{"id":510114,"date":"2022-09-03T09:13:10","date_gmt":"2022-09-03T06:13:10","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=510114"},"modified":"2022-09-03T09:13:10","modified_gmt":"2022-09-03T06:13:10","slug":"erk%c9%99n-nikah-problemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=510114","title":{"rendered":"Erk\u0259n nikah problemi"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 erk\u0259n nikahlar\u0131n say\u0131 azalmaq \u0259v\u0259zin\u0259\u00a0 art\u0131r, \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131 n\u0259dir?<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Son vaxtlar x\u00fcsus\u0259n b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 erk\u0259n nikah hadis\u0259l\u0259rin\u0259 tez-tez rast g\u0259lirik. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l Sabirabad rayonunun Q\u0259zli k\u0259ndind\u0259 m\u0259kt\u0259bli q\u0131z\u0131n toyu olmas\u0131 haqda m\u0259lumat yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Sevindirici hald\u0131r ki, bu c\u00fcr olaylar zaman\u0131 aidiyy\u0259ti qurumlar d\u0259rhal m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 reaksiya verir, laz\u0131mi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Bununla bel\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 erk\u0259n nikah problemi s\u0259ngimir, \u0259ksin\u0259, m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259k olar. Hans\u0131 ki, erk\u0259n nikah hallar\u0131 bir \u00e7ox hallarda ail\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259, bo\u015fanmalara v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 sosial c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259ssas qruplar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/strong><\/p>\n<p><em>Az\u0259rbaycan Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 10-cu madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda nikah ya\u015f\u0131 18 ya\u015f m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. \u00dcz\u00fcrl\u00fc s\u0259b\u0259bl\u0259r olduqda nikah ya\u015f\u0131 1 ild\u0259n \u00e7ox olmayaraq azald\u0131la bil\u0259r.<\/em><\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 18 ya\u015fad\u0259k nikaha gir\u0259n q\u0131zlar\u0131n say\u0131n\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k h\u0259ddi 2011-ci ild\u0259 olub. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 q\u0131zlar\u0131n say\u0131 5138 idis\u0259, qanunvericillikd\u0259 q\u0131zlar \u00fc\u00e7\u00fcn minimal nikah ya\u015f\u0131n\u0131n 17-d\u0259n 18-\u0259 qald\u0131r\u0131lmas\u0131, habel\u0259 qad\u0131n\u0131 nikaha m\u0259cbur etm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si v\u0259 maarifl\u0259nm\u0259 i\u015fl\u0259rinin n\u0259tic\u0259sind\u0259 2012-ci ild\u0259n bu\u00a0 g\u00f6st\u0259ricinin azalmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Bel\u0259 ki, 2011-ci ild\u0259 15-17 ya\u015fl\u0131 qad\u0131nlar t\u0259r\u0259find\u0259n do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n say\u0131 4392 oldu\u011fu halda, 2018-ci ild\u0259 bu r\u0259q\u0259m 2129, 2019-cu ild\u0259 is\u0259 2120 olub.<\/p>\n<p>Ancaq bu bir faktd\u0131r ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ba\u015f ver\u0259n erk\u0259n nikahlar\u0131n say\u0131 r\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n xeyli \u00e7oxdur. Ara\u015fd\u0131rmalar da onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259ks\u0259r hallarda yeniyetm\u0259l\u0259r m\u0259hz valideynl\u0259rin t\u0259zyiqi v\u0259 yaxud t\u0259r\u0259find\u0259n erk\u0259n nikaha c\u0259lb edilir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, m\u0259cburi nikaha c\u0259lb edilm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qanunda m\u00fcvafiq m\u0259suliyy\u0259t var. Bel\u0259 ki, Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin (CM) 176-1.1-ci madd\u0259si qad\u0131n\u0131 nikaha daxil olma\u011fa m\u0259cbur etm\u0259ni, 176-1.2-ci hiss\u0259si is\u0259 nikah ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan qad\u0131n\u0131 nikaha daxil olma\u011fa m\u0259cbur etm\u0259ni \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir v\u0259 sanksiyala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>B\u0259s erk\u0259n nikah problemi niy\u0259 bitmir? Haz\u0131rda b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 erk\u0259n nikah problemi n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259dir?