{"id":513995,"date":"2022-09-16T07:46:56","date_gmt":"2022-09-16T04:46:56","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=513995"},"modified":"2022-09-16T07:46:56","modified_gmt":"2022-09-16T04:46:56","slug":"bakinin-500-milyon-dollari-iran-d%c9%99mir-yolunda-bata-bil%c9%99rmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=513995","title":{"rendered":"Bak\u0131n\u0131n 500 milyon dollar\u0131 \u0130ran d\u0259mir yolunda bata bil\u0259rmi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 dost olmayan m\u00fcnasib\u0259tini b\u00fcruz\u0259 ver\u0259n Tehran\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 ehtiyac\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 olub, olaraq qalacaq&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><em>Az\u0259rbaycan, \u0130ran v\u0259 Rusiyan\u0131n n\u0259qliyyat nazirl\u0259ri Bak\u0131da R\u0259\u015ft-Astara d\u0259mir yolunun tikintisinin detallar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 edibl\u0259r. M\u00fczakir\u0259l\u0259r \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat D\u0259hlizinin inki\u015faf\u0131na dair Az\u0259rbaycan, Rusiya v\u0259 \u0130ran r\u0259smil\u0259ri aras\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015f birinci \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 apar\u0131l\u0131b. G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yekunlar\u0131na dair imzalanan Bak\u0131 B\u0259yannam\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, t\u0259r\u0259fl\u0259r d\u0259hlizin potensial\u0131ndan tam istifad\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn infrastruktur v\u0259 n\u0259qliyyat imkanlar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259hlili sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa haz\u0131r olduqlar\u0131n\u0131 bildirir v\u0259 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r 3 \u00f6lk\u0259nin \u0259razil\u0259ri aras\u0131nda 30 milyon ton tranzit v\u0259 ikit\u0259r\u0259fli y\u00fckl\u0259rin t\u0259klif olunan h\u0259d\u0259fl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131rlar.<\/em><\/p>\n<p>S\u0259n\u0259dd\u0259 qeyd olunur ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r d\u0259hlizin inki\u015faf\u0131 kontekstind\u0259 \u00f6z \u0259razil\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 n\u0259qliyyat v\u0259 tranzit \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n v\u0259 prosedurlar\u0131n\u0131n asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Birg\u0259 \u0130\u015f\u00e7i Qrupunun yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini v\u0259 bir ay \u0259rzind\u0259 ilk iclas\u0131 ke\u00e7irm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 olduqlar\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131rlar. Bundan ba\u015fqa, t\u0259r\u0259fl\u0259r bir ay \u0259rzind\u0259 R\u0259\u015ft-Astara d\u0259mir yolu layih\u0259si \u00fczr\u0259 sazi\u015f layih\u0259sini haz\u0131rlamaq v\u0259 2022-ci ilin sonunad\u0259k dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flamaq niyy\u0259tind\u0259 olduqlar\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>B\u0259yannam\u0259d\u0259 \u0130ran\u0131n \u00c7anahar liman\u0131n\u0131n d\u0259hliz\u0259 inteqrasiyas\u0131 alq\u0131\u015flan\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, 2000-ci il 12 sentyabr tarixind\u0259 Rusiya, \u0130ran v\u0259 Hindistan aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f h\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 Sazi\u015f \u0259sas\u0131nda \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d N\u0259qliyyat D\u0259hlizinin t\u0259m\u0259li qoyulub. Az\u0259rbaycan bu sazi\u015f\u0259 2005-ci ild\u0259 qo\u015fulub. \u00dcmumilikd\u0259, 13 \u00f6lk\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n sazi\u015fi ratifikasiya edib (Az\u0259rbaycan, Belarus, Bolqar\u0131stan, Erm\u0259nistan, Hindistan, \u0130ran, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Oman Sultanl\u0131\u011f\u0131, Rusiya Federasiyas\u0131, Tacikistan, T\u00fcrkiy\u0259, Ukrayna). D\u0259hlizin yarad\u0131lmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d Hindistandan