{"id":511923,"date":"2022-09-10T08:03:17","date_gmt":"2022-09-10T05:03:17","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=511923"},"modified":"2022-09-10T08:03:17","modified_gmt":"2022-09-10T05:03:17","slug":"haci-sahin-h%c9%99s%c9%99nli-hec-bir-yerd%c9%99-villam-bag-evim-sirk%c9%99tim-yoxdur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=511923","title":{"rendered":"Hac\u0131 \u015eahin H\u0259s\u0259nli: \u201cHe\u00e7 bir yerd\u0259 villam, ba\u011f evim, \u015firk\u0259tim yoxdur\u201d"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u201cBunlar\u0131 m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirirl\u0259r&#8230;\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><em>Son d\u00f6vrl\u0259r c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda dini m\u00f6vzularda q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259 yaran\u0131b. Bir qisim insan sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 \u0130slam dinini, inancl\u0131lar\u0131 la\u011f-la\u011f\u0131 obyektin\u0259 \u00e7evirir, m\u0259sx\u0259r\u0259y\u0259 qoyur. Bu is\u0259 inancl\u0131 k\u0259simd\u0259 q\u0131c\u0131q yarad\u0131r, m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. H\u0259tta b\u0259z\u0259n bu c\u00fcr m\u00fcbahis\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131durmalara g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Sanki kiml\u0259rs\u0259 bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259tin yaranmas\u0131na r\u0259vac verir. Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f m\u0259scidinin imam-camaat\u0131, ilahiyyat\u00e7\u0131 Hac\u0131 \u015eahin H\u0259s\u0259nli il\u0259 bu m\u00f6vzularda s\u00f6hb\u0259t etdik.<\/em><\/p>\n<p><strong>&#8211; Sovetl\u0259rin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bel\u0259, dinimiz, inancl\u0131lar he\u00e7 bu q\u0259d\u0259r m\u0259sx\u0259r\u0259y\u0259 qoyulmam\u0131\u015fd\u0131. B\u0259li, h\u00f6kum\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qada\u011falar var idi, amma insanlar bir-birl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t edirdil\u0259r. \u0130ndi n\u0259 d\u0259yi\u015fib?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; D\u0259y\u0259rl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131lamaq he\u00e7 zaman m\u0259qbul add\u0131m say\u0131la bilm\u0259z. Quranda da qeyd olunur: \u201cBizim g\u00f6nd\u0259rdiyimiz b\u00fct\u00fcn pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259ri \u0259l\u0259 sald\u0131lar\u201d. \u018fslind\u0259 bu tarix boyu bir m\u00fcbariz\u0259 yolu olub. H\u0259tta xurafatla m\u00fcbariz\u0259 aparark\u0259n biz diqq\u0259tli olmal\u0131y\u0131q. \u0130nsanlar\u0131 g\u00fcl\u00fc\u015f h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7evirm\u0259kl\u0259 h\u0259qiq\u0259ti \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259rik. \u018fksin\u0259, yersiz q\u0131c\u0131q yarada bil\u0259rik. \u018fsrl\u0259rl\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri bir g\u00fcn\u00fcn i\u00e7ind\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259k olmur. B\u0259z\u0259n dinin \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131rlar. Bilm\u0259k olmur ki, kimin sifari\u015fini yerin\u0259 yetirirl\u0259r. Bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 dini z\u0259mind\u0259 qar\u015f\u0131durmalar yarad\u0131l\u0131r, din manipulyasiya vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 dini m\u00f6vzuda ehtiyatl\u0131 olmaq laz\u0131md\u0131r. Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259d\u0259 tarix\u0259n h\u0259r hans\u0131 qar\u015f\u0131durma olmay\u0131b. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 m\u0259zh\u0259bl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259t n\u00fcmun\u0259vi s\u0259viyy\u0259d\u0259dir v\u0259 bunu qorumal\u0131y\u0131q. B\u0259zi insanlar var ki, dinl\u0259raras\u0131, m\u0259zh\u0259bl\u0259raras\u0131 m\u00f6vzunu qabard\u0131r, yersiz g\u0259rginlik yaratma\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259rir, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 laz\u0131ms\u0131z m\u00fczakir\u0259l\u0259r a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/i.postimg.cc\/13kGHxQr\/d8225a35-f71a-4046-a16f-28178d70.jpg\" width=\"920\" height=\"517\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Siz\u0259 qar\u015f\u0131 da zaman-zaman h\u00fccumlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. B\u0259zil\u0259ri deyir ki, \u015eeyx\u00fclislam Hac\u0131 Allah\u015f\u00fck\u00fcr Pa\u015fazad\u0259nin yerin\u0259 t\u0259yin olunacaqs\u0131z dey\u0259 siz\u0259 qar\u015f\u0131 bel\u0259 antikampaniya apar\u0131l\u0131r.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin s\u0259dri se\u00e7ki yolu il\u0259 se\u00e7ilir v\u0259 \u015eeyx\u00fclislam da \u00f6m\u00fcrl\u00fck olaraq da qurum\u00a0 \u00fczvl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259dr se\u00e7ilib. Tan\u0131nm\u0131\u015f din xadimidir v\u0259 d\u00fcnyada da n\u00fcfuz sahibi olan insand\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu kimi m\u00f6vzular\u0131 bel\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k qeyri-etikdir. Bir qrup insan var ki, m\u0259nim \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131 diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259yir, kontekstd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131b\u00a0 t\u0259hrif edirl\u0259r. M\u00fc\u0259yy\u0259n\u00a0 m\u0259nfi r\u0259y yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Tutaq ki, m\u0259nim texniki t\u0259hsil alma\u011f\u0131m\u0131 irad kimi bildirirl\u0259r. Halbuki\u00a0 bir din xadiminin iki d\u00fcny\u0259vi t\u0259hsil almas\u0131 onun \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, \u0259r\u0259b-fars dill\u0259rin\u0259, ilahiyyat t\u0259hsilin\u0259 yiy\u0259l\u0259nmi\u015f\u0259m. \u00d6z elmi f\u0259aliyy\u0259timi \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131mla t\u0259sdiql\u0259mi\u015f\u0259m. He\u00e7 vaxt \u00f6z\u00fcm\u00fc t\u0259rifl\u0259m\u0259k ist\u0259mir\u0259m. Amma\u00a0 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, bunlar m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 edilir. M\u0259n dini d\u0259y\u0259r\u0259l\u0259rimizl\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n milli m\u0259nafeyini \u00fcst\u00fcn tutmu\u015fam. Xaricd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n dair\u0259l\u0259r var, g\u0259rginlik yaratma\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Bel\u0259 olan halda da bizi h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131rlar, \u00e7\u00fcnki bizi \u00f6z i\u015fl\u0259rind\u0259 mane\u0259 kimi g\u00f6r\u00fcrl\u0259r.\u00a0 Londonda olan hadis\u0259 d\u0259 buna bir misald\u0131r. Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131n\u0131n dini \u015f\u00fcarlarla t\u0259hqir edilm\u0259si Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin\u0259 qar\u015f\u0131 sui-q\u0259sd idi. M\u0259hz A\u015fura \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 bunlar\u0131n t\u00f6r\u0259dilm\u0259si ondan x\u0259b\u0259r verdi ki, Az\u0259rbaycanda dindarlarla d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda bu h\u0259ssas d\u00f6vrd\u0259 qar\u015f\u0131durma yaratmaq ist\u0259yirl\u0259r. H\u0259tta c\u0259miyy\u0259td\u0259 bel\u0259 bir fikir yaratmaq ist\u0259yirl\u0259r ki, dindarlar Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131na say\u011f\u0131s\u0131zl\u0131q g\u00f6st\u0259rir. Bel\u0259 bir m\u0259qamda biz d\u0259rhal m\u00f6vqe g\u00f6st\u0259rdik. Az\u0259rbaycan bayraqlar\u0131n\u0131n n\u00fcmayi\u015f olunmas\u0131 m\u0259hz M\u0259h\u0259rr\u0259m m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 bu planlar\u0131n alt-\u00fcst olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. \u00c7\u00fcnki