{"id":504132,"date":"2022-08-10T09:51:41","date_gmt":"2022-08-10T06:51:41","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=504132"},"modified":"2022-08-10T09:51:41","modified_gmt":"2022-08-10T06:51:41","slug":"payizda-karantin-qayida-bil%c9%99r-%c9%99g%c9%99r-cind%c9%99-peyda-olan-yeni-virus-t%c9%99lasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=504132","title":{"rendered":"Pay\u0131zda karantin qay\u0131da bil\u0259r, \u0259g\u0259r&#8230; &#8211; \u00c7ind\u0259 peyda olan yeni virus t\u0259la\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"<h3><strong>H\u0259kim \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc \u015ftamlar\u0131n olaca\u011f\u0131na inanm\u0131r: \u201cOmikron\u201dun alt variantlar\u0131nda a\u011fciy\u0259rl\u0259rin buzla\u015fmas\u0131 ehtimal\u0131 yoxdur&#8230;\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan avqustun 8-d\u0259 koronavirus (COV\u0130D-19) infeksiyas\u0131na 121 yeni yoluxma fakt\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b, 113 n\u0259f\u0259r m\u00fcalic\u0259 olunaraq sa\u011fal\u0131b. Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargahdan veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, COV\u0130D-19 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n analiz n\u00fcmun\u0259l\u0259ri m\u00fcsb\u0259t \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n bir n\u0259f\u0259ri v\u0259fat edib. B\u0259s yoluxman\u0131n yenid\u0259n k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si m\u00fcv\u0259qq\u0259tidir, yoxsa ziqzaqvar\u0131 dinamika davam ed\u0259c\u0259k? Qapanma t\u0259hl\u00fck\u0259si qal\u0131rm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Bu arada \u00c7ind\u0259, bir s\u0131ra ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259ziyy\u0259t f\u0259lak\u0259t h\u0259ddin\u0259 \u00e7at\u0131b. Az\u0259rbaycanda is\u0259 h\u0259l\u0259 ki y\u00fcks\u0259k yoluxma g\u00f6st\u0259ricil\u0259r yoxdur.\u00a0 Bununla bel\u0259, mediaya a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda T\u018fB\u0130B-in n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, Elmi-T\u0259dqiqat Profilaktika \u0130nstitutunun elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini Akif Qurbanov deyib ki, Az\u0259rbaycanda COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u00fc\u0259yy\u0259n karantin t\u0259dbirl\u0259ri t\u0259tbiq oluna bil\u0259r: \u201c\u018fg\u0259r x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxma say\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 artarsa, x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdiril\u0259nl\u0259rin d\u0259 say\u0131 arta bil\u0259r. Biz \u00fcz\u00fc pay\u0131za do\u011fru gedirik. Havalar soyuyacaq. Ola bil\u0259r ki, yoluxma say\u0131n\u0131n h\u0259dd\u0259n art\u0131q artmas\u0131 stasionara yerl\u0259\u015fdiril\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rin h\u0259ddind\u0259n ziyad\u0259 artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olsun. Bu da bizim s\u0259hiyy\u0259 sistemini y\u00fckl\u0259y\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n karantin t\u0259dbirl\u0259ri d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis 18 ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 vaksinasiya prosesind\u0259n k\u0259narda qalmama\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcb: \u201c\u015e\u0259rtl\u0259r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r \u0259m\u0259l etm\u0259liyik. S\u0131xl\u0131q olan yerl\u0259rd\u0259 l\u00fczumsuz t\u0259maslardan \u00e7\u0259kinm\u0259k, maskalardan istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259d\u0259n \u00c7ind\u0259 a\u015fkarlanan v\u0259 art\u0131q 40 insan\u0131n yoluxdu\u011fu yeni x\u0259st\u0259likl\u0259r is\u0259 aliml\u0259ri qorxudur. \u00c7in aliml\u0259ri insan v\u0259 heyvanlar\u0131 yoluxdura bil\u0259n \u00f6l\u00fcmc\u00fcl t\u0259hl\u00fck\u0259li henipavirusun \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u0259lum olmayan n\u00f6v\u00fcn\u00fc a\u015fkar edibl\u0259r. Bu,\u00a0 patogen Lanye virusu (LayV) adland\u0131r\u0131l\u0131b. Simptomlar \u0259sas\u0259n \u00f6sk\u00fcr\u0259k, q\u0131zd\u0131rma, z\u0259iflik, \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131, \u00fcr\u0259kbulanma v\u0259 ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. \u0130ndiy\u0259d\u0259k yoluxanlar aras\u0131nda he\u00e7 bir \u0259laq\u0259 a\u015fkar edilm\u0259yib v\u0259 onlar\u0131n yax\u0131nlar\u0131nda x\u0259st\u0259lik \u0259lam\u0259tl\u0259ri yoxdur. Bu amil is\u0259 virusun insandan insana \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131na dair \u00fcmidl\u0259r yarad\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, patogen henipavirusun Nipah n\u00f6v\u00fcn\u0259 (NiV) b\u0259nz\u0259yir, lakin Lanye v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 h\u0259kiml\u0259r h\u0259l\u0259 ki \u00f6l\u00fcm v\u0259 ya a\u011f\u0131r gedi\u015fat m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>G\u00f6r\u0259s\u0259n, bu virus aliml\u0259rin aylar \u00f6nc\u0259 proqnozla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259li virusdurmu?