Rusiyaya, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u015eimali v\u0259 Q\u0259rbi Avropaya ged\u0259n y\u00fckl\u0259rin \u00e7atd\u0131r\u0131lma m\u00fcdd\u0259tini azaltmaq idi. Lakin 20 ild\u0259n \u00e7ox m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u0259hlizin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. Regionda v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n geosiyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Rusiya \u0259razisind\u0259n M\u0259rk\u0259zi v\u0259 Orta Asiya vasit\u0259sil\u0259 Avropaya y\u00fckda\u015f\u0131malar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rtl\u0259rin t\u0259min olunmas\u0131, AB\u015e-\u0131n \u0130rana qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq etdiyi sanksiyalar d\u0259hlizin i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259yib.<\/p>\n<p><strong>Haz\u0131rda uzunlu\u011fu 7200 kilometr olan d\u0259hlizin ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259si Hindistan\u0131n Nava-\u015eeva liman\u0131, Rusiya \u0259razisind\u0259 son n\u00f6qt\u0259si is\u0259 Sankt-Peterburq hesab olunur. Avropaya ged\u0259n qol bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 \u015fax\u0259l\u0259nir.<\/strong><\/p>\n<p>Rusiya ekspertl\u0259rinin hesablamalar\u0131na \u0259sas\u0259n, \u015eimal-C\u0259nub D\u0259hlizi y\u00fckl\u0259rin Hindistandan Rusiyaya da\u015f\u0131nma m\u00fcdd\u0259tini 2 d\u0259f\u0259 azaltma\u011fa imkan verir. Bel\u0259 ki, y\u00fckl\u0259r S\u00fcvey\u015f kanal\u0131ndan ke\u00e7\u0259n \u0259n\u0259n\u0259vi mar\u015frutla Mumbaydan Sankt-Peterburqa\u00a0 30-45 g\u00fcn\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. \u015eimal-C\u0259nub mar\u015frutu il\u0259 bu m\u00fcdd\u0259t\u00a0 15-24 g\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k. Bu q\u0131salma havaya at\u0131lan istixana qazlar\u0131n\u0131n 25 faiz azalmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizinin \u0259sas t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 Hindistan idi. \u0130qtisadiyyat\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n Hindistan\u0131n Avropaya y\u00fckda\u015f\u0131ma yollar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u00c7inin t\u0259sir dair\u0259sind\u0259dir. Pekinl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri g\u0259rgin olan Dehli bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u0130ran \u00fcz\u0259rind\u0259n \u00c7ind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayan mar\u015frutun i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131nda \u00e7ox maraql\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u0259hliz infrastrukturunun yarad\u0131lmas\u0131na indiy\u0259d\u0259k 2,1 milyard dollar s\u0259rmay\u0259 qoyub. Bunun bir hiss\u0259si \u0130ran n\u0259qliyyat infrastrukturuna yat\u0131r\u0131l\u0131b. Hindistan \u0130ran\u0131n Canahar liman\u0131n\u0131 icar\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k oran\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 modernl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259s\u0259 d\u0259, AB\u015e-\u0131n \u0130rana t\u0259tbiq etdiyi sanksiyalar bu layih\u0259nin icras\u0131na imkan verm\u0259yib. \u0130ran \u00f6z\u00fc is\u0259 d\u0259hlizin i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131nda el\u0259 d\u0259 maraql\u0131 olmay\u0131b &#8211; \u00f6z\u00fcn\u00fcn ixrac imkanlar\u0131 sanksiyalarla m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p><strong>Layih\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6y\u00fck t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olan Rusiya da Ukraynaya h\u00fccumuna g\u00f6r\u0259 Q\u0259rbin sanksiyalar\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizin\u0259 he\u00e7 bir maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259yib:<\/strong>\u00a0ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259hlizboyu \u00f6lk\u0259l\u0259rin pay\u0131 c\u00fczi idi, \u00fcst\u0259lik, sanksiyalara qar\u015f\u0131 gedib t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q etdiyi Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini korlama\u011fa ged\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259c\u0259kdi. \u0130ndi is\u0259 