{"id":517510,"date":"2022-09-27T07:32:59","date_gmt":"2022-09-27T04:32:59","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=517510"},"modified":"2022-09-27T07:32:59","modified_gmt":"2022-09-27T04:32:59","slug":"depressiya-g%c9%99tirir-xroniki-x%c9%99st%c9%99likl%c9%99r-uz%c9%99-cixir-payizda-n%c9%99l%c9%99r%c9%99-diqq%c9%99t-etm%c9%99li","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=517510","title":{"rendered":"Depressiya g\u0259tirir, xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r &#8211; pay\u0131zda n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259li&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sentyabr\u0131n 22-d\u0259n pay\u0131z f\u0259sli r\u0259sm\u0259n \u00f6z g\u00f6r\u0259vin\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u0130sti yaydan soyuq q\u0131\u015fa ke\u00e7id f\u0259sli say\u0131lan pay\u0131zda g\u00fcn\u0259\u015fli g\u00fcnl\u0259rin s\u00fcr\u0259tl\u0259 azalmas\u0131 il\u0259 qanda melotonin (xo\u015fb\u0259xtlik) hormonunun da azalmas\u0131 ba\u015f verir ki, bu da h\u0259ssas insanlarda depressiv ovqat\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir. H\u0259m\u00e7inin bir s\u0131ra xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r (m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq, \u00fcr\u0259k-damar, artritl\u0259r v\u0259 s.) \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir, residiv verir.<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259kiml\u0259r qeyd edir ki, havalar\u0131n k\u0259skin soyumas\u0131 yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rinin qalxmas\u0131, qrip v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rin stimulyasiya edib artmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. Bundan \u0259lav\u0259, pay\u0131z f\u0259sli g\u0259l\u0259nd\u0259 insan orqanizmind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n minerallar\u0131n v\u0259 vitaminl\u0259rin t\u0259l\u0259bat\u0131na ehtiyac olur. Xroniki x\u0259st\u0259liyi olan x\u0259st\u0259l\u0259r h\u0259min orqana laz\u0131m olan madd\u0259l\u0259ri daxil etm\u0259dikd\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si ba\u015f verir. Y\u0259ni ist\u0259nil\u0259n xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r aktivl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edirl\u0259r ki, el\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n xroniki x\u0259st\u0259liyi olanlar x\u0259st\u0259liy\u0259 uy\u011fun d\u0259rmanlar\u0131 v\u0259 yaxud minerallar\u0131 q\u0259bul el\u0259m\u0259lidirl\u0259r ki, x\u0259st\u0259lik k\u0259skinl\u0259\u015f\u0259r\u0259k x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 problem yaratmas\u0131n.<\/p>\n<p><strong>Ke\u00e7id f\u0259slind\u0259 daha \u00e7ox hans\u0131 qrup insanlar diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131r? Qidalanmada n\u0259l\u0259r\u0259 fikir verilm\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/stimulxeber.az\/uploads\/posts\/2020-02\/thumbs\/1580762187_1.jpg\" alt=\"Uzman dietoloq \u0130lqar \u015eamilov: &quot;H\u0259r pasient\u0259 \u00f6z do\u011fmam kimi bax\u0131ram: \u00bb  www.STIMULXEBER.az\" width=\"802\" height=\"668\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>H\u0259kim-dietoloq: \u201cEd\u0259c\u0259yimiz \u0259n \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259 immun sistemini daim m\u00f6hk\u0259m saxlamaqd\u0131r\u201d<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259kim-dietoloq \u0130lqar \u015eamilov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da bunlar\u0131 dedi: \u201cF\u0259sil d\u0259yi\u015fikliyi zaman\u0131 qanda melotonin hormonu azala bil\u0259r. \u0130lk olaraq melotonin hormonunun n\u0259 oldu\u011funu izah ed\u0259k. Melotonin hormonu xo\u015fb\u0259xtlik hormonunun xam madd\u0259si say\u0131l\u0131r. Y\u0259ni