{"id":50562,"date":"2019-04-13T08:01:57","date_gmt":"2019-04-13T05:01:57","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=50562"},"modified":"2019-04-13T08:01:57","modified_gmt":"2019-04-13T05:01:57","slug":"milc%c9%99kd%c9%99n-d%c9%99-s%c9%99viyy%c9%99siz-m%c9%99budlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=50562","title":{"rendered":"Mil\u00e7\u0259kd\u0259n d\u0259 s\u0259viyy\u0259siz m\u0259budlar"},"content":{"rendered":"<p>Allah-Taala Qurani-K\u0259rimin &#8220;B\u0259q\u0259r\u0259&#8221; sur\u0259sinin 26-c\u0131 ay\u0259sind\u0259 buyurur:<\/p>\n<p>\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0644\u064e\u0627 \u06cc\u0633\u0652\u062a\u064e\u062d\u0652\u06cc\u06cc \u0623\u064e\u0646\u0652 \u06cc\u0636\u0652\u0631\u0650\u0628\u064e \u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064b\u0627 \u0645\u064e\u0627 \u0628\u064e\u0639\u064f\u0648\u0636\u064e\u0629\u064b \u0641\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0641\u064e\u0648\u0652\u0642\u064e\u0647\u064e\u0627 \u0641\u064e\u0623\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0622\u0645\u064e\u0646\u064f\u0648\u0627 \u0641\u064e\u06cc\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e \u0623\u064e\u0646\u0651\u064e\u0647\u064f \u0627\u0644\u0652\u062d\u064e\u0642\u0651\u064f \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0631\u064e\u0628\u0651\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0623\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0643\u064e\u0641\u064e\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0641\u064e\u06cc\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e \u0645\u064e\u0627\u0630\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0631\u064e\u0627\u062f\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0628\u0650\u0647\u064e\u0630\u064e\u0627 \u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064b\u0627 \u06cc\u0636\u0650\u0644\u0651\u064f \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0643\u064e\u062b\u0650\u06cc\u0631\u064b\u0627 \u0648\u064e\u06cc\u0647\u0652\u062f\u0650\u06cc \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0643\u064e\u062b\u0650\u06cc\u0631\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u06cc\u0636\u0650\u0644\u0651\u064f \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0627\u0633\u0650\u0642\u0650\u06cc\u0646\u064e<\/p>\n<p>&#8220;\u018flb\u0259tt\u0259, Allah a\u011fcaqanad\u0131 v\u0259 ya ondan daha b\u00f6y\u00fcy\u00fcn\u00fc misal g\u0259tirm\u0259kd\u0259n x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259km\u0259z. \u0130man g\u0259tir\u0259nl\u0259r bunun \u00f6z R\u0259bbi t\u0259r\u0259find\u0259n bir h\u0259qiq\u0259t oldu\u011funu bilirl\u0259r v\u0259 kafirl\u0259r is\u0259 &#8220;Allah bu m\u0259s\u0259ll\u0259 n\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir?&#8221; &#8211; deyirl\u0259r. Allah bununla (bu m\u0259s\u0259ll\u0259) bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131 z\u0259lal\u0259t\u0259 sal\u0131r, bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131 is\u0259 do\u011fru yola y\u00f6n\u0259ldir. Allah yaln\u0131z fasiql\u0259ri z\u0259lal\u0259t\u0259 d\u00fc\u00e7ar edir.&#8221;<\/p>\n<p>Ay\u0259nin t\u0259fsiri<\/p>\n<p>Bu m\u0259s\u0259ld\u0259 be\u015f inc\u0259lik diqq\u0259ti c\u0259lb edir:<\/p>\n<p>1. Allahla ba\u011fl\u0131 &#8220;h\u0259ya&#8221; v\u0259 &#8220;x\u0259cal\u0259t&#8221;in m\u0259nas\u0131<\/p>\n<p>Bu m\u00fcbar\u0259k ay\u0259d\u0259 Allah-Taala &#8220;la y\u0259st\u0259hyi&#8221; (x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259km\u0259z) ibar\u0259si il\u0259 v\u0259sf edilir: &#8220;Allah a\u011fcaqanad\u0131 v\u0259 ya ondan b\u00f6y\u00fcy\u00fcn\u00fc misal g\u0259tirm\u0259kd\u0259n x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259km\u0259z.