259dir ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmayan \u00f6lk\u0259nin qurumu bel\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>Sosial xidm\u0259t sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat olan Beyn\u0259lxalq Sosial T\u0259yinat Assosiasiya t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259m DOST Agentliyin\u0259, h\u0259m d\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fonduna cari il \u0259rzind\u0259 4 \u0259n yax\u015f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fckafat\u0131 t\u0259qdim edilib. Eyni zamanda, keyfiyy\u0259tli idar\u0259etm\u0259, korrupsiyaya qar\u015f\u0131 idar\u0259etm\u0259 v\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259ri m\u0259mnunlu\u011fu sah\u0259l\u0259rind\u0259 nazirliyin qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 12 beyn\u0259lxalq ISO sertifikat\u0131 \u0259ld\u0259 olunub. Bu islahatlar Sizin tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131za v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259riniz\u0259 uy\u011fun olaraq, n\u00f6vb\u0259ti d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 icra olunacaq.<\/p>\n<p>T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Sa\u011f olun. \u0130ndi is\u0259 s\u00f6z verilir iqtisadiyyat nazirin\u0259.<\/p>\n<p><strong>\u0130qtisadiyyat naziri\u00a0Mikay\u0131l Cabbarov\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, m\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident. D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda v\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r qlobal iqtisadi aktivliy\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir etm\u0259kd\u0259 davam edir, d\u00fcnya bazarlar\u0131nda ba\u015fl\u0131ca \u0259mt\u0259\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t t\u0259zyiqin\u0259 s\u0259b\u0259b olaraq qal\u0131r. Bel\u0259 ki, cari ilin iyun ay\u0131nda \u00f6t\u0259n ilin iyun ay\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131nda bu\u011fda 30 faiz, xam palma ya\u011f\u0131 50 faiz, k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 29 faiz, g\u00fcn\u0259baxan ya\u011f\u0131 45 faiz, qaraba\u015faq 43 faiz bahala\u015f\u0131b. Bununla yana\u015f\u0131, cari il iyun ay\u0131n\u0131n sonuna d\u00fcnya bazarlar\u0131nda t\u0259bii qaz\u0131n qiym\u0259ti ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n 42 faiz, \u201cBrent\u201d markal\u0131 neftin bir barel spot qiym\u0259ti is\u0259 53 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Qlobal iqtisadiyyatda ba\u015f ver\u0259n m\u0259nfi meyill\u0259r\u0259 baxmayaraq, 2022-ci ilin birinci yar\u0131s\u0131nda \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda y\u00fcks\u0259k iqtisadi art\u0131m templ\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Bel\u0259 ki, qeyri-neft-qaz sektorunun prioritet sah\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r qeyri-neft qaz s\u0259nayesind\u0259 11 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft-qaz emal\u0131 s\u0259nayesind\u0259 15 faiz, n\u0259qliyyat sektorunda 27 faiz, turizm v\u0259 ictimai ia\u015f\u0259d\u0259 86 faiz, informasiya v\u0259 rabit\u0259 sektorunda 14 faiz art\u0131b. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda ola bilsin ki, iqliml\u0259 ba\u011fl\u0131 ilk alt\u0131 ayda art\u0131m h\u0259l\u0259 ki, m\u00fcsb\u0259t zonadad\u0131r, lakin minimal m\u00fcsb\u0259t zonadad\u0131r. S\u0259naye zonalar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259 s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 prosesl\u0259rin\u0259 t\u00f6hf\u0259si artmaqdad\u0131r. 2022-ci ilin birinci yar\u0131s\u0131nda \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 s\u0259naye zonalar\u0131nda istehsal 53 faiz, ixrac is\u0259 2 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizin s\u0259naye potensial\u0131n\u0131n maksimum realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetiririk. Bel\u0259 ki, z\u0259ruri xammal\u0131n v\u0259 enerji resurslar\u0131n\u0131n fasil\u0259siz t\u0259min olunmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r &#8211; \u201cSOCAR Karbamid\u201d, \u201cSOCAR Metanol\u201d, \u201cAzerfloat\u201d art\u0131q tam istehsal g\u00fccl\u0259ri il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Paralel olaraq, r\u0259qab\u0259t \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rini ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qazdan xammal kimi istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 bir s\u0131ra yeni istehsal layih\u0259l\u0259rinin d\u0259 i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015f apar\u0131l\u0131r. Bu q\u0259bild\u0259n olan v\u0259 Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq yarad\u0131lm\u0131\u015f iki yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259ni u\u011furlu n\u00fcmun\u0259 kimi qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. Sumqay\u0131t Kimya S\u0259naye Park\u0131nda \u201cAz\u0259rsulfat\u201d v\u0259 \u201cGlassica\u201d m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin in\u015fas\u0131n\u0131 art\u0131q ba\u015fa \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 onlar a\u00e7\u0131l\u0131\u015fa tam haz\u0131rd\u0131r. Daha bir ne\u00e7\u0259 xarici investorla i\u015f apar\u0131l\u0131r. Eyni \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, \u00c7in investoruna m\u0259xsus \u201cAz\u0259rbaycan Vanhong Ceramics Co.\u201d zavodunda 400 i\u015f yerinin yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130ld\u0259 18,5 milyon kvadratmetr keramik plit\u0259 istehsal ed\u0259c\u0259k m\u00fc\u0259ssis\u0259 t\u0259m\u0259lqoyma \u00fc\u00e7\u00fcn tam haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir.<\/p>\n<p>Da\u015fk\u0259s\u0259n da\u011f-filiz m\u0259d\u0259n klasterinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za \u0259sas\u0259n, u\u011furla v\u0259 qrafik\u0259 uy\u011fun olaraq h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan S\u0259naye Korporasiyas\u0131 il\u0259 Almaniyan\u0131n \u201cAchenbach Buschh\u00fctten\u201d \u015firk\u0259ti aras\u0131nda al\u00fcminium m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259nin t\u0259sis v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 dair m\u00fcqavil\u0259 imzalan\u0131b. Layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 illik istehsal g\u00fcc\u00fc 105 min ton olan al\u00fcminium yayma m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 v\u0259 layih\u0259nin birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 132 milyon AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 s\u0259rmay\u0259nin qoyulmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Siz Bak\u0131 G\u0259miqay\u0131rma Zavodunun f\u0259aliyy\u0259tinin aktivl\u0259\u015fm\u0259si m\u00f6vzusuna toxundunuz v\u0259 tranzit y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bu f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259mkar qurum, struktur v\u0259 nazirlikl\u0259r il\u0259 \u00e7al\u0131\u015faraq s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259ndiririk. Hesab edirik ki, zavodun f\u0259aliyy\u0259tinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si bir t\u0259r\u0259fd\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r D\u0259niz G\u0259mi\u00e7iliyi\u201dnin donanmas\u0131n\u0131n modernl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259m Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 tranzit y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n burax\u0131l\u0131\u015f qabiliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan yarad\u0131r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluq prosesl\u0259rin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n<p>\u0130nvestisiyalara g\u0259ldikd\u0259, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda y\u00fcks\u0259k iqtisadi art\u0131m templ\u0259ri, habel\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin investisiya x\u0259rcl\u0259rinin icras\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 tikinti-b\u0259rpa i\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si fonunda cari ilin birinci yar\u0131s\u0131nda \u0259vv\u0259lki aylarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259sas kapitala investisiyalar\u0131n real art\u0131m tempi m\u00fcsb\u0259t zonaya daxil olub. Qeyd olunan amill\u0259rin t\u0259siri il\u0259 qeyri-neft-qaz sektorunda \u0259sas kapitala investisiyalar\u0131n real art\u0131m\u0131 18,5 faiz t\u0259\u015fkil edib. Bu amill\u0259rin t\u0259siri il\u0259 cari ilin 6 ay\u0131nda \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 tikinti sektorunda \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r 8 faiz\u0259d\u0259k art\u0131b.<\/p>\n<p>Azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 irimiqyasl\u0131 tikinti-b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri b\u00f6lg\u0259d\u0259 iqtisadi f\u0259all\u0131\u011fa m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bu \u0259razil\u0259r \u0259traf\u0131ndak\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n b\u00f6y\u00fck i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin c\u0259lb edilm\u0259sin\u0259 d\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131zla t\u0259r\u0259fimizd\u0259n haz\u0131rlanan v\u0259 geni\u015f iqtisadi stimullar\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n x\u00fcsusi proqram\u0131n t\u0259tbiqi yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 regionda iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131racaq.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Siz xarici ticar\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 dinamikaya da toxundunuz. Onu vur\u011fulamaq ist\u0259rdim ki, qeyri-neft-qaz m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131n\u0131n 60 faizini s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 t\u0259\u015fkil etdiyi halda, s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131 42 faiz\u0259d\u0259k art\u0131b. Bu da s\u0259naye potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00fcr\u0259ka\u00e7an nailiyy\u0259tl\u0259rin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131nda \u0259sas amill\u0259r kimi, Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259n iqtisadi islahatlar\u0131n real effektl\u0259rini qeyd etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259tiniz n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin enerji istehsal\u00e7\u0131s\u0131 olmas\u0131 v\u0259 enerji il\u0259 yana\u015f\u0131, beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli haba \u00e7evrilm\u0259si, qeyri-neft n\u0259qliyyat tranzit infrastrukturunun m\u00f6vcudlu\u011fu, d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin idar\u0259 edilm\u0259sind\u0259 effektivliyin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259siri, &#8211; burada Az\u0259rbaycan \u0130nvestisiya Holdinqi d\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131zla f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirir, &#8211; v\u0259 k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f f\u0259aliyy\u0259tin n\u0259tic\u0259l\u0259rini qeyd ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Sizin tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131zdan biri antiinflyasiya t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. Cari ilin yanvar-iyun aylar\u0131nda inflyasiya 12,9 faiz t\u0259\u015fkil edib, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qida m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 qiym\u0259t indeksi 19 faiz art\u0131b. Bununla \u0259laq\u0259dar \u00f6lk\u0259d\u0259 antiinflyasiya siyas\u0259ti \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 t\u0259sdiql\u0259nib v\u0259 icras\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. H\u0259min t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259rzaq bazarlar\u0131nda sa\u011flam r\u0259qab\u0259tin t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 qiym\u0259t manipulyasiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, minimum