{"id":504084,"date":"2022-08-10T08:16:46","date_gmt":"2022-08-10T05:16:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=504084"},"modified":"2022-08-10T08:16:46","modified_gmt":"2022-08-10T05:16:46","slug":"%c9%99rzaqla-bagli-narahatliqlar-az%c9%99rbaycan-hansi-t%c9%99dbirl%c9%99r-gorur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=504084","title":{"rendered":"\u018frzaqla ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131qlar &#8211; Az\u0259rbaycan hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcr?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Son g\u00fcnl\u0259r tax\u0131l\u0131n v\u0259 unun qiym\u0259tind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259r yay\u0131lmaqdad\u0131r. H\u0259tta art\u0131m\u0131n yax\u0131n sentyabr-oktyabr aylar\u0131nda olaca\u011f\u0131 ehtimal edilir.<\/strong><\/h3>\n<p><em>\u0130qtisad\u00e7\u0131 ekspert Eld\u0259niz \u018fmirov bildirib ki, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si ba\u015flayan kimi BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131 olan FAO\u00a0 d\u00fcnyada \u0259rzaq ehtiyatlar\u0131 bar\u0259d\u0259 narahatedici proqnozlar verib: \u201cBu, ciddi yanl\u0131\u015fl\u0131q idi. \u0130qtisadiyyat qorxulu proqnozlar\u0131 sevmir. \u0130qtisadi sistem immun sistemi kimidir. Qorxu bu sistemi da\u011f\u0131d\u0131r. T\u0259l\u0259bi k\u0259skin art\u0131r\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 qiym\u0259tl\u0259r daha \u00e7ox qalx\u0131r. Qiym\u0259t qalxd\u0131qca qorxu daha g\u00fccl\u0259nir. Bel\u0259c\u0259 qiym\u0259t qorxunu, qorxu da qiym\u0259ti y\u00fcks\u0259ldir.<\/em><\/p>\n<p>Rusiya tax\u0131l satmayaca\u011f\u0131n\u0131, Qazax\u0131stan az miqdarda sataca\u011f\u0131n\u0131 elan etdi. Daha sonra tax\u0131l n\u0259h\u0259ngl\u0259rind\u0259n olan Hindistan dedi ki, \u201c\u00fczrl\u00fc say\u0131n, m\u0259n d\u0259 tax\u0131l\u0131m\u0131 h\u0259l\u0259 ki satm\u0131ram\u201d. \u00c7in is\u0259 \u201cm\u0259n 1 milyard ac\u0131 nec\u0259 doyduracam\u201d deyib \u0259n baha qiym\u0259td\u0259n kim satd\u0131sa tax\u0131l alma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bel\u0259c\u0259 bazarlarda ciddi t\u0259klif art\u0131ql\u0131\u011f\u0131 yaratd\u0131lar v\u0259 qiym\u0259t y\u00fcks\u0259ldi. Amma sonra d\u00fcnya g\u00f6rd\u00fc ki, BMT-nin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumat o q\u0259d\u0259r d\u0259 narahatedici deyil, bir az sakitl\u0259\u015fdil\u0259r. R\u0259q\u0259ml\u0259r bunu deyir: 1 ton \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259ti may\u0131n 1-d\u0259 art\u0131q 403 dollara qalxm\u0131\u015fd\u0131. Amma sonra h\u0259r ay qiym\u0259tl\u0259r endi, iyunda\u00a0 380 dollar, iyulda 334 dollar v\u0259 1 avqustda 328 dollara d\u00fc\u015fd\u00fc. \u0130ndi BMT-nin\u00a0 FAO-su\u00a0 \u00f6z\u00fc elan edir ki, iyul ay\u0131nda \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259ri indeksi 8,6% azal\u0131b. Bel\u0259 ki, iyunda 154,3 olan g\u00f6st\u0259rici iyulda 140,9-a enib&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/J9QsSDS6u40\/maxresdefault.jpg\" alt=\"Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 qaz g\u0259liri artacaq, neftin g\u0259liri is\u0259 azalacaq \u2013 Eld\u0259niz  \u018fmirov (G\u00fcnd\u0259m) - YouTube\" width=\"889\" height=\"500\" \/><\/p>\n<p><strong><em>Eld\u0259niz \u018fmirov<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, daha 2 hadis\u0259 b\u00f6hran\u0131 yum\u015faldan amil rolunu oynay\u0131r: \u201cUkrayna tax\u0131l\u0131n\u0131n qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 say\u0259sind\u0259 ixraca istiqam\u0259tl\u0259nm\u0259si v\u0259\u00a0 AB\u015e Maliyy\u0259 Nazirliyinin Rusiyaya qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259n sanksiyalar\u0131 yum\u015faltd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlamas\u0131, Rusiyadan g\u00fcbr\u0259, qida, toxum, d\u0259rman v\u0259 tibbi avadanl\u0131qla ba\u011fl\u0131 \u0259m\u0259liyyatlara qoyulmu\u015f sanksiyalar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u00fcnyan\u0131 b\u00f6hran m\u00f6vzusunda nisbi rahatladan faktorlar olacaq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n tax\u0131l ehtiyac\u0131 3,6 milyon, \u00fcmumi idxal as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 40-42%-dir. Amma \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n 75%-i idxaldan as\u0131l\u0131d\u0131r. \u00d6t\u0259n il 572 min hektardan 1,887 milyon ton bu\u011fda istehsal etmi\u015fik. Arpa is\u0259 374 min hektardan 1,147 milyon ton y\u0131\u011f\u0131l\u0131b. