{"id":51982,"date":"2019-04-20T15:16:59","date_gmt":"2019-04-20T12:16:59","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=51982"},"modified":"2019-04-20T15:16:59","modified_gmt":"2019-04-20T12:16:59","slug":"qidiqlanmaq-insani-oldur%c9%99-bil%c9%99rmi-nevropatoloq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=51982","title":{"rendered":"Q\u0131d\u0131qlanmaq insan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259 bil\u0259rmi? &#8211; Nevropatoloq"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n xo\u015f v\u0259 \u0259hval y\u00fcks\u0259ld\u0259n s\u0259s g\u00fcl\u00fc\u015f s\u0259sidir. T\u0259bii, g\u00fcl\u00fc\u015fd\u0259n \u0259lav\u0259 insanlar b\u0259z\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131n\u0131 q\u0131d\u0131q vasit\u0259sil\u0259 g\u00fcld\u00fcrm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. X\u00fcsusil\u0259 valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131n\u0131 g\u00fcld\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131d\u0131qlay\u0131rlar.<\/p>\n<p>B\u0259s q\u0131d\u0131\u011fa n\u0259 s\u0259b\u0259b olur? Q\u0131d\u0131q t\u0259kc\u0259 g\u00fcl\u00fc\u015f \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? Q\u0131d\u0131qdan \u00f6lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> Axar.az-a istinad\u0259n nevropatoloq\u00a0<strong>Qabil \u018fs\u0259dovun<\/strong>\u00a0q\u0131d\u0131qla ba\u011fl\u0131 maraql\u0131 fikirl\u0259rini t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p><strong>Q\u0131d\u0131q yaln\u0131z g\u00fcl\u00fc\u015f do\u011furur?<\/strong><\/p>\n<p>Q\u0131d\u0131q h\u0259m d\u0259 biz\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurma\u011fa yard\u0131m edir. H\u0259l\u0259 \u00c7arlz Darvin qeyd edirdi ki, q\u0131d\u0131q sosial yax\u0131nla\u015fma mexanizmidir. O, ana v\u0259 u\u015faq aras\u0131nda \u00fcnsiyy\u0259tin ilk formalar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p><strong>Niy\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc q\u0131d\u0131qlaya bilmirik?<\/strong><\/p>\n<p>\u018fg\u0259r ba\u015fqa insan\u0131n biz\u0259 toxunmas\u0131 q\u0131d\u0131\u011fa g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259rs\u0259, niy\u0259 biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc q\u0131d\u0131qlaya bilmirik? Beynimiz g\u00f6zl\u0259nil\u0259n toxunma il\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z toxunman\u0131 ay\u0131ra bilir v\u0259 bu q\u0131d\u0131qda reaksiyas\u0131n\u0131 bo\u011fur. N\u0259 vaxt ki, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc q\u0131d\u0131qlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q, beyin bunu qabaqcadan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr v\u0259 q\u0131d\u0131\u011fa haz\u0131r olur.<\/p>\n<p><strong>\u018fn h\u0259ssas yerl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Ayaq alt\u0131 v\u0259 qoltuq alt\u0131 bizim b\u0259d\u0259nimizd\u0259 iki \u0259n h\u0259ssas yer hesab edilir. Bundan ba\u015fqa, q\u0131d\u0131\u011fa h\u0259ssas yerl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 boyundur.<\/p>\n<p>Qoltuq alt\u0131 nahiy\u0259d\u0259n vena v\u0259 arteriya ke\u00e7ir v\u0259 o, \u00fcr\u0259y\u0259 mane\u0259siz daxil olur. Boyun da h\u0259m\u00e7inin insan b\u0259d\u0259nind\u0259 iki \u0259h\u0259miyy\u0259tli arteriyan\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r ki, bunlar da beyini qanla t\u0259chiz edirl\u0259r. A\u011fciy\u0259rl\u0259r\u0259 havan\u0131 da\u015f\u0131yan orqan olan traxeya da boyun nahiy\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fir. Bizi q\u0131d\u0131qlayan zaman yaranan q\u0131d\u0131qlanma hissi qoruyucu mexanizmdir ki, bizi t\u0259la\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edir, bu da h\u0259\u015f\u0259rat, b\u00f6c\u0259k v\u0259 s\u00fcr\u00fcn\u0259nkimil\u0259rin biz\u0259 toxunmas\u0131 vaxt\u0131 qoruyucu hissl\u0259rin artmas\u0131na k\u00f6m\u0259k olur.