{"id":508042,"date":"2022-08-27T09:53:32","date_gmt":"2022-08-27T06:53:32","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=508042"},"modified":"2022-08-27T09:53:32","modified_gmt":"2022-08-27T06:53:32","slug":"dunya-siyasi-nizaminin-d%c9%99yisdirilm%c9%99si-c%c9%99hdl%c9%99ri-v%c9%99-az%c9%99rbaycanin-s%c9%99rh%c9%99dd%c9%99-mohk%c9%99ml%c9%99nm%c9%99yinin-%c9%99saslari-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=508042","title":{"rendered":"D\u00fcnya siyasi nizam\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si c\u0259hdl\u0259ri v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259rh\u0259dd\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259yinin \u0259saslar\u0131 \u2013 T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259si b\u00f6y\u00fck oyun\u00e7ular\u0131n qlobal nizam\u0131 \u00f6z oxu \u0259traf\u0131ndan f\u0131rlad\u0131b \u00e7\u0131xarmaq ist\u0259dikl\u0259ri d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyaya g\u0259tirilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131lan yeni \u201cintizam\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rf edil\u0259n resurslar bar\u0131t v\u0259 qan qoxuyur, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si b\u0259\u015f\u0259ri t\u0259hdidl\u0259rin boy at\u0131b b\u00f6y\u00fcm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n ilk add\u0131m oldu.<br \/>\nHadis\u0259l\u0259rin hara s\u0131\u00e7rayaca\u011f\u0131, kataklizml\u0259rin alt\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin qalaca\u011f\u0131 haqq\u0131nda qorxulu t\u0259\u0259ss\u00fcratlar var, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259\u00a0d\u00f6vl\u0259tl\u0259r preventiv t\u0259dbirl\u0259r kompleksini yenid\u0259n i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlay\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan riskl\u0259ri hesablay\u0131r\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan da C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 reall\u0131qlarla qlobal g\u00fccl\u0259rin t\u0259k q\u00fctb yaratmaq u\u011frundak\u0131 \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rini bir-biril\u0259 tutu\u015fduraraq g\u00f6zl\u0259nil\u0259n h\u0259r hans\u0131 n\u0259tic\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 strateji immunitet formala\u015fd\u0131r\u0131r.\u00a0Bu aspektd\u0259n dan\u0131\u015fsaq, dey\u0259 bil\u0259rik ki, Bak\u0131 \u0130r\u0259vanla g\u00fcnd\u0259liyini qlobal b\u00fcn\u00f6vr\u0259l\u0259rin laxlad\u0131lmas\u0131na c\u0259hdl\u0259r v\u0259 bunun ortaya \u00e7\u0131xara bil\u0259c\u0259yi n\u0259tic\u0259l\u0259r kontekstind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irir.\u00a0Y\u0259ni\u00a0Az\u0259rbaycan t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fchitini qlobal v\u0259 regional s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 haz\u0131rda m\u00f6vcud olan, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 meydana \u00e7\u0131xa bil\u0259c\u0259k m\u00fcxt\u0259lif qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259li amill\u0259r il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\n<p>C\u0259nubi Qafqazda h\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r yeni reall\u0131qlar olsa da, qlobal aktorlar \u00f6zl\u0259rinin maraqlar\u0131n\u0131 h\u0259min ger\u00e7\u0259klikl\u0259r\u0259 inteqrasiya ed\u0259r\u0259k \u015fi\u015firtm\u0259k \u0259zmind\u0259n geri \u00e7\u0259kilm\u0259yibl\u0259r, bu is\u0259 perspektivd\u0259 Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t\u0259 \u00e7evril\u0259 bilm\u0259k riskl\u0259rini aradan qald\u0131rm\u0131r.\u00a0Az\u0259rbaycan is\u0259 risk fatorlar\u0131n\u0131 hesablayaraq Erm\u0259nistana d\u0259st\u0259k ver\u0259 bil\u0259c\u0259k m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 t\u0131xac vurur v\u0259 s\u0259rh\u0259dd\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259 i\u015fl\u0259rini apar\u0131r.<\/p>\n<p>Bu, h\u0259m delimitasiya prosesin\u0259 t\u00f6hf\u0259 xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n h\u0259rbi t\u0259xribatlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u015fahid\u0259-k\u0259\u015ffiyyat potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259nas\u0131n\u0131 verir.<\/p>\n<p><strong>Dig\u0259r h\u0259d\u0259fl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Bunun perspektiv \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r h\u0259d\u0259fl\u0259rini t\u0259sbit ets\u0259k, qeyd ed\u0259 bil\u0259rik ki, d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dind\u0259 real v\u0259 potensial t\u0259hdidl\u0259rin d\u0259f edilm\u0259si (b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n) \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259rd\u0259n biridir.