{"id":501058,"date":"2022-08-02T08:01:18","date_gmt":"2022-08-02T05:01:18","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=501058"},"modified":"2022-08-02T08:01:18","modified_gmt":"2022-08-02T05:01:18","slug":"covid-19-h%c9%99r-k%c9%99s-m%c9%99suliyy%c9%99tli-davranmalidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=501058","title":{"rendered":"COVID-19: H\u0259r k\u0259s m\u0259suliyy\u0259tli davranmal\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Koronavirusa ( COVID-19) yoluxmalar\u0131n say\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131 he\u00e7 d\u0259 yax\u015f\u0131 \u0259lam\u0259t deyil. \u0130nsanla\u00adr\u0131n \u201cpandemiya bitdi\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si onlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi topla\u015fmalar\u0131na, \u015f\u0259nlikl\u0259r\u0259, \u0259yl\u0259nc\u0259 m\u0259kanlar\u0131na \u00fcz tutmalar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n ehtiyat qorunma t\u0259dbirl\u0259ri unuduldu v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259 infeksiyaya yoluxmalar artd\u0131.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda insanlar\u0131, x\u00fcsusil\u0259, valideynl\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n bir m\u0259s\u0259l\u0259 var ki, o da yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni t\u0259dris ilinin nec\u0259 olaca\u011f\u0131d\u0131r. Onu da qeyd ed\u0259k ki, yoluxma say\u0131na baxmayaraq, 2021 \u2013 2022-ci t\u0259dris ilind\u0259 d\u0259rsl\u0259r dayand\u0131r\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131. T\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev Az\u0259rbaycanda koronavirusa yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n yeni t\u0259dris ilin\u0259 t\u0259sirin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259rk\u0259n deyib: \u201c\u018fg\u0259r koronavirusa yoluxma artarsa, ox\u015far model yeni t\u0259dris ilind\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259r. T\u0259bii ki, operativ q\u0259rargah\u0131n v\u0259 aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n q\u0259rarlar\u0131na uy\u011fun add\u0131m at\u0131l\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc art\u0131m say\u00adlar\u0131 \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259rl\u0259 nisb\u0259td\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, pay\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n m\u0259kt\u0259bl\u0259rin ba\u011flanmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmas\u0131 ehtimal\u0131 azd\u0131r. Ola bilsin, b\u0259zi sinifl\u0259r distant t\u0259dris\u0259 ke\u00e7sin. Bu da h\u0259min vaxt\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 yoluxma say\u0131 daha \u00e7ox art\u0131b. Son sutka \u0259rzind\u0259 Rusiyan\u0131n 85 regi\u00adonunda 9 mind\u0259n \u00e7ox insan infeksiyaya yoluxub. Rusiyal\u0131 tibb elml\u0259ri doktoru, professor Anton Yer\u015fov koronavirusun pay\u0131za do\u011fru yay\u0131lmas\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fark\u0259n deyib ki, n\u00f6vb\u0259ti koronavirus dal\u011fas\u0131 yoluxmalar\u0131n say\u0131 bax\u0131m\u0131ndan daha b\u00f6y\u00fck olacaq, \u00e7\u00fcnki bu, pay\u0131zda m\u00f6vs\u00fcmi SARS il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>A. Yer\u015fov onu da qeyd edib ki, BA.2.75 subvariant\u0131 ilk d\u0259f\u0259 2022-ci ilin yay\u0131nda Hindistan\u00adda k\u0259\u015ff edilib v\u0259 orada kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131l\u0131b. Bu variant iyunun 12-d\u0259 infeksiyalar\u0131n 2 faizini t\u0259\u015fkil edirdis\u0259, bir ay sonra bu r\u0259q\u0259m art\u0131q 23 faiz\u0259 \u00e7at\u0131b. \u0130yul ay\u0131nda d\u00fcnyada yay\u0131lma\u011fa ba\u015flayan \u201cKentavr\u201d bu g\u00fcn ondan \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Virusoloqlar onun adi \u201cOmicron\u201ddan daha da yoluxucu ola bil\u0259c\u0259yini ehtimal edirl\u0259r, lakin onun x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri h\u0259l\u0259 tam m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259yib. M\u0259lum olub ki, bu yar\u0131mn\u00f6v yaln\u0131z yoluxuculu\u011fu il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 y\u00fcks\u0259k patogenliyi il\u0259 m\u0259\u015fhurla\u015fan orijinal \u201cOmicron\u201d v\u0259 \u201cDelta\u201d \u015ftamm\u0131\u00adn\u0131n bir n\u00f6v hibrididir. \u201cDelta\u201ddan virus S-z\u00fclal\u0131nda mutasiya al\u0131b, eyni korona\u00advirus \u201ctikan\u0131\u201d vasit\u0259sil\u0259 h\u00fcceyr\u0259y\u0259 daxil olur. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn onu qeyri-r\u0259smi olaraq \u201cKentavr\u201d adland\u0131r\u0131blar.<\/p>\n<p>A.Yer\u015fov deyib ki, \u0259slind\u0259 bu, ilk bel\u0259 hibrid deyil. Bel\u0259 mutantlar \u00e7oxdan m\u0259lumdur v\u0259 onlar he\u00e7 bir t\u0259hl\u00fck\u0259 yarat\u00adm\u0131r. Professor \u0259mindir ki, bir \u00e7ox dig\u0259r viruslar kimi koronavirus da yoluxucu\u00adlu\u011fu art\u0131rmaq v\u0259 patogenliyi azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn daim mutasiyaya u\u011fray\u0131r, modifi\u00adkasiyalar eyni istiqam\u0259td\u0259 gedir. Onun fikrinc\u0259, \u201cKentavr\u201d bu c\u0259r\u0259yan\u0131n \u0259n bariz n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir v\u0259 x\u0259st\u0259liyi a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131rm\u0131r.