{"id":516650,"date":"2022-09-24T08:01:25","date_gmt":"2022-09-24T05:01:25","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=516650"},"modified":"2022-09-24T08:01:25","modified_gmt":"2022-09-24T05:01:25","slug":"t%c9%99miz-%c9%99traf-muhit-saglam-h%c9%99yat-dem%c9%99kdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=516650","title":{"rendered":"T\u0259miz \u0259traf m\u00fchit sa\u011flam h\u0259yat dem\u0259kdir"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Erm\u0259nistan ekoloji terroru davam etdirir, Az\u0259rbaycan is\u0259 ekosistemi b\u0259rpa edir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 \u0259traf m\u00fchit probleml\u0259rinin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si, ekoloji v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011f v\u0259 onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 rayonlar\u0131 30 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 bioloji m\u00fcxt\u0259lifliy\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n flora v\u0259 fauna n\u00f6vl\u0259rin\u0259, x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rin\u0259 ciddi z\u0259r\u0259r vurulub. H\u0259m\u00e7inin b\u0259dnam qon\u015fular\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259razil\u0259rin yand\u0131r\u0131lmas\u0131, su resurslar\u0131n\u0131n \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259si, \u0259halinin sudan q\u0259sd\u0259n m\u0259hrum edilm\u0259si, qiym\u0259tli a\u011fac n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin me\u015f\u0259l\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259bi\u0259t abid\u0259l\u0259ri, \u00fcmumilikd\u0259 yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 talan edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ekoloji tarazl\u0131q pozulub.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu g\u00fcn d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 ekoloji terrorunun davam etm\u0259sinin \u015fahidiyik. Me\u015f\u0259l\u0259ri yand\u0131rmaqla \u0259traf m\u00fchit\u0259, bioloji m\u00fcxt\u0259lifliy\u0259, yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc t\u0259bii ehtiyatlara vurulan ziyan beyn\u0259lxalq ekosid cinay\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259ridir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, \u201cekosid\u201d termini yunan dilind\u0259 \u201cevi, m\u0259kan\u0131 m\u0259hv etm\u0259k\u201d anlam\u0131na g\u0259lir v\u0259 erm\u0259ni vandallar\u0131 i\u015f\u011fal etdikl\u0259ri m\u0259kanlar\u0131m\u0131zda \u201c\u00f6z evl\u0259rini\u201d yand\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, \u0259traf m\u00fchit\u0259, ana t\u0259bi\u0259t\u0259 ziyan vurublar. \u0130\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 onlar anlamad\u0131lar ki, regionun bir hiss\u0259sind\u0259 t\u0259bi\u0259t\u0259, \u0259traf m\u00fchit\u0259 ziyan vurmaq, b\u00fct\u00f6v b\u00f6lg\u0259nin t\u0259bii kompleksin\u0259, flora v\u0259 faunas\u0131na z\u0259r\u0259r vurmaqd\u0131r. Bu, qlobal anlamda havan\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 v\u0259 istixana qazlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na v\u0259 bel\u0259likl\u0259, qlobal istil\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin qazand\u0131\u011f\u0131 Q\u0259l\u0259b\u0259 say\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizin b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259bii ehtiyatlar\u0131n v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. M\u0259hv edilmi\u015f ekosisteml\u0259rin b\u0259rpas\u0131 \u00fczr\u0259\u00a0 proqramlar u\u011furla icra edilir. \u00dcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259t b\u0259rpa edilmi\u015f t\u0259bii resurslar\u0131n \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na reinteqrasiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 aidiyy\u0259ti \u00fczr\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 me\u015f\u0259l\u0259rin inventarla\u015fmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259r u\u011furla realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu kontekstd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2020-ci ilin fevral ay\u0131n\u0131n 2-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201d adl\u0131 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli s\u0259n\u0259di x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k olar. Bu strategiyaya \u0259sas\u0259n, \u201cAz\u0259rbaycan\u0131 t\u0259miz \u0259traf m\u00fchit\u0259 v\u0259 ya\u015f\u0131l inki\u015fafa malik \u00f6lk\u0259\u201dy\u0259 \u00e7evirm\u0259k bu onillikd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k be\u015f milli prioritetd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi (ETSN) t\u0259r\u0259find\u0259n 2022-2026-c\u0131 ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u201cMe\u015f\u0259 Fondunun B\u0259rpas\u0131\u201d Proqram\u0131 haz\u0131rlan\u0131b. Proqram \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 30 min hektar me\u015f\u0259 fondu sah\u0259sinin b\u0259rpas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn me\u015f\u0259, \u0259kin v\u0259 t\u0259bii b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri apar\u0131lacaq. H\u0259min \u0259razil\u0259r minalardan t\u0259mizl\u0259ndikc\u0259 ya\u015f\u0131ll\u0131qlar\u0131n sal\u0131nmas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 me\u015f\u0259 massivinin sal\u0131nmas\u0131, ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 t\u0259bi\u0259t obyektl\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 \u00fczr\u0259 birg\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, \u0259lveri\u015fli