{"id":500606,"date":"2022-08-01T07:55:43","date_gmt":"2022-08-01T04:55:43","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=500606"},"modified":"2022-08-01T07:55:43","modified_gmt":"2022-08-01T04:55:43","slug":"ana-dili-milli-dovl%c9%99tciliyimizin-r%c9%99mzl%c9%99rind%c9%99n-biridir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=500606","title":{"rendered":"Ana dili milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin r\u0259mzl\u0259rind\u0259n biridir"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Ana dilimizin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi siyasi kurs bu g\u00fcn d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 u\u011furla davam etdirilir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 yeni, lat\u0131n qrafikas\u0131 \u0259sas\u0131nda t\u0259rtib olunmu\u015f \u0259lifban\u0131n t\u0259tbiqi respublikam\u0131z\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda ba\u015f vermi\u015f m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 yaranm\u0131\u015f tarixi \u015f\u0259rait xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fcnya xalqlar\u0131n\u0131n \u00fcmumi yaz\u0131 sistemin\u0259 inteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni perspektivl\u0259r a\u00e7d\u0131 v\u0259 bu imkanlar\u0131n tam realla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u0259lifbaya ke\u00e7id z\u0259ruri \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biri idi. M\u0259hz bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan \u018flifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Dili G\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 9 avqust 2001-ci il tarixli 552 n\u00f6mr\u0259li F\u0259rman\u0131 tarixi hadis\u0259dir.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, 1969-cu ilin yay\u0131nda Az\u0259rbaycanda birinci d\u0259f\u0259 siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n \u00fcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyev respublikada sovet hakimiyy\u0259ti qurulandan sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan dilin\u0259 d\u00f6vl\u0259t dili statusu verilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. 1978-ci ild\u0259, Az\u0259rbaycan SSR-in yeni q\u0259bul edil\u0259n Konstitusiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi t\u0259sbit edilm\u0259si Ulu \u00d6nd\u0259rin bu istiqam\u0259td\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli f\u0259aliyy\u0259tinin n\u00f6vb\u0259ti parlaq ifad\u0259si oldu. \u00dcmummilli Liderimiz \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n birind\u0259 h\u0259min hadis\u0259l\u0259ri \u015f\u0259rh ed\u0259r\u0259k bel\u0259 demi\u015fdi: \u201cH\u0259r bir mill\u0259tin dili onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u0259zizdir. Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan dili, ana dilimiz h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u0259zizdir. \u00c7\u00fcnki \u00e7ox ill\u0259r ana dilimiz, Az\u0259rbaycan dili h\u0259yat\u0131m\u0131zda geni\u015f yer ala bilm\u0259mi\u015fdir. Amma buna baxmayaraq h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 dilin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131nda az da olsa, \u00e7ox da olsa, xidm\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir\u201d.<\/p>\n<p>Etiraf olunmal\u0131d\u0131r ki, m\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f \u201cYeni Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 layih\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d, \u201cLat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 haqq\u0131nda\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunlar\u0131 da m\u0259hz \u0259sas\u0131 \u00f6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259n qoyulan dil haqq\u0131nda siyas\u0259tin m\u0259ntiqi davam\u0131 kimi ortaya \u00e7\u0131xan d\u00f6vl\u0259t s\u0259n\u0259dl\u0259ri idi. Lakin b\u00fct\u00fcn bu h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 kompleks yana\u015fman\u0131 t\u0259min etmirdi. 1993-c\u00fc ilin iyun ay\u0131nda, \u00f6lk\u0259 xaos i\u00e7\u0259risind\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin astanas\u0131nda oldu\u011fu zaman respublikada ikinci d\u0259f\u0259 siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev bu sah\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259tin siyasi x\u0259ttini m\u00fc\u0259yy\u0259n etdi.\u00a0 Daha sonra \u00d6lk\u0259 Konstitusiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan dili milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin r\u0259mzl\u0259rind\u0259n biri kimi t\u0259sbit edildi. H\u0259min vaxt ana dilimizin nec\u0259 adland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si \u00f6lk\u0259 ictimaiyy\u0259tinin \u0259sas m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzular\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. Ulu \u00d6nd\u0259r d\u0259rin m\u0259ntiqi, fenomenial yadda\u015f\u0131 v\u0259 fundamental bilikl\u0259ri il\u0259 b\u00fct\u00fcn xalqa m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k bel\u0259 demi\u015fdir: \u201cBiz t\u00fcrkdilli xalqlar\u0131n ail\u0259sin\u0259 m\u0259nsub olan bir xalq\u0131q. Ancaq bunun \u00e7ox \u015fax\u0259l\u0259ri var. Bunun bir \u015fax\u0259si d\u0259 Az\u0259rbaycan dilidir. Biz bunu t\u0259sdiq etmi\u015fik v\u0259 bu, art\u0131q b\u00fct\u00fcn ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunubdur. M\u0259n f\u0259xr edir\u0259m ki, t\u00fcrk dill\u0259rin\u0259 m\u0259nsub olan Az\u0259rbaycan dili bu q\u0259d\u0259r b\u0259dii ifad\u0259l\u0259rl\u0259 doludur v\u0259 biz h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 aid olan fikirl\u0259rimizi \u00f6z ana dilimizd\u0259 ifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik\u201d.