{"id":507965,"date":"2022-08-27T08:23:08","date_gmt":"2022-08-27T05:23:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=507965"},"modified":"2022-08-27T08:23:08","modified_gmt":"2022-08-27T05:23:08","slug":"q%c9%99rar-verildi-az%c9%99rbaycan-qazaxistan-neftini-dunya-bazarina-dasiyacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=507965","title":{"rendered":"Q\u0259rar verildi: Az\u0259rbaycan Qazax\u0131stan neftini d\u00fcnya bazar\u0131na da\u015f\u0131yacaq"},"content":{"rendered":"<h3><strong>D\u0259niz v\u0259 boru da\u015f\u0131malar\u0131ndan irih\u0259cmli g\u0259lirl\u0259r \u0259ld\u0259 olunacaq<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Ukraynada m\u00fcharib\u0259 ba\u015flayandan b\u0259ri Qazax\u0131stan neftinin Rusiya \u0259razisi il\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na n\u0259qlind\u0259 ciddi probleml\u0259r yaran\u0131b. Art\u0131q 4-c\u00fc d\u0259f\u0259dir ki, Qazax\u0131standan nefti Novorossiysk liman\u0131na da\u015f\u0131yan X\u0259z\u0259r Boru K\u0259m\u0259rind\u0259 \u201cciddi nasazl\u0131q\u201d\u00a0 a\u015fkarland\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 neft n\u0259qli dayand\u0131r\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, Rusiya \u00f6z neftin\u0259 qar\u015f\u0131 embarqo v\u0259 qiym\u0259t tavan\u0131 t\u0259tbiqinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, h\u0259m\u00e7inin Ukraynaya qar\u015f\u0131 aqressiyas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259n Astanan\u0131 c\u0259zaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qazax\u0131stan neftinin d\u00fcnya bazar\u0131na yolunu ba\u011flay\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Qazax\u0131stan neftinin 80 faizd\u0259n \u00e7oxu d\u00fcnya bazar\u0131na XBK il\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. K\u0259m\u0259rl\u0259 n\u0259qlin dayanmas\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox b\u00f6y\u00fck probleml\u0259r yarad\u0131r. Rusiyan\u0131n Ukraynaya h\u00fccumundan sonra mart-aprel aylar\u0131nda Novorossiyskd\u0259 neftin tankerl\u0259r\u0259 y\u00fckl\u0259ndiyi terminallarda problem yaranmas\u0131 b\u0259han\u0259si il\u0259 qazax neftinin n\u0259qli 4 h\u0259ft\u0259 minimuma endirilib. Daha sonra limanda t\u0259mir b\u0259han\u0259si il\u0259 m\u0259hdudla\u015fma t\u0259tbiq edilib. \u0130yulun 5-d\u0259 is\u0259 Novorossiysk \u015f\u0259h\u0259ri Primorsk rayon m\u0259hk\u0259m\u0259si ekoloji problem b\u0259han\u0259si il\u0259 terminal\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin 30 g\u00fcn m\u00fcdd\u0259tin\u0259 dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etmi\u015fdi. Bu, Qazax\u0131standa b\u00f6y\u00fck naraz\u0131l\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b oldu, prezident Qas\u0131m Jomart Tokayev x\u00fcsusi m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k \u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 neftin X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u00fcz\u0259rind\u0259n Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan Transx\u0259z\u0259r n\u0259ql mar\u015frutunun g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sini tap\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Qazax\u0131stan nefti indiy\u0259d\u0259k ki\u00e7ik h\u0259cml\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n da\u015f\u0131n\u0131b. 2006-c\u0131 ild\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevl\u0259 Qazax\u0131stan Prezidenti Nursultan Nazarbayev aras\u0131nda neft n\u0259qlin\u0259 dair d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 memorandum imzalan\u0131b. S\u0259n\u0259d Qazax\u0131stan\u0131n \u015fimal\u0131ndak\u0131 yataqlardan Kur\u0131k liman\u0131na neft k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259sini v\u0259 ild\u0259 10 milyon ton neftin tankerl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n n\u0259qlinin t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu. Lakin Qazax\u0131standa i\u015fl\u0259y\u0259n xarici \u015firk\u0259tl\u0259r memorandumun icras\u0131na maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259dil\u0259r. \u0130ndi is\u0259 real t\u0259hl\u00fck\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 diqq\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycana y\u00f6n\u0259lib. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Q.J.Tokayevin Az\u0259rbaycana r\u0259smi s\u0259f\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fmalar \u0259ld\u0259 olunub.