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u201cT\u0259mas\u201d Regional \u0130nki\u015faf \u0130ctimai Birliyinin v\u0259 s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131n\u0131n s\u0259dri S\u00fcdab\u0259 M\u0259mm\u0259dova\u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201c\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 150-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259sind\u0259 erk\u0259n nikahlarla ba\u011fl\u0131 qada\u011falar olmas\u0131na baxmayaraq, bir s\u0131ra mentalitet amill\u0259ri \u0259sas\u0131nda qoyulan qanunlar pozulur, erk\u0259n nikahlara yol verilir. Qeyd edim ki, bizim \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k, erk\u0259n nikahlara ged\u0259nl\u0259r var v\u0259 saylar\u0131 getdikc\u0259 art\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>S\u00fcdab\u0259 M\u0259mm\u0259dova qeyd edib ki, erk\u0259n nikah\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi f\u0259sadlar kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur:<\/p>\n<p>\u201cB\u0259s niy\u0259 valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131 erk\u0259n nikaha t\u0259hrik edir? M\u0259n dem\u0259zdim ki, valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131ndan tez qurtulmaq, ba\u015flar\u0131ndan etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu add\u0131m\u0131 at\u0131r. Burada b\u0259z\u0259n iqtisadi, b\u0259z\u0259n d\u0259 psixoloji faktorlar \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. \u0130qtisadi faktor onunla ba\u011fl\u0131 olur ki, ail\u0259l\u0259rin iqtisadi\u00a0 v\u0259ziyy\u0259ti \u00e7ox a\u011f\u0131r olur, \u00f6vlad\u0131na t\u0259hsil ver\u0259 bilmirl\u0259r v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, q\u0131zlar\u0131 ail\u0259 qursa, \u0259r evind\u0259 daha yax\u015f\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259, v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ya\u015fayar. Lakin biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, b\u0259z\u0259n imkanl\u0131 ail\u0259l\u0259r d\u0259 \u00f6vladlar\u0131n\u0131 erk\u0259n nikaha c\u0259lb edir. Burada \u0259sas s\u0259b\u0259b sanki \u00f6z \u00f6vladlar\u0131n\u0131 qorumaq m\u0259qs\u0259dli olur. Bu halda valideynl\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, q\u0131z m\u00fctl\u0259q kimins\u0259 himay\u0259sind\u0259 ya\u015famal\u0131d\u0131r v\u0259 sair\u0259. Bizim s\u0131\u011f\u0131naca\u011fa da m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259r aras\u0131nda erk\u0259n nikaha c\u0259lb olunanlar var. Onlar\u0131n bir \u00e7oxu m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n bo\u015fan\u0131blar, \u00e7\u00fcnki u\u015faq t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc il\u0259 ail\u0259 qururlar v\u0259 ail\u0259y\u0259 adaptasiya oluna, bir \u00e7ox probleml\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259 bilmirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Daha bir m\u0259s\u0259l\u0259, h\u0259l\u0259 fiziki bax\u0131m\u0131ndan tam formala\u015fmayan q\u0131zlar\u0131n \u00f6z\u00fc ana olur v\u0259 u\u015fa\u011fa baxa bilmirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Biz erk\u0259n nikahdan dan\u0131\u015fark\u0259n daha \u00e7ox q\u0131zlardan s\u00f6z a\u00e7\u0131r\u0131q. Amma xat\u0131rlad\u0131m ki, o\u011flanlar da erk\u0259n nikaha s\u00f6vq edilir. Bu halda f\u0259sadlar daha a\u011f\u0131r olur, \u00e7\u00fcnki erk\u0259n nikaha c\u0259lb edil\u0259n o\u011flan ail\u0259 qurma\u011fa mac\u0259ra kimi bax\u0131r v\u0259 bunun m\u0259suliyy\u0259tini he\u00e7 c\u00fcr\u0259 anlam\u0131r. Erk\u0259n nikah\u0131n dig\u0259r f\u0259sadlar\u0131 ondan ibar\u0259tdir ki, bu c\u00fcr nikahlar\u0131n dem\u0259k olar ki, yar\u0131s\u0131 bo\u015fanma il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. N\u0259tic\u0259d\u0259 bir qad\u0131n fiziki sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 erk\u0259n itirir, k\u00f6rp\u0259 u\u015faq faktiki olaraq u\u015fa\u011f\u0131n himay\u0259sind\u0259 qal\u0131r, ortaya ciddi sosial probleml\u0259r \u00e7\u0131x\u0131r. \u00c7\u00fcnki erk\u0259n nikaha c\u0259lb olunan qad\u0131n t\u0259hsild\u0259n k\u0259narda qal\u0131r, he\u00e7 bir pe\u015f\u0259y\u0259 yiy\u0259l\u0259nmir, c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 yer tutmaqda ciddi \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir. B\u0259li, G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u0259 erk\u0259n nikah problemi var. Do\u011frudur, bu c\u00fcr nikahlar\u0131n say\u0131 c\u0259nub b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu q\u0259d\u0259r d\u0259 deyil, bununla bel\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00f6vcuddur. Bizim qurumumuz bu probleml\u0259 ba\u011fl\u0131 daim m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyada h\u0259r g\u00fcn 25 min, ild\u0259 is\u0259 10 milyondan \u00e7ox erk\u0259n nikah fakt\u0131 ba\u015f verir. Haz\u0131rda erk\u0259n nikahlar daha \u00e7ox Asiya v\u0259 Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 geni\u015f yay\u0131l\u0131b. C\u0259nubi Asiyada dem\u0259k olar ki, q\u0131zlar\u0131n yar\u0131s\u0131, Afrikada &#8211; Saxaradan c\u0259nuba g\u0259nc q\u0131zlar\u0131n \u00fc\u00e7d\u0259 bir hiss\u0259sind\u0259n \u00e7oxu 18 ya\u015f\u0131na \u00e7atmam\u0131\u015f