{"id":510181,"date":"2022-09-03T13:05:48","date_gmt":"2022-09-03T10:05:48","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=510181"},"modified":"2022-09-03T13:05:48","modified_gmt":"2022-09-03T10:05:48","slug":"prezident-ilham-%c9%99liyevin-il-sole-24-ore-q%c9%99zetin%c9%99-musahib%c9%99si-tam-m%c9%99tn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=510181","title":{"rendered":"Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201c\u0130l Sole 24 Ore\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259si &#8211; TAM M\u018fTN"},"content":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev sentyabr\u0131n 2-d\u0259 \u00c7ernobbio \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u0130taliyan\u0131n \u201c\u0130l Sole 24 Ore\u201d q\u0259zetinin m\u00fcxbiri Roberto Boncorniy\u0259 m\u00fcsahib\u0259 verib.\u00a0<strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0AZ\u018fRTAC-a istinad\u0259n m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p><strong>Roberto Boncorni: Sabah\u0131n\u0131z xeyir, c\u0259nab Prezident. Bizi q\u0259bul etdiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 sa\u011f olun. Son g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fczd\u0259n sonra bir \u00e7ox d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verib v\u0259 biz regionda dinamikan\u0131 anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:\u00a0<\/strong>Bizim regionda v\u0259ziyy\u0259t s\u00fclh\u0259 do\u011fru inki\u015faf edir, m\u0259n buna \u00fcmid edir\u0259m. M\u0259n \u0130taliyaya Br\u00fcsseld\u0259n g\u0259ldim. Orada m\u0259nim, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri aras\u0131nda \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz oldu. Biz raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ldik ki, bir ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri s\u00fclh sazi\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 praktiki dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flamaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu, bizim \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin bitm\u0259sind\u0259n dem\u0259k olar ki, d\u0259rhal sonra ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fcm\u00fcz t\u0259klif idi. Biz bildirdik ki, bizim s\u00fclh\u0259, s\u00fclh sazi\u015fin\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var. Bununla raz\u0131la\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistana t\u0259qrib\u0259n iki il laz\u0131m oldu. Z\u0259nnimc\u0259, bu, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn \u0259n m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n idi. \u018flb\u0259tt\u0259, bu s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131n gedi\u015fat\u0131ndan \u00e7ox \u015fey as\u0131l\u0131 olacaq. Zaman \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si v\u0259 m\u0259zmun n\u0259d\u0259n ibar\u0259t olacaq. Hesab edir\u0259m ki, biz bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259rzind\u0259 s\u00fclh sazi\u015fini yekunla\u015fd\u0131r\u0131b imzalaya bil\u0259rik. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi eyni irad\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirs\u0259, z\u0259nnimc\u0259, bu, reald\u0131r. Biz s\u00fclh sazi\u015finin \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmal\u0131 oldu\u011fu be\u015f baza prinsipini ir\u0259li s\u00fcrd\u00fck v\u0259 Erm\u0259nistan bunu q\u0259bul edib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Y\u0259ni, bu, iki \u00f6lk\u0259ni v\u0259 b\u00fct\u00fcn regionu birl\u0259\u015fdir\u0259n infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7ox vacib add\u0131m ola bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan v\u0259 dig\u0259r qon\u015fular\u0131m\u0131z\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si m\u00fcharib\u0259nin bitm\u0259sind\u0259n sonra imzalanm\u0131\u015f \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanatda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Az\u0259rbaycan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 art\u0131q irimiqyasl\u0131 infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131na ba\u015flay\u0131b. Biz birinci beyn\u0259lxalq hava liman\u0131n\u0131 istifad\u0259y\u0259 vermi\u015fik. \u0130kinci beyn\u0259lxalq hava liman\u0131n\u0131n u\u00e7u\u015f-enm\u0259 zola\u011f\u0131 art\u0131q f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 tezlikl\u0259 hava liman\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olacaqd\u0131r. Biz elektrik stansiyalar\u0131 tikmi\u015fik v\u0259 elektrik x\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259kmi\u015fik. Avtomobil yollar\u0131, tunell\u0259r, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r v\u0259 d\u0259mir yollar\u0131 in\u015fa edirik. B\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r gedir v\u0259 biz bu i\u015fl\u0259ri