<\/p>\n<p>Qazax\u0131stan\u0131n \u201cKazMunayQaz\u201d (KMG) milli \u015firk\u0259tinin idar\u0259 hey\u0259tinin iqtisadiyyat v\u0259 maliyy\u0259 \u00fczr\u0259 m\u00fcavini Dauren Karabayev bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verib: \u201cQazax\u0131stan neftinin m\u00fcmk\u00fcn n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi il\u0259 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u00f6vl\u0259t v\u0259 milli \u015firk\u0259tl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. T\u0259f\u0259rr\u00fcat h\u0259l\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi il\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edildikd\u0259n sonra daha \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat ver\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n<p>O xat\u0131rlad\u0131b ki, Az\u0259rbaycan\u0131n iki neft k\u0259m\u0259ri &#8211; Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan v\u0259 Bak\u0131-Supsa, potensial olaraq Qazax\u0131stan neftinin n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>Avqustun \u0259vv\u0259lind\u0259 \u201cReuters\u201d Qazax\u0131stan\u0131n g\u00fcnd\u0259 t\u0259qrib\u0259n 100 min barel v\u0259 ya XBK il\u0259 n\u0259ql olunan h\u0259cmin 8 faizini Az\u0259rbaycan\u0131n boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri il\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7atd\u0131rma\u011fa haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131na dair m\u0259lumat yay\u0131b. Agentliyin istinad etdiyi m\u0259nb\u0259 bildirib ki, Qazax\u0131stan\u0131n \u201cKazMunayQaz\u201d milli \u015firk\u0259ti art\u0131q SOCAR-la neft t\u0259dar\u00fck\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilkin dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131r. Qazax\u0131stan t\u0259r\u0259fi Bak\u0131-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 ild\u0259 1,5 milyon ton (g\u00fcnd\u0259 30 min bareld\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7ox) neft n\u0259ql etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir. T\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda neft ixrac\u0131na dair raz\u0131la\u015fman\u0131n avqust ay\u0131n\u0131n sonunda imzalanmas\u0131, t\u0259dar\u00fck\u0259 pay\u0131zda ba\u015flanmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bununla yana\u015f\u0131, Qazax\u0131stan 2023-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r k\u0259m\u0259ri &#8211; Bak\u0131-Supsa il\u0259 ild\u0259 3.5 milyon barel neft ixrac etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>Qazax\u0131stan\u0131n energetika naziri Bolat Ak\u00e7ulakovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, yax\u0131n iki il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259 iri yataqlar\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kl\u0259, yeni yataqlar\u0131n axtar\u0131\u015f\u0131 v\u0259 yeni ki\u00e7ik yataqlar\u0131n istismara verilm\u0259si il\u0259 neft hasilat\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. Nazir qeyd edib ki, bu il \u00fc\u00e7\u00fcn neft hasilat\u0131 \u00fczr\u0259 proqnoz 85,7 milyon tondur, lakin \u00f6lk\u0259d\u0259 hasilat ola bilsin ki, 107 milyon tonad\u0259k artacaq: \u201cM\u00fcvafiq olaraq, bunlar bu g\u00fcn ixrac \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rdiyimiz h\u0259cml\u0259rd\u0259n art\u0131q h\u0259cml\u0259rdir. T\u0259bii ki, bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 biz bu super h\u0259cml\u0259ri nec\u0259 g\u00f6nd\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yimizi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259liyik\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Nazirin bu a\u00e7\u0131qlamas\u0131 \u0259slind\u0259 Rusiyan\u0131n Qazax\u0131stan\u0131n alternativ mar\u015fruta y\u00f6n\u0259lm\u0259sin\u0259 m\u00fcmk\u00fcn aqressiv reaksiyas\u0131n\u0131 \u00f6nl\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcr. Astana art\u0131q Rusiyan\u0131n etibars\u0131z t\u0259r\u0259fda\u015f oldu\u011funa \u0259mindir v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 alternativ n\u0259ql yolunu tapma\u011fa, sad\u0259c\u0259, m\u0259hkumdur. M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck y\u00fckda\u015f\u0131ma, o c\u00fcml\u0259d\u0259n maye y\u00fckda\u015f\u0131ma donanmas\u0131na malik \u00f6lk\u0259dir. Bu bax\u0131mdan \u00f6z\u00fcn\u00fcn tanker donanmas\u0131 olmayan Qazax\u0131stan\u0131n neftinin da\u015f\u0131nmas\u0131 da Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya bazar\u0131na neft da\u015f\u0131yan m\u00f6vcud infrastrukturuna Q\u0259rb \u0130xrac Boru k\u0259m\u0259ri, Bak\u0131-Tiflis-Ceyhan \u018fsas \u0130xrac boru k\u0259m\u0259ri v\u0259 d\u0259miryol da\u015f\u0131malar\u0131 aiddir. BTC-nin cari \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck g\u00fcc\u00fc g\u00fcnd\u0259lik 1,2 milyon barel t\u0259\u015fkil edir. \u0130ld\u0259 60 milyon ton neft n\u0259ql etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin haz\u0131rda bu g\u00fcc\u00fcn yar\u0131s\u0131ndan az\u0131ndan istifad\u0259 olunur. Q\u0259rb \u0130xrac Boru K\u0259m\u0259ri (Q\u0130BK) Supsa terminal\u0131na q\u0259d\u0259r uzan\u0131r. K\u0259m\u0259rin sahibi Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq \u018fm\u0259liyyat \u015eirk\u0259tidir. 