{"id":514363,"date":"2022-09-17T08:06:09","date_gmt":"2022-09-17T05:06:09","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=514363"},"modified":"2022-09-17T08:06:09","modified_gmt":"2022-09-17T05:06:09","slug":"d%c9%99st%c9%99k-olmaq-yoxsa-t%c9%99hluk%c9%99-yaratmaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=514363","title":{"rendered":"D\u0259st\u0259k olmaq, yoxsa t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratmaq?"},"content":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 art\u0131q h\u0259r k\u0259s sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edir. Lakin bu istifad\u0259 m\u00fcsb\u0259t v\u0259 ya m\u0259nfi y\u00f6n\u00fcml\u00fc ola bil\u0259r. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin inki\u015faf\u0131 informasiya bollu\u011funa v\u0259 \u0259l\u00e7atan\u0131l\u0131\u011f\u0131na, \u00fcnsiyy\u0259t prosesinin daha optimal v\u0259 rahat olmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Son ill\u0259r is\u0259 onlayn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131na \u00e7evirilib. H\u0259tta b\u0259zil\u0259ri az qala h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn detallar\u0131 payla\u015f\u0131r. Ancaq anlam\u0131rlar ki, bu, onlar\u0131n h\u0259m fiziki, h\u0259m d\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259hdid yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcnk\u00fc sosial media art\u0131q bizi h\u0259m d\u0259 dostlar, ail\u0259, i\u015f yolda\u015flar\u0131 v\u0259 h\u0259tta dig\u0259r k\u0259nar insanlarla ba\u011flay\u0131r. Lakin unutmamal\u0131y\u0131q ki, sosial mediadan istifad\u0259 ed\u0259n sad\u0259c\u0259 biz v\u0259 bizim dostlar\u0131m\u0131z v\u0259 ya qohumlar\u0131m\u0131z deyil. M\u00fcasir sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri m\u0259hz bu m\u00fchit\u0259 xasd\u0131r. Ad\u0259t\u0259n, bu t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin h\u0259d\u0259fi sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259rinin, h\u0259m\u00e7inin onlar\u0131n \u201cdostlar\u0131n\u0131n\u201d f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, kiberqruplar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259\u00e7isinin f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131na h\u00fccum etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn saxta \u201cdost\u201d profili yarad\u0131r v\u0259 ona sor\u011fular g\u00f6nd\u0259rir. \u018fg\u0259r h\u0259d\u0259f istifad\u0259\u00e7i bu \u201cdostun\u201d sor\u011fular\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259rs\u0259, onda onun f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131 h\u00fccuma m\u0259ruz qal\u0131r v\u0259 onlar\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilirl\u0259r. El\u0259 buna g\u00f6e\u0259 d\u0259 sosial mediada yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z m\u0259lumatlar bizim t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimiz\u0259 t\u0259hdid yarada bil\u0259r. \u201cFacebook\u201d kimi b\u0259zi sosial media hesablar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik parametrl\u0259ri, \u201cTwitter\u201d v\u0259 \u201cInstagram\u201d kimi dig\u0259rl\u0259rind\u0259 \u201c\u015e\u0259xsi\u201d hesab\u0131 qurma imkan\u0131 m\u00f6vcud olsa da, bloklanan informasiyan\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259y\u0259n insanlar \u00e7ox vaxt bir yol tapa bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>Son g\u00fcnl\u0259r sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 payla\u015f\u0131lan m\u0259lumatlar aras\u0131nda Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dind\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259smi olmayan m\u0259lumatlarla, video v\u0259 ya fotolarla tez-tez rastla\u015f\u0131r\u0131q. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 informasiyalar\u0131 yayan \u015f\u0259xsl\u0259r, f\u0259rqi yoxdur ist\u0259r \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z bunu ya v\u0259t\u0259p\u0259rv\u0259r hissl\u0259r alt\u0131nda, q\u00fcrur hissi ke\u00e7irdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn, ya da m\u00f6vcud m\u00fcharib\u0259nin z\u0259f\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259ri ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u0259hz \u00f6zl\u0259ri \u00e7atd\u0131rs\u0131nlar dey\u0259 payla\u015f\u0131rlar. Lakin o sevinc v\u0259 q\u00fcrur hissi il\u0259 unutduqlar\u0131 bir \u015fey var, bu da h\u0259min payla\u015f\u0131mlar\u0131n ordumuz \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratmas\u0131d\u0131r. Bir \u00e7ox hallarda is\u0259 yay\u0131lan bel\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259r ya yalan olur, ya da t\u0259xribat xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunan sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n biri olan \u201cTik-tok\u201dun f\u0259aliyy\u0259ti r\u0259smi olaraq dayand\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Unutmayaq ki, arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 d\u0259 informasiya m\u00fcharib\u0259si gedir v\u0259 bu, \u00e7ox ciddi m\u0259s\u0259l\u0259dir. M\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 he\u00e7 bir \u0259lav\u0259 m\u0259lumat payla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 payla\u015f\u0131lan h\u0259r hans\u0131 bir \u015f\u0259kil v\u0259 videonun \u00e7\u0259kildiyi yerin kordinatlar\u0131n\u0131n tap\u0131lmas\u0131 asanla\u015f\u0131b. Bu da d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259fin art\u0131q informasiya almas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sini xat\u0131rlayaq. H\u0259min g\u00fcnl\u0259rd\u0259 d\u0259 bu tip payla\u015f\u0131mlar \u00e7ox olurdu v\u0259 ne\u00e7\u0259 zabitimizin, \u0259sg\u0259rimizin h\u0259lak\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. \u018fg\u0259r Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259ti bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 ciddi n\u0259zar\u0259t etm\u0259s\u0259ydi itkil\u0259rimiz daha \u00e7ox ola bil\u0259rdi. