{"id":503406,"date":"2022-08-08T11:15:38","date_gmt":"2022-08-08T08:15:38","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=503406"},"modified":"2022-08-08T11:15:38","modified_gmt":"2022-08-08T08:15:38","slug":"hematoloq-c%c9%99kisi-50-kiloqramdan-asagi-olan-s%c9%99xsl%c9%99rin-qan-verm%c9%99l%c9%99ri-tovsiy%c9%99-olunmur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=503406","title":{"rendered":"Hematoloq: \u201c\u00c7\u0259kisi 50 kiloqramdan a\u015fa\u011f\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin qan verm\u0259l\u0259ri t\u00f6vsiy\u0259 olunmur\u201d"},"content":{"rendered":"<p>\u201cYa\u015f\u0131 18-d\u0259n 65-d\u0259k olan h\u0259r k\u0259s donor ola bil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, donor olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259ki m\u0259hdudiyy\u0259ti var. Bel\u0259 ki, \u00e7\u0259kisi 50 kiloqramdan a\u015fa\u011f\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin qan verm\u0259l\u0259ri t\u00f6vsiy\u0259 olunmur. Donor \u0259n tezi \u00fc\u00e7 aydan bir t\u0259krar qan ver\u0259 bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h\u00fcceyr\u0259si olan eritrositin \u00f6mr\u00fc t\u0259xmin\u0259n 90-120 g\u00fcnd\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri\u00a0S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, hematoloq\u00a0<strong>\u015e\u0259hla \u015eabanova\u00a0<\/strong>nazirliyin sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>H\u0259min m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u015e\u0259hla xan\u0131m, donorlu\u011fun insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn faydas\u0131 n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qan verm\u0259k, y\u0259ni donor olmaq insana h\u0259m m\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 fiziki rahatl\u0131q ver\u0259n prosesdir. Qan ba\u015fqas\u0131na verilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olan \u0259n qiym\u0259tli h\u0259diyy\u0259, h\u0259yat b\u0259x\u015fi\u015fidir.<\/p>\n<p>Donor olmaq insan\u0131 b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 yoluxma tezliyinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259r. Apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, m\u00fct\u0259madi donor olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 arterial t\u0259zyiq, y\u00fcks\u0259k xolesterin, \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259liyi, \u015f\u0259k\u0259rli diabet, x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyi riski az olur. Donorluq qan h\u00fcceyr\u0259si s\u0259viyy\u0259sind\u0259 yenil\u0259nm\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 qan yaranman\u0131 stimulla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Hans\u0131 ya\u015f arala\u011f\u0131nda olan \u015f\u0259xsl\u0259r qan ver\u0259 bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ya\u015f\u0131 18-d\u0259n 65-d\u0259k olan h\u0259r k\u0259s donor ola bil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, donor olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259ki m\u0259hdudiyy\u0259ti var. Bel\u0259 ki, \u00e7\u0259kisi 50 kiloqramdan a\u015fa\u011f\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin qan verm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunmur. Donor \u0259n tezi 3 aydan bir t\u0259krar qan ver\u0259 bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h\u00fcceyr\u0259si olan eritrositin \u00f6mr\u00fc t\u0259xmin\u0259n 90-120 g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qan verm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l hans\u0131 qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259k laz\u0131md\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qan verm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l yax\u015f\u0131 yatmaq v\u0259 s\u0259h\u0259r yem\u0259yi vacib amildir. Qidalanma zaman\u0131 \u015firin \u00e7ay, kompot, mineral su, m\u00fcr\u0259bb\u0259, \u00e7\u00f6r\u0259k, t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 meyv\u0259 q\u0259bul edilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin qan ian\u0259 edil\u0259n g\u00fcn intensiv fiziki i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmamaq m\u0259sl\u0259h\u0259tdir. Bu qaydalara \u0259m\u0259l olunmas\u0131 x\u00fcsus\u0259n trombositl\u0259r v\u0259 ya plazma ver\u0259rk\u0259n daha vacibdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qanverm\u0259 prosesi nec\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Donor olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan r\u0259smi s\u0259n\u0259d \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259sidir. \u018fvv\u0259lc\u0259 donorun n\u0259bzi v\u0259 qan t\u0259zyiqi yoxlan\u0131l\u0131r. Donorun terapevt t\u0259r\u0259find\u0259n ke\u00e7iril\u0259n tibbi m\u00fcayin\u0259sin\u0259 is\u0259 qan\u0131n kliniki v\u0259 biokimy\u0259vi analizl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n hepatit, sifilis, \u0130\u0130V v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcayin\u0259si daxildir.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin qan qrupu v\u0259 rezus-faktor da m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. Analizl\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259ri m\u0259xfi saxlan\u0131l\u0131r v\u0259 yaln\u0131z donora bildirilir.<\/p>\n<p>Qan verilm\u0259si donor \u00fc\u00e7\u00fcn maksimal rahat \u015f\u0259raitd\u0259, x\u00fcsusi donor kreslosunda h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Daha sonra donorun bazusu rezin jqutla s\u0131x\u0131l\u0131r. Prosesin daha yax\u015f\u0131 getm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn donorun bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 intensiv olaraq \u0259lini s\u0131x\u0131b a\u00e7mas\u0131 kifay\u0259tdir. Al\u0131nan qan\u0131n standart dozas\u0131 350-400 ml t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Prosedur ba\u015fa \u00e7atandan v\u0259 iyn\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131landan sonra qan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n yer\u0259 tar\u0131m \u00e7\u0259kilmi\u015f sar\u011f\u0131 qoyulur v\u0259 h\u0259min sar\u011f\u0131n\u0131 3-4 saatdan sonra \u00e7\u0131xarmaq olar.