bu dindarlar\u0131n vahid m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259sini g\u00f6st\u0259rdi. Bir fla\u015fmob xarakteri da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131 ki, media il\u0259 d\u00fcnyaya mesaj \u00f6t\u00fcr\u00fcls\u00fcn ki, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 bayra\u011f\u0131na sadiqdir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, inancl\u0131 dindar v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r olmaya bilm\u0259z. Amma ke\u00e7mi\u015f Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00dczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f \u015f\u0259xs q\u0259rib\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc. Guya ki, Londondan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r istiqam\u0259tl\u0259ndirilib, \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n dan\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 ki, biz bayra\u011f\u0131 t\u0259hqir ed\u0259k, m\u0259n onu m\u00fcdafi\u0259 edim v\u0259 m\u0259nim n\u00fcfuzum arts\u0131n. Bu q\u0259d\u0259r g\u00fcl\u00fcnc iddialar ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Xaricd\u0259n t\u0259sirl\u0259r ifad\u0259si tez-tez i\u015fl\u0259dilir, onlar konkret kiml\u0259rdir, bilinirmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Onlar\u0131n ba\u015f\u0131 bir g\u00f6r\u00fcrs\u0259n Avropadan \u00e7\u0131x\u0131r, ya da dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n. B\u0259zi radikal insanlar ziyar\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirirl\u0259r. Bunlar olduqca t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir. M\u0259n bu m\u00f6vzuda polemikaya girm\u0259yin t\u0259r\u0259fdar\u0131 deyil\u0259m.<\/p>\n<p><strong>&#8211; El\u0259 yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 El\u015fad Miri il\u0259 ziyar\u0259tgah m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 polemikan\u0131z oldu. \u018fvv\u0259ll\u0259r d\u0259 bel\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259riniz olub. Aran\u0131zda n\u0259 is\u0259 ba\u015f verib?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/i.postimg.cc\/Vkr9nf3N\/47ee761a-8c12-4762-ad87-9281d490.jpg\" width=\"820\" height=\"461\" \/><\/strong><\/p>\n<p>&#8211; He\u00e7 vaxt m\u00fcbahis\u0259miz olmay\u0131b. \u0130ki d\u0259f\u0259 efird\u0259 olmu\u015fuq, ciddi m\u00fcbahis\u0259miz olmay\u0131b. M\u0259n, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, bu m\u00f6vzular\u0131n \u015fouya \u00e7evrilm\u0259sinin \u0259leyhin\u0259y\u0259m. Sad\u0259c\u0259, b\u0259z\u0259n bu m\u00f6vzular\u0131n b\u0259zil\u0259rin\u0259 reaksiya verm\u0259li oluruq. \u00c7\u00fcnki d\u0259y\u0259rl\u0259rin \u00f6z\u00fc islahat\u00e7\u0131l\u0131q ad\u0131 il\u0259 h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131n\u0131r. Xurafatla biz g\u0259nclik vaxt\u0131ndan m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r\u0131q. Amma b\u0259z\u0259n xurafat ad\u0131 il\u0259 dini d\u0259y\u0259rl\u0259rin \u00f6z\u00fc h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131n\u0131r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, deyir Allahdan ba\u015fqa m\u00fcq\u0259dd\u0259s he\u00e7 n\u0259 yoxdur. Quran da m\u00fcq\u0259dd\u0259s deyil v\u0259 sair\u0259. Quran H\u0259zr\u0259ti Musaya buyurur: \u201c\u00c7ar\u0131qlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xar, s\u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s Tuva vadisin\u0259 q\u0259d\u0259m qoymusan\u201d. A\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bildirilir ki, torpaq m\u00fcq\u0259dd\u0259sdir. Bu insanlar is\u0259 ziyar\u0259tgahlar m\u00fcq\u0259dd\u0259s deyil deyirl\u0259r, sabah Quran m\u00fcq\u0259dd\u0259s deyil dey\u0259c\u0259kl\u0259r, sonra torpaq m\u00fcq\u0259dd\u0259s deyil, sonra \u015f\u0259hid m\u00fcq\u0259dd\u0259s deyil v\u0259 sair\u0259&#8230; Bu prosesl\u0259r Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 d\u0259 ba\u015f verirdi. \u018fvv\u0259l burada ideoloji z\u0259min yarad\u0131rlar. M\u0259h\u0259bb\u0259ti, sevgini, dind\u0259n \u00e7\u0131xarmaq ist\u0259yirl\u0259r, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6vliyalar\u0131 h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131rlar.