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1991-ci il dekabr ay\u0131n\u0131n 25-d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \u201cLat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 haqq\u0131nda\u201d, 1992-ci il dekabr\u0131n 22-d\u0259\u00a0 imzalanm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunlar\u0131n\u0131n praktikaya y\u00f6n\u0259ldilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259ri imzalamas\u0131 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n add\u0131mlar oldu. H\u0259m\u00e7inin 2001-ci il iyun ay\u0131n\u0131n 18-d\u0259 imzalanm\u0131\u015f \u201cD\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman\u00a0 bu istiqam\u0259td\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259rh\u0259l\u0259si hesab edilm\u0259lidir. Prezident Heyd\u0259r \u018fliyevin 2001-ci il avqust ay\u0131n\u0131n 9-da imzalad\u0131\u011f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti F\u0259rman \u201cAz\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d oldu. M\u0259hz bu F\u0259rmanda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 \u201cH\u0259r il avqust ay\u0131n\u0131n 1-i g\u00fcn\u00fcn\u00fcn Az\u0259rbaycan \u018flifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Dili G\u00fcn\u00fc olaraq qeyd edil\u0259c\u0259yi\u201d bildirildi.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 b\u00fct\u00fcn dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, ana dilimizin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi siyasi kurs \u00d6lk\u0259 Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir. Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n 2004-c\u00fc il yanvar\u0131n 12-d\u0259 imzalanm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 k\u00fctl\u0259vi n\u0259\u015frl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam il\u0259 h\u0259r il lat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 il\u0259 \u00e7ap olunacaq \u0259s\u0259rl\u0259rin siyah\u0131s\u0131 haz\u0131rlan\u0131r. H\u0259min il yanvar\u0131n 14-d\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Milli Ensiklopediyas\u0131n\u0131n n\u0259\u015fri haqq\u0131nda\u201d, el\u0259c\u0259 d\u0259 2007-ci il dekabr\u0131n 30-da \u201cD\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259\u015fri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan \u0259s\u0259rl\u0259rinin siyah\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d s\u0259r\u0259ncamlarla ana dilinin h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcf\u0259ss\u0259l t\u0259tbiqi ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fib. H\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n 2013-c\u00fc il 9 aprel tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq olunmu\u015f \u201cAz\u0259rbaycan dilinin qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 dil\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d ana dilimizin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 z\u0259nginliyinin qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bir hadis\u0259dir. B\u00fct\u00fcn bu s\u0259n\u0259dl\u0259r do\u011fma dilimiz\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir v\u0259 eyni zamanda da bu istiqam\u0259td\u0259 ard\u0131c\u0131l d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin apar\u0131lmas\u0131n\u0131n z\u0259ruriliyini bir daha vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2022\/07\/29\/\/-398475c8165910938350562634311079556.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Cavan\u015fir Yusubov,<\/strong><br \/>\n<em>YAP Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259r t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dri<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ana dilimizin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi siyasi kurs bu g\u00fcn d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 u\u011furla davam etdirilir Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 yeni, lat\u0131n qrafikas\u0131 \u0259sas\u0131nda t\u0259rtib olunmu\u015f \u0259lifban\u0131n t\u0259tbiqi respublikam\u0131z\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda ba\u015f vermi\u015f m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 yaranm\u0131\u015f tarixi \u015f\u0259rait xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fcnya xalqlar\u0131n\u0131n \u00fcmumi yaz\u0131 sistemin\u0259 inteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni perspektivl\u0259r a\u00e7d\u0131 v\u0259 bu imkanlar\u0131n tam realla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u0259lifbaya ke\u00e7id z\u0259ruri \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biri idi. M\u0259hz bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan \u018flifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Dili G\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":500604,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/edb446b6157622198956148823010774898.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/edb446b6157622198956148823010774898.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/edb446b6157622198956148823010774898.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/edb446b6157622198956148823010774898-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/edb446b6157622198956148823010774898-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/edb446b6157622198956148823010774898-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/edb446b6157622198956148823010774898.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/edb446b6157622198956148823010774898.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/edb446b6157622198956148823010774898-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/edb446b6157622198956148823010774898.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Ana dilimizin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi siyasi kurs bu g\u00fcn d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 u\u011furla davam etdirilir Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 yeni, lat\u0131n qrafikas\u0131 \u0259sas\u0131nda t\u0259rtib olunmu\u015f \u0259lifban\u0131n t\u0259tbiqi respublikam\u0131z\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda ba\u015f vermi\u015f m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 yaranm\u0131\u015f tarixi \u015f\u0259rait xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fcnya xalqlar\u0131n\u0131n \u00fcmumi yaz\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/500606"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=500606"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/500606\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/500604"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=500606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=500606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=500606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}