{"id":514987,"date":"2022-09-19T19:18:12","date_gmt":"2022-09-19T16:18:12","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=514987"},"modified":"2022-09-19T19:18:12","modified_gmt":"2022-09-19T16:18:12","slug":"az%c9%99rbaycanin-xarici-borcunun-artmasi-niy%c9%99-yaxsidir-r%c9%99y-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=514987","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n xarici borcunun artmas\u0131 niy\u0259 yax\u015f\u0131d\u0131r? &#8211; R\u018fY + FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Maliyy\u0259 Nazirliyinin 2023-c\u00fc ilin icmal v\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259l\u0259rinin ilkin g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 dair yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, n\u00f6vb\u0259ti ilin b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri 30 milyard 720 milyon manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Bu, cari ilin m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 5,2 faiz v\u0259 ya 1 milyard 522 milyon manat \u00e7oxdur. D\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259rinin is\u0259 33 milyard 300 milyon manat olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r ki, bu da 2022-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 3,1 faiz\u00a0v\u0259 ya 996,2 milyon manat y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>Borclara g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 bu m\u0259bl\u0259\u011f 2023-c\u00fc ild\u0259 1 milyard 117 milyon manat artacaq. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t borcunun 2022-ci ilin sonunda 16 milyard 476 milyon manat, 2023-c\u00fc ilin sonunda is\u0259 17 milyard 593,5 milyon manat olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. 2023-c\u00fc ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin d\u00f6vl\u0259t borcuna xidm\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259rinin is\u0259 1 milyard 5 milyon manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr.\u00a0 Bildir\u0259k ki, 2022-ci il yanvar\u0131n 1-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n daxili v\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259t borcu 16 milyard 899 milyon manat t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r, d\u00f6vl\u0259t borcunun artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq valyuta hans\u0131 istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 x\u0259rcl\u0259n\u0259 bil\u0259r?<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert\u00a0<strong>Eyyub K\u0259rimli Oxu.Az<\/strong>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bu il b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin \u00fc\u00e7 milyarda yax\u0131n bir r\u0259q\u0259m olaca\u011f\u0131n\u0131 deyib:<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDkvMTkvMTYvMjkvMjMvM2JkZDE2ZjItN2IwMy00NDI1LWI4OWMtNWRjN2Q1NjFiOTY1L0ZvdG9KZXQgKDQxKS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=ff36b0dfe33bd20d\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201cXarici borclar\u0131n bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259td\u0259 istifad\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutula bil\u0259r. D\u00f6vl\u0259t bunu xarici maliyy\u0259 institutlar\u0131ndan c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 investisiya formas\u0131nda i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131na x\u0259rcl\u0259y\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki h\u0259min \u0259razil\u0259r\u0259 builkind\u0259n 24 faiz art\u0131q v\u0259saitin yat\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. H\u0259m\u00e7inin dig\u0259r infrastruktur layih\u0259l\u0259rin, g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditl\u0259rin, h\u0259v\u0259sl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Hesab edir\u0259m ki, borcun art\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 inflyasiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 faydal\u0131 olar\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert qeyd edib ki, d\u00f6vl\u0259t borcunun art\u0131r\u0131lmas\u0131 b\u00fcdc\u0259y\u0259 v\u0259 \u00fcmumdaxili m\u0259hsula \u0259lav\u0259 t\u0259zyiq yarad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cLakin beyn\u0259lxalq qaydalarla g\u00f6t\u00fcrd\u00fckd\u0259 borcumuz \u00dcDM-in on faizin\u0259 yax\u0131nd\u0131r v\u0259 bu, beyn\u0259lxalq q\u0259bul olunmu\u015f qaydalardan he\u00e7 d\u0259 \u00e7ox deyil. \u00c7\u00fcnki qaydalara \u0259sas\u0259n, xarici borcun pay\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7oxdursa, inki\u015faf bir o q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, AB\u015e-da xarici borc 18 trilyondur, B\u00f6y\u00fck Britaniyada xarici borc \u00dcDM-d\u0259n d\u00f6rd d\u0259f\u0259, Fransada iki d\u0259f\u0259, Niderlandda \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Y\u0259ni xarici borclanma d\u00fcnya praktikas\u0131nda q\u0259bul olunan bir formad\u0131r, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 daha \u00e7ox inki\u015faf etdirir. Bu, iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tin bir istiqam\u0259tidir v\u0259 bizd\u0259 \u00e7ox az m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259dir. Hesab edir\u0259m ki, daha \u00e7oxa ehtiyac var. Biz xaricd\u0259n v\u0259saitl\u0259r c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 m\u00fcvafiq sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na \u015f\u0259rait yarada bil\u0259rik. M\u0259s\u0259l\u0259n, alternativ v\u0259 b\u0259rpa olunan enerjiy\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sin\u0259 xarici kreditl\u0259r c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 o sah\u0259ni daha \u00e7ox inki\u015faf etdir\u0259rik. Bel\u0259likl\u0259, neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da azaltm\u0131\u015f olar\u0131q\u201d.<\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin deputat\u0131, iqtisad\u00e7\u0131\u00a0<strong>V\u00fcqar Bayramov<\/strong>\u00a0is\u0259 bildirib ki, Az\u0259rbaycanda xarici borclar\u0131n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si v\u0259 onun \u00fcmumdaxili m\u0259hsuldak\u0131 pay\u0131n\u0131n optimal h\u0259dd\u0259 saxlanmas\u0131yla ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi proqram var:<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDkvMTkvMTYvMjkvMjkvMDdlNWUyNTctZjgyYy00MzczLWE4ZTktNzAzNWZiZjdhNDgyLzI5Nzc3ODAwMl8zOTA2MDM5MTMxODY4MTRfMjE5NjU5NjgyMTMzMDg3Mjg3X24uanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=a54c371feaab9f80\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201cO proqrama uy\u011fun olaraq, xarici borcun \u00fcmumdaxili m\u0259hsuldak\u0131 pay\u0131na g\u00f6r\u0259\u00a0Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn MDB-d\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259riciy\u0259 malikdir. 