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Daha \u00e7ox hans\u0131 qan qrupuna ehtiyac olur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130nsanlar m\u0259nfi v\u0259 m\u00fcsb\u0259t rezus faktoru olanlara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. \u018fks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycanda, \u0259n \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t rezus-faktoru olan OO (I) v\u0259 A0, AA(II) qan qruplar\u0131na ehtiyac var.<\/p>\n<p>Baxmayaraq ki, B0 Rh (-) v\u0259 AB Rh(-) az rast g\u0259linir, m\u0259hz az rast g\u0259lindiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 ehtiyac zaman\u0131 \u00e7\u0259tinlik yaran\u0131r. Bir eritrosit k\u00fctl\u0259sinin maksimum saxlanma m\u00fcdd\u0259ti 6 h\u0259ft\u0259dir. T\u0259bii ki, b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259r zaman\u0131 daha tez qan komponentinin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si vacib olur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 daimi ehtiyacd\u0131r v\u0259 al\u0131nan qandan 42 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r qan ver\u0259 bilm\u0259z?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada t\u0259hl\u00fck\u0259siz donor qan\u0131na ehtiyac artmaqdad\u0131r. T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz olan m\u0259hz k\u00f6n\u00fcll\u00fc donorlar\u0131n qan\u0131d\u0131r. T\u0259hl\u00fck\u0259siz qan, onun komponentl\u0259ri v\u0259 preparatlar\u0131 h\u0259r il minl\u0259rl\u0259 hamil\u0259lik v\u0259 do\u011fu\u015f ke\u00e7ir\u0259n analar\u0131, k\u00f6rp\u0259 u\u015faqlar\u0131, x\u0259sar\u0259t alanlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259ri \u00f6l\u00fcmd\u0259n xilas edir.\u00a0Donor ola bilm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r iki qrupa ayr\u0131l\u0131r: xronik x\u0259st\u0259liyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabet, astma, epilepsiya, qanama diatezi kardiovaskulyar problemi olan, sistemik x\u0259st\u0259liyi olanlar. El\u0259c\u0259 d\u0259, infeksion x\u0259st\u0259liyi, hepatit virusu, A\u0130DS-\u0259 yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r donor kimi q\u0259bul olunmurlar.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, alkoqol q\u0259bul ed\u0259nl\u0259r, narkotik, psixotrop v\u0259 dig\u0259r g\u00fccl\u00fc t\u0259sir ed\u0259n madd\u0259l\u0259rin istifad\u0259\u00e7il\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin hamil\u0259 v\u0259 s\u00fcdver\u0259n analar da donorluq \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011fun deyill\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cYa\u015f\u0131 18-d\u0259n 65-d\u0259k olan h\u0259r k\u0259s donor ola bil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, donor olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259ki m\u0259hdudiyy\u0259ti var. Bel\u0259 ki, \u00e7\u0259kisi 50 kiloqramdan a\u015fa\u011f\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin qan verm\u0259l\u0259ri t\u00f6vsiy\u0259 olunmur. Donor \u0259n tezi \u00fc\u00e7 aydan bir t\u0259krar qan ver\u0259 bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h\u00fcceyr\u0259si olan eritrositin \u00f6mr\u00fc t\u0259xmin\u0259n 90-120 g\u00fcnd\u00fcr\u201d. ARANTV.AZ\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri\u00a0S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, hematoloq\u00a0\u015e\u0259hla \u015eabanova\u00a0nazirliyin sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib. H\u0259min m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; \u015e\u0259hla xan\u0131m, donorlu\u011fun insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn faydas\u0131 n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? &#8211; Qan verm\u0259k, y\u0259ni donor olmaq insana h\u0259m m\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 fiziki rahatl\u0131q ver\u0259n prosesdir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":503407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-40.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-40.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-40.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-40-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-40-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-40.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-40.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-40.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-40-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/FotoJet-40.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cYa\u015f\u0131 18-d\u0259n 65-d\u0259k olan h\u0259r k\u0259s donor ola bil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, donor olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259ki m\u0259hdudiyy\u0259ti var. Bel\u0259 ki, \u00e7\u0259kisi 50 kiloqramdan a\u015fa\u011f\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin qan verm\u0259l\u0259ri t\u00f6vsiy\u0259 olunmur. Donor \u0259n tezi \u00fc\u00e7 aydan bir t\u0259krar qan ver\u0259 bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h\u00fcceyr\u0259si olan eritrositin \u00f6mr\u00fc t\u0259xmin\u0259n 90-120 g\u00fcnd\u00fcr\u201d. ARANTV.AZ\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri\u00a0S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/503406"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=503406"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/503406\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/503407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=503406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=503406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=503406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}