yaln\u0131z qon\u015fular il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259min etm\u0259k v\u0259 daxili istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. Bu s\u0259yl\u0259r, h\u0259m\u00e7inin Erm\u0259nistan vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin icras\u0131na y\u00f6n\u0259ldilib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u0130caz\u0259 verin, qaz m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 ke\u00e7\u0259k. \u00c7\u00fcnki bu, vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir. Avropa Rusiyan\u0131n t\u0259bii ehtiyatlar\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131na son qoyma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Siz qeyd etdiniz ki, iyul ay\u0131nda Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n Prezidenti xan\u0131m Ursula Fon der Lyayen il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcn\u00fcz v\u0259 Az\u0259rbaycandan Avropaya n\u0259ql edil\u0259n qaz\u0131n h\u0259cminin iki d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 anla\u015fma memorandumu imzalad\u0131n\u0131z. Burada s\u00f6hb\u0259t 2027-ci il\u0259d\u0259k ixrac\u0131n 10 milyarddan 20 milyard kubmetr\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan gedir. C\u0259nab Prezident, bu, m\u00fch\u00fcm add\u0131md\u0131r. Lakin bu, Rusiyan\u0131n Avropaya ixrac\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 ki\u00e7ik h\u0259cmdir. \u00c7\u00fcnki 2021-ci ild\u0259 Rusiya Avropaya 155 milyard kubmetr qaz n\u0259ql edib. Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259cmi art\u0131rmaq bax\u0131m\u0131ndan Avropan\u0131n dig\u0259r hiss\u0259l\u0259rin\u0259 qaz n\u0259ql etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259r hans\u0131 \u0259lav\u0259 layih\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irirmi? Buna b\u00f6y\u00fck ehtiyac var.<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, m\u0259n bunu anlay\u0131ram. Biz haz\u0131rda s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu bax\u0131m\u0131ndan yeni imkanlar v\u0259 planlar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iririk. Ancaq sizin istinad etdiyiniz v\u0259ziyy\u0259t olduqca yenidir. He\u00e7 k\u0259s buna haz\u0131r deyildi. Bizim b\u00fct\u00fcn enerji layih\u0259l\u0259rimiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259bii qaz\u0131n n\u0259qli il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan layih\u0259l\u0259rimiz m\u00f6vcud h\u0259cml\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131b. Biz Az\u0259rbaycandan qaz alan Avropa \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri uzun ill\u0259r \u0259vv\u0259l imzalam\u0131\u015f\u0131q. Daha sonra biz boru k\u0259m\u0259rl\u0259rin\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyduq. Biz Avropaya yaln\u0131z bir il yar\u0131m \u0259vv\u0259l qaz n\u0259ql etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131q. 2021-ci ilin ilk g\u00fcn\u00fcnd\u0259 biz \u0130taliyaya qaz n\u0259ql etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131q. Bel\u0259likl\u0259, bizim n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdu\u011fumuz planlar tam \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>Xan\u0131m Ursula Fon der Lyayen il\u0259 istinad etdiyiniz g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, biz hasilat\u0131 q\u0131sa zamanda art\u0131rmaq m\u0259s\u0259l\u0259sini m\u00fczakir\u0259 etdik. Avropaya ixrac\u0131 iki d\u0259f\u0259 art\u0131rmaq b\u00f6y\u00fck i\u015fdir. Bu, x\u0131rda m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Buraya s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131lmal\u0131, texniki imkanlar geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki haz\u0131rda Avropaya qaz n\u0259ql ed\u0259n boru k\u0259m\u0259rimiz TAP-\u0131n \u00f6t\u00fcrm\u0259 qabiliyy\u0259ti 10 milyard kubmetrdir. Y\u0259ni, biz onu 20 milyard kubmetr\u0259 \u00e7atd\u0131rmal\u0131y\u0131q. Bu is\u0259 maliyy\u0259 v\u0259saiti v\u0259 s\u0259hmdarlar aras\u0131nda raz\u0131l\u0131q t\u0259l\u0259b edir v\u0259 bu, bir prosesdir.<\/p>\n<p>Bizim ehtiyatlar\u0131m\u0131za g\u0259ldikd\u0259, m\u0259n konfransda bu haqda dan\u0131\u015fd\u0131m. T\u0259sdiq edilmi\u015f ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259cmi \u0259n az\u0131 2,6 trilyon kubmetr qaz t\u0259\u015fkil edir. Potensial olaraq biz Avropaya 20 milyard kubmetrd\u0259n art\u0131q da qaz ixrac ed\u0259 bil\u0259rik. Lak\u0131n biz anlamal\u0131y\u0131q ki, Avropa bizim \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 bazar deyil. Biz T\u00fcrkiy\u0259ni \u0130taliya il\u0259 eyni h\u0259cmd\u0259 qazla t\u0259chiz edirik. \u0130xrac 10 milyard kubmetr t\u0259\u015fkil edir v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 bazar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bat\u0131 da artmaqdad\u0131r. Bazar