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u00fcmumi 1 milyon hektara \u00e7atm\u0131r. Amma bu il 1 milyon 9 min hektar \u0259kilib v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 6:4 nisb\u0259tind\u0259 bu\u011fda v\u0259 arpa \u0259kilib. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 50 min hektarda tax\u0131l \u0259kilib. Minalardan tam t\u0259mizl\u0259nm\u0259 apar\u0131larsa, potensial 200 min hektara b\u0259rab\u0259rdir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u201cBu durumda \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259tind\u0259 art\u0131m ola bil\u0259rmi\u201d sual\u0131na ekspertin cavab\u0131 bel\u0259 oldu ki, h\u00f6kum\u0259t \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259tinin artmamas\u0131, bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tinin n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlanmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 bir m\u00fcdd\u0259tdir bir s\u0131ra add\u0131mlar atmaqdad\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201c\u018fkilmi\u015f h\u0259r hektar tax\u0131l sah\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn fermerl\u0259r\u0259 subsidiya verilir. Bu il bu subsidiya m\u0259bl\u0259\u011fi art\u0131r\u0131laraq h\u0259r hektara 210 manat m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. 2023-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq, yeni subsidiya n\u00f6v\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Bu, m\u0259hsul subsidiyas\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, \u0259g\u0259r indiy\u0259 q\u0259d\u0259r veril\u0259n subsidiyalar \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdusa, ikinci subsidiya \u0259rzaql\u0131q bu\u011fda istehsal\u0131ndan \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259hsula g\u00f6r\u0259 veril\u0259c\u0259k. H\u0259min subsidiya 1 ton \u00fc\u00e7\u00fcn 100 manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 hesablanacaq. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 c\u0259nab Prezidentin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259sas \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 q\u0259bul etdiyi \u201d\u018frzaql\u0131q bu\u011fda il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 dair bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda&#8221; 2022-ci il 19 iyul tarixli F\u0259rman\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n t\u0259l\u0259bl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.<\/p>\n<p><strong>Amma bu, ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 pilot layih\u0259 olaraq,\u00a0 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi il\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n m\u00fcasir suvarma sisteml\u0259rinin t\u0259tbiq edildiyi t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda \u0259rzaql\u0131q bu\u011fda istehsal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal olunan v\u0259\u00a0 D\u00f6vl\u0259t Ehtiyatlar\u0131 Agentliyin\u0259 v\u0259 un d\u0259yirmanlar\u0131na t\u0259hvil veril\u0259n \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdaya aid edilir.<\/strong><\/p>\n<p>G\u0259l\u0259n ild\u0259n (2023) ba\u015flayacaq bu m\u0259hsul subsidiyas\u0131n\u0131n 5 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bundan \u0259lav\u0259, D\u00f6vl\u0259t Ehtiyatlar Agentliyi h\u0259r il qiym\u0259t art\u0131m\u0131na uy\u011fun olaraq, fermerl\u0259rd\u0259n ald\u0131\u011f\u0131 bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tini qald\u0131r\u0131r, y\u0259ni baha qiym\u0259t\u0259 al\u0131r. Bel\u0259 ki, 2019-cu ild\u0259 300 manata, 2020-ci ild\u0259 380 manata, 2021-ci ild\u0259 500 manata al\u0131rd\u0131sa, bu il bir ton bu\u011fda \u00fc\u00e7\u00fcn fermerl\u0259r\u0259 580 manat \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259yi bildirib. Bu da \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 16%-lik art\u0131m dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycanda son istehlak m\u0259hsulu olan \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259tinin qalxmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb v\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u0259kd\u0259dir. M\u00f6vcud duruma v\u0259 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n