<\/p>\n<p><strong>Q\u0131d\u0131q i\u015fg\u0259nc\u0259y\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>Tarixd\u0259 q\u0131d\u0131\u011f\u0131n b\u0259d\u0259n c\u0259zas\u0131 kimi t\u0259tbiq edil\u0259n vaxtlar\u0131 da olub. Onun \u015fahidl\u0259ri deyirl\u0259r ki, nasistl\u0259r i\u015fg\u0259nc\u0259 kimi q\u0131d\u0131qdan istifad\u0259 edirdil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin q\u0259dim romal\u0131lar da bunu i\u015fg\u0259nc\u0259nin x\u00fcsusi n\u00f6v\u00fc kimi t\u0259tbiq edirdil\u0259r. Onlar qanun pozanlar\u0131 ba\u011flay\u0131rd\u0131lar, onlar\u0131n p\u0259nc\u0259l\u0259rini duzlu suya sal\u0131rd\u0131lar v\u0259 ke\u00e7il\u0259ri onu yalama\u011fa m\u0259cbur edirdil\u0259r. Zamanla q\u0131d\u0131q \u00e7ox a\u011fr\u0131l\u0131 olurdu.<\/p>\n<p>Q\u0131d\u0131qdan insan\u0131n \u00f6lm\u0259si haqq\u0131nda deyil\u0259nl\u0259ri is\u0259 \u015fahidl\u0259r t\u0259sdiq edir.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015f artd\u0131qca q\u0131d\u0131\u011fa daha az h\u0259ssas oluruq<\/strong><\/p>\n<p>40 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131 insanlar, h\u0259min ya\u015fdan yuxar\u0131 olan insanlara nisb\u0259t\u0259n 10 d\u0259f\u0259 daha \u00e7ox h\u0259ssas olurlar. Bu ona g\u00f6r\u0259 deyil ki, b\u00f6y\u00fck insanlar\u0131n q\u0131d\u0131q xo\u015funa g\u0259lmir, sad\u0259c\u0259 ya\u015fla \u0259laq\u0259dar olaraq, toxunulmaqla duyulan h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n t\u0259dric\u0259n azalmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p><strong>Q\u0131d\u0131\u011f\u0131 dayand\u0131rmaq olarm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>\u018flinizi sizi q\u0131d\u0131qlayan insan\u0131n \u0259linin \u00fcst\u00fcn\u0259 qoyun. Bu hiyl\u0259y\u0259 h\u0259kiml\u0259r tez-tez \u0259l at\u0131rlar. Bel\u0259 ki, h\u0259kim pasientin qarn\u0131na baxmaq ist\u0259y\u0259rk\u0259n, x\u0259st\u0259nin \u0259lini onun \u00f6z \u0259linin \u00fcst\u00fcn\u0259 qoyma\u011fa xahi\u015f ed\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, sizd\u0259 bel\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcrat yaran\u0131r ki, \u00f6z\u00fcn\u00fcz \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc q\u0131d\u0131qlay\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p><strong>Q\u0131d\u0131q ar\u0131qlama\u011fa k\u00f6m\u0259k edirmi?<\/strong><\/p>\n<p>\u018fg\u0259r q\u0131d\u0131q sizd\u0259 g\u00fccl\u00fc g\u00fcl\u00fc\u015f\u0259 s\u0259b\u0259b olursa, onda bu kaloril\u0259rin s\u0259rf edilm\u0259sin\u0259 g\u0259tirir. Aliml\u0259r hesab edirl\u0259r ki, g\u00fcnd\u0259 10-15 d\u0259qiq\u0259 g\u00fcl\u00fc\u015f 10-40 kalori yand\u0131r\u0131r v\u0259 bu da 1 il \u0259rzind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 kiloqrama q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259kinin itm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n xo\u015f v\u0259 \u0259hval y\u00fcks\u0259ld\u0259n s\u0259s g\u00fcl\u00fc\u015f s\u0259sidir. T\u0259bii, g\u00fcl\u00fc\u015fd\u0259n \u0259lav\u0259 insanlar b\u0259z\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131n\u0131 