o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck olmasa da, biz G\u00fcrc\u00fcstan\u0131 da qazla t\u0259chiz edirik. Bizim bu il \u00fcmumi ixrac\u0131m\u0131z 22-23 milyard kubmetr t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Ancaq hasilat\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yataqlara b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259 qoyulmal\u0131 v\u0259 texniki imkanlar geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259lidir. S\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 TAP-dan getmir. Biz TANAP-\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik. Biz TANAP-\u0131 16 milyard kubmetrd\u0259n 32 milyard kubmetr\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik. B\u0259li, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 yeni k\u0259m\u0259r tikm\u0259k laz\u0131m olmayacaq. Biz\u0259 yaln\u0131z kompressor stansiyalar\u0131n\u0131n istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si laz\u0131m olacaq. Bu is\u0259 s\u0259rmay\u0259 g\u00f6zl\u0259yir.<\/p>\n<p>Bir m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 da qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, biz n\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r, n\u0259 d\u0259 indi \u00f6z qar\u015f\u0131m\u0131za Avropa bazar\u0131nda Rusiya qaz\u0131 il\u0259 r\u0259qab\u0259t\u0259 girm\u0259k kimi h\u0259d\u0259f qoymam\u0131\u015f\u0131q. Bizim \u00f6z yerimiz var. Biz Avropan\u0131n \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259si il\u0259, y\u0259ni, \u0130taliya, Yunan\u0131stan v\u0259 Bolqar\u0131stanla m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalam\u0131\u015f\u0131q. Avropan\u0131n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rinin d\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131 var v\u0259 biz h\u0259min t\u0259l\u0259bat\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndiririk. Sizin d\u0259 qeyd etdiyiniz kimi, dig\u0259r layih\u0259l\u0259r d\u0259 var. M\u0259s\u0259l\u0259n, Balkan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r uzanan \u0130on-Adriatik k\u0259m\u0259ri, tezlikl\u0259 istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259k Yunan\u0131stan-Bolqar\u0131stan interkonnektoru v\u0259 dig\u0259r interkonnektorlar. Ancaq b\u00fct\u00fcn bunlar masan\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 bir pazl\u0131 xat\u0131rlad\u0131r. Bizim potensial istehlak\u00e7\u0131larla f\u0259al dialoq aparma\u011f\u0131m\u0131z, s\u0259rmay\u0259darlarla, maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rl\u0259 h\u0259m istehsalat, h\u0259m d\u0259 distrib\u00fctor i\u015fl\u0259rind\u0259, h\u0259m\u00e7inin qiym\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmaq kimi qar\u015f\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fcl\u0259si \u00e7ox i\u015f dayan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; C\u0259nab Prezident, icaz\u0259 verin, Siz\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivl\u0259 ba\u011fl\u0131 sual verim. \u00d6lk\u0259nizin potensial\u0131 \u00e7ox geni\u015fdir v\u0259 o, m\u00fch\u00fcm strateji m\u00f6vqey\u0259 malikdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 30 illik m\u00fcbahis\u0259d\u0259n sonra, 2021-ci ild\u0259 Siz T\u00fcrkm\u0259nistanla X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 \u201cDostluq\u201d qaz yata\u011f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalam\u0131s\u0131n\u0131z. Siz, m\u0259s\u0259l\u0259n, Transx\u0259z\u0259r k\u0259m\u0259rinin tikintisini n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irirsinizmi? \u00c7\u00fcnki bununla siz Qazax\u0131stan\u0131n v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n qaz yataqlar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k t\u0259kc\u0259 Avropa deyil, b\u00fct\u00fcn region \u00fc\u00e7\u00fcn misilsiz bir qaz qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evril\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, siz haql\u0131s\u0131n\u0131z. M\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkm\u0259nistanla \u201cDostluq\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n birg\u0259 i\u015fl\u0259nilm\u0259si q\u0259rar\u0131n\u0131 tarixi q\u0259rar kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir\u0259m. \u00c7\u00fcnki biz h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin milli maraqlar\u0131na, qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz\u0259 \u0259saslanaraq bu q\u0259rar\u0131 vermi\u015fik. \u0130ndi bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda bu yata\u011f\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259sin\u0259 ba\u015flanmas\u0131 kimi h\u0259d\u0259f dayan\u0131r. Bu, qaz deyil, \u0259sas\u0259n neft yata\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Transx\u0259z\u0259r layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual\u0131n\u0131za g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, bu layih\u0259 uzun ill\u0259rdir ki, m\u00fczakir\u0259 olunur. Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin 15 ildir m\u00fczakir\u0259 olundu\u011funu xat\u0131rlay\u0131ram. Amma praktiki n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n he\u00e7 bir add\u0131m at\u0131lmay\u0131b. Biz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs ir\u0259li s\u00fcrd\u00fckd\u0259 apar\u0131c\u0131 rolu \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fck, biz komanda yaratd\u0131q, xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259, istehlak\u00e7\u0131larla, \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apard\u0131q. Biz, h\u0259m\u00e7inin \u0259sas investor idik. Bak\u0131dan Ceyhana q\u0259d\u0259r k\u0259m\u0259rin tikintisi zaman\u0131 da bel\u0259 oldu. Onu dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bu layih\u0259nin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 tranzit \u00f6lk\u0259l\u0259r deyil, resurslar\u0131n sahibl\u0259ridir. Tranzit \u00f6lk\u0259l\u0259r yaln\u0131z d\u0259st\u0259k ver\u0259, \u0259razi t\u0259min ed\u0259 v\u0259 ya ortaq s\u0259rmay\u0259dar, yaxud tranzit haqlar\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259nl\u0259r ola bil\u0259rl\u0259r. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, Transx\u0259z\u0259r k\u0259m\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n layih\u0259si deyil. Bizim neft v\u0259 qaz layih\u0259l\u0259rimiz\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 icra olunmu\u015fdur. Biz indi elektrik enerjisinin Avropaya ixraci il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259ni icra edirik. Ancaq Transx\u0259z\u0259r layih\u0259si is\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n resurslar\u0131na \u0259saslan\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259g\u0259r T\u00fcrkm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti Transx\u0259z\u0259r k\u0259m\u0259rini tikm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259l\u0259rs\u0259, bu, onlar\u0131n q\u0259rar\u0131 olacaq. \u018fg\u0259r onlar bel\u0259 bir q\u0259rar ver\u0259rl\u0259rs\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz onlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259yik. Ancaq burada biz t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar olmayaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycan ki\u00e7ik, lakin m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259tdir v\u0259 \u00fc\u00e7 g\u00fccl\u00fc regional d\u00f6vl\u0259tin &#8211; Sizin g\u00fccl\u00fc m\u00fctt\u0259fiqiniz olan T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya v\u0259 \u0130ran\u0131n \u0259hat\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fir. H\u0259mi\u015f\u0259 balans\u0131 qoruyub saxlama\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmusunuz. Lakin son alt\u0131 ayda v\u0259ziyy\u0259t k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fib v\u0259 Siz qazla ba\u011fl\u0131 Avropaya daha da yax\u0131nla\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Siz Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259rbi deyil, kommersiya v\u0259 diplomatik sah\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259r hans\u0131 t\u0259zyiql\u0259 \u00fczl\u0259\u015firsinizmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xeyr, q\u0259tiyy\u0259n yox. Bunun s\u0259b\u0259bi odur ki, bizim regiondak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz \u00e7ox yax\u015f\u0131 balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, onlar\u0131n \u00f6z dinamikas\u0131 var. Bizim h\u0259r bir qon\u015fu il\u0259 x\u00fcsusi ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q g\u00fcnd\u0259liyimiz var v\u0259 bu g\u00fcnd\u0259lik b\u00fct\u00fcn qon\u015fularla f\u0259rqlidir. Biz h\u0259r bir qon\u015fumuzla \u0259dal\u0259tli v\u0259 s\u0259mimi davran\u0131r\u0131q, he\u00e7 vaxt v\u0259dimizi pozmuruq. \u018fg\u0259r n\u0259yis\u0259 deyiriks\u0259, qon\u015fular\u0131m\u0131z \u0259min olurlar ki, biz onu ed\u0259c\u0259yik. Bizim s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn imzam\u0131z q\u0259d\u0259r q\u00fcvv\u0259si var. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259 biz n\u0259 Rusiyadan, n\u0259 d\u0259 \u0130randan m\u00f6vqeyimizl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r hans\u0131 mesaj almam\u0131\u015f\u0131q. Bizim m\u00f6vqeyimiz \u00e7ox sad\u0259dir. Biz h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc daim d\u0259st\u0259kl\u0259yirik v\u0259 bu, fundamental m\u00f6vqedir. B\u0259li, bu, bizim \u00f6z problemimiz\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnki bizim \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz pozulmu\u015fdu v\u0259 biz indi \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra da bu m\u00f6vqed\u0259yik. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc zor t\u0259tbiq edil\u0259r\u0259k pozula bilm\u0259z, bu, beyn\u0259lxalq h\u00fcququn pozulmas\u0131d\u0131r. Bu m\u00f6vqe kimins\u0259 xo\u015funa g\u0259l\u0259 bil\u0259r, kimins\u0259 yox, ancaq onlar bunu n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131rlar. Q\u0131sa olaraq dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bizim regional inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 narahat\u00e7\u0131l\u0131q yaradan he\u00e7 bir m\u0259qam\u0131m\u0131z yoxdur.<\/p>\n<p>Siz T\u00fcrkiy\u0259nin bizim m\u00fctt\u0259fiqimiz oldu\u011funu dediniz. T\u00fcrkiy\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tdir v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim ke\u00e7\u0259n il T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fctt\u0259fiqlik haqq\u0131nda B\u0259yannam\u0259 regional sabitlik \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli amildir. T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycana h\u0259m siyasi, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rdiyi \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bit\u0259nd\u0259n sonra bizim m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz daha da g\u00fccl\u0259ndi. Bel\u0259likl\u0259, bu, \u00e7ox m\u00fch\u00fcm amildir. T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan regionda bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 dem\u0259k olar ki, vahid komanda kimi h\u0259r\u0259k\u0259t edir. Bu da ham\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; G\u0259lin, m\u00f6vzumuzu iqtisadiyyata y\u00f6n\u0259ld\u0259k. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan enerjid\u0259n \u00e7ox g\u0259lir \u0259ld\u0259 edir. Ancaq Siz qeyd etmisiniz ki, iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u00f6lk\u0259niz \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fl\u0131ca prioritetdir. Bu proses nec\u0259 gedir? Bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, bu proses Sizin t\u0259s\u0259vv\u00fcr etdiyiniz kimi getmir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; G\u0259lirl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 onu dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bel\u0259 bir \u00fcmumi fikir var: y\u00fcks\u0259k neft qiym\u0259tl\u0259ri ixracat\u00e7\u0131lara h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u0259lav\u0259 s\u0259rv\u0259t g\u0259tirir. B\u0259li, bu, do\u011frudur. Bizim g\u0259lirl\u0259rimiz art\u0131b. Ancaq, eyni zamanda, biz kapital bazarlar\u0131nda pul itirmi\u015fik, \u00e7\u00fcnki bizim D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun s\u0259rv\u0259tl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif al\u0259tl\u0259rd\u0259dir. Kapital bazar\u0131 \u00e7\u00f6k\u00fcb. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz dig\u0259r suveren fondlar kimi pul itirmi\u015fik, ancaq el\u0259 d\u0259 \u00e7ox pul itirm\u0259mi\u015fik. B\u0259zi suveren fondlar 100 milyard dollardan \u00e7ox v\u0259sait itiribl\u0259r. Biz 2-3 milyard dollar itirmi\u015fik.<\/p>\n<p>\u015eax\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ixrac\u0131m\u0131z\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259yimizd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, bizim qeyri-neft v\u0259 qeyri-qaz ixrac\u0131m\u0131z neft v\u0259 qaz ixrac\u0131na uy\u011fun g\u0259lm\u0259y\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki neft v\u0259 qaz ixrac\u0131 art\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, ke\u00e7\u0259n il biz \u0130taliyaya 9,6 milyard kubmetr, bu ilin 7 ay\u0131nda is\u0259 11 milyard kubmetr t\u0259bii qaz ixrac etmi\u015fik. Qaz\u0131n qiym\u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fc. Bel\u0259likl\u0259, \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi daxili m\u0259hsulda \u00f6z \u0259ksini tapan statistika deyil, o, xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f yerl\u0259ri t\u0259min etm\u0259k v\u0259 yax\u015f\u0131 h\u0259yat \u015f\u0259raiti yaratmaq dem\u0259kdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu ilin alt\u0131 ay\u0131ndak\u0131 \u00fcmumi daxili m\u0259hsulumuza baxsan\u0131z, n\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259ksiniz? \u00dcmumi daxili m\u0259hsul 6,2, qeyri-enerji sektorunda is\u0259 dem\u0259k olar ki, 10 faiz, qeyri-enerji il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259nayed\u0259 is\u0259 11 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b, qeyri-enerji ixrac\u0131 25 faiz art\u0131b. Bel\u0259likl\u0259, bu, g\u00f6st\u0259rir ki, art\u0131m g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r, ancaq bu, kifay\u0259t deyil. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bizim daha \u00e7ox islahatlara, qeyri-enerji sektorunda daha \u00e7ox s\u0259rmay\u0259y\u0259 v\u0259 bunu \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biznes m\u00fchitin\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, o sah\u0259d\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r var. Lakin b\u00fct\u00fcn bu b\u00fcrokratik mane\u0259l\u0259ri v\u0259 ke\u00e7mi\u015f sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn psixoloji miras\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7ox i\u015f g\u00f6rm\u0259liyik.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u018flb\u0259tt\u0259, Siz azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259ri yenid\u0259n qurmal\u0131s\u0131n\u0131z. Azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259rin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 \u0130taliya \u015firk\u0259tl\u0259rinin \u00f6lk\u0259niz\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yeni m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalana bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130taliya \u015firk\u0259tl\u0259ri i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 aktiv f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. \u0130taliya \u015firk\u0259tl\u0259rinin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r miqyas\u0131na g\u00f6r\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n sonra ikinci yerd\u0259dir. T\u00fcrkiy\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rinin birinci yerd\u0259 olmas\u0131 t\u0259biidir. \u00c7\u00fcnki T\u00fcrkiy\u0259 bizim m\u00fctt\u0259fiqimiz, yax\u0131n dostumuz v\u0259 qon\u015fumuzdur. Onlar\u0131n m\u0259\u015fhur tikinti \u015firk\u0259tl\u0259ri var. \u0130kinci yerd\u0259 is\u0259 \u0130taliya \u015firk\u0259tl\u0259ridir. M\u0259n siz\u0259 misal g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r\u0259m. M\u0259s\u0259l\u0259n, bizim Memorial v\u0259 Z\u0259f\u0259r muzeyl\u0259rimiz t\u0259kc\u0259 Bak\u0131da deyil, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 d\u0259 \u0130taliya \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n dizayn olunub v\u0259 tikil\u0259c\u0259k. \u0130taliya \u015firk\u0259tl\u0259ri i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f d\u00f6rd rayonda &#8211; A\u011fdam, F\u00fczuli, Qubadl\u0131 v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 elektrik stansiyalar\u0131n\u0131 avadanl\u0131qlarla t\u0259chiz edib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Ya\u015f\u0131l enerjid\u0259n b\u0259hs edirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu, hidro enerjidir. \u015eirk\u0259tin ad\u0131 \u201cAnsaldo\u201ddur. Daha bir \u0130taliya \u015firk\u0259ti bizim xahi\u015fimizl\u0259 \u015eu\u015fada yeni m\u0259scidin layih\u0259sini dizayn edib v\u0259 onu icra ed\u0259c\u0259k. Bel\u0259likl\u0259, bu, bizim m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u0131n oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. \u00c7\u00fcnki \u015eu\u015fa h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kand\u0131r. \u015eu\u015fada tikil\u0259c\u0259k yeni m\u0259scidin layih\u0259si \u0130taliya \u015firk\u0259tin\u0259 h\u0259val\u0259 olunub. Bu, o dem\u0259kdir ki, bizim aram\u0131zda \u00e7ox y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 etimad var v\u0259 bu add\u0131m\u0131 atm\u0131\u015f\u0131q. Bizim b\u00f6y\u00fck planlar\u0131m\u0131z da var. M\u0259s\u0259l\u0259n, b\u0259rpaolunan &#8211; k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n qurulmas\u0131nda daha \u00e7ox \u0130taliya \u015firk\u0259tini d\u0259v\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck planlar\u0131m\u0131z var. D\u00fcn\u0259n Ba\u015f nazirl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm zaman\u0131 biz \u0130taliya \u015firk\u0259tl\u0259rinin Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259n v\u0259 Az\u0259rbaycanda \u0130taliya \u015firk\u0259tl\u0259rinin icra etdiyi m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin d\u0259y\u0259rini n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irdik. H\u0259min m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin d\u0259y\u0259ri on milyard dollardan \u00e7oxdur. Bel\u0259likl\u0259, \u0130taliya Az\u0259rbaycanda yax\u015f\u0131 t\u0259msil olunub. Lakin \u0259min\u0259m ki, i\u015f\u011faldan azad olunan b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n sonra \u00f6z ikinciliyini b\u00fct\u00fcn yenid\u0259nqurma prosesi zaman\u0131 qoruyub saxlayacaq.