{"id":516062,"date":"2022-09-22T12:38:32","date_gmt":"2022-09-22T09:38:32","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=516062"},"modified":"2022-09-22T12:38:32","modified_gmt":"2022-09-22T09:38:32","slug":"v%c9%99t%c9%99nimiz-ugrunda-yaranan-d%c9%99mir-yumruq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=516062","title":{"rendered":"V\u0259t\u0259nimiz u\u011frunda yaranan \u201cD\u0259mir yumruq\u201d"},"content":{"rendered":"<p>XX \u0259srin 80-ci ill\u0259rinin sonlar\u0131-90-c\u0131 ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi torpaqlar\u0131na a\u00e7\u0131q formada \u0259razi iddialar\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda h\u00f6km s\u00fcr\u0259n h\u0259rc-m\u0259rclikd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n Erm\u0259nistan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n 20%-ni i\u015f\u011fal etmi\u015f, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 1 milyondan art\u0131q az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z do\u011fma yurd-yuvas\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Tarixi faktlar g\u00f6st\u0259rir ki, XIX \u0259sr\u0259 kimi Az\u0259rbaycanda bir n\u0259f\u0259r d\u0259 olsun erm\u0259ni ya\u015famam\u0131\u015fd\u0131r. Onlar\u0131n bu \u0259razid\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u0259l siyasi maraqlar\u0131na xidm\u0259t etmi\u015fdi. XIX \u0259srd\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rqi Avropada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Rusiyada c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259r (Rusiya-T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya-\u0130ran m\u00fcharib\u0259l\u0259ri) Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal qon\u015fusunun regionda m\u00f6vqel\u0259rinin getdikc\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131. Rusiya c\u0259nub s\u0259rh\u0259dind\u0259 m\u00fcs\u0259lman v\u0259 t\u00fcrk \u00f6lk\u0259sinin m\u00f6vcudlu\u011fundan da ciddi narahatl\u0131q ke\u00e7irirdi v\u0259 el\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda erm\u0259nil\u0259rin m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 ideyas\u0131n\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evirm\u0259k bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Erm\u0259nil\u0259rin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik siyas\u0259ti 200 ild\u0259n art\u0131q bir zaman k\u0259siyind\u0259 \u2013 \u00e7ar Rusiyas\u0131 zaman\u0131 \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fckl\u0259ri vaxtdan ba\u015flayaraq bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r davam edir. M\u0259skunla\u015fd\u0131qlar\u0131 ilk g\u00fcnd\u0259n Az\u0259rbaycan toponiml\u0259rini d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, m\u00fcnbit \u0259razil\u0259ri \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, \u0259ks\u0259riyy\u0259t t\u0259\u015fkil etdikl\u0259ri ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rm\u0131\u015flar (Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck \u00e7ar Rusiyas\u0131ndan sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 davam etmi\u015fdir). Rusiya inqilablar\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259n sui-istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k erm\u0259ni q\u0259sbkarlar\u0131 1905-1907-ci v\u0259 1918-ci ill\u0259rd\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fl\u0259r. 1918-1920-ci ill\u0259r is\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131nda erm\u0259ni silahl\u0131 quldur d\u0259st\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yadda qalm\u0131\u015fd\u0131r. 1988-ci ild\u0259 ba\u015flayan Qaraba\u011f hadis\u0259l\u0259ri, erm\u0259ni ideoloqlar\u0131n\u0131n \u201cd\u0259nizd\u0259n d\u0259niz\u0259 Erm\u0259nistan\u201d adl\u0131 s\u0259rs\u0259m ideyas\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq c\u0259hdi k\u0259ndl\u0259rin, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131, on minl\u0259r\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc, y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n<p>44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n uzunillik V\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259tin\u0259 v\u0259 nisgilin\u0259 son qoydu. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259m h\u00fcquqi, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi haqq\u0131ndan do\u011fan, beyn\u0259lxalq \u0259dal\u0259t\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n reall\u0131\u011f\u0131, eyni zamanda, n\u0259inki \u00f6lk\u0259mizin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n , el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n V\u0259t\u0259n sevgisinin, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259min etm\u0259k, milli birliyi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k i\u015fin\u0259 d\u00f6nm\u0259z sadiqliyinin s\u0131na\u011f\u0131 oldu.<\/p>\n<p>2020-ci il sentyabr\u0131n 27-d\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131n\u0131 yenid\u0259n kobud sur\u0259td\u0259 pozaraq, m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v silahlardan, o c\u00fcml\u0259d\u0259n a\u011f\u0131r artilleriyadan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259td\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini v\u0259 h\u0259rbi m\u00f6vqel\u0259rini at\u0259\u015f\u0259 tutmaqla t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri n\u00f6vb\u0259ti h\u0259rbi t\u0259xribat n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259r aras\u0131nda \u00f6l\u0259n v\u0259 yaralananlar oldu\u011fu, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 qar\u015f\u0131 real v\u0259 potensial h\u0259rbi t\u0259hdidl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259ks-h\u00fccum \u0259m\u0259liyyatlar\u0131na ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nistan 30 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 i\u015f\u011falda saxlad\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n geni\u015f miqyas\u0131n\u0131, h\u0259tta h\u0259rbi t\u0259yinat\u0131 olmayan torpaqlar\u0131 da minalam\u0131\u015fd\u0131r. 10 Noyabr 2020-ci il tarixli Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131, Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 v\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131 aras\u0131nda \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanatda raz\u0131l\u0131g\u0306\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na baxmayaraq, Erm\u0259nistan minalanm\u0131\u015f x\u0259rit\u0259 v\u0259 sxeml\u0259ri t\u0259hvil verm\u0259kd\u0259n imtina edir v\u0259 beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn \u0259sas norma v\u0259 prinsipl\u0259rini kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozur.<\/p>\n<p>\u00d6z m\u0259qs\u0259dini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan Rusiya d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259zyiql\u0259r g\u00f6st\u0259rir v\u0259 \u00f6z \u201cs\u00fclhm\u0259raml\u0131 qo\u015funlar\u0131n\u0131\u201d b\u00f6lg\u0259y\u0259 yerl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. T\u0259bii ki, bu ist\u0259yin\u0259 nail ola bilm\u0259di. Lakin sonralar meydana \u00e7\u0131xan b\u0259zi s\u0259n\u0259dli faktlar g\u00f6st\u0259rirdi ki, Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n Erm\u0259nistana h\u0259l\u0259 m\u00fcharib\u0259nin q\u0131z\u011f\u0131n zamanlar\u0131nda m\u00fcasir silahlar verilmi\u015f v\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin i\u015f\u011fal edilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u201ci\u015f\u011fal\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259fi silahland\u0131rma prosesinin\u201d 30 il\u0259 yax\u0131n bir zaman \u0259rzind\u0259 davam etdirilm\u0259si Minsk Qrupunun s\u00fclh\u00fc t\u0259min etm\u0259 missiyas\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f \u00fczvl\u0259rind\u0259n biri kimi Rusiyan\u0131n hans\u0131 m\u00f6vqed\u0259 durdu\u011funu ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan edirdi. Az\u0259rbaycan h\u0259r zaman beyn\u0259lxalq h\u00fcquq norma v\u0259 prinsipl\u0259rin\u0259 sadiqlik, b\u00f6y\u00fck s\u0259br v\u0259 diplomatik \u015f\u00fcca\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdir. H\u0259r zaman s\u00fclh\u0259 can atm\u0131\u015f, N\u0259tic\u0259d\u0259, m\u00fcharib\u0259 qa\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259z\u0259li torpaqlar\u0131n\u0131 \u00f6z qan\u0131-can\u0131 bahas\u0131na azad etdi.<\/p>\n<p><strong>Aynur\u0259 Mahmudova,<\/strong><br \/>\n<em>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri, 55 sayl\u0131 tam orta m\u0259kt\u0259bin Biologiya m\u00fc\u0259llimi,<br \/>\nYAP X\u0259tai rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0130.Orucova 21A\u00a0\u0259razi partiya t\u0259\u015fkilat s\u0259dri<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX \u0259srin 80-ci ill\u0259rinin sonlar\u0131-90-c\u0131 ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi torpaqlar\u0131na a\u00e7\u0131q formada \u0259razi iddialar\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda h\u00f6km s\u00fcr\u0259n h\u0259rc-m\u0259rclikd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n Erm\u0259nistan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n 20%-ni i\u015f\u011fal etmi\u015f, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 1 milyondan art\u0131q az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z do\u011fma yurd-yuvas\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Tarixi faktlar g\u00f6st\u0259rir ki, XIX \u0259sr\u0259 kimi Az\u0259rbaycanda bir n\u0259f\u0259r d\u0259 olsun erm\u0259ni ya\u015famam\u0131\u015fd\u0131r. Onlar\u0131n bu \u0259razid\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u0259l siyasi maraqlar\u0131na xidm\u0259t etmi\u015fdi. XIX \u0259srd\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rqi Avropada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Rusiyada c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":516063,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/df1f1d20165668199318501971711003740.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/df1f1d20165668199318501971711003740.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/df1f1d20165668199318501971711003740.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/df1f1d20165668199318501971711003740-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/df1f1d20165668199318501971711003740-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/df1f1d20165668199318501971711003740-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/df1f1d20165668199318501971711003740.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/df1f1d20165668199318501971711003740.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/df1f1d20165668199318501971711003740-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/df1f1d20165668199318501971711003740.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"XX \u0259srin 80-ci ill\u0259rinin sonlar\u0131-90-c\u0131 ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi torpaqlar\u0131na a\u00e7\u0131q formada \u0259razi iddialar\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda h\u00f6km s\u00fcr\u0259n h\u0259rc-m\u0259rclikd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n Erm\u0259nistan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n 20%-ni i\u015f\u011fal etmi\u015f, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 1 milyondan art\u0131q az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z do\u011fma yurd-yuvas\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Tarixi faktlar&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/516062"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=516062"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/516062\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/516063"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=516062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=516062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=516062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}