qar\u015f\u0131dak\u0131 aylarda \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259tinin qalxmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yay\u0131lan x\u0259b\u0259rl\u0259ri ciddi hesab etmir\u0259m. Amma onu da m\u00fctl\u0259q qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu t\u0259dbirl\u0259r daim d\u0259yi\u015f\u0259n v\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 yeni t\u0259hdidl\u0259r yaranan d\u00fcnyada tam t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rli deyil. Y\u0259ni g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha s\u0259rt t\u0259hdidl\u0259rd\u0259n \u00f6lk\u0259nin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini s\u0131\u011fortalamaq g\u00fcc\u00fcnd\u0259 deyil. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 da vaxta\u015f\u0131r\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u0259li i\u015fl\u0259rin \u00e7ox oldu\u011funu, \u0259n \u0259sas da idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n ciddi azald\u0131lmal\u0131 oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r tax\u0131l\u0131n v\u0259 unun qiym\u0259tind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259r yay\u0131lmaqdad\u0131r. H\u0259tta art\u0131m\u0131n yax\u0131n sentyabr-oktyabr aylar\u0131nda olaca\u011f\u0131 ehtimal edilir. \u0130qtisad\u00e7\u0131 ekspert Eld\u0259niz \u018fmirov bildirib ki, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si ba\u015flayan kimi BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131 olan FAO\u00a0 d\u00fcnyada \u0259rzaq ehtiyatlar\u0131 bar\u0259d\u0259 narahatedici proqnozlar verib: \u201cBu, ciddi yanl\u0131\u015fl\u0131q idi. \u0130qtisadiyyat qorxulu proqnozlar\u0131 sevmir. \u0130qtisadi sistem immun sistemi kimidir. Qorxu bu sistemi da\u011f\u0131d\u0131r. T\u0259l\u0259bi k\u0259skin art\u0131r\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 qiym\u0259tl\u0259r daha \u00e7ox qalx\u0131r. Qiym\u0259t qalxd\u0131qca qorxu daha g\u00fccl\u0259nir. Bel\u0259c\u0259 qiym\u0259t qorxunu, qorxu da qiym\u0259ti y\u00fcks\u0259ldir. Rusiya tax\u0131l satmayaca\u011f\u0131n\u0131, Qazax\u0131stan az miqdarda sataca\u011f\u0131n\u0131 elan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":504085,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fb53b15351f19be6059c577a2f9657dc.jpg",700,403,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fb53b15351f19be6059c577a2f9657dc.jpg",700,403,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fb53b15351f19be6059c577a2f9657dc.jpg",700,403,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fb53b15351f19be6059c577a2f9657dc-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fb53b15351f19be6059c577a2f9657dc-634x365.jpg",634,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fb53b15351f19be6059c577a2f9657dc.jpg",640,368,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fb53b15351f19be6059c577a2f9657dc.jpg",700,403,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fb53b15351f19be6059c577a2f9657dc.jpg",700,403,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fb53b15351f19be6059c577a2f9657dc-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fb53b15351f19be6059c577a2f9657dc.jpg",700,403,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Son g\u00fcnl\u0259r tax\u0131l\u0131n v\u0259 unun qiym\u0259tind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259r yay\u0131lmaqdad\u0131r. H\u0259tta art\u0131m\u0131n yax\u0131n sentyabr-oktyabr aylar\u0131nda olaca\u011f\u0131 ehtimal edilir. \u0130qtisad\u00e7\u0131 ekspert Eld\u0259niz \u018fmirov bildirib ki, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si ba\u015flayan kimi BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131 olan FAO\u00a0 d\u00fcnyada \u0259rzaq ehtiyatlar\u0131 bar\u0259d\u0259 narahatedici proqnozlar verib: \u201cBu, ciddi yanl\u0131\u015fl\u0131q idi. \u0130qtisadiyyat qorxulu proqnozlar\u0131 sevmir. \u0130qtisadi sistem immun&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/504084"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=504084"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/504084\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/504085"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=504084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=504084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=504084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}