{"id":500558,"date":"2022-07-31T20:37:14","date_gmt":"2022-07-31T17:37:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=500558"},"modified":"2022-07-31T20:37:14","modified_gmt":"2022-07-31T17:37:14","slug":"nuv%c9%99-silahi-q%c9%99d%c9%99r-t%c9%99hluk%c9%99li-m%c9%99hsullar-olumcul-qidalardan-nec%c9%99-xilas-olaq-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=500558","title":{"rendered":"N\u00fcv\u0259 silah\u0131 q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259hsullar: \u00d6l\u00fcmc\u00fcl qidalardan nec\u0259 xilas olaq? &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>\u201cGMO n\u0259dir?\u201d sual\u0131n\u0131n cavab\u0131 maraqla ara\u015fd\u0131r\u0131lan v\u0259 sor\u011fulanan m\u00f6vzular aras\u0131nda qalmaqda davam edir. Geni d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f orqanizm m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n GMO bir \u00e7ox qidada olur.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s GMO n\u0259dir? GMO m\u0259hsullar\u0131 hans\u0131lard\u0131r?\u00a0<\/strong><\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>GMO laboratoriya \u015f\u0259raitind\u0259 canl\u0131n\u0131n genetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k \u0259ld\u0259 edilir. Bu \u015f\u0259kild\u0259 qidalar h\u0259\u015f\u0259rat kimi m\u00fcxt\u0259lif canl\u0131lara qar\u015f\u0131 davaml\u0131 olur v\u0259 bu qidalar\u0131n dad\u0131, qoxusu, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259ngi f\u0259rqlidir. Bu m\u0259hsullar \u00f6lk\u0259miz\u0259 d\u0259 \u00e7oxdand\u0131r ayaq a\u00e7\u0131b v\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, pi\u015ftaxtalarda onlara rast g\u0259lirik.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0Oxu.Az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n Sa\u011flam C\u0259miyy\u0259t H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri, sosioloq\u00a0<strong>El\u00e7in Bayraml\u0131<\/strong>\u00a0bildirib ki, GMO d\u00fcnyam\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7 b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259ni yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cBunlardan biri insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na genetik \u015f\u0259kild\u0259 toxuma s\u0259viyy\u0259sind\u0259 sars\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259rb\u0259dir v\u0259 elmi t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcbuta yetirilib. \u0130kinci t\u0259r\u0259f, t\u0259bi\u0259t\u0259 vurdu\u011fu ziyand\u0131r ki, bu bitkil\u0259rin \u0259kildiyi torpaqlar tamamil\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 faydal\u0131, m\u00fcnbit elementl\u0259r m\u0259hv olur, h\u0259min \u0259razil\u0259r genetik zibilliy\u0259 \u00e7evrilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc t\u0259r\u0259f d\u0259 d\u00f6vl\u0259tin GMO toxum istehsal\u00e7\u0131lar\u0131ndan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si, bir s\u00f6zl\u0259 d\u00f6vl\u0259tin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Onlar biz\u0259 ist\u0259dikl\u0259ri zaman toxum satmaya, qiym\u0259ti qald\u0131raraq \u00f6lk\u0259ni pis v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sala bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDcvMjkvMTcvMTEvNDYvNTNkYjJhOWItYjc5My00MDlhLTlkODEtNTc5MWQ1YjFjZDhiL2VsaW5fYmF5cmFtbC1fMTAwLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=c582b1254bbde54a\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>\u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r GMO m\u0259hsullar Az\u0259rbaycanda qada\u011fan idi. Lakin bir ne\u00e7\u0259 ay \u00f6nc\u0259 \u201cQida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi haqq\u0131nda\u201d yeni qanun q\u0259bul edildi. Bu kimi qanunlar \u00dcmumd\u00fcnya Ticar\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n, h\u0259m\u00e7inin qlobal korporasiyalar\u0131n layih\u0259l\u0259ridir. H\u0259min qanunla GMO m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 yeml\u0259rinin istifad\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verildi. Biz m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar petisiyalar ets\u0259k, m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rsaq da, ictimai d\u0259st\u0259k az oldu. Petisiyaya d\u0259st\u0259k ver\u0259n deputatlar da var idi, lakin n\u0259tic\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259di.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rin ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na g\u00f6r\u0259, GMO m\u0259hsullar\u0131n f\u0259sadlar\u0131 daha \u00e7ox ikinci n\u0259sild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 ver\u0259c\u0259k. Y\u0259ni bu m\u0259hsullar\u0131n u\u015faqlar\u0131m\u0131za olan t\u0259sirl\u0259rini g\u00f6r\u0259c\u0259yik. Sonsuzluq, genetik kodlar\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259si, psixologiyadak\u0131 f\u0259sadlar kimi bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq. M\u0259s\u0259l\u0259n, si\u00e7ovul geni vurulan pomidoru yey\u0259n insan bilavasit\u0259 h\u0259min geni q\u0259bul etmi\u015f olacaq\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert \u0259lav\u0259 edib ki, yerli toxum fondlar\u0131n\u0131 qoruyub saxlaya bilm\u0259diyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rd\u0259 t\u0259bii m\u0259hsullara rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil:<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycanda GMO m\u0259hsullar\u0131 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r qada\u011fan olunsa da, geni\u015f miqyasda t\u0259tbiq edilib. H\u0259m idxal olunub, h\u0259m \u0259kilib, h\u0259m d\u0259 sat\u0131l\u0131b. He\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259t qurumu da bu qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259rini z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 olsa yerin\u0259 yetirm\u0259yib. Bundan sonra is\u0259 h\u0259min qlobal t\u0259\u015fkilatlar\u0131n rahat \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6lk\u0259ni z\u0259h\u0259rl\u0259yib m\u0259hv etm\u0259k imkanlar\u0131 rahatla\u015f\u0131r. GMO m\u0259hsullar\u0131ndan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu kimi qidalardan istifad\u0259ni \u015f\u0259xsi olaraq dayand\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Lakin m\u0259n c\u0259miyy\u0259timizd\u0259n bunu g\u00f6zl\u0259mir\u0259m. \u00c7\u00fcnki biz ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259hsulun qiym\u0259tin\u0259 v\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 \u00f6n\u0259m veririk. Onun n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li oldu\u011funu is\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u00fck\u201d.