h\u0259yat \u015f\u0259raitinin yarad\u0131lmas\u0131na dair t\u0259dbirl\u0259ri \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259, eyni zamanda xaricd\u0259 t\u0259\u015fviq etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Qaraba\u011f Dir\u00e7\u0259li\u015f Fondu il\u0259 ETSN aras\u0131nda Memorandum imzalan\u0131b. Memorandum \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ilk olaraq Z\u0259ngilanda \u201cZ\u0259f\u0259rd\u0259n dir\u00e7\u0259li\u015f\u0259\u201d adl\u0131 me\u015f\u0259 massivinin sal\u0131nmas\u0131 layih\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>C\u0259bray\u0131l v\u0259 Z\u0259ngilan rayonlar\u0131 \u0259razisind\u0259 \u00fcmumi sah\u0259si 100 hektar me\u015f\u0259-park\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131 i\u015fl\u0259ri bu ilin sonunad\u0259k ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq. C\u0259bray\u0131l \u015f\u0259h\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda qapal\u0131 k\u00f6k sistemli tingliyin v\u0259 \u201cDostluq me\u015f\u0259si\u201dnin sal\u0131nmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 Regional Me\u015f\u0259\u00e7ilik T\u0259lim M\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. M\u00fcasir texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiq edildiyi \u201ca\u011f\u0131ll\u0131\u201d \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259nd konsepsiyas\u0131n\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 regionun unikal t\u0259bi\u0259tinin qorunmas\u0131, insan v\u0259 \u0259traf m\u00fchit aras\u0131nda tarazl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitind\u0259 sa\u011flam v\u0259 keyfiyy\u0259tli h\u0259yat t\u0259rzinin b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq.<\/p>\n<p>Azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimiz\u0259 d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fccl\u0259ri birl\u0259\u015fdirm\u0259k, m\u00fcxt\u0259lif\u00a0 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k olduqca vacibdir. Burada \u0259kil\u0259n h\u0259r bir a\u011fac, g\u00fcl kolu t\u0259bi\u0259t\u0259 can qatacaq. Yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda \u0259vv\u0259lki ya\u015f\u0131ll\u0131qlar\u0131m\u0131z\u0131n, me\u015f\u0259l\u0259rimizin b\u0259rpas\u0131n\u0131n \u015fahidi olaca\u011f\u0131q.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan ekoloji terroru davam etdirir, Az\u0259rbaycan is\u0259 ekosistemi b\u0259rpa edir \u00d6lk\u0259mizd\u0259 \u0259traf m\u00fchit probleml\u0259rinin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si, ekoloji v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir. \u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011f v\u0259 onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 rayonlar\u0131 30 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 bioloji m\u00fcxt\u0259lifliy\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n flora v\u0259 fauna n\u00f6vl\u0259rin\u0259, x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rin\u0259 ciddi z\u0259r\u0259r vurulub. H\u0259m\u00e7inin b\u0259dnam qon\u015fular\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259razil\u0259rin yand\u0131r\u0131lmas\u0131, su resurslar\u0131n\u0131n \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259si, \u0259halinin sudan q\u0259sd\u0259n m\u0259hrum edilm\u0259si, qiym\u0259tli a\u011fac n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin me\u015f\u0259l\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259bi\u0259t abid\u0259l\u0259ri, \u00fcmumilikd\u0259 yeralt\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":516651,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e6385d39161967804316325750610236397.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e6385d39161967804316325750610236397.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e6385d39161967804316325750610236397.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e6385d39161967804316325750610236397-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e6385d39161967804316325750610236397-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e6385d39161967804316325750610236397-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e6385d39161967804316325750610236397.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e6385d39161967804316325750610236397.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e6385d39161967804316325750610236397-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/e6385d39161967804316325750610236397.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Erm\u0259nistan ekoloji terroru davam etdirir, Az\u0259rbaycan is\u0259 ekosistemi b\u0259rpa edir \u00d6lk\u0259mizd\u0259 \u0259traf m\u00fchit probleml\u0259rinin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si, ekoloji v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir. \u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011f v\u0259 onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 rayonlar\u0131 30 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 bioloji m\u00fcxt\u0259lifliy\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n flora v\u0259 fauna&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/516650"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=516650"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/516650\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/516651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=516650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=516650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=516650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}