&#8221; Buna Allah\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya q\u0259z\u0259bl\u0259nm\u0259si kimi hallar\u0131 misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<p>\u0644\u064e\u0642\u064e\u062f\u0652 \u0631\u064e\u0636\u0650\u06cc \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0639\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0625\u0650\u0630\u0652 \u06cc\u0628\u064e\u0627\u06cc\u0639\u064f\u0648\u0646\u064e\u0643\u064e \u062a\u064e\u062d\u0652\u062a\u064e \u0627\u0644\u0634\u0651\u064e\u062c\u064e\u0631\u064e\u0629\u0650 \u0641\u064e\u0639\u064e\u0644\u0650\u0645\u064e \u0645\u064e\u0627 \u0641\u0650\u06cc \u0642\u064f\u0644\u064f\u0648\u0628\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0641\u064e\u0623\u064e\u0646\u0652\u0632\u064e\u0644\u064e \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0643\u0650\u06cc\u0646\u064e\u0629\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u06cc\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0623\u064e\u062b\u064e\u0627\u0628\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0641\u064e\u062a\u0652\u062d\u064b\u0627 \u0642\u064e\u0631\u0650\u06cc\u0628\u064b\u0627<\/p>\n<p>&#8220;(Ya Pey\u011f\u0259mb\u0259r!) H\u0259qiq\u0259t\u0259n, a\u011fac alt\u0131nda s\u0259n\u0259 bey\u0259t etdikl\u0259ri zaman Allah m\u00f6minl\u0259rd\u0259n raz\u0131 qald\u0131.&#8221; (&#8220;F\u0259th&#8221; sur\u0259si, ay\u0259 18.)<\/p>\n<p>&#8230;\u063a\u064e\u0636\u0650\u0628\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0639\u064e\u0644\u064e\u06cc\u0647\u0650\u0645\u0652&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Allah onlara (y\u0259hudil\u0259r\u0259) q\u0259z\u0259bl\u0259ndi.&#8221; (&#8220;M\u00fccad\u0259l\u0259&#8221; sur\u0259si, ay\u0259 14.)<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> maide.az-a istinad\u0259n bildirir ki, bunlar\u0131n cavab\u0131 q\u0131sa bir ibar\u0259d\u0259n art\u0131q deyil v\u0259 o da budur ki, bel\u0259 hallarda yaln\u0131z deyil\u0259nl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq laz\u0131md\u0131r. H\u0259r hans\u0131 amild\u0259n t\u0259sirl\u0259n\u0259r\u0259k x\u0259cal\u0259t s\u0259kib-\u00e7\u0259km\u0259m\u0259k insanlara xas bir hald\u0131r v\u0259 Allah\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s zat\u0131 he\u00e7 vaxt t\u0259sir alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259z. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, maddi al\u0259md\u0259n y\u00fcks\u0259k olan h\u0259qiq\u0259t v\u0259 maarif (Allah\u0131n ad v\u0259 sif\u0259tl\u0259ri) b\u0259\u015f\u0259rin qavrad\u0131\u011f\u0131 t\u0259rzd\u0259 deyildikd\u0259, bel\u0259 hala d\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 bu da onun dil v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131na uy\u011funlu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. \u018fg\u0259r insan\u0131n ilahi maarifl\u0259 m\u00fct\u0259nasib tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olsayd\u0131, bel\u0259 ifad\u0259l\u0259r\u0259 ehtiyac duyulmazd\u0131. Odur ki, insanlar\u0131n dili il\u0259 dan\u0131\u015fmaq t\u0259bii bir t\u0259l\u0259bdir v\u0259 b\u00fct\u00fcn pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r d\u0259 g\u00f6nd\u0259rildiyi q\u00f6vml\u0259rin dilind\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015flar. (&#8220;\u0130brahim&#8221; sur\u0259si, ay\u0259 4.)