<\/p>\n<p><strong>&#8211; D\u00fcn\u0259n Sercio Mattarella il\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz oldu. Bu, ilk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz deyildi. \u00c7ox\u015fax\u0259li strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qla ba\u011fl\u0131 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bizim ikit\u0259r\u0259fli g\u00fcnd\u0259liyimiz getdikc\u0259 geni\u015fl\u0259nir. T\u0259bii ki, bunun \u0259sas hiss\u0259sini enerji v\u0259 ticar\u0259t t\u0259\u015fkil edir. Lakin bunlar yegan\u0259 m\u00f6vzular deyil. D\u00fcn\u0259n s\u0259firliyimizin yeni binas\u0131nda biz \u0130taliya-Az\u0259rbaycan Universitetinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259rin m\u00fcbadil\u0259sin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f g\u00f6z\u0259l m\u0259rasimin \u015fahidi olduq. Bunlar ADA Universiteti v\u0259 \u0130taliyan\u0131n be\u015f universiteti &#8211; Luiss Universiteti, Turin Politexnik Universiteti, Milan Politexnik Universiteti, Bolonya Universiteti v\u0259 Roman\u0131n Sapienza Universitetidir. G\u00f6z\u0259l m\u0259kanda yerl\u0259\u015f\u0259n universitet binas\u0131 in\u015fa edilm\u0259kd\u0259dir v\u0259 2024-c\u00fc ilin sonunad\u0259k haz\u0131r olacaq.<\/p>\n<p>Biz Avropa \u0130ttifaq\u0131-Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik. \u0130taliya h\u0259r zaman Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00fccl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yib. \u0130taliya h\u0259r zaman bizim NATO il\u0259 daha s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qurmaq s\u0259yl\u0259rimizi d\u0259st\u0259kl\u0259yib. \u018flb\u0259tt\u0259, bu g\u00fcn Bak\u0131n\u0131 \u0130taliya sahill\u0259ri il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n 3500 kilometrlik enerji k\u00f6rp\u00fcs\u00fc enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi k\u00f6rp\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Bu, t\u0259kc\u0259 \u0130taliyaya \u015famil edilmir. \u018fmin\u0259m ki, \u0130taliya Az\u0259rbaycan\u0131n karbohidrogen resurslar\u0131n\u0131 Avropan\u0131n dig\u0259r yerl\u0259rin\u0259 \u00f6t\u00fcr\u0259c\u0259k \u00f6lk\u0259 olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, burada enerji seqmenti, iqtisadiyyat v\u0259 ticar\u0259tin inki\u015faf\u0131 m\u00f6vzular\u0131 var. \u0130taliya bizim \u0259sas ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131zd\u0131r. Bundan ba\u015fqa, t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r sah\u0259l\u0259r var. Y\u0259ni, strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qla ba\u011fl\u0131 b\u0259yanat f\u0259aliyy\u0259td\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Sonuncu q\u0131sa sual. Rusiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin fonunda yeni \u0130p\u0259k Yolunun X\u0259z\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7m\u0259si v\u0259 z\u0259ruri infrastruktur oldu\u011fu halda \u00f6lk\u0259niz kommersiya m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Bu haqda n\u0259 vaxtsa d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, siz haql\u0131s\u0131n\u0131z. Biz bunun \u00fcz\u0259rind\u0259 ill\u0259r \u00f6nc\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. Biz X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t liman\u0131 in\u015fa etmi\u015fik. Bu g\u00fcn o tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 biz art\u0131q onu geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik. O, 25 milyon ton y\u00fck v\u0259 1 milyon konteyner q\u0259bul etm\u0259k imkan\u0131na malik olmal\u0131d\u0131r. Biz Bak\u0131da g\u0259miqay\u0131rma zavodu in\u015fa etmi\u015fik. Biz X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin \u015f\u0259rq sahill\u0259rind\u0259n neft v\u0259 dig\u0259r y\u00fck da\u015f\u0131yan h\u0259r n\u00f6v g\u0259mil\u0259r in\u015fa ed\u0259 bilirik. Biz d\u0259mir v\u0259 avtomobil yollar\u0131 tikmi\u015fik. \u00c7in v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 ixrac artmaqdad\u0131r v\u0259 z\u0259nnimc\u0259, art\u0131m 20 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259r Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si X\u0259z\u0259rin \u015f\u0259rq sahilind\u0259ki \u015firk\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bir siqnal oldu ki, bu mar\u015frut daha da yax\u0131ndan n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259lidir. Biz is\u0259 yax\u015f\u0131 tarifl\u0259r t\u0259klif edir v\u0259 b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri logistika d\u0259st\u0259yi t\u0259min edirik. Y\u0259ni, a\u00e7\u0131q d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn regional n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilir &#8211; t\u0259kc\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259n C\u0259nuba v\u0259 geriy\u0259 deyil, h\u0259m\u00e7inin \u015eimaldan C\u0259nuba. C\u0259nub-\u015eimal n\u0259qliyyat d\u0259hlizi Az\u0259rbaycandan ke\u00e7ir v\u0259 ba\u015fqa mar\u015frut variant\u0131 yoxdur. H\u0259min d\u0259hliz, m\u0259s\u0259l\u0259n, Rusiya \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli olur, \u00e7\u00fcnki bu g\u00fcn sanksiyalar s\u0259b\u0259bind\u0259n onlar Avropa m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00fck da\u015f\u0131ya bilmir. Y\u0259ni, Az\u0259rbaycandan ke\u00e7\u0259r\u0259k \u0130rana v\u0259 Fars k\u00f6rf\u0259zi sahill\u0259rin\u0259 ged\u0259n mar\u015frut Rusiya \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n c\u0259lbedici olur. Bunu Fars k\u00f6rf\u0259zind\u0259n Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 Rusiyaya uzanan mar\u015frut haqq\u0131nda da dem\u0259k olar.