2023-c\u00fc ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t borcunun h\u0259cminin artmas\u0131 birba\u015fa qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar \u00fczr\u0259 borclanman\u0131n artmas\u0131yla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Y\u0259ni bu, \u0259slind\u0259, daxili borclanmad\u0131r. Biz b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00f6vl\u0259t borcunun strukturuna diqq\u0259t yetirs\u0259k, g\u00f6r\u0259rik ki, praktiki olaraq xarici valyutada olan borclanmalarda \u0259ks\u0259r istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 azalmalar var. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar \u00fczr\u0259 borclarda da azalmalar v\u0259 ya ki\u00e7ik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub\u201d.<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, D\u00fcnya Bank\u0131 \u00fczr\u0259 borclanma 2022-ci ild\u0259 1 milyard 755 milyon manat t\u0259\u015fkil edirs\u0259, 2023-c\u00fc ild\u0259 bu, 1 milyard 478 milyon manata q\u0259d\u0259r azalacaq:<\/p>\n<p>\u201cOx\u015far olaraq dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 d\u0259 azalmalar v\u0259 ya c\u00fczi art\u0131mlar var. Yaponiya Beyn\u0259lxalq \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q Agentliyi \u00fczr\u0259 422 milyon manat borclanma var, 2023-c\u00fc ild\u0259 m\u0259bl\u0259\u011f 388 milyon manatad\u0259k d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k. \u018fvv\u0259ld\u0259 d\u0259 dediyim kimi, qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar\u0131 saxlayan investorlar \u00fczr\u0259 borclanmalarda art\u0131mlar var. Bu, 2022-ci ild\u0259 7 milyard 582 milyon manatd\u0131r olacaqsa, n\u00f6vb\u0259ti il 8 milyon 796 milyon manatad\u0259k y\u00fcks\u0259l\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>M\u00f6vcud durum is\u0259 ondan x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00f6vl\u0259t borclanmas\u0131nda borclanmalar manatla art\u0131mdad\u0131r. Bu da t\u0259bii ki, valyuta riskinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan vacibdir. Manatla borclanma 2022-ci ild\u0259 3 milyard 841 milyon manatd\u0131rsa, 2023-ci ild\u0259 5 milyard 64 milyon manatad\u0259k artacaq. Y\u0259ni daha \u00e7ox daxili borclanmaya \u00fcst\u00fcnl\u00fck veril\u0259c\u0259k. M\u0259qs\u0259d d\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, xarici valyutada borclanmada valyuta pay\u0131n\u0131n azalmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunsun\u201d.<\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili vur\u011fulay\u0131b ki, bunlar xarici borcun \u00fcmumdaxili m\u0259hsuldak\u0131 pay\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131yla ba\u011fl\u0131 siyas\u0259tin davam etm\u0259si anlam\u0131na g\u0259lir:<\/p>\n<p>\u201cAB\u015e \u00fczr\u0259 borclanma 11 milyard 245 milyon manatd\u0131r, g\u0259l\u0259n il bu, 11 milyard 171 milyon manata q\u0259d\u0259r azalacaq. Daxili borclanmaya \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar bazar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin daxili borclanmaya \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259si xarici borc as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n minimumla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan vacibdir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maliyy\u0259 Nazirliyinin 2023-c\u00fc ilin icmal v\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259l\u0259rinin ilkin g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 dair yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, n\u00f6vb\u0259ti ilin b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri 30 milyard 720 milyon manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Bu, cari ilin m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 5,2 faiz v\u0259 ya 1 milyard 522 milyon manat \u00e7oxdur. D\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259rinin is\u0259 33 milyard 300 milyon manat olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r ki, bu da 2022-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 3,1 faiz\u00a0v\u0259 ya 996,2 milyon manat y\u00fcks\u0259kdir. Borclara g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 bu m\u0259bl\u0259\u011f 2023-c\u00fc ild\u0259 1 milyard 117 milyon manat artacaq. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t borcunun 2022-ci ilin sonunda 16 milyard 476 milyon&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":514988,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-42-3.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-42-3.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-42-3.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-42-3-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-42-3-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-42-3.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-42-3.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-42-3.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-42-3-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/FotoJet-42-3.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Maliyy\u0259 Nazirliyinin 2023-c\u00fc ilin icmal v\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259l\u0259rinin ilkin g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 dair yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, n\u00f6vb\u0259ti ilin b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri 30 milyard 720 milyon manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Bu, cari ilin m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 5,2 faiz v\u0259 ya 1 milyard 522 milyon manat \u00e7oxdur. D\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259rinin is\u0259 33 milyard 300 milyon manat olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r ki, bu da&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/514987"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=514987"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/514987\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/514988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=514987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=514987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=514987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}