{"id":511784,"date":"2022-09-09T15:13:05","date_gmt":"2022-09-09T12:13:05","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=511784"},"modified":"2022-09-09T15:13:05","modified_gmt":"2022-09-09T12:13:05","slug":"goz-qabagindaki-pullar-imkan-tanimayan-sirk%c9%99tl%c9%99r-nagd-od%c9%99nisl%c9%99rd%c9%99n-n%c9%99-zaman-%c9%99l-c%c9%99k%c9%99c%c9%99yik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=511784","title":{"rendered":"G\u00f6z qaba\u011f\u0131ndak\u0131 pullar, imkan tan\u0131mayan \u015firk\u0259tl\u0259r &#8211; Na\u011fd \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rd\u0259n n\u0259 zaman \u0259l \u00e7\u0259k\u0259c\u0259yik?"},"content":{"rendered":"<p>B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 insanlar \u00f6d\u0259ni\u015f \u00fcsulu olaraq n\u0259inki na\u011fd pul, h\u0259tta kartdan\u00a0bel\u0259, istifad\u0259 etmirl\u0259r. Bel\u0259 ki, bu proses \u015f\u0259xsin \u00f6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n onlayn \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiql\u0259r hesab\u0131na icra olunur. H\u0259m\u00e7inin art\u0131q kassir v\u0259 sat\u0131c\u0131lar olmadan f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ma\u011fazalar da m\u00f6vcuddur. H\u0259min yerl\u0259rd\u0259 al\u0131\u015f-veri\u015f ed\u0259n \u015f\u0259xs qura\u015fd\u0131r\u0131lan aparat vasit\u0259sil\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259hsullar\u0131n kodunu oxutdurur v\u0259 sonda \u00fcmumi m\u0259bl\u0259\u011fi \u00f6d\u0259yir. Lakin Az\u0259rbaycanda v\u0259ziyy\u0259t bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 f\u0259rqlidir. Texnoloji qur\u011fular\u0131n istifad\u0259sinin bizd\u0259 bir az l\u0259ng getdiyini qeyd ets\u0259k, yan\u0131lmar\u0131q. H\u0259l\u0259 d\u0259 POS-terminallar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ictimai ia\u015f\u0259 obyektl\u0259rin\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018fks\u0259riyy\u0259t he\u00e7 kart da yox, na\u011fd pul istifad\u0259\u00e7isidir.<\/p>\n<p>B\u0259s g\u00f6r\u0259s\u0259n, problemin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 dayanan faktorlar n\u0259l\u0259rdir?<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert\u00a0<strong>Xalid K\u0259rimli <\/strong>Oxu.Az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n birincisi \u00f6d\u0259ni\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259tiyl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 50 ya\u015f \u00fcz\u0259rind\u0259ki \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq na\u011fd pula sevgi var:<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDkvMDcvMTIvMjgvMTUvNjAzOTk4M2UtZTg3YS00NTY3LTkyM2QtYmM5ODI2M2IxOTA3LzI3NDE1NTgxMF80ODMzMjAyNTY2MDkzNDFfMTM1Mjc4MjI5OTcxODYxMDk4Ml9uLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=d418f889b21b83db\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201cOnlar pullar\u0131n\u0131 na\u011fdla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131, cibl\u0259rind\u0259 saxlama\u011f\u0131 sevirl\u0259r. \u00d6d\u0259ni\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin d\u0259yi\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn zamana ehtiyac var. Xaricd\u0259 d\u0259 onlayn sistem\u0259 100 faiz ke\u00e7ilm\u0259yib, ancaq na\u011fd pula meyil bizd\u0259ki kimi geni\u015f deyil. Burada \u0259sas faktor iqtisadiyyat\u0131n bir hiss\u0259sinin h\u0259l\u0259 d\u0259 qeyri-\u015f\u0259ffaf qalmas\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n g\u0259lirl\u0259ri tam olaraq u\u00e7otda deyil, y\u0259ni qazanclar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sini na\u011fd formada al\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert qeyd edib ki, vergid\u0259n yay\u0131nan iqtisadiyyat olanda\u00a0\u00f6d\u0259ni\u015f vasit\u0259si h\u0259mi\u015f\u0259 na\u011fd olur:<\/p>\n<p>\u201c\u0130\u015f\u00e7inin \u0259m\u0259khaqq\u0131s\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si r\u0259smil\u0259\u015fdirilib, dig\u0259r