xo\u015fb\u0259xtlik hormonu bizd\u0259 serotonin hormonudur ki, selotonin melotonin hormonunun b\u00f6y\u00fck bir d\u0259st\u0259k\u00e7isidir. Bel\u0259 ki, g\u00fcn\u00fcn qaranl\u0131q saatlar\u0131nda melotonin ifraz\u0131 ba\u015flay\u0131r v\u0259 s\u0259h\u0259rin i\u015f\u0131ql\u0131 saatlar\u0131nda melotonin serotonin\u0259 \u00e7evrilir. Aliml\u0259r ara\u015fd\u0131r\u0131b ki, xo\u015fb\u0259xtlik hormonunu \u00e7oxaldan serotonin ifraz\u0131n\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259inki g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131, eyni zamanda qidalanmam\u0131zda\u00a0 Triptofan amin tur\u015fusu il\u0259 z\u0259ngin olan qidalar \u0259lav\u0259 ed\u0259rs\u0259k, bu da qanda xo\u015fb\u0259xtlik hormonunun atmas\u0131na s\u0259b\u0259b olar. Bu qidalar is\u0259 s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131, kakao, \u015fokaladd\u0131r ki, bunlar\u0131 q\u0259bul ed\u0259n zaman qanda xo\u015fb\u0259xtlik hormonunun miqdar\u0131 arta bilir\u201d.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kim-dietoloq qeyd edir ki, m\u00f6vs\u00fcm d\u0259yi\u015fikliyi zaman\u0131 b\u0131r s\u0131ra yana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r d\u0259 ola bil\u0259r:<\/strong>\u00a0\u201cBunun \u00fc\u00e7\u00fcn bizim ed\u0259c\u0259yimiz \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259 immun sistemini daim m\u00f6hk\u0259m saxlamaqd\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 tibbd\u0259 q\u0131z\u0131l qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259k vacibdir. Bu, fiziki aktivliyi art\u0131rmaq, sa\u011flam v\u0259 balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qidalanma v\u0259 keyfiyy\u0259tli yuxudur. Keyfiyy\u0259tli yuxu, ax\u015fam saat 22:00-23:00-dan yuxuya getm\u0259k v\u0259 erk\u0259n saatlarda oyanmaqd\u0131r. Havalar soyuyan zaman \u00e7ox da su istifad\u0259 etmirik. Unutmay\u0131n ki, b\u0259d\u0259nd\u0259n toksinl\u0259r su vasit\u0259sil\u0259 at\u0131l\u0131r. Biz n\u0259 q\u0259d\u0259r az su istifad\u0259 ed\u0259rs\u0259k, b\u0259d\u0259n toksini xaric etm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn bu proses \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Su istifad\u0259si g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00e7\u0259kimizin\u00a0 faizin\u0259 q\u0259d\u0259r olmal\u0131d\u0131r. Balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qidalanma dedikd\u0259 is\u0259 h\u0259m meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r, \u0259t v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131 uy\u011fun saatlarda, uy\u011fun miqdarda istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r immun sistemi z\u0259ifdirs\u0259, tez-tez x\u0259st\u0259l\u0259nirsinizs\u0259, m\u00fct\u0259x\u0259ssis\u0259 m\u00fcraci\u0259t edin, uy\u011fun qan analizl\u0259ri ver\u0259nd\u0259n sonra uy\u011fun m\u00fcalic\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. G\u00fcn\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131na t\u0259krar qay\u0131tsaq, burada i\u015f \u0259sas D vitamininin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. D vitaminini qidalarla ala bilirik. Qidalarla ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z deaktiv formada D vitaminidir. Bunu aktiv hala g\u0259tirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bizim g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131na ehtiyac\u0131m\u0131z var. Soyuq aylarda g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qanda D vitamini s\u0259viyy\u0259si a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 yax\u015f\u0131 olar ki, profilaktik dozada h\u0259kim t\u00f6vsiy\u0259si il\u0259 D vitamini d\u0259 istifad\u0259 edil\u0259\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/yenigundem.az\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/yenigundem_53f7256e4278cf2d812c3099aeb6bed4_fe3klvisro9nh0uzp5a7-620x460.jpg\" alt=\"Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r!