v\u0259ziyy\u0259t k\u00f6k\u00fcnd\u0259n d\u0259yi\u015fib: Q\u0259rb bazarlar\u0131ndan s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lan Rusiyan\u0131n Asiya bazarlar\u0131na ehtiyac\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Daha d\u0259qiq ifad\u0259 ets\u0259k, haz\u0131rda Rusiyan\u0131n Avropan\u0131n almaqdan imtina etdiyi m\u0259hsullar\u0131n\u0131 satmaq \u00fc\u00e7\u00fcn az qala yegan\u0259 \u00fcmidi Asiya bazarlar\u0131d\u0131r. D\u0259hlizl\u0259 Hindistan, Banqlade\u015f, Birma, Tayland, Malayziyaya v\u0259 \u0259ksin\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 Moskva \u00fc\u00e7\u00fcn son d\u0259r\u0259c\u0259 vacibdir.<\/p>\n<p>&#8220;\u015eimal-C\u0259nub&#8221; N\u0259qliyyat D\u0259hlizi Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m d\u0259 Q\u0259rbin ona satmaqdan imtina etdiyi m\u0259hsullar\u0131 Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. \u00c7\u00fcnki k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 istisna olmaqla, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 idxaldan as\u0131l\u0131 olan Rusiyan\u0131n idxal\u0131 sanksiyalar t\u0259tbiq olunandan b\u0259ri minimum s\u0259viyy\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. \u0130qtisadiyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 istehsal\u0131n davam etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya Q\u0259rbd\u0259n ala bilm\u0259dikl\u0259rini Asiyadan &#8211; \u00c7in v\u0259 Hindistandan alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. H\u0259l\u0259lik bu sah\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil: h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 Rusiyadan enerjida\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 &#8211; neft, qaz, k\u00f6m\u00fcr al\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131rsalar da, bu \u00f6lk\u0259y\u0259 m\u0259hsul sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131rmaqda maraql\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcrl\u0259r. Q\u0259rbin sanksiyalar\u0131ndan ehtiyat ed\u0259n \u00c7in v\u0259 Hindistan \u015firk\u0259tl\u0259ri Rusiyaya mal satma\u011fa h\u0259v\u0259s g\u00f6st\u0259rmirl\u0259r. Lakin Moskva bu v\u0259ziyy\u0259ti aradan qald\u0131rma\u011fa v\u0259 z\u0259ruri m\u0259hsullar\u0131n Asiyadan idxal\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Rusiya z\u0259ruri infrastrukturu \u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 tamamlamaqda maraql\u0131d\u0131r v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait qoyulu\u015fu da h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinmir.<\/p>\n<p>D\u0259hlizin \u0130ran \u0259razisind\u0259ki hiss\u0259sind\u0259 Q\u0259zvin-R\u0259\u015ft d\u0259mir yolu 9 il\u0259 tikil\u0259r\u0259k 2019-cu ilin mart\u0131nda istismara verilib. H\u0259min \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 yolun davam\u0131 olan R\u0259\u015ft-Astara hiss\u0259sinin d\u0259 tezlikl\u0259 tikintisin\u0259 dair q\u0259rar q\u0259bul edilib. Az\u0259rbaycan v\u0259 \u0130ran prezdentl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 qeyd olunan d\u0259miryol x\u0259ttinin in\u015fas\u0131na dair sazi\u015f d\u0259 imzalan\u0131b. Az\u0259rbaycan yolun in\u015fas\u0131n\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130rana 500 milyon dollar g\u00fcz\u0259\u015ftli kredit d\u0259 ay\u0131r\u0131b. Lakin AB\u015e-\u0131n \u0130rana qar\u015f\u0131 s\u0259rt sanksiyalar\u0131 bu layih\u0259nin icras\u0131na mane olub. Bel\u0259 ki, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 raz\u0131la\u015fmaya \u0259sas\u0259n d\u0259miryol x\u0259ttini Az\u0259rbaycan \u015firk\u0259tl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259li idi. Lakin sanksiyalara g\u00f6r\u0259 bu, m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u0130ndiy\u0259d\u0259k \u0130ran \u00f6z\u00fc d\u0259 d\u0259hlizboyu infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131na ciddi maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259yib. Lakin Rusiyan\u0131n ona \u201cyolda\u015f\u201d olmas\u0131ndan sonra Tehran bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n maksimum yararlanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bel\u0259 ki, \u0130ran t\u0259r\u0259fi layih\u0259nin d\u0259y\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan \u00e7\u0259tin geoloji \u015f\u0259rait\u0259 istinad ed\u0259r\u0259k, \u015f\u0259ffaf \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na \u0259lav\u0259 x\u0259rcl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n hiss\u0259sini \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259rin\u0259 eyham vurub.