hiss\u0259si na\u011fd verilirs\u0259, insan\u0131n \u0259lind\u0259 t\u0259bii olaraq na\u011fd pul qal\u0131r. H\u0259min \u015f\u0259xs \u00f6d\u0259ni\u015f etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn pulunu karta y\u00fckl\u0259m\u0259yi se\u00e7mir. Y\u0259ni ikinci s\u0259b\u0259b qeyri-r\u0259smi iqtisadiyyat\u0131n s\u0259viyy\u0259sinin dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k olmas\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Xalid K\u0259rimli hesab edir ki, dig\u0259r bir s\u0259b\u0259b insanlarda bank sektoruna g\u00fcv\u0259nin olmamas\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cD\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0259b\u0259b is\u0259 bizim \u015firk\u0259t, restoran v\u0259 ma\u011fazalar\u0131n bu \u015f\u0259raiti tam t\u0259min etm\u0259m\u0259sidir. Ancaq iri supermarketl\u0259rd\u0259 terminal g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Rayonlardak\u0131 ia\u015f\u0259 obyektl\u0259rind\u0259 POS-terminallar yoxdur. Olsa da, istifad\u0259 etmirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki d\u00f6vriyy\u0259l\u0259rini gizl\u0259tm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. H\u0259tta taksi \u00f6d\u0259ni\u015fini kartla ed\u0259nd\u0259 s\u00fcr\u00fcc\u00fc d\u0259 naraz\u0131l\u0131q edir. \u0130nfrastruktur formala\u015fmay\u0131b. \u015eirk\u0259tl\u0259r insana bu se\u00e7imi vermirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131-h\u00fcquq\u015f\u00fcnas\u00a0<strong>\u018fkr\u0259m H\u0259s\u0259nov<\/strong>\u00a0is\u0259\u00a0<strong>Oxu.Az<\/strong>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, bu texnologiyalar\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131 Q\u0259rb oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 m\u0259hsullar\u0131n birinci onlarda olmas\u0131 normald\u0131r:<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDkvMDcvMTIvMjgvNTIvMDcwMmM5NGEtODFjYS00Njc2LWFlMjAtMmQ2ODExMzRiY2QzL0ZvdG9KZXQgKDQpLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=4b7423eaa37afa1e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201cProsesin apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri, Avropa, Yaponiyad\u0131r. Amma biz d\u0259 onlara \u00e7atmal\u0131y\u0131q. Burada iki problem var, birinci problem bizim \u00f6lk\u0259d\u0259 k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n h\u0259cminin h\u0259l\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k olmas\u0131d\u0131r. Do\u011frudur, son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 vergi, g\u00f6mr\u00fck inzibat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilib, y\u0259ni korrupsiya, qeyri-r\u0259smi d\u00f6vriyy\u0259 azal\u0131b. Amma yen\u0259 d\u0259 qeyri-r\u0259smi f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olan xeyli biznes strukturu var ki, onlar\u0131n hesabatl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ox \u015fey g\u00f6st\u0259rilmir. Onlar\u0131n na\u011fd pula ehtiyac\u0131 var. K\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n h\u0259cmi azald\u0131qca bu proses laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259y\u0259 g\u0259lib \u00e7atacaq\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fcsahibimiz \u0259halinin bu sah\u0259d\u0259ki biliyinin laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da deyib:<\/p>\n<p>\u201cBizim insanlar na\u011fd \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. H\u0259tta kimins\u0259 pensiyas\u0131 da kart\u0131na y\u00fckl\u0259n\u0259nd\u0259 gedib o kartla al\u0131\u015f-veri\u015f etmir, pulunu kartdan \u00e7\u0259kir. D\u00fczd\u00fcr, burada t\u0259kc\u0259 \u0259halini d\u0259 q\u0131namaq olmaz. \u00c7\u00fcnki banklara etibar m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 var. \u0130nsan\u00a0pulunu g\u00f6z\u00fcn\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir. B\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 he\u00e7 kartla \u00f6d\u0259ni\u015fi q\u0259bul etmirl\u0259r. Bu