<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, Allah-Taalan\u0131n bir n\u0259f\u0259r, yaxud bir z\u00fcmr\u0259d\u0259n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u00fckafat, q\u0259z\u0259bi is\u0259 \u0259zab\u0131 bildirir. Allah-Taala il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;h\u0259ya&#8221; v\u0259 &#8220;x\u0259cal\u0259t&#8221;d\u0259 d\u0259 m\u0259qs\u0259d haqq s\u00f6z\u00fc dem\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259m\u0259yini g\u00f6st\u0259rir. M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<p>&#8230;\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0630\u064e\u0644\u0650\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u06cc\u0624\u0652\u0630\u0650\u06cc \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0628\u0650\u06cc \u0641\u064e\u06cc\u0633\u0652\u062a\u064e\u062d\u0652\u06cc\u06cc \u0645\u0650\u0646\u0652\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0644\u064e\u0627 \u06cc\u0633\u0652\u062a\u064e\u062d\u0652\u06cc\u06cc \u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0652\u062d\u064e\u0642\u0651\u0650&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Bu (sizin Pey\u011f\u0259mb\u0259rin evind\u0259 \u00e7ox oturma\u011f\u0131n\u0131z), Pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 \u0259ziyy\u0259t verir, amma o sizd\u0259n (bunu siz\u0259 dem\u0259kd\u0259n) utan\u0131r. Lakin Allah do\u011fru s\u00f6zd\u0259n x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259km\u0259z (\u00e7\u0259kinm\u0259z)&#8230;&#8221; (&#8220;\u018fhzab&#8221; sur\u0259si, ay\u0259 53.)<\/p>\n<p>2. &#8220;B\u0259uz\u0259&#8221; n\u0259dir?<\/p>\n<p>\u018fr\u0259bl\u0259r ki\u00e7ik a\u011fcaqanada &#8220;b\u0259uz\u0259&#8221; v\u0259 onun b\u00f6y\u00fck n\u00f6v\u00fcn\u0259 &#8220;b\u0259qq&#8221; deyirl\u0259r. A\u011fcaqanad\u0131n z\u0259if h\u0259\u015f\u0259rat kimi \u00f6mr\u00fc azd\u0131r v\u0259 ondan s\u00f6z d\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259, t\u0259hqir v\u0259 s\u0259viyy\u0259sizliyi yetirir.<\/p>\n<p>3. Ay\u0259nin nazilolma s\u0259b\u0259bi<\/p>\n<p>Qurani-K\u0259rimin bir s\u0131ra ay\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015frikl\u0259rin tanr\u0131lar\u0131n\u0131n t\u0259hqiri v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rinin bihud\u0259liyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 tutarl\u0131 m\u0259s\u0259ll\u0259r \u00e7\u0259kilir. B\u0259z\u0259n, onlar\u0131n qondarma tanr\u0131lar\u0131n\u0131n z\u0259ifliyi bar\u0259d\u0259 bel\u0259 buyurulur:<\/p>\n<p>&#8230;\u06cc\u0627 \u0623\u064e\u06cc\u0647\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u064f \u0636\u064f\u0631\u0650\u0628\u064e \u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064c \u0641\u064e\u0627\u0633\u0652\u062a\u064e\u0645\u0650\u0639\u064f\u0648\u0627 \u0644\u064e\u0647\u064f \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u062a\u064e\u062f\u0652\u0639\u064f\u0648\u0646\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652 \u062f\u064f\u0648\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0644\u064e\u0646\u0652 \u06cc\u062e\u0652\u0644\u064f\u0642\u064f\u0648\u0627 \u0630\u064f\u0628\u064e\u0627\u0628\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0648\u0650 \u0627\u062c\u0652\u062a\u064e\u0645\u064e\u0639\u064f\u0648\u0627 \u0644\u064e\u0647\u064f \u0648\u064e\u0625\u0650\u0646\u0652 \u06cc\u0633\u0652\u0644\u064f\u0628\u0652\u0647\u064f\u0645\u064f \u0627\u0644\u0630\u0651\u064f\u0628\u064e\u0627\u0628\u064f \u0634\u064e\u06cc\u0626\u064b\u0627 \u0644\u064e\u0627 \u06cc\u0633\u0652\u062a\u064e\u0646\u0652\u0642\u0650\u0630\u064f\u0648\u0647\u064f \u0645\u0650\u0646\u0652\u0647\u064f&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;\u015e\u00fcbh\u0259siz, Allahdan qeyri ibad\u0259t etdiyiniz b\u00fctl\u0259r bir mil\u00e7\u0259k d\u0259 yarada bilm\u0259zl\u0259r &#8211; lap ham\u0131s\u0131 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn bir yer\u0259 y\u0131\u011f\u0131\u015fsa bel\u0259! \u018fg\u0259r mil\u00e7\u0259k onlardan (b\u00fctl\u0259rin \u00fcst\u00fcnd\u0259 olanlardan) bir \u015fey g\u00f6t\u00fcr\u00fcb aparsa, onu geri ala bilm\u0259zl\u0259r&#8230;&#8221; (&#8220;H\u0259cc&#8221; sur\u0259si, ay\u0259 73.)