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2022\/08\/27\/rusiya-iran.jpg\" alt=\"Rusiya v\u0259 \u0130ran yax\u0131nla\u015f\u0131r...&quot; -\" \/><\/strong><\/p>\n<p>\u0130yul ay\u0131nda \u0130rana s\u0259f\u0259r ed\u0259n Rusiya prezidenti Vladimir Putin \u00f6lk\u0259sinin R\u0259\u015ft-Astara d\u0259miryol x\u0259ttini tikm\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu b\u0259yan edib: \u201cRusiya \u201d\u015eimal-C\u0259nub&#8221; N\u0259qliyyat D\u0259hlizinin i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn R\u0259\u015ft-Astara d\u0259mir yolunun \u0130ran \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n hiss\u0259sini tikm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r&#8221;. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Rusiya \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d d\u0259hlizinin i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn C\u0259nubi Qafqazda \u0130rana ged\u0259n n\u0259qliyyat infrastrukturunun b\u0259rpas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259lli il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur. \u201cBu, \u0130ran\u0131n c\u0259nub limanlar\u0131na, oradan is\u0259 Fars k\u00f6rf\u0259zin\u0259 v\u0259 Hindistana ged\u0259n q\u0131sa mar\u015frutdur.\u00a0 Konkret bir hiss\u0259 var &#8211; R\u0259\u015ft-Astara. \u0130ran \u0259razisind\u0259 146 kilometrlik ki\u00e7ik bir hiss\u0259dir. Az\u0259rbaycan bu hiss\u0259nin tikintisind\u0259 maraql\u0131d\u0131r. Bu yax\u0131nlarda biz X\u0259z\u0259r Sammiti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 prezident \u018fliyevl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fck, bunu m\u00fczakir\u0259 etdi. Rusiya bunda maraql\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki biz Rusiyan\u0131n \u015fimal\u0131ndan, Peterburqdan birba\u015fa Fars k\u00f6rf\u0259zin\u0259 \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131q. M\u0259s\u0259l\u0259 c\u0259mi 146 kilometrlik hiss\u0259ni tikm\u0259kd\u0259dir. Rusiya t\u0259r\u0259fi bunu etm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Putin \u0259lav\u0259 edib ki, yaln\u0131z tikinti \u015f\u0259rtl\u0259ri haqq\u0131nda raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 etm\u0259k qal\u0131r. \u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 R\u0259\u015ft-Astara d\u0259miryol x\u0259ttinin tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259ld\u0259 olunan raz\u0131la\u015fma prosesin xeyli l\u0259ng ged\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir: 1 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 sazi\u015f layih\u0259si haz\u0131rlanacaq, ilin sonunad\u0259k dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flanacaq.\u00a0 M\u00fczakir\u0259l\u0259rin gedi\u015fi g\u00f6st\u0259rir ki, layih\u0259nin maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda h\u0259l\u0259 d\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n qal\u0131r. Halbuki Az\u0259rbaycan art\u0131q \u0130rana b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 kredit ay\u0131r\u0131b. Bu kreditin taleyinin nec\u0259 olaca\u011f\u0131na dair indiy\u0259d\u0259k he\u00e7 bir a\u00e7\u0131qlama verilm\u0259yib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2022\/1\/1000x669\/1642839903871135017_1000x669.jpg\" alt=\"Rusiya R\u0259\u015ft-Astara d\u0259mir yolunun in\u015fas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130rana kredit ver\u0259c\u0259k - AZ\u018fRTAC\" width=\"778\" height=\"518\" \/><\/p>\n<p><strong>Onu da qeyd ed\u0259k ki, haz\u0131rk\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259r daxilind\u0259 \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda Bak\u0131n\u0131n \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizin\u0259 \u0259n az ehtiyac\u0131 olan t\u0259r\u0259f oldu\u011funu rahatl\u0131qla s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259rik:<\/strong>\u00a0Rusiya \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7irilm\u0259y\u0259n y\u00fckl\u0259rin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si m\u0259hz Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7irilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b, bu h\u0259cm yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 3-4 d\u0259f\u0259 artacaq. Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 ba\u015f nazirin m\u00fcavini \u015eahin Mustafayev bildirib ki, bu ilin yanvar-avqust aylar\u0131nda Az\u0259rbaycan \u0259razisi il\u0259 tranzit y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131 \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 47 faiz \u00e7ox olub: &#8220;\u015eimal-C\u0259nub&#8221; v\u0259 &#8220;\u015e\u0259rq Q\u0259rb&#8221; beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin m\u0259rk\u0259zind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan haz\u0131rda regionun m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat v\u0259 logistika m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilib\u201d<\/p>\n<p>\u015e.Mustafayev h\u0259m\u00e7inin deyib ki, Az\u0259rbaycan h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 il\u0259 strateji m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin, siyasi, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131nda maraql\u0131d\u0131r: \u201cO c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu &#8220;\u015eimal-C\u0259nub&#8221; Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat D\u0259hlizi \u0259n b\u00f6y\u00fck n\u0259qliyyat \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 layih\u0259l\u0259rind\u0259n biridir: Bu d\u0259hliz iqtisadi s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259, b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 y\u00fck da\u015f\u0131nmas\u0131 imkanlar\u0131na, vaxt v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Onunla da\u015f\u0131malar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar m\u00f6vcuddur\u201d.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n &#8220;\u015eimal-C\u0259nub&#8221; N\u0259qliyyat D\u0259hlizind\u0259 i\u015ftirakda \u0259sas m\u0259qs\u0259di Erm\u0259nistan\u0131n ondan k\u0259narda saxlanmas\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 r\u0259smi Bak\u0131 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 d\u0259hlizin f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri infrastrukturu dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131b. Tehran is\u0259 uzun ill\u0259r boyu erm\u0259nil\u0259ri layih\u0259d\u0259 aktivl\u0259\u015fdirm\u0259k, Az\u0259rbaycandan as\u0131l\u0131 qalmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259hlizin d\u00fc\u015fm\u0259n \u00f6lk\u0259nin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259sini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn xeyli \u00e7abalar g\u00f6st\u0259rib. Lakin z\u0259ruri infrastrukturu yaratma\u011fa maliyy\u0259 imkan\u0131 olmayan Erm\u0259nistan\u0131n yax\u0131n onillikd\u0259 bel\u0259 &#8220;\u015eimal-C\u0259nub&#8221; N\u0259qliyyat D\u0259hlizinin \u00f6z \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259yi real g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0130ran \u00f6t\u0259n ilin pay\u0131z\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 oldu\u011fu, h\u0259m d\u0259 &#8220;\u015eimal-C\u0259nub&#8221; N\u0259qliyyat D\u0259hlizinin t\u0259rkib hiss\u0259si hesab olunan Fars k\u00f6rf\u0259zi-Qara d\u0259niz layih\u0259sind\u0259 i\u015ftiraka d\u0259v\u0259t edib. Eyni zamanda bu ilin mart\u0131nda iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131na dair sazi\u015f imzalan\u0131b, onun icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rhal i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flan\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 dost olmayan m\u00fcnasib\u0259tini m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq b\u00fcruz\u0259 