{"id":496155,"date":"2022-07-18T20:43:41","date_gmt":"2022-07-18T17:43:41","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=496155"},"modified":"2022-07-18T20:43:41","modified_gmt":"2022-07-18T17:43:41","slug":"yenid%c9%99n-qapanma-t%c9%99hluk%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=496155","title":{"rendered":"Yenid\u0259n qapanma t\u0259hl\u00fck\u0259si?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u0259halini peyv\u0259nd olunma\u011fa v\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259kanlarda yenid\u0259n maskadan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u0130ki ild\u0259n \u00e7oxdur ki, d\u00fcnya COVID-19 infeksiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r.\u00a0 COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n bir m\u00fcdd\u0259t s\u0259ngim\u0259si, yoluxmalar\u0131n v\u0259 x\u0259st\u0259likd\u0259n \u00f6l\u00fcm say\u0131n\u0131n azalmas\u0131, eyni zamanda, karantin rejimi qaydalar\u0131ndak\u0131 yum\u015falmalar x\u0259st\u0259liyin tezlikl\u0259 sona \u00e7ataca\u011f\u0131na \u00fcmidl\u0259ri art\u0131rsa da, haz\u0131rda bunun \u0259ksi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Son h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259\u00a0 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin b\u00fct\u00fcn s\u0259yl\u0259rini koronavirus (COVID-19) infeksiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259sin\u0259 baxmayaraq d\u00fcnyada infeksiyaya yoluxma hallar\u0131 artaraq 567 milyonu \u00f6t\u00fcb. Haz\u0131rda AB\u015e, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Hindistan, Braziliya v\u0259 Almaniya ilk alt\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr. Qon\u015fu Rusiya, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u0130randa da koronavirusa yoluxma say\u0131 v\u0259 h\u0259tta, \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 art\u0131r.<\/p>\n<p>Avropan\u0131n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rini SARS-CoV-2 koronavirusunun yeni dal\u011fas\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u00fcb. Avropa D\u0259rman Agentliyinin departament r\u0259hb\u0259ri Marko Kavalerinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, infeksiyan\u0131n yay\u0131lmas\u0131na son d\u0259r\u0259c\u0259 yoluxucu olan &#8220;Omicron&#8221; \u015ftam\u0131n\u0131n &#8211; BA.4 v\u0259 BA.5 alt n\u00f6vl\u0259ri s\u0259b\u0259b olur. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 BA.4 v\u0259 BA.5 variantlar\u0131n\u0131n dominant olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir v\u0259 \u00e7ox g\u00fcman ki, iyulun sonuna kimi b\u00fct\u00fcn dig\u0259r variantlar\u0131 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131racaq. M\u00fct\u0259x\u0259ssisin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda &#8220;Omicron&#8221; \u015ftam\u0131n\u0131n bu yar\u0131mtipl\u0259rinin a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259lik riskinin artmas\u0131na dair he\u00e7 bir s\u00fcbut yoxdur, lakin ya\u015fl\u0131lar aras\u0131nda yoluxma hallar\u0131n\u0131n say\u0131 art\u0131r ki, bu da a\u011f\u0131rla\u015fmaya s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>COVID-19-a yoluxma v\u0259 \u00f6l\u00fcm say\u0131nda art\u0131m dinamikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri yenid\u0259n s\u0259rt karantin t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 \u0259l atma\u011fa s\u00f6vq ed\u0259 bil\u0259r. Art\u0131q bununla ba\u011fl\u0131 ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n anonslar da g\u0259lm\u0259kd\u0259dir. Virusun mutasiyaya u\u011framas\u0131 say\u0259sind\u0259 yeni altvariantlar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131, yenid\u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n art\u0131q b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 karantin rejimi qaydalar\u0131 yenid\u0259n t\u0259tbiq olunur, m\u00fcvafiq qurum \u0259halinin ikinci buster v\u0259 ya d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc doza vaksin vurdurmas\u0131n\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir.<\/p>\n<p>Yeni n\u00f6v koronavirusun \u201cv\u0259t\u0259ni\u201d say\u0131lan \u00c7ind\u0259 cari ilin mart ay\u0131ndan etibar\u0259n yeni qapanma t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 \u0259l at\u0131l\u0131b. Bu \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259rin, h\u0259m\u00e7inin COVID-19 x\u0259st\u0259l\u0259ri il\u0259 yax\u0131n t\u0259masda olanlar\u0131n 7 g\u00fcnl\u00fck\u00a0 karantind\u0259 qalma m\u00fcdd\u0259ti t\u0259tbiq olunur. R\u0259smil\u0259rin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n insanlar yeddi g\u00fcn karantind\u0259 qalmal\u0131, daha sonra \u00fc\u00e7 g\u00fcn evd\u0259 s\u0259hh\u0259tl\u0259rin\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. Cari ild\u0259 bu \u00f6lk\u0259d\u0259 son iki ilin \u0259n s\u0259rt qapanma t\u0259dbirl\u0259ri\u00a0 25 milyon \u0259halisi olan \u015eanxayda t\u0259tbiq edilib. Qeyd ed\u0259k ki, \u00c7ind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nan yoluxmalar\u0131n \u00fcmumi say\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7d\u0259-biri \u015eanxay\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Kipr Respublikas\u0131nda iyulun 8-d\u0259n ictimai yerl\u0259rd\u0259 12 ya\u015f\u0131ndan b\u00f6y\u00fck h\u0259r k\u0259s m\u00fctl\u0259q qaydada maskadan istifad\u0259 etm\u0259lidir. S\u00f6z\u00fcged\u0259n q\u0259rar may\u0131n 31-d\u0259 l\u0259\u011fv olunmu\u015fdu.\u00a0Bununla yana\u015f\u0131, Pakistanda da iyunun 28-d\u0259n daxili aviareysl\u0259rd\u0259 maska taxmaq t\u0259l\u0259bi q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib.\u00a0 Q\u0259t\u0259rd\u0259 d\u0259 COVID-19-a yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n qapal\u0131 yerl\u0259rd\u0259 maska taxmaq\u00a0m\u0259cburi olub. \u0130srailin S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi h\u0259l\u0259lik qapal\u0131 m\u0259kanlarda v\u0259 ictimai n\u0259qliyyatda maska rejimin\u0259 qay\u0131tmaqda israr etmir, lakin sakinl\u0259r\u0259 h\u0259r halda maska taxmaq t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Amma bu \u00f6lk\u0259d\u0259 x\u0259st\u0259xanalarda, poliklinika v\u0259 aptekl\u0259rd\u0259, ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n oldu\u011fu m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 maskadan istifad\u0259 m\u0259cburidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259li h\u0259kim, yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis, professor B\u00fcl\u0259nt \u018frtu\u011frul qeyd edib ki, yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b COVID-19-un \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f yeni variant \u2013 BA5-in yoluxuculuq g\u00fcc\u00fcn\u00fcn daha da y\u00fcks\u0259k olmas\u0131d\u0131r. Bu variant \u0259vv\u0259lkil\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha da yoluxucu v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Professor yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131na yay f\u0259slind\u0259 insanlar\u0131n bir yerd\u0259n dig\u0259rin\u0259 s\u0259yah\u0259t etm\u0259sinin, yerd\u0259yi\u015fm\u0259sinin d\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. H\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr ki, fiziki m\u0259saf\u0259ni qorumaq m\u00fcmk\u00fcn deyils\u0259, h\u0259tta a\u00e7\u0131q havada da tibbi maskalardan istifad\u0259 edilm\u0259lidir. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 istirah\u0259t yerl\u0259rind\u0259, turistik m\u0259kanlarda fiziki m\u0259saf\u0259 saxlamaq m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 qoruyucu maskalardan m\u00fctl\u0259q istifad\u0259 edilm\u0259lidir. H\u0259m\u00e7inin sonuncu vurulan peyv\u0259ndin \u00fcz\u0259rind\u0259n 6 ay ke\u00e7ibs\u0259, yenid\u0259n peyv\u0259nd vurdurmaq m\u0259sl\u0259h\u0259tdir.<\/p>\n<p>Amerikan\u0131n \u201cPfizer\u201d \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q \u015firk\u0259tinin ba\u015f direktoru Albert Burla bildirib ki, d\u00fcnyada koronavirusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n yeni dal\u011fas\u0131 art\u0131q ba\u015flay\u0131b: \u201cH\u0259l\u0259lik insanlar h\u0259kiml\u0259rin \u0259ll\u0259rind\u0259 olan d\u0259rmanlar say\u0259sind\u0259 adi h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u015f\u0259kild\u0259 davam ed\u0259 bilirl\u0259r. Pandemiyan\u0131n yeni dal\u011fas\u0131 ba\u015flay\u0131b. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, h\u0259l\u0259 ham\u0131 peyv\u0259ndin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc dozas\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259yib v\u0259 haz\u0131rda n\u0259zar\u0259t etm\u0259k daha \u00e7\u0259tin olan \u201comicron\u201d \u015ftam\u0131 yay\u0131l\u0131b. Peyv\u0259nd COVID-19-dan x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 v\u0259 ya \u00f6l\u00fcm ehtimal\u0131n\u0131 azald\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Son vaxtlar yoluxma say\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan\u00a0 m\u0259nfi dinamika\u00a0 v\u0259 virusun yeni mutasiyalar\u0131n\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) \u00f6lk\u0259l\u0259ri pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn maska rejimin\u0259 qay\u0131tma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, sosial m\u0259saf\u0259nin g\u00f6zl\u0259nilm\u0259sini, t\u0259maslar\u0131n azald\u0131lmas\u0131n\u0131, respirator-gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunmas\u0131n\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir. T\u0259\u015fkilat COVID-19 peyv\u0259ndinin ikinci buster dozas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 pay\u0131z f\u0259sli \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini verib. \u00a0M\u0259lumatda qeyd olunub ki, COVID-19 vaksinasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 cari v\u0259ziyy\u0259t\u0259, \u00dcST-\u00fcn Avropa regionunda x\u0259st\u0259liyin m\u00f6vcud v\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan epidemiologiyas\u0131na v\u0259 &#8220;Omicron&#8221; \u015ftam\u0131na qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndin effektivliyin\u0259 dair s\u00fcbutlara \u0259saslanaraq, \u0130mmunla\u015fd\u0131rma \u00fczr\u0259 Avropa Texniki M\u0259sl\u0259h\u0259t Qrupu (ETAGE) \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 peyv\u0259ndin ilkin 2 dozas\u0131 v\u0259 1-ci buster dozas\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259yl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edir. Bununla yana\u015f\u0131, \u0259lav\u0259 qorunman\u0131 t\u0259min etm\u0259k, a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259, x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirm\u0259, COVID-19-dan \u00f6l\u00fcm riskini minimuma endirm\u0259k v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 xidm\u0259tl\u0259rinin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r bir s\u0131ra add\u0131mlar atmal\u0131d\u0131r. 5 ya\u015fdan yuxar\u0131 orta v\u0259 a\u011f\u0131r immun\u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 v\u0259 onlar\u0131n yax\u0131n t\u0259maslar\u0131na, ya\u015fl\u0131lar, tibb i\u015f\u00e7il\u0259ri v\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlar da daxil olmaqla, x\u00fcsusi risk qruplar\u0131na ikinci buster dozan\u0131n t\u0259tbiq edilm\u0259si, m\u00fcmk\u00fcn olan hallarda COVID-19 v\u0259 m\u00f6vs\u00fcmi qrip\u0259 qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259rin birg\u0259 t\u0259tbiqinin n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rd\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s Az\u0259rbaycanda v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>Son g\u00fcnl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycanda da koronavirusa yoluxma hallar\u0131n\u0131n artd\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fahidi oluruq. Yoluxanlar\u0131n say\u0131ndak\u0131 art\u0131m, h\u0259tta \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n qeyd\u0259 al\u0131nmas\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259 narahatl\u0131q yarad\u0131r. Buna bir s\u0131ra faktorlar\u0131n s\u0259b\u0259b oldu\u011fu bildirilir. Bel\u0259 ki, istirah\u0259t m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259n dolay\u0131 ist\u0259r \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n turistl\u0259r, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n gedi\u015f-g\u0259li\u015fi, habel\u0259 isti hava il\u0259 \u0259laq\u0259dar maskalardan istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259si yoluxanlar\u0131n\u00a0 say\u0131n\u0131n yenid\u0259n artmas\u0131na yol a\u00e7\u0131r. Epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t s\u0259hiyy\u0259 qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259nilir v\u0259 n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.