nikaha daxil olurlar. Erk\u0259n nikahlar\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Niger &#8211; 75%; \u00c7ad v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Afrika Respublikas\u0131 &#8211; 68%; Banqlade\u015f &#8211; 66%; Qvineya &#8211; 63%; Mozambik &#8211; 56%; Mali &#8211; 55%; Burkina-Faso v\u0259 C\u0259nubi Sudan &#8211; 52%;\u00a0 Malavi &#8211; 50%; Hindistan &#8211; 47% f\u0259rql\u0259nirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bir s\u0131ra Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 erk\u0259n ya\u015fda nikahlara rast g\u0259lm\u0259k olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, son ill\u0259r B\u00f6y\u00fck Britaniyada 2,6 %, Avstraliyada 1,8 %, \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 1,6 %, Fransada 0,8 %, Danimarkada 0,6 %\u00a0 erk\u0259n nikah fakt\u0131 ba\u015f verib. Qon\u015fu T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 d\u0259 erk\u0259n nikah aktual problem olaraq qalmaqdad\u0131r. Statistikaya g\u00f6r\u0259, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 18 ya\u015fa q\u0259d\u0259r olan 180 mind\u0259n \u00e7ox q\u0131z nikaha girir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 erk\u0259n nikahlar\u0131n say\u0131 azalmaq \u0259v\u0259zin\u0259\u00a0 art\u0131r, \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131 n\u0259dir? Son vaxtlar x\u00fcsus\u0259n b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 erk\u0259n nikah hadis\u0259l\u0259rin\u0259 tez-tez rast g\u0259lirik. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l Sabirabad rayonunun Q\u0259zli k\u0259ndind\u0259 m\u0259kt\u0259bli q\u0131z\u0131n toyu olmas\u0131 haqda m\u0259lumat yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Sevindirici hald\u0131r ki, bu c\u00fcr olaylar zaman\u0131 aidiyy\u0259ti qurumlar d\u0259rhal m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 reaksiya verir, laz\u0131mi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Bununla bel\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 erk\u0259n nikah problemi s\u0259ngimir, \u0259ksin\u0259, m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259k olar. Hans\u0131 ki, erk\u0259n nikah hallar\u0131 bir \u00e7ox hallarda ail\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259, bo\u015fanmalara v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 sosial c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259ssas qruplar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Az\u0259rbaycan Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 10-cu madd\u0259sin\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":510115,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/91e6a64703d6ea5b3b7ab16b3957e075.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/91e6a64703d6ea5b3b7ab16b3957e075.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/91e6a64703d6ea5b3b7ab16b3957e075.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/91e6a64703d6ea5b3b7ab16b3957e075-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/91e6a64703d6ea5b3b7ab16b3957e075-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/91e6a64703d6ea5b3b7ab16b3957e075-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/91e6a64703d6ea5b3b7ab16b3957e075.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/91e6a64703d6ea5b3b7ab16b3957e075.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/91e6a64703d6ea5b3b7ab16b3957e075-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/91e6a64703d6ea5b3b7ab16b3957e075.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6lk\u0259mizd\u0259 erk\u0259n nikahlar\u0131n say\u0131 azalmaq \u0259v\u0259zin\u0259\u00a0 art\u0131r, \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131 n\u0259dir? Son vaxtlar x\u00fcsus\u0259n b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 erk\u0259n nikah hadis\u0259l\u0259rin\u0259 tez-tez rast g\u0259lirik. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l Sabirabad rayonunun Q\u0259zli k\u0259ndind\u0259 m\u0259kt\u0259bli q\u0131z\u0131n toyu olmas\u0131 haqda m\u0259lumat yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Sevindirici hald\u0131r ki, bu c\u00fcr olaylar zaman\u0131 aidiyy\u0259ti qurumlar d\u0259rhal m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 reaksiya verir, laz\u0131mi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Bununla bel\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 erk\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/510114"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=510114"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/510114\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/510115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=510114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=510114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=510114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}