<\/p>\n<p>Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, G\u00fcrc\u00fcstanda da v\u0259ziyy\u0259t \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. H\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 virusa yoluxma hallar\u0131 art\u0131b. H\u0259tta T\u00fcrkiy\u0259li ba\u015f nazir F\u0259xr\u0259ddin Qoca v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 insanlar\u0131n s\u0131x topla\u015fd\u0131qlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 tibbi maska taxma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b: \u201cKoronavirusla ya\u015fama\u011f\u0131 art\u0131q \u00f6yr\u0259nmi\u015fik. COVID qurtarmayacaq. Bunu qrip x\u0259st\u0259liyi kimi say\u0131n. Onsuz da son zamanlarda simptomlar\u0131 da qrip\u0259 b\u0259nz\u0259yir\u201d, &#8211; dey\u0259 o, yana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri olanlar\u0131 diqq\u0259tli olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 s\u0259hiyy\u0259 naziri \u00a0onu da qeyd edib ki, qapanma v\u0259 ox\u015far v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r olmayacaq: \u201cPeyv\u0259ndimiz var, d\u0259rman\u0131m\u0131z var, t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 davam ed\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) artan yoluxmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir daha d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rini daim virusa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. Qeyd edilir ki, ba\u015fl\u0131ca olaraq insanlar peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131rlar, yoluxmalar\u0131n artaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 is\u0259 maskalardan istifad\u0259 etm\u0259lidirl\u0259r. A\u00e7\u0131qlamalarda o da bildirilib ki, virusa yoluxmu\u015f v\u0259 \u00f6l\u00fcm ehtimal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nan x\u0259st\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti peyv\u0259nd olunmayan \u015f\u0259xsl\u0259rdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda da birr\u0259q\u0259mli g\u00f6st\u0259ricil\u0259r son h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259 artaraq 3 r\u0259q\u0259mliy\u0259 \u00e7at\u0131b. D\u00fcnyada v\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 artan say \u00f6lk\u0259miz\u0259 d\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rib. Odur ki, ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 laz\u0131mi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, modul tipli x\u0259st\u0259xanalar h\u0259r an x\u0259st\u0259l\u0259ri q\u0259bul etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilib. Haz\u0131rda \u201cOmicron\u201d \u015ftamm\u0131 v\u0259 onun altvariantlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcmc\u00fcl riski dig\u0259rl\u0259rin\u0259 nisb\u0259t\u0259n az olsa da \u00a0yoluxmadan m\u00fcdafi\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259 qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259k vacib \u015f\u0259rtdir. \u018fhali aras\u0131nda art\u0131q COVID-19-la ba\u011fl\u0131 adi respirator virus infeksiyalar\u0131ndan biri kimi fikirl\u0259r formala\u015fsa da saylar\u0131n artaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 h\u0259r k\u0259s m\u0259suliyy\u0259tli davranmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki laqeydlikl\u0259 bu virusa t\u0259kc\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc yox, b\u00fct\u00fcn yax\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 \u00e7evr\u0259mizi d\u0259 yoluxdura bilirik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koronavirusa ( COVID-19) yoluxmalar\u0131n say\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131 he\u00e7 d\u0259 yax\u015f\u0131 \u0259lam\u0259t deyil. \u0130nsanla\u00adr\u0131n \u201cpandemiya bitdi\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si onlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi topla\u015fmalar\u0131na, \u015f\u0259nlikl\u0259r\u0259, \u0259yl\u0259nc\u0259 m\u0259kanlar\u0131na \u00fcz tutmalar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n ehtiyat qorunma t\u0259dbirl\u0259ri unuduldu v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259 infeksiyaya yoluxmalar artd\u0131. Haz\u0131rda insanlar\u0131, x\u00fcsusil\u0259, valideynl\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n bir m\u0259s\u0259l\u0259 var ki, o da yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni t\u0259dris ilinin nec\u0259 olaca\u011f\u0131d\u0131r. Onu da qeyd ed\u0259k ki, yoluxma say\u0131na baxmayaraq, 2021 \u2013 2022-ci t\u0259dris ilind\u0259 d\u0259rsl\u0259r dayand\u0131r\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131. T\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev Az\u0259rbaycanda koronavirusa yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n yeni t\u0259dris ilin\u0259 t\u0259sirin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259rk\u0259n deyib: \u201c\u018fg\u0259r koronavirusa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":501059,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/b1b0ef5b160343891677517537110075954-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/b1b0ef5b160343891677517537110075954-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/b1b0ef5b160343891677517537110075954-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/b1b0ef5b160343891677517537110075954-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/b1b0ef5b160343891677517537110075954.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Koronavirusa ( COVID-19) yoluxmalar\u0131n say\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131 he\u00e7 d\u0259 yax\u015f\u0131 \u0259lam\u0259t deyil. \u0130nsanla\u00adr\u0131n \u201cpandemiya bitdi\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si onlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi topla\u015fmalar\u0131na, \u015f\u0259nlikl\u0259r\u0259, \u0259yl\u0259nc\u0259 m\u0259kanlar\u0131na \u00fcz tutmalar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n ehtiyat qorunma t\u0259dbirl\u0259ri unuduldu v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259 infeksiyaya yoluxmalar artd\u0131. Haz\u0131rda insanlar\u0131, x\u00fcsusil\u0259, valideynl\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n bir m\u0259s\u0259l\u0259 var ki, o da yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni t\u0259dris ilinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/501058"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=501058"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/501058\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/501059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=501058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=501058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=501058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}