<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir ay\u0259d\u0259 m\u00fc\u015frikl\u0259rin \u00f6zl\u0259ri h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259y\u0259, tanr\u0131lar\u0131 is\u0259 onun yuvas\u0131na b\u0259nz\u0259dilir:<\/p>\n<p>\u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064f \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0627\u062a\u0651\u064e\u062e\u064e\u0630\u064f\u0648\u0627 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u062f\u064f\u0648\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0623\u064e\u0648\u0652\u0644\u0650\u06cc\u0627\u0621\u064e \u0643\u064e\u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0646\u0652\u0643\u064e\u0628\u064f\u0648\u062a\u0650 \u0627\u062a\u0651\u064e\u062e\u064e\u0630\u064e\u062a\u0652 \u0628\u064e\u06cc\u062a\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0623\u064e\u0648\u0652\u0647\u064e\u0646\u064e \u0627\u0644\u0652\u0628\u064f\u06cc\u0648\u062a\u0650 \u0644\u064e\u0628\u064e\u06cc\u062a\u064f \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0646\u0652\u0643\u064e\u0628\u064f\u0648\u062a\u0650 \u0644\u064e\u0648\u0652 \u0643\u064e\u0627\u0646\u064f\u0648\u0627 \u06cc\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e<\/p>\n<p>&#8220;Allahdan ba\u015fqa \u00f6zl\u0259rin\u0259 dost (hami) q\u0259bul ed\u0259nl\u0259r \u00f6z\u00fcn\u0259 yuva qurmu\u015f h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259yirl\u0259r. Evl\u0259rin \u0259n z\u0259ifi is\u0259, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259k yuvas\u0131d\u0131r. Ka\u015f bil\u0259ydil\u0259r!&#8221; (&#8220;\u018fnk\u0259but&#8221; sur\u0259si, ay\u0259 41.)<\/p>\n<p>Bel\u0259 m\u0259s\u0259ll\u0259r m\u00fc\u015frikl\u0259ri narahat edirdi v\u0259 etiraz dill\u0259rini a\u00e7araq deyirdil\u0259r: &#8220;Bu m\u0259s\u0259ll\u0259rd\u0259 m\u0259qs\u0259d n\u0259dir?&#8221; Sanki onlar ilahi v\u0259hyi h\u0259\u015f\u0259ratlara dair s\u00f6z a\u00e7ma\u011fa layiq bilmir, b\u00fctl\u0259rini mil\u00e7\u0259k v\u0259 a\u011fcaqanaddan da s\u0259viyy\u0259siz tan\u0131dan, h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259k yuvas\u0131 t\u0259k t\u0259svir ed\u0259n bel\u0259 tutarl\u0131 m\u0259s\u0259ll\u0259r\u0259 cavab verm\u0259y\u0259 qadir deyildil\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu m\u0259s\u0259ll\u0259rd\u0259ki yet\u0259rli m\u0259ntiq \u00f6z i\u015fini g\u00f6r\u00fcr, beyinl\u0259ri dir\u00e7\u0259ldir v\u0259 \u015f\u00fcurlar\u0131 oyad\u0131rd\u0131 v\u0259 savads\u0131z k\u00fctl\u0259y\u0259 mil\u00e7\u0259kd\u0259n d\u0259 s\u0259viyy\u0259siz varl\u0131qlara ita\u0259ti, h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259yin yuvas\u0131ndan da z\u0259if evl\u0259r\u0259 s\u0131\u011f\u0131nma\u011f\u0131 daha ayd\u0131n ba\u015fa sal\u0131rd\u0131. Odur ki, Allah-Taala buyurur:<\/p>\n<p>\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0644\u064e\u0627 \u06cc\u0633\u0652\u062a\u064e\u062d\u0652\u06cc\u06cc \u0623\u064e\u0646\u0652 \u06cc\u0636\u0652\u0631\u0650\u0628\u064e \u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064b\u0627 \u0645\u064e\u0627 \u0628\u064e\u0639\u064f\u0648\u0636\u064e\u0629\u064b \u0641\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0641\u064e\u0648\u0652\u0642\u064e\u0647\u064e\u0627&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;\u018flb\u0259tt\u0259, Allah a\u011fcaqanad\u0131 v\u0259 ya ondan b\u00f6y\u00fcy\u00fcn\u00fc misal g\u0259tirm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259z.&#8221; Dem\u0259k, Allah \u00f6z m\u0259qs\u0259dini k\u00fctl\u0259y\u0259 bu m\u0259s\u0259ll\u0259rl\u0259 daha ayd\u0131n ifad\u0259 ed\u0259 bilir.