\u00a0 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 d\u0259 ziyar\u0259tgahlar\u0131 da\u011f\u0131tma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Bir xalq\u0131n m\u0259n\u0259vi irsini darmada\u011f\u0131n etdil\u0259r. Az\u0259rbaycanda da \u0259srl\u0259r boyu bu ziyar\u0259tgahlar m\u00f6vcud olub, milli-m\u0259d\u0259ni x\u0259zin\u0259mizdir, irsimizdir. Bunlar d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qorunur, t\u0259mir edilir. B\u0259li, ziyar\u0259tgahda a\u011faca \u0259ski par\u00e7as\u0131 ba\u011flay\u0131b niyy\u0259t etm\u0259yi pisl\u0259yirik, biri d\u0259 Quranla fala bax\u0131r. \u0130ndi biz buna g\u00f6r\u0259 Qurandan imtina etm\u0259li deyilik ki&#8230; \u0130ndi bu insan \u00f6z\u00fcn\u00fc el\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, guya m\u00fct\u0259r\u0259qqidir. Amma b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n alt\u0131nda d\u00f6vl\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259qamlar, t\u0259hdidl\u0259r olur. M\u0259zarlar\u0131n ziyar\u0259t olunmas\u0131, say\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilm\u0259si b\u00fct\u00fcn m\u0259zh\u0259bl\u0259rd\u0259 var.<\/p>\n<p><strong>\u00a0&#8211; Ara-s\u0131ra Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sini, Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sini bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0131nay\u0131rlar, bildirirl\u0259r ki, daha \u0259hat\u0259li i\u015f g\u00f6r\u0259 bil\u0259rl\u0259r.\u00a0 M\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259td\u0259 Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131rm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si m\u0259\u015f\u011ful olur. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda \u0130lahiyyat \u0130nstitutu art\u0131q f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 o \u0130nstitut da D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin n\u0259zdind\u0259 yarad\u0131l\u0131b. QM\u0130 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 din xadiml\u0259rinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 institutlar\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki din haqq\u0131nda t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri din xadiml\u0259ri formala\u015fd\u0131r\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 din xadiml\u0259ri haz\u0131rl\u0131ql\u0131, pe\u015f\u0259kar olmal\u0131d\u0131r. Din t\u0259qdim olunark\u0259n \u00fcsluba diqq\u0259t edilm\u0259lidir. \u0130nsanlar\u0131n anlayaca\u011f\u0131 dild\u0259 onlarla dan\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. M\u0259clisl\u0259rd\u0259 Quran oxunursa, t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilm\u0259si m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. \u0130nsanlarla bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Din art\u0131q ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn aktualla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Zaman-zaman \u201cnur\u00e7u\u201d, \u201cv\u0259hhabi\u201d, \u0130randan y\u00f6nl\u0259ndiril\u0259n hans\u0131sa qruplara qar\u015f\u0131 s\u0259rt add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. Amma bunun o q\u0259d\u0259r d\u0259 effektini g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. Olmazm\u0131, onlara qar\u015f\u0131 s\u0259rt add\u0131m atmaqdansa, \u0259ksin\u0259, d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131nda, ya da dini strukturlarda i\u015f verilsin, onlar dinl\u0259nilsin. Bununla da h\u0259min qruplar\u0131 idar\u0259 etm\u0259k daha da asan olar&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcvafiq qurumlar m\u0259\u015f\u011ful olur. M\u0259nim d\u0259qiq m\u0259lumat\u0131m yoxdur. Ola bil\u0259r ki, hans\u0131sa ke\u00e7mi\u015fini l\u0259k\u0259l\u0259mi\u015f insanlar var. Bununla m\u00fcvafiq qurumlar m\u0259\u015f\u011ful olur. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u0259n hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda dini m\u00fchitin z\u0259r\u0259rli yad t\u0259sirl\u0259rd\u0259n qorunmas\u0131 prosesi getm\u0259lidir. Biz el\u0259 bir d\u00fcnyada ya\u015fay\u0131r\u0131q ki, t\u0259sirl\u0259nm\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u0130nternet vasit\u0259sil\u0259 insanlar ist\u0259nil\u0259n m\u0259lumat\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilir. Kitablar t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunur. \u0130nzibati metodlarla da n\u0259zar\u0259t etm\u0259k \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 alternativ t\u0259qdim etm\u0259kd\u0259n ba\u015fqa \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu yoxdur. Dinimizin \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda Az\u0259rbaycan d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259, milli, dini d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 ilahiyyat\u00e7\u0131lar formala\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q. He\u00e7 d\u0259 o iddiada olmamal\u0131y\u0131q ki, xaricd\u0259 t\u0259hsil al\u0131bsa, kim\u0259s\u0259, hans\u0131sa \u00f6lk\u0259y\u0259 xidm\u0259t edir. Bu do\u011fru olmaz. O insanlar\u0131 hans\u0131sa prosesl\u0259r\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si m\u0259nim s\u0259lahiyy\u0259timd\u0259 olan m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. \u018fg\u0259r hans\u0131sa insan\u0131n potensial\u0131ndan yararlanmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, y\u0259qin ki, bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 add\u0131mlar at\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Yax\u0131nlarda sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 bahal\u0131 ma\u015f\u0131ndan d\u00fc\u015fm\u0259yinizl\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259r yay\u0131ld\u0131, t\u0259nqidl\u0259r edildi ki, m\u00f6minin bahal\u0131 h\u0259yat\u0131 olmaz, var-d\u00f6vl\u0259tini kas\u0131blar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259lidir&#8230; Kas\u0131blara k\u00f6m\u0259k etmirsinizmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130nan\u0131n, onlar\u0131n t\u0259qdim etdiyi q\u0259d\u0259r bahal\u0131 ma\u015f\u0131n deyil. Deyirl\u0259r, filan yerd\u0259 villa alm\u0131\u015fam&#8230; He\u00e7 bir yerd\u0259 villam, ba\u011f evim yoxdur. Bunu dem\u0259y\u0259 d\u0259 ehtiyac g\u00f6rm\u00fcr\u0259m. \u018fg\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunursa, tan\u0131yan insanlardan soru\u015fa bil\u0259rl\u0259r. \u00c7ox \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram ki, h\u0259r zaman sad\u0259 h\u0259yat ya\u015fay\u0131m. Bu b\u00f6y\u00fck bir f\u0259zil\u0259t, \u00fcst\u00fcnl\u00fck deyil m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn. Bunlar\u0131 m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirirl\u0259r. M\u0259nim bel\u0259 bir bahal\u0131 h\u0259yat t\u0259rzim yoxdur. O ma\u015f\u0131n da m\u0259n\u0259 h\u0259diyy\u0259 olunub. He\u00e7 ba\u015f\u0131m da \u00e7\u0131xm\u0131r o hans\u0131 markad\u0131r. O d\u0259r\u0259c\u0259 bu m\u00f6vzulardan x\u0259b\u0259rsiz\u0259m. \u00c7\u00fcnki maraq dair\u0259md\u0259 olmay\u0131b. H\u0259tta dindarl\u0131\u011f\u0131mla da ba\u011fl\u0131 deyil. T\u0259bi\u0259tim bel\u0259 olub. Yard\u0131m m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 \u0259n \u00e7ox yard\u0131m kampaniyas\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n