<\/p>\n<p>Biz iki d\u0259hliz \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015firik \u2013 C\u0259nub-\u015eimal v\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, Az\u0259rbaycan\u0131n geosiyasi \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131r\u0131r v\u0259 yeni i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na imkan verir. Biz C\u0259nub-\u015eimal n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin \u015e\u0259rq-Q\u0259rb d\u0259hlizi q\u0259d\u0259r vacib olaca\u011f\u0131 q\u0259na\u0259tind\u0259yik. Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn onlar b\u0259rab\u0259r d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. \u00c7\u00fcnki h\u0259r iki d\u0259hliz bizim \u0259razimizd\u0259n ke\u00e7ir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; C\u0259nab Prezident, n\u0259zak\u0259tiniz\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259nizl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat verdiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir, u\u011furlar dil\u0259yir\u0259m.<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Sa\u011f olun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev sentyabr\u0131n 2-d\u0259 \u00c7ernobbio \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u0130taliyan\u0131n \u201c\u0130l Sole 24 Ore\u201d q\u0259zetinin m\u00fcxbiri Roberto Boncorniy\u0259 m\u00fcsahib\u0259 verib.\u00a0ARANTV.AZ\u00a0AZ\u018fRTAC-a istinad\u0259n m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir. Roberto Boncorni: Sabah\u0131n\u0131z xeyir, c\u0259nab Prezident. Bizi q\u0259bul etdiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 sa\u011f olun. Son g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fczd\u0259n sonra bir \u00e7ox d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verib v\u0259 biz regionda dinamikan\u0131 anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Prezident \u0130lham \u018fliyev:\u00a0Bizim regionda v\u0259ziyy\u0259t s\u00fclh\u0259 do\u011fru inki\u015faf edir, m\u0259n buna \u00fcmid edir\u0259m. M\u0259n \u0130taliyaya Br\u00fcsseld\u0259n g\u0259ldim. Orada m\u0259nim, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri aras\u0131nda \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz oldu. Biz raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ldik ki, bir ay&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":510182,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ee26fc66166219905395953994711067592.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ee26fc66166219905395953994711067592.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ee26fc66166219905395953994711067592.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ee26fc66166219905395953994711067592-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ee26fc66166219905395953994711067592-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ee26fc66166219905395953994711067592-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ee26fc66166219905395953994711067592.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ee26fc66166219905395953994711067592.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ee26fc66166219905395953994711067592-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ee26fc66166219905395953994711067592.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev sentyabr\u0131n 2-d\u0259 \u00c7ernobbio \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u0130taliyan\u0131n \u201c\u0130l Sole 24 Ore\u201d q\u0259zetinin m\u00fcxbiri Roberto Boncorniy\u0259 m\u00fcsahib\u0259 verib.\u00a0ARANTV.AZ\u00a0AZ\u018fRTAC-a istinad\u0259n m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir. Roberto Boncorni: Sabah\u0131n\u0131z xeyir, c\u0259nab Prezident. Bizi q\u0259bul etdiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 sa\u011f olun. Son g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fczd\u0259n sonra bir \u00e7ox d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verib v\u0259 biz regionda dinamikan\u0131 anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Prezident \u0130lham&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/510181"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=510181"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/510181\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/510182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=510181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=510181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=510181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}