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdnn1.img.sputnik.az\/img\/07e5\/08\/0c\/427684382_0:19:1201:698_1920x0_80_0_0_1f55785c04e918f47ac2a008613abbac.jpg\" alt=\"Emil Qas\u0131mov: \u201c\u00d6nc\u0259ki dal\u011falarda bu q\u0259d\u0259r b\u00f6yr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fcrd\u00fc\u201d -  13.08.2021, Sputnik Az\u0259rbaycan\" width=\"800\" height=\"453\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Emil Qas\u0131mov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Bu v\u0259 dig\u0259r suallarla ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan Tibb Universitetnin T\u0259dris-Terapevtik Klinikas\u0131n\u0131n reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Emil Qas\u0131mov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b: \u201cD\u00fcn\u0259n statistikada g\u00f6st\u0259ril\u0259n121 n\u0259f\u0259r o dem\u0259kdir ki, bazar g\u00fcn\u00fc test say\u0131 az olur, 122 kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycanda da bel\u0259dir. \u018fsas reall\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n r\u0259q\u0259ml\u0259r bu g\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki kifay\u0259t q\u0259d\u0259r test apar\u0131l\u0131b, bu g\u00fcn yoluxanlar\u0131n say\u0131 b\u0259lli olacaq. Daha t\u0259hl\u00fck\u0259li \u015ftamlar\u0131n olaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, m\u0259n d\u0259 oxuyuram, h\u0259r yerd\u0259 yaz\u0131rlar. Amma m\u0259n d\u0259 elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 izl\u0259yir\u0259m. A\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 des\u0259m, \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc \u015ftamlar\u0131n olaca\u011f\u0131na inanm\u0131ram. Koronavirusun bundan sonra z\u0259ifl\u0259y\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m. A\u011f\u0131r x\u0259st\u0259liy\u0259 s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131n\u0131 z\u0259nn etmir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259kim \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 x\u0259st\u0259xanada koronavirusla ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259tin \u00e7ox az oldu\u011funu dil\u0259 g\u0259tirdi: \u201cHaz\u0131rda biz\u0259 virusla ba\u011fl\u0131 \u00e7ox az adam m\u00fcraci\u0259t edir. H\u0259tta insanlar\u0131n ham\u0131s\u0131 x\u0259st\u0259liyi qripd\u0259n bel\u0259 y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7irirl\u0259r. A\u011f\u0131rla\u015f\u0131b bizim x\u0259st\u0259xanaya m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n yoxdur. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, stasionar yat\u0131\u015f g\u00f6st\u0259ricisi qoydu\u011fumuz x\u0259st\u0259 d\u0259 yoxdur\u201d.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kim \u201c\u201dOmikron&#8221;un alt variant\u0131 a\u011fciy\u0259rd\u0259 buzla\u015fmaya s\u0259b\u0259b olurmu, bu variantda daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan \u201cquru\u201d \u00f6sk\u00fcr\u0259yin s\u0259b\u0259bi n\u0259dir&#8221; sual\u0131na bel\u0259 cavab verib:<\/strong>\u00a0\u201cQuru \u00f6sk\u00fcr\u0259k \u0259sas\u0259n ona i\u015far\u0259dir ki, virusa yoluxandan 3-4 g\u00fcn sonra virus daha \u00e7ox \u00fcst t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131nda h\u0259r\u0259k\u0259t edir, udlaq nahiy\u0259sind\u0259 proses gedir. A\u015fa\u011f\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131nda proses yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259li deyil. V\u0259 bir h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 sa\u011fal\u0131r. Quru \u00f6sk\u00fcr\u0259k zaman\u0131, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, \u201dOmikron&#8221;da a\u011fciy\u0259rl\u0259rin buzla\u015fmas\u0131 ehtimal\u0131 yoxdur&#8221;.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kim qapanmalar\u0131n olub-olmayaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 suala da cavab verib:<\/strong>\u00a0\u201cBununla ba\u011fl\u0131\u00a0 he\u00e7 kim he\u00e7 n\u0259 bilmir. D\u00fcnyada da bu sual \u0259traf\u0131nda m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. Bunu virus m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. Amma m\u0259n \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259li, x\u0259st\u0259xanada a\u011f\u0131r yat\u0131\u015flar\u0131n olaca\u011f\u0131na inanm\u0131ram. Pay\u0131z aylar\u0131nda pandemiyadan \u00f6nc\u0259 d\u0259 \u00fcst t\u0259n\u0259ff\u00fcs yolu infeksiyas\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259rin artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrd\u00fck. \u0130nfluensa, adenavirus v\u0259 sair\u0259 bu kimi x\u0259st\u0259likl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edilirdi. Ciddi x\u0259st\u0259xana yat\u0131\u015f\u0131na, COV\u0130D-in x\u0259st\u0259xanalarda