m\u0259scidl\u0259rd\u0259n, icmalardan biri bizik. Ramazan ay\u0131 boyunca, m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z insanlar,\u00a0 Rusiyada, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, Avropada ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z bizim hesab\u0131m\u0131za yard\u0131mlar k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r ki, k\u00f6m\u0259k ed\u0259k. Bir d\u0259f\u0259 d\u0259 \u00fczl\u0259rini g\u00f6rm\u0259mi\u015fdik. Bu, insanlar\u0131n inam\u0131 v\u0259 etibar\u0131 dem\u0259kdir. Bir q\u0259pik bel\u0259 o yard\u0131mlardan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259yib. Deyirl\u0259r el\u0259diyini dem\u0259zl\u0259r, amma b\u0259z\u0259n yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bunu \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q. Biz \u00e7ox sayda yard\u0131mlar etmi\u015fik. Bizi bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 ittiham etm\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil.\u00a0 U\u015faqlar t\u0259m\u0259nnas\u0131z, oruc-oruc uzaq m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 yard\u0131mlar\u0131 \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131lar. Bunlar\u0131 biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259r\u0259f hesab edirik. M\u0259nim \u015f\u0259xsi imkan\u0131m yoxdur ki, y\u00fczl\u0259rl\u0259 insana yard\u0131m edim. Biz\u0259 \u00fcnvanlan\u0131r, biz d\u0259 ehtiyac\u0131 olanlara y\u00f6nl\u0259ndiririk. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, insanlar\u0131 s\u0259rv\u0259tini t\u0259fti\u015f etm\u0259k yanl\u0131\u015fd\u0131r. Bir d\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u0259n deyirl\u0259r \u015firk\u0259ti var. M\u0259nim he\u00e7 bir \u015firk\u0259tim, maliyy\u0259 f\u0259aliyy\u0259tim yoxdur. D\u00f6vl\u0259t m\u0259muru deyil\u0259m ki, bununla ba\u011fl\u0131 \u00f6hd\u0259liyim olsun.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/i.postimg.cc\/vHSL4g2j\/0c72825d-0ddd-48e2-8afd-5ea674a5.jpg\" width=\"820\" height=\"461\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; M\u0259scidl\u0259rd\u0259n s\u00f6z d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fk\u0259n, bel\u0259 bir deyim var ki, m\u0259scidl\u0259rin qap\u0131s\u0131 olmaz. M\u0259scid\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n h\u0259r k\u0259s- dil\u0259n\u00e7id\u0259n tutmu\u015f, h\u0259tta \u0259xlaqs\u0131z qad\u0131nlara q\u0259d\u0259r m\u0259scid\u0259 m\u00fcraci\u0259t ets\u0259, geri qaytar\u0131lmamal\u0131, k\u00f6m\u0259k edilm\u0259lidir. Sizc\u0259, m\u0259scidl\u0259rimiz bu missiyan\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259 bilirmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bununla ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015fdir. G\u0259ncl\u0259rin \u0259sas m\u00fcraci\u0259t etdiyi m\u0259scid M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f m\u0259scididir. Buraya m\u00fcxt\u0259lif t\u0259b\u0259q\u0259y\u0259 m\u0259xsus insanlar z\u0259ngind\u0259n tutmu\u015f yoxsula q\u0259d\u0259r g\u0259lir. Biz insanlar\u0131 q\u0259bul ed\u0259rk\u0259n onlar\u0131 t\u0259fti\u015f etmirik ki, s\u0259n hans\u0131 \u0259m\u0259lin sahibis\u0259n. M\u0259scidin qap\u0131s\u0131, b\u0259li, h\u0259r k\u0259sin \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7\u0131q olmal\u0131d\u0131r. \u0130ki r\u00fck\u0259t namaz q\u0131l\u0131b \u00f6z\u00fcn\u00fc kimd\u0259ns\u0259 \u00fcst\u00fcn tutmaq yanl\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259disl\u0259rd\u0259 qeyd olunur, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn h\u0259r bir insan\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u00fcst\u00fcn saymal\u0131san. Biz bilmirik, insan hans\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. \u018fn g\u00fcnahkar insan\u0131 bel\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u00fcst\u00fcn