<\/p>\n<p>4. Qurani-K\u0259rimin m\u0259s\u0259ll\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 reaksiyalar<\/p>\n<p>Quran\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u00f6z v\u0259 ay\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 maraqlar artd\u0131\u011f\u0131 kimi, m\u0259s\u0259ll\u0259ri d\u0259 diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259nilirdi. Burada iki qrup daha \u00e7ox g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r:<\/p>\n<p>1. Pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 (s) iman g\u0259tir\u0259nl\u0259r;<\/p>\n<p>2. Kafirl\u0259r v\u0259 inanmayanlar.<\/p>\n<p>Birinci qrup m\u0259s\u0259ll\u0259rin d\u0259 dig\u0259r ay\u0259l\u0259r t\u0259k haqq oldu\u011funu deyir:<\/p>\n<p>\u0641\u064e\u0623\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0622\u0645\u064e\u0646\u064f\u0648\u0627 \u0641\u064e\u06cc\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e \u0623\u064e\u0646\u0651\u064e\u0647\u064f \u0627\u0644\u0652\u062d\u064e\u0642\u0651\u064f \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0631\u064e\u0628\u0651\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0623\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;\u0130man g\u0259tir\u0259nl\u0259r bunun onlar\u0131n R\u0259bbi t\u0259r\u0259find\u0259n bir h\u0259qiq\u0259t oldu\u011funu bilirl\u0259r.&#8221;<\/p>\n<p>Allaha, Pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 v\u0259 Qurana iman g\u0259tirm\u0259y\u0259n ikinci qrup is\u0259, bel\u0259 m\u0259s\u0259ll\u0259ri anlamaqda acizdir:<\/p>\n<p>\u0648\u064e\u0623\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0643\u064e\u0641\u064e\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0641\u064e\u06cc\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e \u0645\u064e\u0627\u0630\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0631\u064e\u0627\u062f\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0628\u0650\u0647\u064e\u0630\u064e\u0627 \u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064b\u0627&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Kafirl\u0259r is\u0259 deyirl\u0259r: &#8220;Allah bu m\u0259s\u0259ll\u0259 n\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir?&#8221;<\/p>\n<p>Allah-Taalan\u0131n m\u00fc\u015frikl\u0259r\u0259 cavab\u0131 daha m\u0259nal\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>&#8230;\u06cc\u0636\u0650\u0644\u0651\u064f \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0643\u064e\u062b\u0650\u06cc\u0631\u064b\u0627 \u0648\u064e\u06cc\u0647\u0652\u062f\u0650\u06cc \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0643\u064e\u062b\u0650\u06cc\u0631\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u06cc\u0636\u0650\u0644\u0651\u064f \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0627\u0633\u0650\u0642\u0650\u06cc\u0646\u064e<\/p>\n<p>&#8220;Allah bu m\u0259s\u0259ll\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131 z\u0259lal\u0259t\u0259 sal\u0131r, bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131 is\u0259 hiday\u0259t edir. Allah yaln\u0131z fasiql\u0259ri z\u0259lal\u0259t\u0259 d\u00fc\u00e7ar edir.&#8221; (&#8220;B\u0259q\u0259r\u0259&#8221; sur\u0259si, ay\u0259 26.)<\/p>\n<p>Hiday\u0259t m\u00f6minl\u0259rin, z\u0259lal\u0259t is\u0259 fasiql\u0259rindir. Allah bu misallarla dem\u0259k ist\u0259yir ki, hiday\u0259t v\u0259 z\u0259lal\u0259t yaln\u0131z Onun \u0259lind\u0259dir. Amma bu kimi ay\u0259l\u0259rin &#8220;c\u0259br&#8221;l\u0259 (determinizm) he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur. \u018fg\u0259r\u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u06cc\u0636\u0650\u0644\u0651\u064f \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0627\u0633\u0650\u0642\u0650\u06cc\u0646\u064e\u00a0 (Allah yaln\u0131z fasiql\u0259ri z\u0259lal\u0259t\u0259 d\u00fc\u00e7ar edir.) &#8211; ibar\u0259si onlar\u0131n z\u0259lal\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc deyirs\u0259, bu s\u0259b\u0259bsiz deyildir. Onlar dikba\u015fl\u0131q v\u0259 ita\u0259tsizlikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 z\u0259lal\u0259t\u0259 yol a\u00e7\u0131r v\u0259 Quran\u0131n nurundan b\u0259hr\u0259siz qal\u0131rlar. \u0130kiy\u0259 par\u00e7alanma Quran\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n yox, insanlar\u0131n daxilind\u0259n qaynaqlan\u0131r. Ham\u0131ya hiday\u0259t v\u0259 r\u0259hm\u0259t g\u00f6nd\u0259ril\u0259n Quran m\u00f6minl\u0259r\u0259 s\u00fcbh mehi, kafirl\u0259r\u0259 is\u0259 tufand\u0131r.