{"id":497085,"date":"2022-07-22T08:01:02","date_gmt":"2022-07-22T05:01:02","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=497085"},"modified":"2022-07-22T08:01:02","modified_gmt":"2022-07-22T05:01:02","slug":"dunya-indi-d%c9%99-gubr%c9%99-qitligi-astanasinda-az%c9%99rbaycan-n%c9%99-ed%c9%99c%c9%99kastanasinda-az%c9%99rbaycan-n%c9%99-ed%c9%99c%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=497085","title":{"rendered":"D\u00fcnya indi d\u0259 g\u00fcbr\u0259 q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 astanas\u0131nda &#8211; Az\u0259rbaycan n\u0259 ed\u0259c\u0259k?astanas\u0131nda &#8211; Az\u0259rbaycan n\u0259 ed\u0259c\u0259k?"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130ki g\u00fcbr\u0259 n\u00f6v\u00fc \u00fczr\u0259 daxili istehsal t\u0259min olunub, dig\u0259rl\u0259rinin idxal\u0131 diversifikasiya olunmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p><em>Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259nin qlobal \u0259rzaq bazar\u0131na m\u0259nfi t\u0259sirinin bir istiqam\u0259ti g\u00fcbr\u0259 bazar\u0131ndand\u0131r. Bel\u0259 ki, Ukraynada m\u00fcharib\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin azalmas\u0131, \u00fcst\u0259lik, Rusiyadan v\u0259 Belarusdan g\u00fcbr\u0259 ixrac\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm olan m\u0259hsulu h\u0259m \u0259l\u00e7atmaz edib, h\u0259m d\u0259 xeyli bahala\u015fd\u0131r\u0131b. Ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n bahala\u015fmas\u0131n\u0131n bir s\u0259b\u0259bi d\u0259 g\u00fcbr\u0259l\u0259rin qiym\u0259tind\u0259ki art\u0131md\u0131r. Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si fonunda qlobal g\u00fcbr\u0259 bazar\u0131nda yaranm\u0131\u015f t\u0259dar\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 bu m\u0259hsulun qiym\u0259tini rekord h\u0259dd\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, son 1 ild\u0259 \u0259mt\u0259\u0259 birjalar\u0131nda t\u0259kc\u0259 azot g\u00fcbr\u0259sinin 1 tonu 250 dollardan 700 dollara q\u0259d\u0259r bahala\u015f\u0131b. G\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131nda istifad\u0259 olunan ammonyak, azot, nitrat, fosfat, kalium v\u0259 sulfat is\u0259 30 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r bahala\u015f\u0131b.<\/em><\/p>\n<p>Bitkil\u0259rin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn torpaqda 3 n\u00f6v elementin olmas\u0131 vacibdir: azot, kalium v\u0259 fosfor. Bunlardan h\u0259r hans\u0131 birinin olmamas\u0131 bitkinin inki\u015faf\u0131n\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259yir. Azot, fosfor v\u0259 kalium bitkil\u0259rin inki\u015faf\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas qida madd\u0259l\u0259ridir. Azot g\u00fcbr\u0259l\u0259ri t\u0259bii qazdan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 ammonyakdan haz\u0131rlan\u0131r. Fosfat v\u0259 kalium g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin istehsal\u0131 is\u0259 z\u0259ruri filizl\u0259rin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131ndan v\u0259 onlar\u0131n kimy\u0259vi \u00e7evrilm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox t\u0259l\u0259bat azot g\u00fcbr\u0259l\u0259rin\u0259dir. \u00c7\u00fcnki kalium v\u0259 fosfor g\u00fcbr\u0259l\u0259ri 3 il\u0259d\u0259k d\u00f6vrd\u0259 torpaqda qal\u0131r, azot g\u00fcbr\u0259l\u0259ri is\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 par\u00e7alan\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 torpa\u011fa azot g\u00fcbr\u0259l\u0259rini h\u0259r il verm\u0259k laz\u0131m g\u0259lir. Haz\u0131rda d\u00fcnyada istifad\u0259 olunan mineral g\u00fcbr\u0259l\u0259rin 50 faizd\u0259n \u00e7oxunu azot g\u00fcbr\u0259l\u0259ri t\u0259\u015fkil edir. D\u00fcnya G\u00fcbr\u0259 \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0130xracat\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131n\u0131n(IFA) m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2020-2021-ci il m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 qlobal g\u00fcbr\u0259 istehlak\u0131 203,8 milyon ton t\u0259\u015fkil edib. Bunun yar\u0131dan \u00e7oxu\u00a0 &#8211; 113,7 milyon tonu azot g\u00fcbr\u0259l\u0259ri olub. Fosfor g\u00fcbr\u0259l\u0259ri 24 faiz, kalium g\u00fcbr\u0259l\u0259ri is\u0259 20 faiz paya malik olub. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 fermerl\u0259rin g\u00fcbr\u0259 x\u0259rcl\u0259ri m\u0259hsulun maya d\u0259y\u0259rinin 15 faizin\u0259 b\u0259rab\u0259r olur. Tax\u0131l istehsal\u00e7\u0131lar\u0131nda bu g\u00f6st\u0259rici 35-36 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/banker.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/gubr%C9%99-gubre.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycanda g\u00fcbr\u0259nin qiym\u0259ti d\u00f6rd d\u0259f\u0259 bahala\u015fd\u0131\" \/><\/p>\n<p><strong>G\u00fcbr\u0259l\u0259rin \u0259sas istehlak\u00e7\u0131lar\u0131 qar\u011f\u0131dal\u0131, bu\u011fda v\u0259 d\u00fcy\u00fc istehsal\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r. D\u00fcnyada azot g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin \u0259n b\u00f6y\u00fck ixracat\u00e7\u0131lar\u0131 Rusiya v\u0259 \u00c7indir. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259r son ill\u0259rd\u0259 birinci v\u0259 ikinci yerl\u0259ri b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r. 2021-ci ilin son m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, Rusiya liderliliyi \u0259l\u0259 al\u0131b. Bu \u00f6lk\u0259 \u00f6t\u0259n il d\u00fcnya bazar\u0131n\u0131 25 faiz ammonyak, 14 faiz karbamid v\u0259 42 faiz karbamid-ammonyak qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 (UAN) il\u0259 t\u0259min edib v\u0259 bundan 12,5 milyard dollar qazan\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>2021-ci il dekabr\u0131n 1-d\u0259n Rusiya daxili t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcbr\u0259 ixrac\u0131 kvotas\u0131 t\u0259tbiq edib. Onlar 31 may 2022-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r etibarl\u0131 idi, lakin sonra ilin sonuna q\u0259d\u0259r uzad\u0131ld\u0131. Fevral ay\u0131ndan ammonium nitrat\u0131n ixrac\u0131na da qada\u011fa qoyulmu\u015fdu, lakin onun m\u00fcdd\u0259ti may\u0131n 1-d\u0259 ba\u015fa \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p>Azot g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin qiym\u0259ti t\u0259bii qaz\u0131n qiym\u0259tind\u0259n k\u0259skin as\u0131l\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, t\u0259bii qazdan bu g\u00fcbr\u0259l\u0259rin istehsal\u0131nda \u0259sas xammal kimi istifad\u0259 olunur. Qaz azot g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin maya d\u0259y\u0259rinin 70-90 faizini t\u0259\u015fkil edir. D\u00fcnyada yaln\u0131z \u00c7in azot g\u00fcbr\u0259l\u0259rini da\u015f k\u00f6m\u00fcrd\u0259n istehsal edir. \u00d6lk\u0259 istehsal etdiyi g\u00fcbr\u0259nin ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc istehlak edir.<\/p>\n<p>Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 s\u0259b\u0259bi il\u0259 t\u0259bii qaz\u0131n qiym\u0259tinin k\u0259skin bahala\u015fmas\u0131 d\u00fcnyada ondan al\u0131nan azot g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin d\u0259 s\u00fcr\u0259tli bahala\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirib. H\u0259tta bir \u00e7ox Avropa istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259bii qazdan g\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131n\u0131 dayand\u0131rmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib &#8211; y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t\u0259 al\u0131nan qazdan istehsal olunan g\u00fcbr\u0259nin al\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 tapmaq m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olma\u011fa ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>Halbuki d\u00fcnyada m\u00fcnbit torpaqlar\u0131n artan \u0259hali say\u0131n\u0131 yedirtm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn getdikc\u0259 dahada azalmas\u0131 g\u00fcbr\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259ni m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259rt\u0259 \u00e7evirib. M\u0259hz g\u00fcbr\u0259l\u0259rin hesab\u0131na inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r y\u00fcks\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min ed\u0259 bilirl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 AB\u015e Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiyalardan g\u00fcbr\u0259 ixrac\u0131na dair istisnaya gedib. G\u00fcbr\u0259l\u0259rin \u0259sas istehsal\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 istehlak\u00e7\u0131s\u0131 olan Avropa \u0130ttifaq\u0131 is\u0259 Rusiyadan bu m\u0259hsulun al\u0131\u015f\u0131n\u0131 tam dayand\u0131rmayaraq, m\u0259hdudiyy\u0259t t\u0259tbiq etm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nib.