tutmal\u0131d\u0131r. M\u0259scidl\u0259rd\u0259 h\u0259r k\u0259sin d\u0259rdi dinl\u0259nm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBunlar\u0131 m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirirl\u0259r&#8230;\u201d Son d\u00f6vrl\u0259r c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda dini m\u00f6vzularda q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259 yaran\u0131b. Bir qisim insan sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 \u0130slam dinini, inancl\u0131lar\u0131 la\u011f-la\u011f\u0131 obyektin\u0259 \u00e7evirir, m\u0259sx\u0259r\u0259y\u0259 qoyur. Bu is\u0259 inancl\u0131 k\u0259simd\u0259 q\u0131c\u0131q yarad\u0131r, m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. H\u0259tta b\u0259z\u0259n bu c\u00fcr m\u00fcbahis\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131durmalara g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Sanki kiml\u0259rs\u0259 bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259tin yaranmas\u0131na r\u0259vac verir. Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, M\u0259\u015f\u0259di Dada\u015f m\u0259scidinin imam-camaat\u0131, ilahiyyat\u00e7\u0131 Hac\u0131 \u015eahin H\u0259s\u0259nli il\u0259 bu m\u00f6vzularda s\u00f6hb\u0259t etdik. &#8211; Sovetl\u0259rin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bel\u0259, dinimiz, inancl\u0131lar he\u00e7 bu q\u0259d\u0259r m\u0259sx\u0259r\u0259y\u0259 qoyulmam\u0131\u015fd\u0131. B\u0259li, h\u00f6kum\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qada\u011falar var idi, amma insanlar bir-birl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":511924,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/b81f75f21b6e32f684186f6f70c15a9c.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/b81f75f21b6e32f684186f6f70c15a9c.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/b81f75f21b6e32f684186f6f70c15a9c.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/b81f75f21b6e32f684186f6f70c15a9c-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/b81f75f21b6e32f684186f6f70c15a9c-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/b81f75f21b6e32f684186f6f70c15a9c-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/b81f75f21b6e32f684186f6f70c15a9c.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/b81f75f21b6e32f684186f6f70c15a9c.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/b81f75f21b6e32f684186f6f70c15a9c-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/b81f75f21b6e32f684186f6f70c15a9c.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cBunlar\u0131 m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirirl\u0259r&#8230;\u201d Son d\u00f6vrl\u0259r c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda dini m\u00f6vzularda q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259 yaran\u0131b. Bir qisim insan sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 \u0130slam dinini, inancl\u0131lar\u0131 la\u011f-la\u011f\u0131 obyektin\u0259 \u00e7evirir, m\u0259sx\u0259r\u0259y\u0259 qoyur. Bu is\u0259 inancl\u0131 k\u0259simd\u0259 q\u0131c\u0131q yarad\u0131r, m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. H\u0259tta b\u0259z\u0259n bu c\u00fcr m\u00fcbahis\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131durmalara g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Sanki kiml\u0259rs\u0259 bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259tin yaranmas\u0131na r\u0259vac verir. Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/511923"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=511923"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/511923\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/511924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=511923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=511923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=511923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}