g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz a\u011fciy\u0259r \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u0259m. Art\u0131q 3-4 ayd\u0131r bu x\u0259st\u0259liyi g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. \u201dOmikron&#8221;un yeni mutantlar\u0131 yarana bil\u0259r, amma onlar\u0131n da a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259liy\u0259 s\u0259b\u0259b olacaqlar\u0131n\u0131 z\u0259nn etmir\u0259m. Yoluxuculuq \u00e7ox ola bil\u0259r. D\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u0259m ciddi qapanmalar olsun. Amma insanlar n\u0259 ed\u0259c\u0259kl\u0259rini bilirl\u0259r. H\u0259r k\u0259s f\u0259rdi gigiyenik qaydalara riay\u0259t etm\u0259lidir. Pay\u0131z aylar\u0131nda qapal\u0131 \u0259razil\u0259r\u0259 getm\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. M\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r x\u0259st\u0259 olan qohum-qon\u015fular\u0131m\u0131z\u0131 ziyar\u0259t etm\u0259y\u0259k. M\u0259saf\u0259 saxlamaq laz\u0131md\u0131r. Peyv\u0259ndin m\u00fcdd\u0259ti ke\u00e7ibs\u0259, risk qrupuna aid insanlar vaksin olunmal\u0131d\u0131rlar&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259kim \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc \u015ftamlar\u0131n olaca\u011f\u0131na inanm\u0131r: \u201cOmikron\u201dun alt variantlar\u0131nda a\u011fciy\u0259rl\u0259rin buzla\u015fmas\u0131 ehtimal\u0131 yoxdur&#8230;\u201d Az\u0259rbaycan avqustun 8-d\u0259 koronavirus (COV\u0130D-19) infeksiyas\u0131na 121 yeni yoluxma fakt\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b, 113 n\u0259f\u0259r m\u00fcalic\u0259 olunaraq sa\u011fal\u0131b. Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargahdan veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, COV\u0130D-19 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n analiz n\u00fcmun\u0259l\u0259ri m\u00fcsb\u0259t \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n bir n\u0259f\u0259ri v\u0259fat edib. B\u0259s yoluxman\u0131n yenid\u0259n k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si m\u00fcv\u0259qq\u0259tidir, yoxsa ziqzaqvar\u0131 dinamika davam ed\u0259c\u0259k? Qapanma t\u0259hl\u00fck\u0259si qal\u0131rm\u0131? Bu arada \u00c7ind\u0259, bir s\u0131ra ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259ziyy\u0259t f\u0259lak\u0259t h\u0259ddin\u0259 \u00e7at\u0131b. Az\u0259rbaycanda is\u0259 h\u0259l\u0259 ki y\u00fcks\u0259k yoluxma g\u00f6st\u0259ricil\u0259r yoxdur.\u00a0 Bununla bel\u0259, mediaya a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda T\u018fB\u0130B-in n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, Elmi-T\u0259dqiqat&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":504133,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dd5583a218403767b4171d518f60d028.jpg",650,433,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dd5583a218403767b4171d518f60d028.jpg",650,433,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dd5583a218403767b4171d518f60d028.jpg",650,433,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dd5583a218403767b4171d518f60d028-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dd5583a218403767b4171d518f60d028-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dd5583a218403767b4171d518f60d028.jpg",640,426,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dd5583a218403767b4171d518f60d028.jpg",650,433,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dd5583a218403767b4171d518f60d028.jpg",650,433,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dd5583a218403767b4171d518f60d028-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dd5583a218403767b4171d518f60d028.jpg",650,433,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259kim \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc \u015ftamlar\u0131n olaca\u011f\u0131na inanm\u0131r: \u201cOmikron\u201dun alt variantlar\u0131nda a\u011fciy\u0259rl\u0259rin buzla\u015fmas\u0131 ehtimal\u0131 yoxdur&#8230;\u201d Az\u0259rbaycan avqustun 8-d\u0259 koronavirus (COV\u0130D-19) infeksiyas\u0131na 121 yeni yoluxma fakt\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b, 113 n\u0259f\u0259r m\u00fcalic\u0259 olunaraq sa\u011fal\u0131b. Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargahdan veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, COV\u0130D-19 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n analiz n\u00fcmun\u0259l\u0259ri m\u00fcsb\u0259t \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n bir n\u0259f\u0259ri v\u0259fat edib. B\u0259s yoluxman\u0131n yenid\u0259n k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/504132"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=504132"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/504132\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/504133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=504132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=504132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=504132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}