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131, b\u0259zi messengerl\u0259r bloklanm\u0131\u015fd\u0131. Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri azad buraxaraq, hakimiyy\u0259tin add\u0131mlar\u0131 v\u0259 ordunun m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259nqidi m\u0259lumatlar\u0131n d\u0259rc olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259ti t\u0259tbiq etmi\u015fdi. \u00c7ox sayda x\u0259b\u0259rl\u0259r aras\u0131nda h\u0259min \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 tam uydurma v\u0259 ya qism\u0259n t\u0259hrif olunmu\u015f x\u0259b\u0259ri h\u0259qiqid\u0259n ay\u0131rd etm\u0259k \u00e7\u0259tin idi. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq dey\u0259 bil\u0259rik ki, bu, \u00e7ox vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir. Bununla ba\u011fl\u0131 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi, dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259haliy\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlar edilib. Lakin sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 videolar, fotolar payla\u015f\u0131lma\u011fa davam edir. Payla\u015f\u0131lanlar\u0131n bir qismi yalan, he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 olmayan x\u0259b\u0259rl\u0259rdir. M\u00fcharib\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 xo\u015f x\u0259b\u0259ri tez \u00e7atd\u0131rmaq, qaba\u011fa d\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r yayd\u0131qlar\u0131 x\u0259b\u0259rin mahiyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131rlar. \u0130nsanlar ald\u0131qlar\u0131 x\u0259b\u0259rin yalan oldu\u011funu \u00f6yr\u0259ndikl\u0259ri zaman onlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n ruhu d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u00fc, m\u0259yusluq yarana bilir.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259f t\u0259xribat xarakterli m\u0259lumatlar yayma\u011fa davam edir. H\u0259r hans\u0131 bir m\u0259lumat, yaxud x\u0259b\u0259r \u015f\u00fcph\u0259li g\u00f6r\u00fcn\u0259rs\u0259, \u0259sasl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259sdiq g\u0259lm\u0259dikc\u0259 payla\u015fmaq olmaz. Bu bax\u0131mdan ham\u0131m\u0131z ehtiyatl\u0131 olmal\u0131y\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u0259lin ordumuza bu bax\u0131mdan d\u0259st\u0259k olaq v\u0259 n\u0259 onlar\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 atmayaq, n\u0259 d\u0259 h\u0259min g\u00fcnl\u0259r\u0259 geri d\u00f6nm\u0259y\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 art\u0131q h\u0259r k\u0259s sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edir. Lakin bu istifad\u0259 m\u00fcsb\u0259t v\u0259 ya m\u0259nfi y\u00f6n\u00fcml\u00fc ola bil\u0259r. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin inki\u015faf\u0131 informasiya bollu\u011funa v\u0259 \u0259l\u00e7atan\u0131l\u0131\u011f\u0131na, \u00fcnsiyy\u0259t prosesinin daha optimal v\u0259 rahat olmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Son ill\u0259r is\u0259 onlayn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131na \u00e7evirilib. H\u0259tta b\u0259zil\u0259ri az qala h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn detallar\u0131 payla\u015f\u0131r. Ancaq anlam\u0131rlar ki, bu, onlar\u0131n h\u0259m fiziki, h\u0259m d\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259hdid yarad\u0131r. Bu g\u00fcnk\u00fc sosial media art\u0131q bizi h\u0259m d\u0259 dostlar, ail\u0259, i\u015f yolda\u015flar\u0131 v\u0259 h\u0259tta dig\u0259r k\u0259nar insanlarla ba\u011flay\u0131r. Lakin unutmamal\u0131y\u0131q ki, sosial&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":514364,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/c5df4f4e155427524174504258310637373.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/c5df4f4e155427524174504258310637373.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/c5df4f4e155427524174504258310637373.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/c5df4f4e155427524174504258310637373-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/c5df4f4e155427524174504258310637373-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/c5df4f4e155427524174504258310637373-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/c5df4f4e155427524174504258310637373.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/c5df4f4e155427524174504258310637373.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/c5df4f4e155427524174504258310637373-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/c5df4f4e155427524174504258310637373.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 art\u0131q h\u0259r k\u0259s sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edir. Lakin bu istifad\u0259 m\u00fcsb\u0259t v\u0259 ya m\u0259nfi y\u00f6n\u00fcml\u00fc ola bil\u0259r. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin inki\u015faf\u0131 informasiya bollu\u011funa v\u0259 \u0259l\u00e7atan\u0131l\u0131\u011f\u0131na, \u00fcnsiyy\u0259t prosesinin daha optimal v\u0259 rahat olmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Son ill\u0259r is\u0259 onlayn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131na \u00e7evirilib. H\u0259tta b\u0259zil\u0259ri az qala h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn detallar\u0131 payla\u015f\u0131r.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/514363"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=514363"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/514363\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/514364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=514363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=514363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=514363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}