<\/p>\n<p>E.Bayraml\u0131 vur\u011fulay\u0131b ki, c\u0259miyy\u0259t olaraq bu t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n qorunmaq imkan\u0131m\u0131z yoxdur:<\/p>\n<p>\u201cGMO m\u0259hsullar \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259ldikc\u0259 yerli istehsal s\u0131radan \u00e7\u0131x\u0131r. \u00c7\u00fcnki yerli m\u0259hsulun maya d\u0259y\u0259ri bir q\u0259d\u0259r bahad\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, GMO m\u0259hsullar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259 ayaq a\u00e7mas\u0131 il\u0259 iqtisadiyyat\u0131m\u0131z, xalq\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 m\u0259hv olur, \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimiz as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr. N\u00fcv\u0259 m\u00fcharib\u0259si istisna olmaqla d\u00fcnyada bundan d\u0259h\u015f\u0259tli problem yoxdur. Bu, birba\u015fa bioloji terrordur v\u0259 biz bundan tam olaraq m\u00fcdafi\u0259sizik\u201d.<\/p>\n<p>Apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, GMO x\u00fcsusil\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n qan\u0131nda v\u0259 h\u0259m\u00e7inin d\u00f6ld\u0259 a\u015fkar edilib. Bu qidalar insan orqanizmind\u0259 tamamil\u0259 par\u00e7alana bilm\u0259z. Allergik x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan insanlarda h\u0259tta \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. \u0130nsanda hormonal sistemi pozur. Onun b\u0259zi heyvanlara m\u0259nfi t\u0259siri ekosistem\u0259 d\u0259 z\u0259r\u0259r verir. Antibiotik istifad\u0259si zaman\u0131 onun t\u0259sirini azald\u0131r. K\u00fcl\u0259kl\u0259 t\u0259bii n\u00f6vl\u0259rl\u0259 qar\u0131\u015faraq biom\u00fcxt\u0259lifliy\u0259 ziyan vurur. Bitkinin t\u0259rkibind\u0259ki z\u0259h\u0259r k\u00f6kl\u0259ri il\u0259 torpa\u011fa ke\u00e7ir v\u0259 bu da ekoloji probleml\u0259r yarad\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalardan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimi, GMO-nun istifad\u0259si h\u0259m t\u0259bi\u0259t\u0259, h\u0259m d\u0259 canl\u0131lara ciddi ziyan vurur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cGMO n\u0259dir?\u201d sual\u0131n\u0131n cavab\u0131 maraqla ara\u015fd\u0131r\u0131lan v\u0259 sor\u011fulanan m\u00f6vzular aras\u0131nda qalmaqda davam edir. Geni d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f orqanizm m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n GMO bir \u00e7ox qidada olur. B\u0259s GMO n\u0259dir? GMO m\u0259hsullar\u0131 hans\u0131lard\u0131r?\u00a0 GMO laboratoriya \u015f\u0259raitind\u0259 canl\u0131n\u0131n genetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k \u0259ld\u0259 edilir. Bu \u015f\u0259kild\u0259 qidalar h\u0259\u015f\u0259rat kimi m\u00fcxt\u0259lif canl\u0131lara qar\u015f\u0131 davaml\u0131 olur v\u0259 bu qidalar\u0131n dad\u0131, qoxusu, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259ngi f\u0259rqlidir. Bu m\u0259hsullar \u00f6lk\u0259miz\u0259 d\u0259 \u00e7oxdand\u0131r ayaq a\u00e7\u0131b v\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, pi\u015ftaxtalarda onlara rast g\u0259lirik. M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0Oxu.Az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n Sa\u011flam C\u0259miyy\u0259t H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri, sosioloq\u00a0El\u00e7in Bayraml\u0131\u00a0bildirib ki, GMO d\u00fcnyam\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7 b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259ni&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":500559,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/What-are-GMOs-scaled-1.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/What-are-GMOs-scaled-1.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/What-are-GMOs-scaled-1.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/What-are-GMOs-scaled-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/What-are-GMOs-scaled-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/What-are-GMOs-scaled-1.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/What-are-GMOs-scaled-1.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/What-are-GMOs-scaled-1.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/What-are-GMOs-scaled-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/What-are-GMOs-scaled-1.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cGMO n\u0259dir?\u201d sual\u0131n\u0131n cavab\u0131 maraqla ara\u015fd\u0131r\u0131lan v\u0259 sor\u011fulanan m\u00f6vzular aras\u0131nda qalmaqda davam edir. Geni d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f orqanizm m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n GMO bir \u00e7ox qidada olur. B\u0259s GMO n\u0259dir? GMO m\u0259hsullar\u0131 hans\u0131lard\u0131r?\u00a0 GMO laboratoriya \u015f\u0259raitind\u0259 canl\u0131n\u0131n genetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k \u0259ld\u0259 edilir. Bu \u015f\u0259kild\u0259 qidalar h\u0259\u015f\u0259rat kimi m\u00fcxt\u0259lif canl\u0131lara qar\u015f\u0131 davaml\u0131 olur v\u0259 bu qidalar\u0131n dad\u0131, qoxusu, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/500558"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=500558"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/500558\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/500559"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=500558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=500558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=500558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}