<br \/>\nS\u0259rh\u0259dboyu zonada \u0259halinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin v\u0259 m\u00fclkiyy\u0259tinin d\u00f6vl\u0259t z\u0259man\u0259ti alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n f\u0259al silahl\u0131 t\u0259cav\u00fcz fazas\u0131n\u0131n q\u0259sd\u0259n t\u0259z\u0259l\u0259nm\u0259si riskinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 da Bak\u0131n\u0131n s\u0259rh\u0259d prioritetl\u0259ri il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan h\u0259min mar\u015frutdak\u0131 strateji h\u0259d\u0259f v\u0259 istiqam\u0259tl\u0259rini T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda qurur v\u0259 bu da kollektiv m\u00fcdafi\u0259 mexanizml\u0259rini formala\u015fd\u0131r\u0131r.\u00a0Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259\u00a0Az\u0259rbaycan prosesl\u0259rd\u0259 g\u00fccl\u00fcd\u00fcr v\u0259 s\u0259rh\u0259dd\u0259ki m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259nin davam ed\u0259c\u0259yi \u015f\u0259ksizdir.<\/p>\n<p><strong>Erm\u0259nistan laz\u0131ms\u0131z bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilir<\/strong><\/p>\n<p>N\u0259z\u0259r yetirm\u0259y\u0259 g\u0259r\u0259k var ki, postsovet m\u0259kan\u0131 h\u0259ssas z\u0259minl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir, b\u00f6y\u00fck oyunlarda g\u0259r\u0259ksiz, dividend g\u0259tirm\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 yat\u0131r\u0131m etm\u0259k risk kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 xarici siyas\u0259t, ordu g\u00fcc\u00fc, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 strateji m\u00fctt\u0259fiqliyi, Rusiya v\u0259 \u0130srail il\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131, Q\u0259rbl\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259n \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qal\u0131r.\u00a0Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259\u00a0s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 regional, qlobal oyun\u00e7ular Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259dir v\u0259 \u00fcmumi planda Erm\u0259nistan vacib olmayan administrativ status qazan\u0131r.\u00a0Rusiyan\u0131n perspektiv strateji mar\u015frutunda Erm\u0259nistan\u0131n tamamil\u0259 ram edilm\u0259si m\u00f6vzusunun q\u0259rar tutdu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, Moskvan\u0131n Bak\u0131 il\u0259 \u0130r\u0259van aras\u0131nda\u00a0tarazl\u0131q saxlamaq siyas\u0259tind\u0259n \u00e7\u0131xaraq birinciy\u0259 h\u0259lledici d\u0259st\u0259k verm\u0259si h\u0259min meyill\u0259rin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 d\u0259lal\u0259t edir. Art\u0131q erm\u0259ni kart\u0131 superg\u00fccl\u0259rin qurdu\u011fu b\u00f6y\u00fck \u015fahmat l\u00f6vh\u0259sind\u0259 fiqur olmaq rolundan \u00e7\u0131x\u0131b v\u0259 adi piyada m\u00f6vqeyi s\u0259viyy\u0259sin\u0259 enib, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259\u00a0\u0130r\u0259van\u0131n s\u0259rgil\u0259diyi h\u0259r qeyri-konstruktiv m\u00f6vqe onun m\u0259hvi \u00fc\u00e7\u00fcn tutarl\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259r \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan qurulan sxeml\u0259rd\u0259 strateji z\u0259rur\u0259tl\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u00fcdafi\u0259 refleksl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 proses daha intensiv \u015f\u0259kil alacaq. Az\u0259rbaycan T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 strateji m\u00fctt\u0259fiqlik ruhuna v\u0259 xarakterin\u0259 uy\u011fun olaraq koordinasiya \u015f\u0259klind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k konfiqurasiyan\u0131n meyarlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir v\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k maraqlar Rusiyan\u0131n m\u00f6vqeyi il\u0259 uzla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.\u00a0Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259d zola\u011f\u0131ndak\u0131 \u0259m\u0259liyyat \u015f\u0259raitinin t\u0259hlilind\u0259 \u0259sas\u0259n Bak\u0131-Ankara-Moskva \u00fc\u00e7buca\u011f\u0131nda intensiv dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>N\u0259tic\u0259<\/strong><\/p>\n<p>Yaz\u0131dan \u00e7\u0131xara bil\u0259c\u0259yimiz n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, bunu bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 t\u0259snifatland\u0131ra bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Birincisi, Bak\u0131 qlobal tablodak\u0131 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ziddiyy\u0259tli prosesl\u0259rin v\u0259\u00a0g\u0259l\u0259c\u0259k silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin xarakterini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u00fcdafi\u0259 potensial\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rh\u0259d\u0259 dair ayr\u0131ca bir strategiya m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Konsepsiyas\u0131na uy\u011fun olaraq beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 xarici siyasi, h\u0259rbi v\u0259 ya iqtisadi as\u0131l\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn milli maraqlar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na t\u0259hdid yarada bil\u0259n amill\u0259ri havaya sovurur.