\u201d ideoloji m\u00fcbariz\u0259si davam edir \u2013 R\u00f6v\u015f\u0259n N\u0259c\u0259fov |  Yeni G\u00fcnd\u0259m\" \/><\/p>\n<p><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n N\u0259c\u0259fov<\/strong><\/p>\n<p><strong>Psixoloq R\u00f6v\u015f\u0259n N\u0259c\u0259fov da m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da fikirl\u0259rini a\u00e7\u0131qlay\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201cF\u0259sil d\u0259yi\u015fikliyi zaman\u0131 insan psixikas\u0131 b\u0259z\u0259n daha depressiv olur. \u00c7\u00fcnki ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z orqanizmd\u0259 h\u0259rar\u0259tin d\u0259yi\u015fm\u0259si, \u0259traf m\u00fchitd\u0259 f\u0259rqlilikl\u0259rin\u00a0 yaranmas\u0131 h\u0259min insan\u0131n \u015f\u00fcurunda da f\u0259rqlilikl\u0259ri yarad\u0131r. Dem\u0259k ist\u0259diyim odur ki, b\u0259z\u0259n insanlar daha depressiv olurlar, buna s\u0259b\u0259b yay aylar\u0131nda insan orqanizmi bioloji olaraq aktiv oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn pay\u0131z v\u0259 q\u0131\u015f aylar\u0131nda is\u0259 insan orqanizmi art\u0131q passivl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. \u0130nsan psixologiyas\u0131 da bel\u0259dir, yayda biz daha s\u00fcr\u0259tli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck v\u0259 probleml\u0259r\u0259 daha \u00e7ox adekvat yana\u015fa bilirik. Amma pay\u0131z v\u0259 q\u0131\u015f aylar\u0131nda art\u0131q bizim \u015f\u00fcurumuz da probleml\u0259r\u0259 daha sakit baxma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bu da insanda melanxoliya yarad\u0131r. Hans\u0131 ki, insan \u00f6z d\u00fcnyas\u0131nda daha d\u0259rin d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259\u00a0 ba\u015flay\u0131r. \u0130nsan \u00f6z psixikas\u0131n\u0131 qidaland\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bunun da \u0259sas yolu i\u015f v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tdir. Sosial statusundan as\u0131l\u0131 olmayaraq \u00f6z f\u0259aliyy\u0259timizl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131y\u0131q. H\u0259m\u00e7inin pay\u0131z kitablar v\u0259 filml\u0259r f\u0259slidir. Bu f\u0259sild\u0259 insanlar daha yarad\u0131c\u0131 olurlar. Hesab edir\u0259m ki, yarad\u0131c\u0131l\u0131q b\u0259z\u0259n daha sakit d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yin n\u0259tic\u0259sidir. Buna h\u0259m m\u0259nfi, h\u0259m d\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259fd\u0259n baxmal\u0131y\u0131q. M\u0259nfi t\u0259r\u0259f odur ki, insan probleml\u0259r\u0259 adekvat cavab ver\u0259 bilmir, m\u00fcsb\u0259t is\u0259 daha praqmatik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. B\u00fct\u00fcn hallarda insan \u00f6z psixikas\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259traf\u0131n\u0131 sa\u011flam \u015f\u0259kild\u0259 formala\u015fd\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bunlar ham\u0131s\u0131 bir-biri il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. \u0130st\u0259r daxili, ist\u0259r xarici motivasiyam\u0131zda \u00f6z\u00fcm\u00fczl\u0259 dialoq qurmal\u0131y\u0131q. \u00d6z suallar\u0131m\u0131za da \u00f6z\u00fcm\u00fcz cavab verm\u0259liyik. \u018fg\u0259r suallara cavab tapa bilmiriks\u0259, m\u00fctl\u0259q psixoloqa m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. B\u0259z\u0259n insan fikirl\u0259rind\u0259 olan d\u0259rinlikl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xa bilmir. Bilm\u0259diyi halda depressiya, daha sonra \u015fidd\u0259tli depressiya, bundan sonra patoloji hala ke\u00e7ir. Biz \u00f6z ruhumuzu