istehlak s\u0259b\u0259tin\u0259 daxil olan \u0259rzaq mallar\u0131 \u00fczr\u0259 daxili bazarda \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minat s\u0259viyy\u0259sinin qorunmas\u0131, bu m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 idxal\u0131n dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 ixraca effektiv n\u0259zar\u0259tin t\u0259min edilm\u0259si, onlar\u0131n daxili istehsal\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 kompleks t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Siz vergi daxilolmalar\u0131n\u0131 qeyd etdiniz, m\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bir-iki r\u0259q\u0259mi \u0259lav\u0259 etm\u0259k ist\u0259rdim. Cari ild\u0259 \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 vergi m\u0259daxili 49 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Qeyri-neft sektorundan vergi daxilolmalar\u0131 \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 38 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Onlayn kassa aparatlar\u0131 qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f vergi\u00f6d\u0259yicil\u0259rinin d\u00f6vriyy\u0259l\u0259rinin 55 faiz artmas\u0131 ticar\u0259t sektorunun daxilolmalar\u0131n\u0131n art\u0131m tempini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259n m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biridir. \u0130qtisadiyyatda \u201ca\u011farma\u201d prosesl\u0259rinin miqyas\u0131n\u0131 biz, h\u0259m\u00e7inin bank sektorunun b\u0259zi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. Bel\u0259 ki, na\u011fd pul k\u00fctl\u0259sinin c\u0259mi pul k\u00fctl\u0259sind\u0259 manatla x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u00f6t\u0259n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki 49 faizd\u0259n cari il iyunun 1-n\u0259 44 faiz\u0259 enib. Plastik kartlar v\u0259 \u00f6lk\u0259daxili \u0259m\u0259liyyatlarda is\u0259 na\u011fd pulun \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u00f6t\u0259n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki 73 faizd\u0259n cari il iyunun 1-n\u0259 60 faiz\u0259 enib. Dig\u0259r bir misal, 2021-ci ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 cari il iyun ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259 sahibkarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan fiziki \u015f\u0259xsl\u0259rin bank hesablar\u0131n\u0131n say\u0131 47 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p>Cari ilin yanvar-iyun aylar\u0131nda qeyri-neft sektorunun \u00f6z\u0259l b\u00f6lm\u0259sind\u0259n vergi daxilolmalar\u0131n\u0131n 35 faizind\u0259n \u00e7ox artmas\u0131n\u0131 da x\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00d6z\u0259l b\u00f6lm\u0259nin qeyri-neft-qaz vergi daxilolmalar\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 75 faizi \u00fcst\u0259l\u0259yir. Paralel olaraq, dig\u0259r y\u0131\u011f\u0131mlarda h\u0259yata ke\u00e7irdiyimiz f\u0259aliyy\u0259t bar\u0259d\u0259 m\u0259ruz\u0259 edir\u0259m ki, m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 \u00fczr\u0259 daxilolmalar\u0131n proqnozu 112 faiz, i\u015fsizlikd\u0259n s\u0131\u011forta haqlar\u0131 \u00fczr\u0259 118 faiz v\u0259 icbari tibbi s\u0131\u011forta haqlar\u0131 \u00fczr\u0259 107 faiz icra edilib. D\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131n\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 cari ilin ilk alt\u0131 ay\u0131nda \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259 prosesin\u0259 investisiyalar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si, yeni i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 r\u0259hb\u0259r tutmaqla, 500-\u0259 yax\u0131n m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 obyekt, d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259 olan 150-y\u0259 yax\u0131n torpaq sah\u0259si \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilib. Sizin 2021-ci ild\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u0259r\u0259ncamlarla \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan S\u0259naye Korporasiyas\u0131\u201d A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin bir s\u0131ra m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin investisiyalara c\u0259lb edilm\u0259kl\u0259 \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bel\u0259 ki, investisiya m\u00fcsabiq\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilmi\u015f \u201cAz\u0259rt\u00fct\u00fcn\u201d v\u0259 \u201c\u015e\u0259ki \u015e\u0259rab\u201d MMC \u00fczr\u0259 investorlar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 8,3 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait art\u0131q k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Ba\u011flanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, 12,7 milyon manatdan art\u0131q s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funu n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan investisiya proqramlar\u0131n\u0131n icras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 art\u0131q 7,5 milyon manata yax\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 investisiya qoyulub, 350 i\u015f yeri yarad\u0131l\u0131b, m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti tam b\u0259rpa olunub. \u201cG\u0259nc\u0259 xal\u00e7a kombinat\u0131\u201dn\u0131n \u00f6z profili \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin dir\u00e7\u0259ldilm\u0259si v\u0259 inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 investisiya layih\u0259sinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedir v\u0259 yekun m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, son olaraq m\u0259n d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259ri sah\u0259sind\u0259 islahatlar\u0131n n\u0259tic\u0259sin\u0259 toxunaraq qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, \u0130nvestisiya Holdinqinin idar\u0259etm\u0259sin\u0259 verilmi\u015f \u0259ks\u0259r d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri 2021-ci ild\u0259 oldu\u011fu kimi, 2022-ci ilin birinci r\u00fcb\u00fcnd\u0259 d\u0259 m\u00fcsb\u0259t maliyy\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. Bel\u0259 ki, SOCAR, \u201cAzerGold\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r D\u0259niz G\u0259mi\u00e7iliyi\u201d, Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131, Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq Bank\u0131, Az\u0259r-T\u00fcrk Bank 2021-ci ili \u0259m\u0259liyyat m\u0259nf\u0259\u0259ti il\u0259 ba\u015fa vurublar. Bu \u015firk\u0259tl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n dividend \u00f6d\u0259nilm\u0259si imkan\u0131n\u0131 m\u00fcsb\u0259t qiym\u0259tl\u0259ndiririk. \u018fn iri portfel \u015firk\u0259ti olan SOCAR 2021-ci maliyy\u0259 ilini 8 milyard manat \u0259m\u0259liyyat m\u0259nf\u0259\u0259ti il\u0259 ba\u015fa vuraraq f\u0259aliyy\u0259t tarixinin \u0259n y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259sini \u0259ld\u0259 edib. Xalis m\u0259nf\u0259\u0259t 2,1 milyard manat olub. Eyni zamanda, 2022-ci ilin birinci r\u00fcb\u00fcn\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u0259qrib\u0259n 3 milyard manat t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k, artan tendensiyan\u0131 qoruyur.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 inki\u015faf etdikc\u0259 yaranm\u0131\u015f maliyy\u0259 imkanlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si maliyy\u0259 ehtiyaclar\u0131n\u0131 da art\u0131r\u0131r. Dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi art\u0131m\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 s\u0259rmay\u0259l\u0259rin c\u0259lb edilm\u0259si imkanlar\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu m\u00fcst\u0259vid\u0259 Siz\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k, m\u00fcvafiq tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131n\u0131n m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlarla raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131na dair Prezident Administrasiyas\u0131na t\u0259qdim etdiyimiz qanun layih\u0259sinin bax\u0131lmas\u0131na d\u0259st\u0259k verm\u0259yinizi xahi\u015f edir\u0259m. Alternativ enerji resurslar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015flar\u0131na olan y\u00fcks\u0259k maraq Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck potensial\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir. Dig\u0259r sah\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 analoji d\u00fcnya miqyasl\u0131 s\u0259rmay\u0259l\u0259rin c\u0259lb edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri normativ h\u00fcquqi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 olduqca vacibdir. Bu bax\u0131mdan d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 timsal\u0131nda effektiv bir mexanizmin u\u011furlu t\u0259tbiqi m\u0259hdud d\u00f6vl\u0259t resurslar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259nin dig\u0259r strateji inki\u015faf istiqam\u0259tl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259sin\u0259 d\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, R\u0259qab\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin layih\u0259si h\u00f6kum\u0259t\u0259 t\u0259qdim olunub.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat\u0131n \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda, hesab edir\u0259m ki, m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 d\u00f6vl\u0259t sat\u0131nalmalar\u0131n\u0131n \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Verdiyiniz g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq, m\u0259ruz\u0259 edir\u0259m ki, cari ilin alt\u0131 ay\u0131nda m\u00fcsabiq\u0259 \u0259sasl\u0131 sat\u0131nalmalar\u0131n h\u0259cmi 94 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. \u00dcmumi sat\u0131nalmalarda m\u00fcsabiq\u0259 \u0259sasl\u0131 sat\u0131nalmalar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi haz\u0131rda 60 faiz\u0259 \u00e7at\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131n sonunda sahibkarl\u0131\u011fa verdiyiniz d\u0259st\u0259yi x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, b\u00fcdc\u0259 d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259si prosesind\u0259 x\u00fcsusil\u0259 ki\u00e7ik v\u0259 orta biznes\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan kreditl\u0259r\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u0259lav\u0259 v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b. Onu da m\u0259ruz\u0259 edir\u0259m ki, veril\u0259n kreditl\u0259rin 94 faizi regionlarda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n sahibkarlar\u0131n layih\u0259l\u0259rinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilib. B\u00fct\u00fcn kreditl\u0259rin 76 faizi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 v\u0259 emal\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Diqq\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>19:17<\/strong><\/p>\n<p>\u0130yulun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>in s\u0259drliyi il\u0259 bu ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/xeber\/Prezident_Ilham_Aliyevin_sedrliyi_ile_bu_ilin_alti_ayinin_yekunlarina_hesr_olunan_musavire_kechirilib_YENILANACAK-2216147\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 giri\u015f nitqi s\u00f6yl\u0259di.<\/p>\n<div>Prezident \u0130lham \u018fliyevin giri\u015f nitqi<\/div>\n<p>&#8211; Bu g\u00fcn ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259yik, g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. \u0130lin alt\u0131 ay\u0131 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259miz u\u011furla inki\u015faf edir, b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fumuz v\u0259zif\u0259l\u0259r icra edilir.<\/p>\n<p>Bu il bizim xarici siyas\u0259timiz \u00e7ox f\u0259al olub v\u0259 xarici siyas\u0259t istiqam\u0259tind\u0259 hesab edir\u0259m ki, yeni \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131l\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu daha da art\u0131b. N\u0259tic\u0259l\u0259r aras\u0131nda, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131ndak\u0131 u\u011furlu s\u0259drliyimizi qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. Bizim s\u0259drliyimiz bildiyiniz kimi, 2023-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r yekdil fikirl\u0259 bir il uzad\u0131l\u0131b. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259miz 120 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz qazanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 biz\u0259 olan inam bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 daha da artm\u0131\u015fd\u0131r. Biz d\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli \u00f6lk\u0259 olaraq v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n f\u0259al s\u0259dri olaraq bu t\u0259sisat\u0131n institusional inki\u015faf\u0131na da b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 vermi\u015fik. \u00d6n\u0259mli add\u0131mlardan biri bu il Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Parlament \u015e\u0259b\u0259k\u0259sinin toplant\u0131s\u0131 idi v\u0259 Parlament \u015e\u0259b\u0259k\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 idi. Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f bu \u00f6n\u0259mli t\u0259dbir bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, bu H\u0259r\u0259kat\u0131n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var, h\u0259mr\u0259yliyi d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 beyn\u0259lxalq d\u0259st\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu, \u00e7ox \u00f6n\u0259mli platformad\u0131r. Bu, bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fcz idi v\u0259 bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs art\u0131q \u00f6z\u00fcn\u00fc real h\u0259yatda g\u00f6st\u0259rir. Eyni zamanda, G\u0259ncl\u0259r Platformas\u0131 da yarad\u0131l\u0131r. G\u0259ncl\u0259r forumu ke\u00e7iril\u0259c\u0259k v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n G\u0259ncl\u0259r \u015e\u0259b\u0259k\u0259si yarad\u0131lacaqd\u0131r. Bizim s\u0259drliyimiz bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u0259 sadiqdir. Beyn\u0259lxalq arenadak\u0131 oynad\u0131\u011f\u0131m\u0131z rol, g\u00f6st\u0259rdiyimiz h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 ehtiyac i\u00e7\u0259risind\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdiyimiz d\u0259st\u0259k &#8211; humanitar d\u0259st\u0259k, maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi, x\u00fcsusil\u0259 COVID-l\u0259 ba\u011fl\u0131 80-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyimiz d\u0259st\u0259k bizim beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzumuzu, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla da f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu yax\u0131nlarda \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n yeni Ba\u015f katibi Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etmi\u015fdir. Biz bu t\u0259\u015fkilatla \u00e7ox f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik. \u018fslind\u0259, biz bu t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00e7ox f\u0259al \u00fczv\u00fcy\u00fck v\u0259 bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fczl\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu d\u0259f\u0259 is\u0259 yeni se\u00e7ilmi\u015f Ba\u015f katib, eyni zamanda, azad edilmi\u015f torpaqlara s\u0259f\u0259r edib &#8211; F\u00fczuliy\u0259, \u015eu\u015faya. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz g\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131, bizim m\u0259d\u0259ni irsimiz\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi vandalizm haqq\u0131nda dan\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q. Bu g\u00fcn azad edilmi\u015f torpaqlara s\u0259f\u0259r ed\u0259n h\u0259r bir insan, &#8211; ist\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olsun, ist\u0259r xarici v\u0259t\u0259nda\u015f olsun, &#8211; erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin t\u0259zah\u00fcrl\u0259rini \u00f6z g\u00f6z\u00fc il\u0259 g\u00f6r\u00fcr. Biz \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259timizi bundan sonra da u\u011furla davam etdir\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Bu il Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bildiyiniz kimi, biz yeni sazi\u015f \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yirik. Sazi\u015fin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunur. \u00dcmid edir\u0259m ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti il\u0259 m\u0259nim bir ne\u00e7\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm olub, h\u0259m d\u0259 telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131m\u0131z olub v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259sas m\u00f6vzu Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin normalla\u015fmas\u0131d\u0131r. Ancaq, eyni zamanda, Avropa \u0130ttifaq\u0131-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda \u00f6n\u0259mli s\u0259n\u0259d &#8211; enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259n\u0259d imzalanacaq v\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131racaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla da f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131l\u0131b. \u018flb\u0259tt\u0259, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259r zaman f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir v\u0259 h\u0259m t\u0259\u015fkilat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, h\u0259m \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda t\u0259maslar geni\u015fl\u0259nir. Bu il m\u0259nim T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti il\u0259 \u00fc\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm olub. Bu ilin aprel ay\u0131nda Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan Prezidenti Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etmi\u015fdir v\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilmi\u015fdir. Eyni zamanda, iyun ay\u0131nda m\u0259nim \u00d6zb\u0259kistana v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistana s\u0259f\u0259rl\u0259rim olub, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259, T\u00fcrkm\u0259nistan Parlamenti Xalq M\u0259sl\u0259h\u0259tinin s\u0259dri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim olub. G\u0259l\u0259n ay Qazax\u0131stan Prezidentinin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri g\u00f6zl\u0259nilir. Y\u0259ni bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, g\u00f6r\u00fcn\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir v\u0259 onlar g\u00f6st\u0259rir ki, bu t\u0259maslar n\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259al inki\u015faf edir, f\u0259al sur\u0259td\u0259 inki\u015faf edir. \u018flb\u0259tt\u0259, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz bizim \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 h\u0259m siyasi d\u0259st\u0259k qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259 ifad\u0259 olunur, \u00f6n\u0259mli layih\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r &#8211; h\u0259m ikit\u0259r\u0259fli, h\u0259m \u00e7ox t\u0259r\u0259fli formatda. N\u0259qliyyat, energetika, dig\u0259r sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz h\u0259r zaman bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri olub v\u0259 bu il bu istiqam\u0259td\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131b \u2013 m\u0259nim Rusiya, \u0130ran, G\u00fcrc\u00fcstan prezidentl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim bir daha bunu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Amerika-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, y\u00fcks\u0259kv\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259ri t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n Prezidenti m\u0259n\u0259 iki d\u0259f\u0259 m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir &#8211; h\u0259m M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131, h\u0259m Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131. M\u0259nim d\u0259 cavab m\u0259ktublar\u0131mda v\u0259 m\u0259n\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n m\u0259ktublarda da \u0259laq\u0259l\u0259rimizin \u00f6n\u0259mi x\u00fcsusil\u0259 qeyd olunmu\u015fdur. Bu \u0259laq\u0259l\u0259rin h\u0259m b\u00f6y\u00fck tarixi v\u0259 g\u00f6z\u0259l g\u0259l\u0259c\u0259yi var. Y\u0259ni, bir s\u00f6zl\u0259, \u0259sas g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259ri il\u0259, eyni zamanda, \u0259sas beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla, bax\u0131n, c\u0259mi bu alt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. \u018fg\u0259r \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, son ill\u0259rin tarix\u00e7\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, Az\u0259rbaycan h\u0259r istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 ir\u0259lil\u0259yib. Bizim m\u00f6vqeyimiz h\u0259r zaman m\u00fcst\u0259qil m\u00f6vqe olub, biz h\u0259r zaman \u00f6z m\u00f6vqeyimizi a\u00e7\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n buna g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t qazanm\u0131\u015f\u0131q. H\u0259mi\u015f\u0259 s\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259 dururuq, h\u0259mi\u015f\u0259 veril\u0259n s\u00f6z\u0259 sadiqik. \u018flb\u0259tt\u0259, bu beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259r, b\u00f6lg\u0259d\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnyada apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z siyas\u0259t biz\u0259 imkan verir ki, daxili probleml\u0259ri daha b\u00f6y\u00fck u\u011furla h\u0259ll ed\u0259k. \u00c7\u00fcnki h\u0259r bir \u00f6lk\u0259y\u0259 daxili siyas\u0259ti d\u00fczg\u00fcn aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsb\u0259t beyn\u0259lxalq fon laz\u0131md\u0131r &#8211; ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, qon\u015fuluqda, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 d\u00fcnyada. Bu g\u00fcn, sad\u0259c\u0259 olaraq, alt\u0131 ay\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz buna nail ola bilmi\u015fik. \u018fmin\u0259m ki, bundan sonra da bel\u0259 olacaq. \u00c7\u00fcnki \u0259sas beyn\u0259lxalq oyun\u00e7ularla, \u0259g\u0259r bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, bizim art\u0131q oturu\u015fmu\u015f v\u0259 d\u0259rin m\u0259zmunlu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131m\u0131z vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ilin alt\u0131 ay\u0131nda Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan \u0259laq\u0259l\u0259rinin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131lsa da, \u0259fsuslar olsun ki, h\u0259l\u0259lik real n\u0259tic\u0259l\u0259r yoxdur. Baxmayaraq ki, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n 1 il 8 ay \u00f6t\u00fcb, ancaq \u0259fsuslar olsun ki, Erm\u0259nistan h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u0259cbur\u0259n \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirmir.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r m\u00fcsb\u0259t m\u0259qamlardan s\u00f6hb\u0259t a\u00e7saq, sad\u0259c\u0259 olaraq, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, delimitasiya \u00fczr\u0259 i\u015f\u00e7i qruplar\u0131n birinci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irilmi\u015fdir. Biz bunu m\u00fcsb\u0259t add\u0131m kimi qiym\u0259tl\u0259ndiririk. Bu da \u00f6lk\u0259mizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259dir. \u00c7\u00fcnki m\u0259hz Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 add\u0131mlar\u0131n tezlikl\u0259 at\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi buna o q\u0259d\u0259r d\u0259 meyilli deyildi. Ancaq birinci g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irildi. \u018flb\u0259tt\u0259, bu g\u00f6r\u00fc\u015f daha \u00e7ox tan\u0131\u015fl\u0131q xarakteri da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. G\u0259l\u0259n ay ikinci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Hesab edir\u0259m ki, ikinci g\u00f6r\u00fc\u015f art\u0131q praktik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunacaqd\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, bu formatda olan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan biz h\u0259l\u0259 ki, tez n\u0259tic\u0259 g\u00f6zl\u0259mirik, \u00e7\u00fcnki delimitasiya uzun bir prosesdir. Amma h\u0259r halda bu proses ba\u015flay\u0131b, biz bunu u\u011furlu inki\u015faf kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Dig\u0259r m\u00fcsb\u0259t hal ondan ibar\u0259tdir ki, yen\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k be\u015f \u0259sas baza prinsipi Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilib, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi r\u0259sm\u0259n bu be\u015f prinsipi q\u0259bul edib. Bu be\u015f prinsip n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir, bunu Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259ti yax\u015f\u0131 bilir, t\u0259krarlamaq ist\u0259mir\u0259m. Ancaq t\u0259masda oldu\u011fum b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259f m\u00fcqabill\u0259ri il\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r zaman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc t\u0259qdir olundu. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin m\u0259hz bu prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda h\u0259ll olunmas\u0131 dem\u0259k olar ki, t\u0259sdiql\u0259ndi. Erm\u0259nistan bunu q\u0259bul etdi v\u0259 bunu r\u0259sm\u0259n etiraf etdi. Biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni bir ne\u00e7\u0259 qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259 m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik &#8211; T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259, Rusiya il\u0259, \u0130ranla m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik v\u0259 bu m\u00f6vqe d\u0259st\u0259kl\u0259nir. Avropa \u0130ttifaq\u0131, Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 &#8211; biz bu t\u0259r\u0259fda\u015flarla da bu m\u0259s\u0259l\u0259ni m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik v\u0259 faktiki olaraq indi s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas yarad\u0131l\u0131b. Yen\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rib, yen\u0259 d\u0259 bu be\u015f prinsipi formala\u015fd\u0131ran bizik v\u0259 \u0259g\u0259r biz bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259s\u0259ydik, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir inki\u015faf olmazd\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fczd\u00fcr, Erm\u0259nistan\u0131n bizim beyn\u0259lxalq h\u00fcquq norma v\u0259 prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda formala\u015fan t\u0259klifl\u0259rimizi q\u0259bul etm\u0259si m\u00fcsb\u0259t hal olsa da, h\u0259l\u0259 ki, konkret add\u0131mlar yoxdur. Sabah Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu, nazirl\u0259r aras\u0131nda ilk g\u00f6r\u00fc\u015f olacaq v\u0259 biz \u00fcmid edirik ki, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259ri olacaq. \u00c7\u00fcnki m\u0259nim Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri il\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm olub, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olub. Xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri aras\u0131nda is\u0259 ikit\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f olmay\u0131b, bu, birinci g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcr. Ancaq art\u0131q m\u00fczakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r masa \u00fcz\u0259rind\u0259dir. M\u0259n hesab edir\u0259m, bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259si o ola bil\u0259r ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi \u00f6z i\u015f\u00e7i qrupunu formala\u015fd\u0131rs\u0131n. \u00c7\u00fcnki s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi \u00f6z i\u015f\u00e7i qrupunu art\u0131q formala\u015fd\u0131r\u0131b. Orada \u00fczvl\u0259r d\u0259, o qrupda t\u0259msil olunan \u00fczvl\u0259r d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259l\u0259 ki, bel\u0259 bir add\u0131m at\u0131lmay\u0131b. Hesab edir\u0259m ki, bu, yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 ola bil\u0259r v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018ffsuslar olsun ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259n 1 il 8 ay \u00f6tm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, bundan ba\u015fqa, m\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir m\u00fcsb\u0259t m\u0259qam tapa bilmir\u0259m. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, m\u0259nfi m\u0259qamlar daha \u00e7oxdur. Onlardan biri Erm\u0259nistan\u0131n 10 noyabr 2020-ci ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f B\u0259yannam\u0259d\u0259 t\u0259sbit edil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n boyun qa\u00e7\u0131rmas\u0131d\u0131r. 10 noyabr B\u0259yannam\u0259si faktiki olaraq Erm\u0259nistan\u0131n kapitulyasiya akt\u0131d\u0131r v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 m\u0259\u011flub edilmi\u015f t\u0259r\u0259f kimi Erm\u0259nistan \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. Bu \u00f6hd\u0259likl\u0259r orada a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rilir. Onlardan biri erm\u0259ni silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Qaraba\u011fdan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmay\u0131b. Biz d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q, ancaq Erm\u0259nistan bunu uzad\u0131r. Eyni zamanda, biz Rusiyan\u0131n h\u0259rbi r\u0259hb\u0259rliyi qar\u015f\u0131s\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131q v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l Rusiyan\u0131n M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin y\u00fcks\u0259kv\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsi Az\u0259rbaycanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olark\u0259n bizim M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyin\u0259 s\u00f6z vermi\u015fdi ki, iyun ay\u0131na q\u0259d\u0259r erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri Qaraba\u011fdan \u00e7\u0131xar\u0131lacaq. Ancaq bu g\u00fcn art\u0131q iyulun ortas\u0131d\u0131r, bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmay\u0131b. Erm\u0259nistan 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sin\u0259 zidd olaraq bu \u00f6hd\u0259liyi yerin\u0259 yetirmir. Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131 &#8211; Rusiya t\u0259r\u0259fi d\u0259 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sini imzalay\u0131b &#8211; nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, onlar\u0131 buna m\u0259cbur etmir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, d\u00f6z\u00fclm\u0259z v\u0259ziyy\u0259tdir. \u00c7\u00fcnki erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 qalmas\u0131 tamamil\u0259 q\u0259buledilm\u0259zdir. Biz qalib \u00f6lk\u0259yik, biz \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u0259rpa etmi\u015fik. \u018fg\u0259r Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n \u00f6z silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rini \u00e7\u0131xarmaq ist\u0259mirs\u0259, onda biz\u0259 bunu a\u00e7\u0131q desin, biz d\u0259 i\u015fimizi bil\u0259k. Bizim cavab\u0131m\u0131z n\u0259 olacaq? Onu b\u0259lk\u0259 d\u0259 indi dem\u0259k yersizdir. Ancaq bu, 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sinin kobudcas\u0131na pozulmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u0130kinci m\u0259nfi m\u0259qam ondan ibar\u0259tdir ki, yen\u0259 d\u0259 h\u0259min 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 aras\u0131nda irtibat qurulmal\u0131 idi v\u0259 Erm\u0259nistan buna boyun \u0259ymi\u015fdi, bu \u00f6hd\u0259liyi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Ancaq bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r biz\u0259 bu imkan verilm\u0259di. La\u00e7\u0131n yolu a\u00e7\u0131qd\u0131r v\u0259 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sind\u0259 biz \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fck ki, La\u00e7\u0131n yolu i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycan o yolun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 z\u0259man\u0259t verir. Biz bunu \u00f6hd\u0259lik kimi g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck v\u0259 buna \u0259m\u0259l edirik. Amma Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sind\u0259n Nax\u00e7\u0131vana getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bizim imkan\u0131m\u0131z yoxdur. N\u0259inki imkan\u0131m\u0131z yoxdur, biz g\u00f6rm\u00fcr\u00fck ki, Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 hans\u0131sa i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u00fcn.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin Mehri hiss\u0259sind\u0259 tikil\u0259c\u0259k d\u0259mir yolunun texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131 yoxdur. Texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rma olmadan he\u00e7 bir layih\u0259 icra edil\u0259 bilm\u0259z v\u0259 d\u0259mir yolunun tikintisi \u00fc\u00e7\u00fcn texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rman\u0131 haz\u0131rlamaq bir ne\u00e7\u0259 ay t\u0259l\u0259b edir. Dem\u0259li, h\u0259l\u0259 bu i\u015f\u0259 ba\u015flan\u0131lmay\u0131b. Avtomobil yolunun mar\u015frutu biz\u0259 verilm\u0259yib. Bir il s\u0259kkiz ay ke\u00e7ib, m\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fam, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Br\u00fcssel g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 &#8211; m\u0259nim, Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131 prezidentinin g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri \u0259snas\u0131nda \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fam. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r biz\u0259 mar\u015frut verilmir. \u018f\u015fi orada c\u0259mi 40 ne\u00e7\u0259 kilometr m\u0259saf\u0259dir. Bunun bir \u00e7ox mar\u015frutlar\u0131 ola bilm\u0259z. \u00d6z\u00fc d\u0259 ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, orada b\u00fct\u00fcn m\u00f6vs\u00fcml\u0259rd\u0259 v\u0259 g\u00fcn\u00fcn 24 saat\u0131nda istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259k yollar\u0131n mar\u015frutlar\u0131 da o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7ox deyil. Dem\u0259li, bu mar\u015frutun biz\u0259 verilm\u0259m\u0259si, bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259rin apar\u0131lmamas\u0131, texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rman\u0131n haz\u0131rlanmamas\u0131n\u0131n bir s\u0259b\u0259bi var &#8211; Erm\u0259nistan bu \u00f6hd\u0259liyi d\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259k ist\u0259mir, ancaq bunu etiraf etmir. Ona g\u00f6r\u0259 biz haqq\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259l\u0259b edirik. \u018fg\u0259r biz 10 noyabr B\u0259yannam\u0259sinin b\u00fct\u00fcn m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131 icra ediriks\u0259, Erm\u0259nistandan da eyni yana\u015fma t\u0259l\u0259b edirik. \u00d6z\u00fc d\u0259 1 il 8 ay ke\u00e7ib v\u0259 bunu h\u0259r k\u0259s n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r m\u0259qamlardan biri d\u0259 odur ki, son vaxtlar Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259ri yen\u0259 d\u0259 hans\u0131sa status haqq\u0131nda dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Halbuki, m\u00fcharib\u0259y\u0259 son qoyulanda, Erm\u0259nistan kapitulyasiya akt\u0131na m\u0259cbur\u0259n imza atanda bizim &#8211; Az\u0259rbaycan, Rusiya, Erm\u0259nistan\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri aras\u0131nda \u015fifahi raz\u0131la\u015fma olmu\u015fdur ki, status m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunulmur. Erm\u0259nistan m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t buna \u0259m\u0259l edirdi. Ancaq son zamanlar art\u0131q bu, adi hala \u00e7evrilib. Gah onlar\u0131n ba\u015f naziri, gah xarici i\u015fl\u0259r naziri