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Erm\u0259nistan d\u00fcnyada v\u0259 regionda ged\u0259n prosesl\u0259rd\u0259n d\u0259rs \u00e7\u0131xarmal\u0131d\u0131r, konstruktiv m\u00f6vqey\u0259 k\u00f6kl\u0259nib b\u00f6lg\u0259d\u0259ki layih\u0259l\u0259r\u0259 qo\u015fulub sa\u011f qalma\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259si b\u00f6y\u00fck oyun\u00e7ular\u0131n qlobal nizam\u0131 \u00f6z oxu \u0259traf\u0131ndan f\u0131rlad\u0131b \u00e7\u0131xarmaq ist\u0259dikl\u0259ri d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. D\u00fcnyaya g\u0259tirilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131lan yeni \u201cintizam\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rf edil\u0259n resurslar bar\u0131t v\u0259 qan qoxuyur, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si b\u0259\u015f\u0259ri t\u0259hdidl\u0259rin boy at\u0131b b\u00f6y\u00fcm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n ilk add\u0131m oldu. Hadis\u0259l\u0259rin hara s\u0131\u00e7rayaca\u011f\u0131, kataklizml\u0259rin alt\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin qalaca\u011f\u0131 haqq\u0131nda qorxulu t\u0259\u0259ss\u00fcratlar var, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259\u00a0d\u00f6vl\u0259tl\u0259r preventiv t\u0259dbirl\u0259r kompleksini yenid\u0259n i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlay\u0131rlar. Az\u0259rbaycan riskl\u0259ri hesablay\u0131r\u00a0 Az\u0259rbaycan da C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 reall\u0131qlarla qlobal g\u00fccl\u0259rin t\u0259k q\u00fctb yaratmaq u\u011frundak\u0131 \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rini bir-biril\u0259 tutu\u015fduraraq g\u00f6zl\u0259nil\u0259n h\u0259r hans\u0131 n\u0259tic\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 strateji immunitet formala\u015fd\u0131r\u0131r.\u00a0Bu aspektd\u0259n dan\u0131\u015fsaq, dey\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":508043,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/300780361_963576558374488_8552427062302214615_n.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/300780361_963576558374488_8552427062302214615_n.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/300780361_963576558374488_8552427062302214615_n.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/300780361_963576558374488_8552427062302214615_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/300780361_963576558374488_8552427062302214615_n-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/300780361_963576558374488_8552427062302214615_n.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/300780361_963576558374488_8552427062302214615_n.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/300780361_963576558374488_8552427062302214615_n.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/300780361_963576558374488_8552427062302214615_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/300780361_963576558374488_8552427062302214615_n.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259si b\u00f6y\u00fck oyun\u00e7ular\u0131n qlobal nizam\u0131 \u00f6z oxu \u0259traf\u0131ndan f\u0131rlad\u0131b \u00e7\u0131xarmaq ist\u0259dikl\u0259ri d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. D\u00fcnyaya g\u0259tirilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131lan yeni \u201cintizam\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rf edil\u0259n resurslar bar\u0131t v\u0259 qan qoxuyur, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si b\u0259\u015f\u0259ri t\u0259hdidl\u0259rin boy at\u0131b b\u00f6y\u00fcm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n ilk add\u0131m oldu. Hadis\u0259l\u0259rin hara s\u0131\u00e7rayaca\u011f\u0131, kataklizml\u0259rin alt\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin qalaca\u011f\u0131 haqq\u0131nda qorxulu t\u0259\u0259ss\u00fcratlar var, buna g\u00f6r\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/508042"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=508042"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/508042\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/508043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=508042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=508042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=508042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}