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada kalium g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin \u0259sas istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 Kanada, Rusiya v\u0259 Belarusdur. \u00d6t\u0259n il bu m\u0259hsulun 60 faizini d\u00fcnya bazar\u0131na onlar \u00e7\u0131xar\u0131b. Lakin \u00f6t\u0259n ilin dekabr\u0131ndan AB\u015e-\u0131n t\u0259tbiq etdiyi sanksiyalar \u00fcz\u00fcnd\u0259n Belarusun g\u00fcbr\u0259 ixrac\u0131 minimuma enib. Haz\u0131rda Minsk m\u0259hsulunu Rusiya \u00fcz\u0259rind\u0259n Asiya bazarlar\u0131na y\u00f6n\u0259ltm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Belarusun bazardan \u00e7\u0131xmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 kalium g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin 1 tonu 1100 dollara q\u0259d\u0259r bahala\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Qlobal g\u00fcbr\u0259 bazar\u0131nda ged\u0259n prosesl\u0259r Az\u0259rbaycandan da yan \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr. 2018-2020-ci ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 mineral g\u00fcbr\u0259 istehlak\u0131 orta hesabla illik 359 min ton t\u0259\u015fkil edib. 2021-ci ild\u0259 is\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 163 min tona q\u0259d\u0259r azal\u0131b &#8211; pandemiya s\u0259b\u0259bind\u0259n da\u015f\u0131ma z\u0259ncirind\u0259ki q\u0131r\u0131lmalar \u00fcz\u00fcnd\u0259n.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya bazar\u0131nda g\u00fcbr\u0259 qiym\u0259tl\u0259rinin art\u0131m\u0131ndan sonra \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u00fcbr\u0259 idxal\u0131n\u0131n v\u0259 istehlak\u0131n h\u0259cmi azal\u0131b. Bazar\u0131n stabil oldu\u011fu 2018-2020-ci ill\u0259rd\u0259 orta hesabla \u00f6lk\u0259y\u0259 illik 325 min ton mineral g\u00fcbr\u0259 idxal\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilib. 2021-ci ild\u0259 is\u0259 129.9 min ton v\u0259 ya 44.3 milyon AB\u015e dollar\u0131 d\u0259y\u0259rind\u0259 mineral g\u00fcbr\u0259l\u0259r idxal olunub. \u00d6lk\u0259y\u0259 mineral g\u00fcbr\u0259 idxal\u0131n\u0131n 85 faizi Rusiya Federasiyas\u0131ndan h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bel\u0259 ki, azot t\u0259rkibli g\u00fcbr\u0259l\u0259rin 81 faizi, qar\u0131\u015f\u0131q t\u0259rkibli g\u00fcbr\u0259l\u0259rin is\u0259 96 faizi bu \u00f6lk\u0259nin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 fermerl\u0259rin mineral g\u00fcbr\u0259l\u0259r\u0259 olan ehtiyac\u0131 uzun ill\u0259r tam idxal hesab\u0131na \u00f6d\u0259nilib. Lakin 2019-cu ild\u0259\u00a0 Sumqay\u0131t Karbomid Zavodu f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131qdan sonra azot g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin idxal\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 azal\u0131b. 2019-2021-ci ill\u0259r \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 istehsal olunan karbamidin orta hesabla illik 45 min tonu daxili bazarda istehlak edilib.\u00a0 Zavod ild\u0259 650-660 min ton karbamid istehsal etm\u0259k qabiliyy\u0259tind\u0259dir. \u0130stehsal h\u0259cminin t\u0259qrib\u0259n 70 faizi ixrac \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. \u00d6t\u0259n ild\u0259n azot g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin ixrac\u0131nda b\u00f6y\u00fck art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bel\u0259 ki, r\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n bu ilin 6 ay\u0131nda Az\u0259rbaycan 98 milyon 783,39 min dollarl\u0131q 153 min 26,51 ton azot g\u00fcbr\u0259si ixrac edib. \u00d6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ixrac 7 milyon 649,94 min dollar d\u0259y\u0259rl\u0259 35 min 185,40 ton olmu\u015fdu. Bu is\u0259 ixrac\u0131n d\u0259y\u0259r ifad\u0259sind\u0259 13 d\u0259f\u0259, h\u0259cm