<\/p>\n<p>Veril\u0259n ay\u0259d\u0259 qeyd olunan a\u011fcaqanad insanlar\u0131n n\u0259z\u0259rind\u0259 \u00e7ox ki\u00e7ik g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, onun anatomiya v\u0259 b\u0259d\u0259n qurulu\u015fu sirl\u0259rl\u0259 doludur. \u0130mam \u018fli (\u0259) a\u011fcaqanad\u0131n bar\u0259sind\u0259 bel\u0259 buyurur: &#8220;\u018fg\u0259r d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131 &#8211; qu\u015flar v\u0259 d\u00f6rdayaql\u0131lar, ax\u015fam\u00fcst\u00fc \u00f6z t\u00f6vl\u0259l\u0259rin\u0259 qay\u0131danlar, otlaqda otlayanlar, onlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6vl\u0259ri, \u015f\u00fcurlu, \u015f\u00fcursuz v\u0259 \u00e7evikl\u0259ri bel\u0259 bir yer\u0259 topla\u015fsalar, bir a\u011fcaqanad yaratma\u011fa qadir deyill\u0259r. A\u011f\u0131l v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sahibl\u0259ri bu i\u015fd\u0259 mat-m\u0259\u0259tt\u0259l qalar, \u0259zmkarl\u0131qlar\u0131 n\u0259tic\u0259 verm\u0259z. N\u0259hay\u0259t, m\u0259\u011flub olduqlar\u0131n\u0131, onu yaratma\u011fa aciz qald\u0131qlar\u0131n\u0131 iqrar v\u0259 onu yox etm\u0259y\u0259 qadir olmamalar\u0131n\u0131 etiraf ed\u0259r\u0259k, \u0259ld\u0259n-ayaqdan d\u00fc\u015f\u0259r v\u0259 bir q\u0259rara g\u0259l\u0259 bilm\u0259zl\u0259r.&#8221; (&#8220;N\u0259hc\u00fcl-b\u0259la\u011f\u0259&#8221;, x\u00fctb\u0259 228; &#8220;Qurani-K\u0259rimd\u0259 ibr\u0259tamiz m\u0259s\u0259ll\u0259r&#8221;, Ay\u0259tullah C\u0259f\u0259r S\u00fcbhani, 3-c\u00fc m\u0259s\u0259l, s\u0259h.26-29)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Allah-Taala Qurani-K\u0259rimin &#8220;B\u0259q\u0259r\u0259&#8221; sur\u0259sinin 26-c\u0131 ay\u0259sind\u0259 buyurur: \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0644\u064e\u0627 \u06cc\u0633\u0652\u062a\u064e\u062d\u0652\u06cc\u06cc \u0623\u064e\u0646\u0652 \u06cc\u0636\u0652\u0631\u0650\u0628\u064e \u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064b\u0627 \u0645\u064e\u0627 \u0628\u064e\u0639\u064f\u0648\u0636\u064e\u0629\u064b \u0641\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0641\u064e\u0648\u0652\u0642\u064e\u0647\u064e\u0627 \u0641\u064e\u0623\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0622\u0645\u064e\u0646\u064f\u0648\u0627 \u0641\u064e\u06cc\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e \u0623\u064e\u0646\u0651\u064e\u0647\u064f \u0627\u0644\u0652\u062d\u064e\u0642\u0651\u064f \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0631\u064e\u0628\u0651\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0623\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0643\u064e\u0641\u064e\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0641\u064e\u06cc\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e \u0645\u064e\u0627\u0630\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0631\u064e\u0627\u062f\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0628\u0650\u0647\u064e\u0630\u064e\u0627 \u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064b\u0627 \u06cc\u0636\u0650\u0644\u0651\u064f \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0643\u064e\u062b\u0650\u06cc\u0631\u064b\u0627 \u0648\u064e\u06cc\u0647\u0652\u062f\u0650\u06cc \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0643\u064e\u062b\u0650\u06cc\u0631\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u06cc\u0636\u0650\u0644\u0651\u064f \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0627\u0633\u0650\u0642\u0650\u06cc\u0646\u064e &#8220;\u018flb\u0259tt\u0259, Allah a\u011fcaqanad\u0131 v\u0259 ya ondan daha b\u00f6y\u00fcy\u00fcn\u00fc misal g\u0259tirm\u0259kd\u0259n x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259km\u0259z. \u0130man g\u0259tir\u0259nl\u0259r bunun \u00f6z R\u0259bbi t\u0259r\u0259find\u0259n bir h\u0259qiq\u0259t oldu\u011funu bilirl\u0259r v\u0259 kafirl\u0259r is\u0259 &#8220;Allah bu m\u0259s\u0259ll\u0259 n\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir?&#8221; &#8211; deyirl\u0259r. Allah bununla (bu m\u0259s\u0259ll\u0259) bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131 z\u0259lal\u0259t\u0259 sal\u0131r, bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131 is\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":50563,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/quran_0274.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/quran_0274.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/quran_0274.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/quran_0274-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/quran_0274-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/quran_0274.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/quran_0274.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/quran_0274.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/quran_0274-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/quran_0274.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Allah-Taala Qurani-K\u0259rimin &#8220;B\u0259q\u0259r\u0259&#8221; sur\u0259sinin 26-c\u0131 ay\u0259sind\u0259 buyurur: \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0644\u064e\u0627 \u06cc\u0633\u0652\u062a\u064e\u062d\u0652\u06cc\u06cc \u0623\u064e\u0646\u0652 \u06cc\u0636\u0652\u0631\u0650\u0628\u064e \u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064b\u0627 \u0645\u064e\u0627 \u0628\u064e\u0639\u064f\u0648\u0636\u064e\u0629\u064b \u0641\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0641\u064e\u0648\u0652\u0642\u064e\u0647\u064e\u0627 \u0641\u064e\u0623\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0622\u0645\u064e\u0646\u064f\u0648\u0627 \u0641\u064e\u06cc\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e \u0623\u064e\u0646\u0651\u064e\u0647\u064f \u0627\u0644\u0652\u062d\u064e\u0642\u0651\u064f \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0631\u064e\u0628\u0651\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0623\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0643\u064e\u0641\u064e\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0641\u064e\u06cc\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e \u0645\u064e\u0627\u0630\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0631\u064e\u0627\u062f\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0628\u0650\u0647\u064e\u0630\u064e\u0627 \u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064b\u0627 \u06cc\u0636\u0650\u0644\u0651\u064f \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0643\u064e\u062b\u0650\u06cc\u0631\u064b\u0627 \u0648\u064e\u06cc\u0647\u0652\u062f\u0650\u06cc \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0643\u064e\u062b\u0650\u06cc\u0631\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u06cc\u0636\u0650\u0644\u0651\u064f \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0627\u0633\u0650\u0642\u0650\u06cc\u0646\u064e &#8220;\u018flb\u0259tt\u0259, Allah a\u011fcaqanad\u0131 v\u0259 ya ondan daha b\u00f6y\u00fcy\u00fcn\u00fc misal&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50562"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50562"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50562\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/50563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}