\u00a0 \u00d6lk\u0259mizd\u0259ki yoluxma dinamikas\u0131 intensivl\u0259\u015f\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 m\u00fcvafiq add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 bax\u0131la bil\u0259r. Virusla m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00f6vcud maddi-texniki baza, d\u0259rman t\u0259chizat\u0131 v\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7arpay\u0131 fondu var.<\/p>\n<p><strong>Meymun\u00e7i\u00e7\u0259yini d\u0259 unutmayaq\u2026<\/strong><\/p>\n<p>COVID-19-la yana\u015f\u0131, d\u00fcnyada yeni bir pandemiyan\u0131n da oldu\u011funu unutmamal\u0131y\u0131q. Meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusu da yay\u0131lmaqda davam edir. Onun COVID-19 kimi pandemiya olmad\u0131\u011f\u0131 deyils\u0259 d\u0259, lakin infeksiya il\u0259 \u0259laq\u0259dar h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7al\u0131n\u0131r. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 son m\u0259lumatlar\u0131 payla\u015f\u0131b. T\u0259\u015fkilatdan bildirilib ki, art\u0131q d\u00fcnya \u00fczr\u0259 virusa yoluxanlar\u0131n say\u0131 10 min\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131b. Qurumun ba\u015f direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus t\u0259\u015fkilat\u0131n Cenevr\u0259d\u0259ki ba\u015f q\u0259rargah\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n m\u0259tbuat konfrans\u0131nda x\u0259st\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 son v\u0259ziyy\u0259ti d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib. O, virusun endemik v\u0259 qeyri-endemik oldu\u011fu 63 \u00f6lk\u0259d\u0259 yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyib. Qebreyesus r\u0259hb\u0259rlik etdiyi t\u0259\u015fkilat\u0131n meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131qlay\u0131b.<\/p>\n<p>Virusun yay\u0131lma yollar\u0131 COVID-19-dan daha geni\u015fdir. Yay\u0131lma s\u00fcr\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131, amma aqressivliyinin y\u00fcks\u0259k oldu\u011fu bildirilir. X\u0259st\u0259lik, \u0259sas\u0259n, Avropada geni\u015f yay\u0131lsa da, art\u0131q qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 &#8211; T\u00fcrkiy\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan, Rusiyada da ilk yoluxma faktlar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bu da x\u0259st\u0259liyin q\u0131sa zamanda Az\u0259rbaycana da g\u0259l\u0259 bil\u0259c\u0259yi ehtimal\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Virusdan qorunma\u011f\u0131n yollar\u0131 d\u0259yi\u015fmir<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259bii ki, yoluxmalar\u0131n say\u0131 daha \u00e7ox artsa, \u00f6lk\u0259d\u0259 b\u0259zi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin t\u0259tbiqin\u0259 ba\u015fla\u00adnacaq. Bunu is\u0259 inan\u0131r\u0131q ki, kims\u0259 arzu etmir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi v\u0259 koronavirusun eyni vaxtda yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259rin daha da t\u0259hdidedici s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131zdan karantin rejiminin qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259l\u0259ri, v\u0259t\u0259nda\u015flara koronavirusun yeni dal\u011fas\u0131ndan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ham\u0131m\u0131z\u0131n bildiyimiz gigiyenik qaydalar\u0131 (tez-tez \u0259ll\u0259ri yumaq v\u0259 ya antiseptik vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259) davam etdirm\u0259l\u0259ri t\u00f6vsiy\u0259 olunur.