ifad\u0259sind\u0259 is\u0259 4,5 d\u0259f\u0259 artmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya bazar\u0131ndak\u0131 bahala\u015fma Az\u0259rbaycanda da \u0259ksini tap\u0131r. Bel\u0259 ki, \u00f6t\u0259n m\u00f6vs\u00fcm kis\u0259si 20-30 manata t\u0259klif olunan g\u00fcbr\u0259l\u0259r indi 80-100 manata sat\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131na d\u00f6vl\u0259tin verdiyi subsidiya g\u00fcbr\u0259l\u0259rin al\u0131nmas\u0131n\u0131 da \u0259hat\u0259 edir. Bel\u0259 ki, fermerl\u0259r ald\u0131qlar\u0131 subsidiya il\u0259 g\u00fcbr\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilirl\u0259r. Lakin bu h\u0259cm m\u0259hsul yeti\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn olan ehtiyac\u0131 tam \u00f6rtm\u00fcr. \u00dcst\u0259lik, qiym\u0259tl\u0259r bahala\u015fd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 fermer ald\u0131\u011f\u0131 subsidiya il\u0259 ke\u00e7\u0259n ilkind\u0259n daha az g\u00fcbr\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilir.<\/p>\n<p><em>Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biridir. Bu, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. V\u0259 haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizin aqrar istehsal\u0131nda \u0259n b\u00f6y\u00fck problem m\u0259hz g\u00fcbr\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 sah\u0259sind\u0259dir. Keyfiyy\u0259tli v\u0259 daha \u00e7ox m\u0259hsul istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcbr\u0259 \u0259n vacib elementl\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 g\u00fcbr\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 rentabelliyin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Az\u0259rbaycanda yaln\u0131z son ill\u0259rd\u0259 g\u00fcbr\u0259l\u0259rin aqrar istehsalda rolunun d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur: istehsal\u00e7\u0131lar g\u00fcbr\u0259l\u0259rd\u0259n daha intensiv istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Bel\u0259 bir zamanda g\u00fcbr\u0259l\u0259rin k\u0259skin bahala\u015fmas\u0131 fermerl\u0259rin ondan istifad\u0259ni azaltmalar\u0131na, bu is\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n daha da a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/em><\/p>\n<p>\u018fn \u00e7ox istehlak olunan azot g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin yerli istehsal\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 m\u00fcsb\u0259t m\u0259qamd\u0131r. Bu, \u00f6lk\u0259nin xarici idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 minimuma endirm\u0259y\u0259 imkan verib. Yax\u0131n vaxtlarda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 fosfat g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin istehsal\u0131n\u0131n da art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.\u00a0 \u201cAz\u0259rsulfat\u201d MMC-nin r\u0259hb\u0259ri Emil Quliyevin verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259y\u0259 sulfat tur\u015fusunun idxal\u0131 dayand\u0131r\u0131lacaq, yerli istehsala yer veril\u0259c\u0259k v\u0259 istehsal olunan yerli m\u0259hsullar ixrac olunacaq: \u201cHaz\u0131rda G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n \u201dRustavi Azot&#8221; m\u00fc\u0259ssis\u0259si il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalan\u0131b. \u0130stehsal olunan yerli m\u0259hsulun 10 min tonu ixrac \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131l\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u201cAz\u0259rsulfat\u201d MMC-d\u0259 mineral g\u00fcbr\u0259l\u0259rin (superfosfat, amonium-sulfat) istehsal\u0131nda, kimya s\u0259nayesi v\u0259 metallurgiyada, neft s\u0259nayesind\u0259 t\u0259mizl\u0259yici madd\u0259 kimi istifad\u0259 edil\u0259n sulfat tur\u015fusu m\u0259hsulunun istehsal\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Zavodun m\u0259hsullar\u0131 ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 daxili t\u0259l\u0259bat\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259k, n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 ixrac edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Kalium v\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q g\u00fcbr\u0259l\u0259rin yerli istehsal\u0131n\u0131n n\u0259 