q\u0131d\u0131q vasit\u0259sil\u0259 g\u00fcld\u00fcrm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. X\u00fcsusil\u0259 valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131n\u0131 g\u00fcld\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131d\u0131qlay\u0131rlar. B\u0259s q\u0131d\u0131\u011fa n\u0259 s\u0259b\u0259b olur? Q\u0131d\u0131q t\u0259kc\u0259 g\u00fcl\u00fc\u015f \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? Q\u0131d\u0131qdan \u00f6lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? ARANTV.AZ Axar.az-a istinad\u0259n nevropatoloq\u00a0Qabil \u018fs\u0259dovun\u00a0q\u0131d\u0131qla ba\u011fl\u0131 maraql\u0131 fikirl\u0259rini t\u0259qdim edir: Q\u0131d\u0131q yaln\u0131z g\u00fcl\u00fc\u015f do\u011furur? Q\u0131d\u0131q h\u0259m d\u0259 biz\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurma\u011fa yard\u0131m edir. H\u0259l\u0259 \u00c7arlz Darvin qeyd edirdi ki, q\u0131d\u0131q sosial yax\u0131nla\u015fma mexanizmidir. O, ana v\u0259 u\u015faq aras\u0131nda \u00fcnsiyy\u0259tin ilk formalar\u0131ndan biridir. Niy\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc q\u0131d\u0131qlaya bilmirik? \u018fg\u0259r ba\u015fqa insan\u0131n biz\u0259 toxunmas\u0131 q\u0131d\u0131\u011fa g\u0259tirib&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":51983,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/sevgililer_3334.jpg",482,361,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/sevgililer_3334.jpg",482,361,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/sevgililer_3334.jpg",482,361,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/sevgililer_3334-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/sevgililer_3334-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/sevgililer_3334.jpg",482,361,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/sevgililer_3334.jpg",482,361,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/sevgililer_3334.jpg",482,361,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/sevgililer_3334-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/sevgililer_3334.jpg",482,361,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130nsan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n xo\u015f v\u0259 \u0259hval y\u00fcks\u0259ld\u0259n s\u0259s g\u00fcl\u00fc\u015f s\u0259sidir. T\u0259bii, g\u00fcl\u00fc\u015fd\u0259n \u0259lav\u0259 insanlar b\u0259z\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131n\u0131 q\u0131d\u0131q vasit\u0259sil\u0259 g\u00fcld\u00fcrm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. X\u00fcsusil\u0259 valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131n\u0131 g\u00fcld\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131d\u0131qlay\u0131rlar. B\u0259s q\u0131d\u0131\u011fa n\u0259 s\u0259b\u0259b olur? Q\u0131d\u0131q t\u0259kc\u0259 g\u00fcl\u00fc\u015f \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? Q\u0131d\u0131qdan \u00f6lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? ARANTV.AZ Axar.az-a istinad\u0259n nevropatoloq\u00a0Qabil \u018fs\u0259dovun\u00a0q\u0131d\u0131qla ba\u011fl\u0131 maraql\u0131 fikirl\u0259rini t\u0259qdim edir: Q\u0131d\u0131q yaln\u0131z g\u00fcl\u00fc\u015f do\u011furur? Q\u0131d\u0131q h\u0259m d\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51982"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51982"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51982\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/51983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}