g\u00fcn Bak\u0131da \u0259n ucuz xidm\u0259tl\u0259rd\u0259n biri taksi xidm\u0259tidir, xeyli taksi \u015firk\u0259ti var, onlar kartla da \u00f6d\u0259ni\u015fin oldu\u011funu b\u0259yan edirl\u0259r. Amma \u0259ks\u0259r hallarda s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259r deyinirl\u0259r, kart \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri ist\u0259mirl\u0259r. \u201cO pulu \u00e7\u0131xarmaq bizim \u00fc\u00e7\u00fcn problemdir, \u00fcst\u00fcn\u0259 \u0259lav\u0259 v\u0259sait g\u0259lir\u201d, &#8211; deyirl\u0259r. \u0130nsanlar da bunlar\u0131 bildikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ist\u0259yirl\u0259r \u0259ll\u0259rind\u0259 na\u011fd pul da olsun\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 insanlar \u00f6d\u0259ni\u015f \u00fcsulu olaraq n\u0259inki na\u011fd pul, h\u0259tta kartdan\u00a0bel\u0259, istifad\u0259 etmirl\u0259r. Bel\u0259 ki, bu proses \u015f\u0259xsin \u00f6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n onlayn \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiql\u0259r hesab\u0131na icra olunur. H\u0259m\u00e7inin art\u0131q kassir v\u0259 sat\u0131c\u0131lar olmadan f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ma\u011fazalar da m\u00f6vcuddur. H\u0259min yerl\u0259rd\u0259 al\u0131\u015f-veri\u015f ed\u0259n \u015f\u0259xs qura\u015fd\u0131r\u0131lan aparat vasit\u0259sil\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259hsullar\u0131n kodunu oxutdurur v\u0259 sonda \u00fcmumi m\u0259bl\u0259\u011fi \u00f6d\u0259yir. Lakin Az\u0259rbaycanda v\u0259ziyy\u0259t bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 f\u0259rqlidir. Texnoloji qur\u011fular\u0131n istifad\u0259sinin bizd\u0259 bir az l\u0259ng getdiyini qeyd ets\u0259k, yan\u0131lmar\u0131q. H\u0259l\u0259 d\u0259 POS-terminallar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ictimai ia\u015f\u0259 obyektl\u0259rin\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018fks\u0259riyy\u0259t he\u00e7 kart da yox, na\u011fd pul istifad\u0259\u00e7isidir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":511785,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-26-2.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-26-2.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-26-2.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-26-2-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-26-2-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-26-2.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-26-2.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-26-2.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-26-2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-26-2.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 insanlar \u00f6d\u0259ni\u015f \u00fcsulu olaraq n\u0259inki na\u011fd pul, h\u0259tta kartdan\u00a0bel\u0259, istifad\u0259 etmirl\u0259r. Bel\u0259 ki, bu proses \u015f\u0259xsin \u00f6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n onlayn \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiql\u0259r hesab\u0131na icra olunur. H\u0259m\u00e7inin art\u0131q kassir v\u0259 sat\u0131c\u0131lar olmadan f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ma\u011fazalar da m\u00f6vcuddur. H\u0259min yerl\u0259rd\u0259 al\u0131\u015f-veri\u015f ed\u0259n \u015f\u0259xs qura\u015fd\u0131r\u0131lan aparat vasit\u0259sil\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259hsullar\u0131n kodunu oxutdurur v\u0259 sonda \u00fcmumi m\u0259bl\u0259\u011fi \u00f6d\u0259yir. Lakin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/511784"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=511784"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/511784\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/511785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=511784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=511784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=511784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}