sa\u011faltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ruhumuzu qidaland\u0131rmal\u0131y\u0131q. Bunun da \u0259n rahat yolu kitablard\u0131r v\u0259 biz\u0259 m\u00fcsb\u0259t enerji ver\u0259c\u0259k hadis\u0259l\u0259rdir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sentyabr\u0131n 22-d\u0259n pay\u0131z f\u0259sli r\u0259sm\u0259n \u00f6z g\u00f6r\u0259vin\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u0130sti yaydan soyuq q\u0131\u015fa ke\u00e7id f\u0259sli say\u0131lan pay\u0131zda g\u00fcn\u0259\u015fli g\u00fcnl\u0259rin s\u00fcr\u0259tl\u0259 azalmas\u0131 il\u0259 qanda melotonin (xo\u015fb\u0259xtlik) hormonunun da azalmas\u0131 ba\u015f verir ki, bu da h\u0259ssas insanlarda depressiv ovqat\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir. H\u0259m\u00e7inin bir s\u0131ra xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r (m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq, \u00fcr\u0259k-damar, artritl\u0259r v\u0259 s.) \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir, residiv verir. H\u0259kiml\u0259r qeyd edir ki, havalar\u0131n k\u0259skin soyumas\u0131 yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rinin qalxmas\u0131, qrip v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rin stimulyasiya edib artmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. Bundan \u0259lav\u0259, pay\u0131z f\u0259sli g\u0259l\u0259nd\u0259 insan orqanizmind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n minerallar\u0131n v\u0259 vitaminl\u0259rin t\u0259l\u0259bat\u0131na ehtiyac olur. Xroniki x\u0259st\u0259liyi olan x\u0259st\u0259l\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":517511,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8300ec2b2c9fa9ec71e93a732e34e9fd.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8300ec2b2c9fa9ec71e93a732e34e9fd.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8300ec2b2c9fa9ec71e93a732e34e9fd.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8300ec2b2c9fa9ec71e93a732e34e9fd-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8300ec2b2c9fa9ec71e93a732e34e9fd-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8300ec2b2c9fa9ec71e93a732e34e9fd-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8300ec2b2c9fa9ec71e93a732e34e9fd.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8300ec2b2c9fa9ec71e93a732e34e9fd.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8300ec2b2c9fa9ec71e93a732e34e9fd-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8300ec2b2c9fa9ec71e93a732e34e9fd.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Sentyabr\u0131n 22-d\u0259n pay\u0131z f\u0259sli r\u0259sm\u0259n \u00f6z g\u00f6r\u0259vin\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u0130sti yaydan soyuq q\u0131\u015fa ke\u00e7id f\u0259sli say\u0131lan pay\u0131zda g\u00fcn\u0259\u015fli g\u00fcnl\u0259rin s\u00fcr\u0259tl\u0259 azalmas\u0131 il\u0259 qanda melotonin (xo\u015fb\u0259xtlik) hormonunun da azalmas\u0131 ba\u015f verir ki, bu da h\u0259ssas insanlarda depressiv ovqat\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir. H\u0259m\u00e7inin bir s\u0131ra xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r (m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq, \u00fcr\u0259k-damar, artritl\u0259r v\u0259 s.) \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir, residiv verir. H\u0259kiml\u0259r qeyd edir ki,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/517510"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=517510"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/517510\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/517511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=517510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=517510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=517510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}