\u00a0 Ciddi z\u0259rur\u0259t yaranmad\u0131\u011f\u0131 halda insanlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi topla\u015fd\u0131\u011f\u0131 m\u0259kanlardan \u00e7\u0259kinsinl\u0259r. Eyni zamanda, v\u0259t\u0259nda\u015flara qapal\u0131 m\u0259kanlarda, h\u0259m\u00e7inin ictimai n\u0259qliyyatda s\u0131xl\u0131q oldu\u011fu t\u0259qdird\u0259 qoruyucu maskalardan istifad\u0259 etm\u0259l\u0259ri m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. V\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259dar s\u0259hiyy\u0259 qurumlar\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 virusdan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ikinci dozadan v\u0259 yaxud x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxub sa\u011fald\u0131qdan 6 ay sonra qoruyucu immunitetin s\u0259viyy\u0259sinin azalmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq g\u00fccl\u0259ndirici (buster) doza il\u0259 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bu\u00a0 g\u00fcn yenid\u0259n fiziki m\u0259saf\u0259nin saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u015f\u0259xsi gigiyenik qaydalara \u0259m\u0259l olunmas\u0131 bir n\u00f6mr\u0259li v\u0259zif\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Unutmayaq ki, ehtiyat igidin yara\u015f\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u0259halini peyv\u0259nd olunma\u011fa v\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259kanlarda yenid\u0259n maskadan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r \u0130ki ild\u0259n \u00e7oxdur ki, d\u00fcnya COVID-19 infeksiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r.\u00a0 COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n bir m\u00fcdd\u0259t s\u0259ngim\u0259si, yoluxmalar\u0131n v\u0259 x\u0259st\u0259likd\u0259n \u00f6l\u00fcm say\u0131n\u0131n azalmas\u0131, eyni zamanda, karantin rejimi qaydalar\u0131ndak\u0131 yum\u015falmalar x\u0259st\u0259liyin tezlikl\u0259 sona \u00e7ataca\u011f\u0131na \u00fcmidl\u0259ri art\u0131rsa da, haz\u0131rda bunun \u0259ksi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Son h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259\u00a0 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin b\u00fct\u00fcn s\u0259yl\u0259rini koronavirus (COVID-19) infeksiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259sin\u0259 baxmayaraq d\u00fcnyada infeksiyaya yoluxma hallar\u0131 artaraq 567 milyonu \u00f6t\u00fcb. Haz\u0131rda AB\u015e, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Hindistan, Braziliya v\u0259 Almaniya ilk alt\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr. Qon\u015fu Rusiya, T\u00fcrkiy\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":496156,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/b1b0ef5b160343891677517537110075954-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/b1b0ef5b160343891677517537110075954-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/b1b0ef5b160343891677517537110075954-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/b1b0ef5b160343891677517537110075954-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u0259halini peyv\u0259nd olunma\u011fa v\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259kanlarda yenid\u0259n maskadan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r \u0130ki ild\u0259n \u00e7oxdur ki, d\u00fcnya COVID-19 infeksiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r.\u00a0 COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n bir m\u00fcdd\u0259t s\u0259ngim\u0259si, yoluxmalar\u0131n v\u0259 x\u0259st\u0259likd\u0259n \u00f6l\u00fcm say\u0131n\u0131n azalmas\u0131, eyni zamanda, karantin rejimi qaydalar\u0131ndak\u0131 yum\u015falmalar x\u0259st\u0259liyin tezlikl\u0259 sona \u00e7ataca\u011f\u0131na \u00fcmidl\u0259ri art\u0131rsa da, haz\u0131rda bunun \u0259ksi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Son h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259\u00a0 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/496155"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=496155"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/496155\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/496156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=496155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=496155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=496155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}