Qaraba\u011f\u0131n statusundan dan\u0131\u015f\u0131rlar. Status hara gedib v\u0259 statusla n\u0259 olub, m\u0259n m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra demi\u015f\u0259m, t\u0259krarlamaq ist\u0259mir\u0259m. \u018fg\u0259r Erm\u0259nistanda bunu kims\u0259 unudubsa, t\u0259krarlaya bil\u0259r\u0259m. Amma hesab edir\u0259m ki, h\u0259l\u0259lik buna ehtiyac yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 status haqq\u0131nda dan\u0131\u015fmaq Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn hesab edir\u0259m ki, \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki biz d\u0259 status haqq\u0131nda dan\u0131\u015fa bil\u0259rik, Z\u0259ng\u0259zur \u00fc\u00e7\u00fcn status t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259rik. O Z\u0259ng\u0259zur ki, 1920-ci ilin noyabr\u0131nda bizd\u0259n qopar\u0131ld\u0131. Biz ki, dan\u0131\u015fm\u0131r\u0131q, amma dan\u0131\u015fa bil\u0259rik, baxaq g\u00f6r\u0259k n\u0259tic\u0259si n\u0259 olacaq. Buna ox\u015far m\u0259nfi m\u0259qamlar \u00e7oxdur. Yen\u0259 d\u0259 \u00f6lm\u00fc\u015f Minsk qrupunu diriltm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri var. \u0130ndi Minsk qrupu faktiki olaraq s\u0259hn\u0259d\u0259n gedib. Biz &#8211; bu prosesin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan \u00f6lk\u0259 deyirik ki, Minsk qrupuna ehtiyac yoxdur, 28 il he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 hasil etm\u0259y\u0259n qrupa ehtiyac yoxdur. Bunu biz deyirik. Minsk qrupu h\u0259ms\u0259drl\u0259ri aras\u0131nda yum\u015faq des\u0259k, soyuq m\u00fcharib\u0259 gedir. Faktiki olaraq \u00f6zl\u0259ri etiraf edirl\u0259r ki, Minsk qrupu qeyri-funksionald\u0131r. Rusiya t\u0259r\u0259fi deyir ki, Minsk qrupu art\u0131q f\u0259aliyy\u0259tsizdir v\u0259 dig\u0259r h\u0259ms\u0259drl\u0259r bu instituta son qoyub. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi yen\u0259 d\u0259, h\u0259r d\u0259qiq\u0259ba\u015f\u0131 Minsk qrupu bel\u0259 g\u0259ldi, Minsk qrupu bel\u0259 getdi deyir. Bu, n\u0259 dem\u0259kdir? Sad\u0259c\u0259 olaraq, biz yen\u0259 d\u0259 bunun arxas\u0131nda \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddias\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, Erm\u0259nistan bizim be\u015f prinsipimizi q\u0259bul edir, bunu etiraf edir &#8211; onlar\u0131n aras\u0131nda \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 tan\u0131nmas\u0131, bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259kilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r m\u00fcdd\u0259alar var &#8211; dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Minsk qrupu el\u0259 bil, n\u0259 il\u0259s\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131r. Onda sual olunur: N\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131r? Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si h\u0259ll olunub, Qaraba\u011f m\u00f6vzusu ba\u011flan\u0131b. Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r! Bunu m\u0259n demi\u015f\u0259m v\u0259 haql\u0131 olaraq demi\u015f\u0259m, indi bunu ham\u0131 deyir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan deyir &#8211; \u00f6z xo\u015fu il\u0259 yox, m\u0259cbur\u0259n. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r, t\u0259\u015fkilatlar deyir.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, bilirsiniz, bax, bu m\u0259nfi meyill\u0259r g\u00fccl\u0259nir. B\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131, m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn, yaxud da d\u00fczg\u00fcn t\u0259hlil aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k s\u0259n o meyill\u0259ri d\u00fczg\u00fcn se\u00e7\u0259s\u0259n. H\u0259l\u0259 ki, bu, hans\u0131sa bir ciddi f\u0259sada \u00e7evrilm\u0259yib. Amma \u0259g\u0259r bu z\u0259r\u0259rli meyill\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmasa, bir g\u00fcn bunun f\u0259sad\u0131 ola bil\u0259r. Biz bunu ist\u0259mirik, biz s\u00fclh ist\u0259yirik. Biz m\u00fcharib\u0259 ist\u0259mirik, he\u00e7 vaxt da ist\u0259m\u0259mi\u015fik. N\u0259yi etmi\u015fiks\u0259, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 etmi\u015fik, \u00f6z\u00fc d\u0259 el\u0259 etmi\u015fik ki, h\u0259r k\u0259s bizim h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat\u0131m\u0131za h\u0259s\u0259d apara bil\u0259r. Ancaq bu meyili g\u00f6rm\u0259m\u0259k d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ona g\u00f6r\u0259 biz bunu g\u00f6r\u00fcr\u00fck, t\u0259sbit edirik, x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirik. H\u0259r\u0259 d\u0259 bizim x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u00f6z pay\u0131n\u0131 als\u0131n. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259l\u0259lik bu q\u0259d\u0259r. \u00c7ox da d\u0259rin\u0259 getm\u0259k ist\u0259mir\u0259m. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, biz xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259rinin sabahk\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259yirik, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6zl\u0259yirik. Ondan sonra hans\u0131 add\u0131mlar at\u0131lacaq, biz onu m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Bu alt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 d\u0259 islahatlar apar\u0131l\u0131b. Struktur islahatlar\u0131 apar\u0131l\u0131b, h\u0259rbi t\u0259hsild\u0259 islahatlar apar\u0131l\u0131b. T\u0259liml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. Yeni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r yarad\u0131l\u0131b. Yeni kontraktlar imzalan\u0131b, h\u0259rbi texnika, silah-sursatlar al\u0131n\u0131r v\u0259 al\u0131nacaq. Biz ordu quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 \u00f6z i\u015fl\u0259rimizi davam etdiririk. Bizim bu il artan iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z\u0131n bir hiss\u0259si m\u0259hz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirilib. B\u00fcdc\u0259y\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r edildi, d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259 edildi v\u0259 orada h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131ld\u0131. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? Dem\u0259li, buna \u0259sas var. Biz h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rimizi ke\u00e7\u0259n il bu ilin b\u00fcdc\u0259si t\u0259sdiq olunanda t\u0259sbit etmi\u015fdik v\u0259 hesab edirdik ki, bu, kifay\u0259tdir. Ancaq sonra, bax, dediyim m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, burada dem\u0259diyim m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 biz hesab edirik ki, h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259ri art\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Bu art\u0131m m\u0259hz y\u00fcks\u0259k texnoloji imkanlar\u0131 olan silahlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na x\u0259rcl\u0259n\u0259c\u0259k. M\u0259n bunu da dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m. \u00c7\u00fcnki biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, yeni imzalanm\u0131\u015f kontraktlara ehtiyac var. \u018fn m\u00fcasir h\u0259rbi texnika v\u0259 silahlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu il d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259 zaman\u0131 h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rimiz art\u0131b. N\u0259 q\u0259d\u0259r laz\u0131md\u0131rsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 art\u0131raca\u011f\u0131q. \u00c7\u00fcnki biz m\u00fcharib\u0259 n\u0259dir, i\u015f\u011fal n\u0259dir yax\u015f\u0131 bilirik v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 n\u0259dir onu da yax\u015f\u0131 bilirik. H\u0259r an haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q ki, \u00f6z h\u00fcququmuzu ist\u0259nil\u0259n yolla t\u0259min ed\u0259k.<\/p>\n<p>H\u0259rb\u00e7il\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 Az\u0259rbaycanda y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min edilir. H\u0259rb\u00e7il\u0259rin h\u0259m xidm\u0259t \u015f\u0259raiti, h\u0259m m\u0259nzil \u015f\u0259raiti haqq\u0131nda bir \u00e7ox m\u0259lumatlar var. Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, d\u00fcnyada nadir hallarda t\u0259krarlan\u0131r. \u0130ndi q\u00fcsursuz xidm\u0259t ed\u0259n h\u0259rb\u00e7il\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nzill\u0259r verilir. Bizim b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259rimiz \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259mir edilir, onun haradasa 90 faizi yenid\u0259n qurulub. O c\u00fcml\u0259d\u0259n azad edilmi\u015f torpaqlarda n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb &#8211; h\u0259rbi \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259r, bazalar, h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 yollar, infrastruktur &#8211; biz bunu o a\u011f\u0131r iqlim \u015f\u0259raitind\u0259 edirik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015f h\u0259rb\u00e7il\u0259rin sosial probleml\u0259ri daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir v\u0259 m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilmi\u015fdir. \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyi bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcb, bunu ham\u0131 bilm\u0259lidir. M\u00fcharib\u0259d\u0259 \u0259lil olmu\u015f dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn h\u0259rb\u00e7il\u0259r art\u0131q \u0259n m\u00fcasir protezl\u0259rl\u0259 t\u0259min olundular. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc n\u0259sil protezl\u0259r &#8211; o protezl\u0259r ki, insan rahat ya\u015faya bil\u0259r, g\u0259z\u0259 bil\u0259r, h\u0259tta futbol oynaya bil\u0259r, qa\u00e7a bil\u0259r. Biz bunu edirik. Bu, \u00e7ox bahal\u0131 texnikad\u0131r v\u0259 o texnologiya el\u0259dir ki, vaxta\u015f\u0131r\u0131 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259lidir. Biz bunu edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik. \u00c7\u00fcnki \u00f6z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015f h\u0259rb\u00e7il\u0259r d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n daim qay\u011f\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t bunu edir v\u0259 yerl\u0259rd\u0259 m\u0259murlar da bunu he\u00e7 vaxt unutmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra bir \u00e7ox \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nzill\u0259r verildi v\u0259 hesab edir\u0259m ki, bu il Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 art\u0131q tam h\u0259ll olunacaq. Ke\u00e7\u0259n il 3 min m\u0259nzil v\u0259 f\u0259rdi ev verilmi\u015fdir, bu il 1500 m\u0259nzil v\u0259 ev verilir. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, Birinci v\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259l\u0259rinin \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 12 min 500 m\u0259nzil verilib. Erm\u0259nistanda n\u0259 q\u0259d\u0259r verilib? S\u0131f\u0131r! Bir koma da verilm\u0259yib, bir daxma da verilm\u0259yib. Y\u0259ni, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz Erm\u0259nistanla \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc he\u00e7 c\u00fcr m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k ist\u0259mirik. Amma bu, reall\u0131qd\u0131r. \u0130ndi d\u00fcnyada o q\u0259d\u0259r m\u00fcharib\u0259l\u0259r olub &#8211; bizim b\u00f6lg\u0259mizd\u0259, bizim co\u011frafiyaya yax\u0131n ola yerl\u0259rd\u0259, ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 bunu edir? M\u0259n\u0259 desinl\u0259r, m\u0259n e\u015fitm\u0259mi\u015f\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 etmirik ki, bununla \u00f6y\u00fcn\u0259k, ona g\u00f6r\u0259 edirik ki, bunu m\u0259n\u0259vi borc bilirik, edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik. B\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri, hans\u0131lar ki, h\u0259l\u0259 n\u00f6vb\u0259d\u0259dir, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 evl\u0259rl\u0259 t\u0259min edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Reabilitasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 \u0259n m\u00fcasir texnologiyalarla t\u0259chiz edilmi\u015fdir. Minl\u0259rl\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilir, m\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn, veteranlar \u00fc\u00e7\u00fcn, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259\u015f\u011fulluq marafonlar\u0131 ke\u00e7irilir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu kateqoriyadan olan insanlar\u0131 f\u0259al i\u015f\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu, b\u0259lk\u0259 d\u0259 unudulur, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bunu daha \u00e7ox g\u00f6st\u0259rm\u0259k laz\u0131md\u0131r v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r, \u00f6z\u00fc d\u0259 bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda bu boyda i\u015fl\u0259r ola-ola.