vaxt t\u0259min olunaca\u011f\u0131 bilinmir. Lakin Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 AB\u015e-\u0131n Belarusa qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131 bu \u00f6lk\u0259nin istehsal\u0131 olan kalium g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin h\u0259min bazarlara yolunu ba\u011flay\u0131b. \u00d6z m\u0259hsulunu realla\u015fd\u0131rma\u011fa bazar tapmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259k\u0259n Belarus Az\u0259rbaycan fermerl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli bazar hesab oluna bil\u0259r. Az\u0259rbaycan \u00e7ox q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 kalium g\u00fcbr\u0259l\u0259rinin idxal\u0131n\u0131 diversifikasiya ed\u0259r\u0259k, Rusiyadan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmaq imkan\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ki g\u00fcbr\u0259 n\u00f6v\u00fc \u00fczr\u0259 daxili istehsal t\u0259min olunub, dig\u0259rl\u0259rinin idxal\u0131 diversifikasiya olunmal\u0131d\u0131r Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259nin qlobal \u0259rzaq bazar\u0131na m\u0259nfi t\u0259sirinin bir istiqam\u0259ti g\u00fcbr\u0259 bazar\u0131ndand\u0131r. Bel\u0259 ki, Ukraynada m\u00fcharib\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin azalmas\u0131, \u00fcst\u0259lik, Rusiyadan v\u0259 Belarusdan g\u00fcbr\u0259 ixrac\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm olan m\u0259hsulu h\u0259m \u0259l\u00e7atmaz edib, h\u0259m d\u0259 xeyli bahala\u015fd\u0131r\u0131b. Ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n bahala\u015fmas\u0131n\u0131n bir s\u0259b\u0259bi d\u0259 g\u00fcbr\u0259l\u0259rin qiym\u0259tind\u0259ki art\u0131md\u0131r. Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si fonunda qlobal g\u00fcbr\u0259 bazar\u0131nda yaranm\u0131\u015f t\u0259dar\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 bu m\u0259hsulun qiym\u0259tini rekord h\u0259dd\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, son 1 ild\u0259 \u0259mt\u0259\u0259 birjalar\u0131nda t\u0259kc\u0259 azot g\u00fcbr\u0259sinin 1 tonu 250&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":497086,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/2fb5507005310f665e3c2ffca95e65d5.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/2fb5507005310f665e3c2ffca95e65d5.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/2fb5507005310f665e3c2ffca95e65d5.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/2fb5507005310f665e3c2ffca95e65d5-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/2fb5507005310f665e3c2ffca95e65d5-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/2fb5507005310f665e3c2ffca95e65d5.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/2fb5507005310f665e3c2ffca95e65d5.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/2fb5507005310f665e3c2ffca95e65d5.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/2fb5507005310f665e3c2ffca95e65d5-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/2fb5507005310f665e3c2ffca95e65d5.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130ki g\u00fcbr\u0259 n\u00f6v\u00fc \u00fczr\u0259 daxili istehsal t\u0259min olunub, dig\u0259rl\u0259rinin idxal\u0131 diversifikasiya olunmal\u0131d\u0131r Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259nin qlobal \u0259rzaq bazar\u0131na m\u0259nfi t\u0259sirinin bir istiqam\u0259ti g\u00fcbr\u0259 bazar\u0131ndand\u0131r. Bel\u0259 ki, Ukraynada m\u00fcharib\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin azalmas\u0131, \u00fcst\u0259lik, Rusiyadan v\u0259 Belarusdan g\u00fcbr\u0259 ixrac\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm olan m\u0259hsulu h\u0259m \u0259l\u00e7atmaz edib, h\u0259m d\u0259 xeyli bahala\u015fd\u0131r\u0131b. Ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/497085"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=497085"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/497085\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/497086"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=497085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=497085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=497085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}