2021-ci ild\u0259 Q\u0259rb \u0130xrac Boru K\u0259m\u0259ri mar\u015frutu vasit\u0259sil\u0259 31 milyon barel neft ixrac edilib. K\u0259m\u0259rin illik n\u0259qletm\u0259 g\u00fcc\u00fc 5,1 milyon tondur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259miryolu sistemi il\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r neftin da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa dair m\u0259lumat a\u00e7\u0131qlanm\u0131r. M\u00f6vcud boru k\u0259m\u0259rl\u0259rinin illik n\u0259ql g\u00fcc\u00fc 65 milyon tondan \u00e7oxdur. Haz\u0131rda onun 28 milyon tonundan istifad\u0259 olunur. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, Az\u0259rbaycan ild\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq 30 milyon tona yax\u0131n neft n\u0259ql etm\u0259k g\u00fcc\u00fcnd\u0259dir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0259niz v\u0259 boru da\u015f\u0131malar\u0131ndan irih\u0259cmli g\u0259lirl\u0259r \u0259ld\u0259 olunacaq Ukraynada m\u00fcharib\u0259 ba\u015flayandan b\u0259ri Qazax\u0131stan neftinin Rusiya \u0259razisi il\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na n\u0259qlind\u0259 ciddi probleml\u0259r yaran\u0131b. Art\u0131q 4-c\u00fc d\u0259f\u0259dir ki, Qazax\u0131standan nefti Novorossiysk liman\u0131na da\u015f\u0131yan X\u0259z\u0259r Boru K\u0259m\u0259rind\u0259 \u201cciddi nasazl\u0131q\u201d\u00a0 a\u015fkarland\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 neft n\u0259qli dayand\u0131r\u0131l\u0131r. Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, Rusiya \u00f6z neftin\u0259 qar\u015f\u0131 embarqo v\u0259 qiym\u0259t tavan\u0131 t\u0259tbiqinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, h\u0259m\u00e7inin Ukraynaya qar\u015f\u0131 aqressiyas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259n Astanan\u0131 c\u0259zaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qazax\u0131stan neftinin d\u00fcnya bazar\u0131na yolunu ba\u011flay\u0131r. Qeyd ed\u0259k ki, Qazax\u0131stan neftinin 80 faizd\u0259n \u00e7oxu d\u00fcnya bazar\u0131na XBK il\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. K\u0259m\u0259rl\u0259 n\u0259qlin dayanmas\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox b\u00f6y\u00fck&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":507966,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/1943a01f41f76712f41039b73393b8ec.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/1943a01f41f76712f41039b73393b8ec.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/1943a01f41f76712f41039b73393b8ec.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/1943a01f41f76712f41039b73393b8ec-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/1943a01f41f76712f41039b73393b8ec-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/1943a01f41f76712f41039b73393b8ec-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/1943a01f41f76712f41039b73393b8ec.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/1943a01f41f76712f41039b73393b8ec.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/1943a01f41f76712f41039b73393b8ec-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/1943a01f41f76712f41039b73393b8ec.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u0259niz v\u0259 boru da\u015f\u0131malar\u0131ndan irih\u0259cmli g\u0259lirl\u0259r \u0259ld\u0259 olunacaq Ukraynada m\u00fcharib\u0259 ba\u015flayandan b\u0259ri Qazax\u0131stan neftinin Rusiya \u0259razisi il\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na n\u0259qlind\u0259 ciddi probleml\u0259r yaran\u0131b. Art\u0131q 4-c\u00fc d\u0259f\u0259dir ki, Qazax\u0131standan nefti Novorossiysk liman\u0131na da\u015f\u0131yan X\u0259z\u0259r Boru K\u0259m\u0259rind\u0259 \u201cciddi nasazl\u0131q\u201d\u00a0 a\u015fkarland\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 neft n\u0259qli dayand\u0131r\u0131l\u0131r. Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, Rusiya \u00f6z neftin\u0259 qar\u015f\u0131 embarqo v\u0259 qiym\u0259t tavan\u0131 t\u0259tbiqinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/507965"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=507965"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/507965\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/507966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=507965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=507965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=507965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}