<\/p>\n<p>Biz Qaraba\u011f\u0131, Z\u0259ng\u0259zuru yenid\u0259n qururuq, yenid\u0259n qurmal\u0131y\u0131q. Buna n\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259sait laz\u0131md\u0131r. Ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z hesab\u0131m\u0131za edirik, 1 il 8 ay \u0259rzind\u0259 h\u0259l\u0259 bir d\u0259n\u0259 d\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6rm\u0259mi\u015fik. He\u00e7 bir yerd\u0259n he\u00e7 kim biz\u0259 bir manat yard\u0131m etm\u0259yib, ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz edirik. \u015e\u0259h\u0259rl\u0259ri qururuq, k\u0259ndl\u0259ri qururuq, binalar tikirik v\u0259 h\u0259l\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r ed\u0259c\u0259yik. Bununla paralel olaraq, sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik, he\u00e7 kimin bunda \u015f\u00fcbh\u0259si olmas\u0131n. \u00c7\u00fcnki yen\u0259 d\u0259 bunu \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 m\u0259n\u0259vi borc bilirik v\u0259 bizim sosial siyas\u0259timiz h\u0259r zaman bel\u0259 olub. Bax\u0131n g\u00f6r\u00fcn, son m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u0259m\u0259khaqlar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131b. Bu il, m\u0259s\u0259l\u0259n, orta \u0259m\u0259khaqq\u0131 haradasa 14 faiz art\u0131b, pensiya 10 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. B\u00fct\u00fcn bu art\u0131mlar\u0131n m\u0259nb\u0259yi var, bu da d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sidir. O b\u00fcdc\u0259 ki, o b\u00fcdc\u0259d\u0259n biz ordumuzu g\u00fccl\u0259ndiririk v\u0259 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259yik, bax, dediyim s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259. O b\u00fcdc\u0259 ki, biz sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll edirik, Qaraba\u011f\u0131 yenid\u0259n qururuq v\u0259 b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa ehtiyaclar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6d\u0259yirik v\u0259 he\u00e7 kimd\u0259n bir manat almadan. Ona g\u00f6r\u0259 bunu bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bunu unudanlar da g\u0259r\u0259k yadda\u015flar\u0131n\u0131, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, ayd\u0131nla\u015fd\u0131rs\u0131nlar, bir az diqq\u0259tli olsunlar.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat \u0259sasd\u0131r. \u0130qtisadi m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir v\u0259 biz m\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etmi\u015fik, beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. He\u00e7 kim bizim irad\u0259miz\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bilm\u0259z, he\u00e7 kim biz\u0259 he\u00e7 n\u0259yi dikt\u0259 ed\u0259 bilm\u0259z, he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 deyilik v\u0259 \u0259min\u0259m ki, he\u00e7 vaxt he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaca\u011f\u0131q. As\u0131l\u0131 olsayd\u0131q, Qaraba\u011f bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015f\u011fal alt\u0131nda idi. Ona g\u00f6r\u0259 iqtisadi m\u00fcst\u0259qillik \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 burada da b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r var.<\/p>\n<p>Biz b\u00fcdc\u0259ni t\u0259kc\u0259 neftin qiym\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fctm\u0259mi\u015fik. Y\u0259ni, d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259, eyni zamanda, apar\u0131lan islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. \u00c7\u00fcnki b\u0259li, d\u00fcnyada neftin qiym\u0259ti qalx\u0131b, amma, eyni zamanda, d\u00fcnyan\u0131n kapital bazarlar\u0131 \u00e7\u00f6k\u00fcb, bunu da h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir. B\u0259z\u0259n kims\u0259 fikirl\u0259\u015fir ki, neftin qiym\u0259ti art\u0131b, Az\u0259rbaycan daha \u00e7ox z\u0259nginl\u0259\u015fib. B\u0259li, neftin qiym\u0259ti art\u0131b, amma bizim ehtiyatlar\u0131m\u0131z \u0259sas\u0259n istiqrazlardad\u0131r, s\u0259hml\u0259rd\u0259dir. A\u00e7s\u0131nlar baxs\u0131nlar, d\u00fcnyan\u0131n kapital bazarlar\u0131 nec\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcb v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r biz orada. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, m\u00fcv\u0259qq\u0259tidir. B\u00fct\u00fcn suveren fondlar bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r. M\u0259n indi ba\u015fqa suveren fondlar\u0131n itkil\u0259rini dem\u0259k ist\u0259mir\u0259m, amma burada 10 milyardlarla itkil\u0259rd\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir &#8211; b\u00f6y\u00fck suveren fondlar\u0131n, bu kapital bazar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259. Bu, biz\u0259 d\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Ancaq biz \u00f6z i\u015fimizl\u0259, islahatlarla el\u0259 i\u015fl\u0259yirik ki, he\u00e7 kim bunu hiss etmir.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 apar\u0131lan islahatlar imkan verdi ki, 6 ayda vergil\u0259r sah\u0259sind\u0259 proqnozdan \u0259lav\u0259 2 milyard manat pul y\u0131\u011f\u0131ld\u0131. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u00c7\u00fcnki \u015f\u0259ffafl\u0131q var, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck var, hesabatl\u0131l\u0131q var. Biznes dair\u0259l\u0259rin\u0259 bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l m\u00f6hl\u0259t verilmi\u015fdi ki, onlar da normal reysl\u0259r\u0259 ke\u00e7sinl\u0259r, daha o k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259ksinl\u0259r. Onlara himay\u0259darl\u0131q ed\u0259nl\u0259r\u0259 d\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, d\u0259rs verildi. Ona g\u00f6r\u0259 6 ayda 2 milyard manat \u0259lav\u0259 ancaq vergi orqanlar\u0131 y\u0131\u011f\u0131bd\u0131r v\u0259 biz bundan istifad\u0259 edirik. \u0130lin sonuna h\u0259l\u0259 t\u0259xmin\u0259n 6 ay var. Budur, bizim maliyy\u0259-iqtisadi imkanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas faktoru.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131, iqtisadi art\u0131ma, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz bunu h\u0259r d\u0259f\u0259 iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcr\u00fck &#8211; iqtisadi art\u0131m v\u0259 qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131. H\u0259r iki istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r var. \u0130qtisadiyyat 6,2 faiz, qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131 9,6 faiz, s\u0259naye sah\u0259sind\u0259 \u00fcmumi s\u0259naye istehsal\u0131 2,1 faiz, qeyri-neft s\u0259naye sah\u0259sind\u0259 11,5 faiz art\u0131b. \u00c7ox yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rdir v\u0259 bu n\u0259tic\u0259l\u0259ri biz real h\u0259yatda da g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u00c7\u00fcnki bu, imkan verir ki, biz maa\u015flar\u0131 art\u0131raq, pensiyalar\u0131 art\u0131raq. \u018fhalinin g\u0259lirl\u0259ri t\u0259xmin\u0259n 20 faiz art\u0131b. D\u00fczd\u00fcr, inflyasiya bu art\u0131m\u0131n bir hiss\u0259sini, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, yeyir. \u0130nflyasiya 12 faizd\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. Amma bu, d\u00fcnyada \u00fcmumi tendensiyad\u0131r. H\u0259tta inflyasiya b\u0259lk\u0259 0-0,5, 1 faiz olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 indi inflyasiya ikir\u0259q\u0259mli inflyasiyaya yax\u0131nla\u015f\u0131r. Y\u0259ni, bu, \u00fcmumi trenddir v\u0259 biz d\u0259 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>Onu da dem\u0259liy\u0259m, indi \u00e7ox b\u00f6y\u00fck ehtimallar var ki, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011frayacaq. Y\u0259ni, resessiya haqq\u0131nda m\u00f6t\u0259b\u0259r beyn\u0259lxalq qurumlar\u0131, maliyy\u0259 qurumlar\u0131 art\u0131q bir qa\u00e7\u0131lmaz fakt kimi dan\u0131\u015f\u0131rlar. Biz d\u0259 buna haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q. Az\u0259rbaycanda iqtisadi inki\u015faf, sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli, ordu quruculu\u011fu, Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131, n\u0259h\u0259ng infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, n\u0259qliyyat, energetika layih\u0259l\u0259ri, sabitlik, \u0259min-amanl\u0131q &#8211; bunu h\u0259r k\u0259s, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, real bir fakt kimi q\u0259bul edir v\u0259 bu, \u00e7ox yax\u015f\u0131d\u0131r. M\u0259n \u00e7ox \u015fadam ki, bunu h\u0259r k\u0259s bel\u0259 g\u00f6r\u00fcr v\u0259 bel\u0259 d\u0259 q\u0259bul etm\u0259lidir. Amma bunu t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r? Bunu b\u0259zil\u0259ri g\u00f6rm\u00fcr v\u0259 yaxud da g\u00f6rm\u0259k ist\u0259mir. Biz \u00f6z hesab\u0131m\u0131za ya\u015fay\u0131r\u0131q. He\u00e7 kim biz\u0259 k\u00f6m\u0259k etmir, he\u00e7 vaxt da etm\u0259yib v\u0259 etm\u0259y\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6z h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz qururuq. He\u00e7 kimin i\u015fin\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131r\u0131q, amma, eyni zamanda, qoymuruq kims\u0259 g\u0259lsin bizim i\u015fimiz\u0259 qar\u0131\u015fs\u0131n. \u0130qtisadi m\u00fcst\u0259qillik, yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, siyasi m\u00fcst\u0259qilliyin t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bizim xarici ticar\u0259timiz d\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b &#8211; haradasa 70 faizd\u0259n \u00e7ox. \u0130xrac\u0131m\u0131z 2 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Qeyri-neft ixrac\u0131m\u0131z 25 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Xarici ticar\u0259t balans\u0131n\u0131n m\u00fcsb\u0259t saldosu 6 ayda 12,1 milyard dollard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu r\u0259q\u0259ml\u0259r h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yi ola bil\u0259r. Ke\u00e7\u0259n il iyulun 1-d\u0259 bizim xarici d\u00f6vl\u0259t borcumuz \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 16,6 faizini t\u0259\u015fkil edirdi. Bu da d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u0259tic\u0259l\u0259rd\u0259n biri say\u0131la bil\u0259rdi v\u0259 \u0259slind\u0259, bel\u0259dir.<\/p>\n<p>M\u0259n bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l v\u0259zif\u0259 qoymu\u015fdum ki, xarici borcumuzu \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 10 faizin\u0259 endir\u0259k. Bu il iyulun 1-d\u0259 m\u0259n\u0259 veril\u0259n r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, xarici borc \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 10,7 faizini t\u0259\u015fkil edir. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? Birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, kreditl\u0259r alm\u0131r\u0131q v\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f kreditl\u0259ri qaytar\u0131r\u0131q. Tam alm\u0131r\u0131q dey\u0259 bilm\u0259r\u0259m, amma \u0259vv\u0259ld\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f kreditl\u0259rin davam\u0131 indi g\u0259lir. Amma yeni kredit alm\u0131r\u0131q, qaytar\u0131r\u0131q. \u0130kincisi, iqtisadiyyat art\u0131b v\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsul artd\u0131qca t\u0259bii ki, o nisb\u0259t d\u0259, borcun nisb\u0259ti d\u0259 azal\u0131r. \u0130ndi bax\u0131n g\u00f6r\u00fcn, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259rind\u0259 xarici borc \u00fcmumi daxili m\u0259hsulu iki d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Xarici borcu \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 70 faizi olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259rini normal hiss ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Amma bizd\u0259 bu, 10 faizdir. Bu, n\u0259 dem\u0259kdir? Biz qoymuruq ki, borclar y\u0131\u011f\u0131ls\u0131n, ist\u0259mirik ki, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r bu borcun alt\u0131nda olsun. \u0130st\u0259yirik ki, bunu daha da endir\u0259k v\u0259 aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yor\u011fan\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259 uzad\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 pandemiyadan t\u0259z\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259 \u0259ld\u0259 edir. Halbuki, \u0259fsuslar olsun, yeni m\u0259lumat var, \u00f6z\u00fc d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 bu m\u0259lumat\u0131 yay\u0131b ki, indi b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yen\u0259 maska rejimin\u0259 ke\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu tendensiyalar\u0131 izl\u0259yirik v\u0259 biz pandemiyan\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r d\u00f6n\u0259mind\u0259 d\u0259 qapanmaya getmi\u015fdik, sonra v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131la\u015fanda a\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131q. Y\u0259ni, bu, canl\u0131 bir prosesdir. Bizim quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rimiz ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 ba\u011fl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u0130nsanlar x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259sin. \u00c7\u00fcnki \u0259n \u00e7ox bu x\u0259st\u0259liyin yay\u0131lma istiqam\u0259ti quru s\u0259rh\u0259dl\u0259ridir. Ona g\u00f6r\u0259 biz s\u0259rh\u0259dl\u0259rimizi ba\u011fl\u0131 saxlay\u0131r\u0131q v\u0259 d\u00fcz d\u0259 edirik. N\u0259 q\u0259d\u0259r laz\u0131md\u0131rsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri ba\u011fl\u0131 saxlayaca\u011f\u0131q &#8211; quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir. Bunu edirik ki, insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyaq, insanlar\u0131 itirm\u0259y\u0259k. Bizim m\u0259qs\u0259dimiz budur. Biz COVID d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 milyardlarla v\u0259sait ay\u0131rm\u0131\u015f\u0131q, indi m\u0259n bunu t\u0259krarlamaq ist\u0259mir\u0259m.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, iqtisadi sah\u0259d\u0259 bu alt\u0131 ayda g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r, \u0259lb\u0259tt\u0259, apar\u0131lan islahatlar\u0131n n\u0259tic\u0259sidir v\u0259 bu n\u0259tic\u0259l\u0259r, bu r\u0259q\u0259ml\u0259r dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, ilin sonuna q\u0259d\u0259r d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f b\u00fct\u00fcn planlar realla\u015facaq.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 energetika sektoru il\u0259 ba\u011fl\u0131 dem\u0259k ist\u0259rdim. \u00c7\u00fcnki bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bu, h\u0259mi\u015f\u0259 prioritet olub. Amma bu g\u00fcn bizim enerji imkan\u0131m\u0131z bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 biz i\u015fimizi planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131r\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedib ki, b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259ri Az\u0259rbaycanda inki\u015faf etsin, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, xarici investorlar hesab\u0131na v\u0259 n\u0259hay\u0259t, buna nail ola bilmi\u015fik. Xarici investorlar \u00f6z v\u0259saiti hesab\u0131na Az\u0259rbaycanda 710 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7 G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisi il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. \u0130kisi art\u0131q in\u015fa edilir, birinin d\u0259 &#8211; C\u0259bray\u0131l rayonundak\u0131 stansiyan\u0131n in\u015fas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedir. Y\u0259qin ki, g\u0259l\u0259n il o in\u015faat da ba\u015flayacaq. Bu, ancaq ba\u015flan\u011f\u0131cd\u0131r. Bizim art\u0131q xarici investorlarla \u0259ld\u0259 etdiyimiz raz\u0131la\u015fmalara g\u00f6r\u0259, \u0259lav\u0259 iki min meqavat v\u0259 ondan da \u0259lav\u0259 iki min meqavat G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcst\u0259g\u0259l, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131nda su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n istehsal g\u00fcc\u00fc yenid\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. \u00c7\u00fcnki biz m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra ancaq erm\u0259nil\u0259rin da\u011f\u0131td\u0131qlar\u0131 su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n istehsal g\u00fcc\u00fcn\u00fc hesablam\u0131\u015fd\u0131q. Orada 32 su elektrik stansiyas\u0131 var idi ki, erm\u0259nil\u0259r K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131ndan ged\u0259nd\u0259 onlar\u0131 v\u0259h\u015fil\u0259r kimi da\u011f\u0131td\u0131lar. Biz onlar\u0131 hesablayaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n r\u0259q\u0259m s\u0259sl\u0259ndirmi\u015fdik.<\/p>\n<p>Ancaq indi daha d\u0259rin t\u0259hlil apar\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki orada daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130ndi t\u0259hlil haz\u0131rlan\u0131r, y\u0259qin ki, biz orada perspektivd\u0259 ancaq ki\u00e7ik su elektrik stansiyalar\u0131ndan mind\u0259n \u00e7ox meqavat g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259rik. Art\u0131q bir il yar\u0131m \u0259rzind\u0259 9 su elektrik stansiyas\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 ya ba\u015fa \u00e7at\u0131b, ya da ki, bu ilin sonuna q\u0259d\u0259r ba\u015fa \u00e7atacaq. Bu da \u0259lav\u0259, biz\u0259 50 meqavat ver\u0259c\u0259k. Y\u0259ni, bu sah\u0259 bizd\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r prioritet sah\u0259 idi. Ancaq bu g\u00fcn bu, art\u0131q yeni pill\u0259y\u0259 qalx\u0131r. Yen\u0259 d\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259rinin istehsal\u0131na, &#8211; su elektrik stansiyalar\u0131ndan ba\u015fqa, &#8211; d\u00f6vl\u0259t bir manat da pul qoymur, ancaq xarici investisiyalar qoyulur. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, biz\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k ki, biz elektrik enerjisini daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cml\u0259 ixrac ed\u0259k. \u0130ndi biz \u0259n\u0259n\u0259vi yolla &#8211; m\u00f6vcud olan y\u00fcks\u0259k g\u0259rginlik x\u0259tl\u0259rl\u0259 ixrac edirik. Amma biz g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 elektrik ixrac\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259 bil\u0259rik v\u0259 Avropa t\u0259r\u0259find\u0259n yeni layih\u0259 t\u0259qdim edildi. Qara d\u0259nizin alt\u0131ndan G\u00fcrc\u00fcstandan Rum\u0131niyaya q\u0259d\u0259r kabelin \u00e7\u0259kili\u015fi layih\u0259si d\u0259 var v\u0259 biz bu layih\u0259y\u0259 d\u0259 maraq g\u00f6st\u0259ririk. Y\u0259ni, bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck perspektivl\u0259r var. Eyni zamanda, bu, biz\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k ki, t\u0259bii qaza q\u0259na\u0259t ed\u0259k v\u0259 q\u0259na\u0259t edilmi\u015f t\u0259bii qaz\u0131 ixrac ed\u0259k, x\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bizim qaz\u0131m\u0131za t\u0259labat indi k\u0259skin art\u0131b. Bunun s\u0259b\u0259bi d\u0259 b\u0259llidir v\u0259 biz \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259yirik. Perspektivli yataqlardan \u00e7\u0131xar\u0131lacaq qaz\u0131 h\u0259m daxili t\u0259labat\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, eyni zamanda, ixrac \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmu\u015fuq. H\u0259l\u0259 ki, bizim ixrac resurs bazam\u0131z \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131d\u0131r. Amma yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u201cAb\u015feron\u201d, \u201c\u015e\u0259f\u0259q\u201d, \u201cAsiman\u201d, \u201c\u00dcmid-Bab\u0259k\u201d v\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dnin d\u0259rin qaz adland\u0131r\u0131lan yataqlar\u0131ndan qaz hasilat\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Y\u0259ni, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck resursdur v\u0259 b\u00fct\u00fcn sadalad\u0131\u011f\u0131m layih\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259r gedir. Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, k\u0259\u015ffiyyat layih\u0259l\u0259ri deyil, f\u0259al i\u015fl\u0259r gedir. Ay\u0131n 18-d\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda enerji sah\u0259sind\u0259 memorandumun imzalanmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Y\u0259ni, bu da bizim Avropa v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 verdiyimiz t\u00f6hf\u0259dir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6lk\u0259mizin h\u0259m beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu art\u0131r, imkanlar\u0131 art\u0131r, g\u0259lirl\u0259ri artacaq, biznes \u015f\u0259raiti yax\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Energetika n\u0259qliyyatla b\u0259rab\u0259r bundan sonra da bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas sektorlardan biri olacaq. N\u0259qliyyat sah\u0259sind\u0259 d\u0259 art\u0131m var. Tranzit y\u00fckl\u0259rin h\u0259cmi t\u0259xmin\u0259n 30 faiz art\u0131b. M\u0259n h\u0259l\u0259 5 ay\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini deyir\u0259m, 30 faiz art\u0131m \u00e7ox b\u00f6y\u00fck art\u0131md\u0131r. B\u0259zi istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259, x\u00fcsusil\u0259 \u015eimal-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizi \u00fczr\u0259 art\u0131m 300 faizdir. Bizim co\u011frafi yerl\u0259\u015fm\u0259yimiz v\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f infrastruktur, \u0259lb\u0259tt\u0259, imkan verir ki, biz \u00e7ox \u00f6n\u0259mli tranzit \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259k. Onsuz da Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n tranzit y\u00fckl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 h\u0259r il art\u0131r, amma bu il biz daha k\u0259skin art\u0131m g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u018flb\u0259tt\u0259, burada Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin imkanlar\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 biz Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131na daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>N\u0259qliyyat sektorunda g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00f6kum\u0259t\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qlar art\u0131q verildi. Bir daha qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m, bizim g\u0259miqay\u0131rma zavodumuz tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259lidir, n\u0259 q\u0259d\u0259r imkan\u0131 varsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 g\u0259mi, tanker, b\u0259r\u0259 istehsal etm\u0259lidir. Bu zavodun imkanlar\u0131 g\u0259r\u0259k yenid\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131ls\u0131n. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, ild\u0259 6 tanker &#8211; b\u0259r\u0259, y\u00fck g\u0259misi istehsal oluna bil\u0259r. Baxmaq laz\u0131md\u0131r ehtiyac n\u0259 q\u0259d\u0259rdir, X\u0259z\u0259ryan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 g\u0259mil\u0259rin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r artacaq. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 etm\u0259liyik. Ola bilsin, biz qon\u015fu X\u0259z\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 istehsal olunacaq g\u0259mil\u0259rin n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131sa raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259k ki, eyni g\u0259mi n\u00f6vl\u0259rini istehsal etm\u0259y\u0259k. \u00c7\u00fcnki X\u0259z\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 art\u0131q reall\u0131qd\u0131r. \u0130ndiki \u015f\u0259raitd\u0259 biz buna haz\u0131r\u0131q. Amma biz Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n ikinci fazas\u0131na ba\u015flamal\u0131y\u0131q, liman\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik. M\u0259n\u0259 bu yax\u0131nlarda veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, art\u0131q \u0259razimizd\u0259n ke\u00e7\u0259n y\u00fckl\u0259ri a\u015f\u0131rma\u011fa bizim imkan\u0131m\u0131z yoxdur. \u00c7\u00fcnki biz beyn\u0259lxalq ticar\u0259t liman\u0131n\u0131 o vaxt olan y\u00fckl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 in\u015fa etmi\u015fik, birinci fazas\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. \u0130ndi tezlikl\u0259 ikinci fazaya ke\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u00f6kum\u0259t\u0259 d\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131q verildi, n\u0259 laz\u0131md\u0131rsa, onu ed\u0259c\u0259yik. Dibd\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259 i\u015fl\u0259ri d\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki X\u0259z\u0259rin suyunun s\u0259viyy\u0259si d\u00fc\u015f\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 g\u0259mil\u0259rin daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 gedib-g\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yeni kanallar qaz\u0131lmal\u0131d\u0131r. Odur ki, dibd\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259 i\u015fl\u0259ri d\u0259, bunlar da n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Liman\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, yeni g\u0259mil\u0259rin in\u015fas\u0131, b\u00fct\u00fcn bizim n\u0259qliyyat qurumlar\u0131n\u0131n vahid mexanizm kimi i\u015fl\u0259m\u0259si. \u00c7\u00fcnki \u0259vv\u0259ll\u0259r bu, yox idi, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, h\u0259r\u0259si yor\u011fan\u0131 \u00f6z t\u0259r\u0259fin\u0259 dart\u0131rd\u0131. \u0130ndi g\u0259mi\u00e7ilik, liman, d\u0259mir yolu bir mexanizm kimi i\u015fl\u0259m\u0259lidir v\u0259 m\u0259n bunu h\u00f6kum\u0259t\u0259 tap\u015f\u0131rm\u0131\u015fam. Ba\u015f nazirin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda indi m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259r ke\u00e7irilib. G\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259si formala\u015fanda \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz bu sah\u0259ni x\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 saxlamal\u0131y\u0131q. \u00c7\u00fcnki bu, bizim iqtisadi imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131racaq, eyni zamanda, tranzit potensial\u0131 artacaq, i\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131lacaq v\u0259 biz &#8211; a\u00e7\u0131q d\u0259nizl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259 \u00e7ox ciddi bir n\u0259qliyyat-logistika m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, Qaraba\u011fda ged\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 dem\u0259k ist\u0259rdim. \u00c7ox dan\u0131\u015fmaq ist\u0259mir\u0259m, \u00e7\u00fcnki h\u0259r \u015fey g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. B\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r plan \u00fczr\u0259 gedir. \u0130nfrastruktur i\u015fl\u0259ri &#8211; art\u0131q ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b, A\u011fal\u0131 k\u0259ndi istifad\u0259y\u0259 verilib, be\u015f \u015f\u0259h\u0259rin Ba\u015f plan\u0131 t\u0259sdiql\u0259nib, yeni yarad\u0131lacaq k\u0259ndl\u0259rin yerl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Ola bilsin ki, biz bu il yeni k\u0259ndl\u0259rin in\u015fas\u0131, yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaca\u011f\u0131q. H\u0259m\u00e7inin tarixi abid\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131. Y\u0259ni, burada h\u0259r \u015fey plan \u00fczr\u0259 gedir. Qeyd etdiyim kimi, bu b\u00f6lg\u0259 n\u0259inki Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn, d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259vi b\u00f6lg\u0259 olacaq. Biz h\u0259r \u015feyi planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 edirik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, t\u0259l\u0259sirik, amma, eyni zamanda, t\u0259l\u0259sk\u0259nliy\u0259 yol vermirik. B\u00fct\u00fcn tender prosedurlar\u0131 ke\u00e7m\u0259lidir, \u015f\u0259ffafl\u0131q tam t\u0259min edilm\u0259lidir, orada he\u00e7 bir inhisar\u00e7\u0131l\u0131q olmamal\u0131d\u0131r. A\u00e7\u0131q tender prosedurlar\u0131 t\u0259min edilir v\u0259 edil\u0259c\u0259k. \u0130ctimaiyy\u0259t\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq m\u0259lumat verilm\u0259lidir v\u0259 veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r aras\u0131nda \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Bu il bu probleml\u0259 n\u0259inki biz, art\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fczl\u0259\u015fib. \u0130ndi informasiya kanallar\u0131nda, m\u0259tbuatda tax\u0131l q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u0259lumat yay\u0131l\u0131r. \u018ffsuslar olsun ki, biz d\u0259 tax\u0131l\u0131n idxal\u0131ndan b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131 olan \u00f6lk\u0259yik. Bu as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn indi proqram haz\u0131rlan\u0131b. H\u0259m azad edilmi\u015f torpaqlarda, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259 biz vaxt itirm\u0259d\u0259n, tezlikl\u0259 tax\u0131l istehsal\u0131n\u0131 art\u0131rmal\u0131y\u0131q v\u0259 art\u0131raca\u011f\u0131q. M\u0259n\u0259 veril\u0259n son m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu il he\u00e7 vaxt istifad\u0259 olunmayan t\u0259qrib\u0259n 100 min hektarda tax\u0131l, y\u0259ni, bu\u011fda, arpa, d\u0259nli bitkil\u0259r \u0259kil\u0259c\u0259k. Bu da bizim \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizi g\u00fcc\u0259ndir\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, bu g\u00fcn m\u0259n g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259rin ki\u00e7ik hiss\u0259sini i\u015f\u0131qland\u0131rd\u0131m. Amma bu da kifay\u0259tdir h\u0259r k\u0259s g\u00f6rs\u00fcn ki, n\u0259h\u0259ng i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcr\u00fck v\u0259 qar\u015f\u0131da duran b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259ri icra ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p><strong>16:54<\/strong><\/p>\n<p>\u0130yulun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>in s\u0259drliyi il\u0259 bu ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>Bununla ba\u011fl\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/xeber\/Prezident_Ilham_Aliyevin_sedrliyi_ile_bu_ilin_alti_ayinin_yekunlarina_hesr_olunan_musavire_kechirilib_YENILANACAK-2216147\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0m\u0259lumat yay\u0131b.<\/p>\n<div><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/uFJA52mnnRM\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDcvMTUvMTkvNTkvMjIvMGU3NzRlOWEtZjJiYi00NTg0LTk5OTEtMjhmZWIwODc3MjhhLzE2NTc4OTg0MDQ2NTQyMjI5NzlfMTAwMHg2NjkuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=f3e3006a5b96935f\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDcvMTUvMTkvNTkvMjIvM2Y1YjQ2YTItNjE1MS00MDZhLTliYTgtNTgzYzVlNjRiNWJlLzE2NTc4OTg0MDQxMzY3MTE2NjUxXzEwMDB4NjY5LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=51e2d4c90cd5bac1\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDcvMTUvMTkvNTkvMjIvNTlhYmUzMDYtN2ZhMC00ZjA3LWFiMzEtZDQ1YTE5MTg4ZTNjLzk2ZTYzNmE1LWQyZDMtM2E4Zi04YmZiLWRhMTc5MTExNTczMF84NTAuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=b2f78c9b9b131d2d\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDcvMTUvMTkvNTkvMjIvMzdmZDU3MDgtNGIyZC00YjAxLTliOTEtNGE4ZTU4YjEwNjEzLzE2NTc4OTg0MDQ1MzQzOTQ1MDE3XzEwMDB4NjY5LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=e832b0300fa40d7c\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDcvMTUvMTkvNTkvMzMvNzkxN2RlNTgtM2JhMS00NDAzLTk3MGUtMmY5ZDFkZDFlMDc0LzE2NTc4OTg0MDQ1OTAzNDM0MjFfMTAwMHg2NjkuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=20ed7327f5745f07\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDcvMTUvMTkvNTkvMjEvNWE5NDUxYTQtYWU3OC00YTQ2LWE2MTMtOTMzYjY0NzdkOTk4LzE2NTc4OTg0MDQzMzMzMzQ3NzczXzEwMDB4NjY5LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=2a5c68e26dd89991\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDcvMTUvMTkvNTkvMjEvODg4OTdmOWMtMjMyMi00MDE0LWI4YjUtOGUxMzM2ODk0ZDk0LzE2NTc4OTg0MDQ1Mjk4MDUxNDY5XzEwMDB4NjY5LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=68e0a92932fa7aeb\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDcvMTUvMTkvNTkvMjIvMzQ0MTcxOTQtYzRjYS00YTJmLWI2MTctMWJhNTY4ZjIwODBjLzE2NTc4OTg0MDQ3NjQxMzIyNjNfMTAwMHg2NjkuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=adfffbdf88620b9e\" alt=\"\" \/><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130yulun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti\u00a0\u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 bu ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 giri\u015f nitqi s\u00f6yl\u0259di. Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0giri\u015f nitqi: &#8211; Bu g\u00fcn ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259yik, g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. \u0130lin alt\u0131 ay\u0131 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259miz u\u011furla inki\u015faf edir, b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fumuz v\u0259zif\u0259l\u0259r icra edilir. Bu il bizim xarici siyas\u0259timiz \u00e7ox f\u0259al olub v\u0259 xarici siyas\u0259t istiqam\u0259tind\u0259 hesab edir\u0259m ki, yeni \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131l\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu daha da art\u0131b. N\u0259tic\u0259l\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":495232,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/16194238413097163521_1000x669.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/16194238413097163521_1000x669.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/16194238413097163521_1000x669.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/16194238413097163521_1000x669-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/16194238413097163521_1000x669-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/16194238413097163521_1000x669.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/16194238413097163521_1000x669.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/16194238413097163521_1000x669.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/16194238413097163521_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/16194238413097163521_1000x669.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130yulun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti\u00a0\u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 bu ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 giri\u015f nitqi s\u00f6yl\u0259di. Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0giri\u015f nitqi: &#8211; Bu g\u00fcn ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n yekunlar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259yik, g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. \u0130lin alt\u0131 ay\u0131 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259miz u\u011furla inki\u015faf edir,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/495231"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=495231"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/495231\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/495232"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=495231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=495231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=495231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}