ver\u0259n Tehran\u0131n b\u00fct\u00fcn ist\u0259kl\u0259rin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, \u00f6lk\u0259miz\u0259 ehtiyac\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 olub, olaraq qalacaq&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 dost olmayan m\u00fcnasib\u0259tini b\u00fcruz\u0259 ver\u0259n Tehran\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 ehtiyac\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 olub, olaraq qalacaq&#8230; Az\u0259rbaycan, \u0130ran v\u0259 Rusiyan\u0131n n\u0259qliyyat nazirl\u0259ri Bak\u0131da R\u0259\u015ft-Astara d\u0259mir yolunun tikintisinin detallar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 edibl\u0259r. M\u00fczakir\u0259l\u0259r \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat D\u0259hlizinin inki\u015faf\u0131na dair Az\u0259rbaycan, Rusiya v\u0259 \u0130ran r\u0259smil\u0259ri aras\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015f birinci \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 apar\u0131l\u0131b. G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yekunlar\u0131na dair imzalanan Bak\u0131 B\u0259yannam\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, t\u0259r\u0259fl\u0259r d\u0259hlizin potensial\u0131ndan tam istifad\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn infrastruktur v\u0259 n\u0259qliyyat imkanlar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259hlili sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa haz\u0131r olduqlar\u0131n\u0131 bildirir v\u0259 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r 3 \u00f6lk\u0259nin \u0259razil\u0259ri aras\u0131nda 30 milyon ton tranzit v\u0259 ikit\u0259r\u0259fli y\u00fckl\u0259rin t\u0259klif&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":513996,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e1cece88a13cc8439e0ecadfc6f0a16d.jpg",685,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e1cece88a13cc8439e0ecadfc6f0a16d.jpg",685,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e1cece88a13cc8439e0ecadfc6f0a16d.jpg",685,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e1cece88a13cc8439e0ecadfc6f0a16d-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e1cece88a13cc8439e0ecadfc6f0a16d-500x365.jpg",500,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e1cece88a13cc8439e0ecadfc6f0a16d.jpg",640,467,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e1cece88a13cc8439e0ecadfc6f0a16d.jpg",685,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e1cece88a13cc8439e0ecadfc6f0a16d.jpg",685,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e1cece88a13cc8439e0ecadfc6f0a16d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e1cece88a13cc8439e0ecadfc6f0a16d.jpg",685,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 dost olmayan m\u00fcnasib\u0259tini b\u00fcruz\u0259 ver\u0259n Tehran\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 ehtiyac\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 olub, olaraq qalacaq&#8230; Az\u0259rbaycan, \u0130ran v\u0259 Rusiyan\u0131n n\u0259qliyyat nazirl\u0259ri Bak\u0131da R\u0259\u015ft-Astara d\u0259mir yolunun tikintisinin detallar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 edibl\u0259r. M\u00fczakir\u0259l\u0259r \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat D\u0259hlizinin inki\u015faf\u0131na dair Az\u0259rbaycan, Rusiya v\u0259 \u0130ran r\u0259smil\u0259ri aras\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015f birinci \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 apar\u0131l\u0131b. G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yekunlar\u0131na dair imzalanan Bak\u0131 B\u0259yannam\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, t\u0259r\u0259fl\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/513995"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=513995"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/513995\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/513996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=513995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=513995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=513995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}