{"id":52269,"date":"2019-04-22T16:01:18","date_gmt":"2019-04-22T13:01:18","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=52269"},"modified":"2019-04-22T16:01:18","modified_gmt":"2019-04-22T13:01:18","slug":"sonu-olum-olan-quduzluq-%c9%99lam%c9%99tl%c9%99ri-mualic%c9%99si-yardim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=52269","title":{"rendered":"Sonu \u00f6l\u00fcm olan QUDUZLUQ &#8211; \u018flam\u0259tl\u0259ri, m\u00fcalic\u0259si, yard\u0131m"},"content":{"rendered":"<div>Quduzluq n\u0259dir? Nec\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? Nec\u0259 inki\u015faf edir? N\u0259 etm\u0259li?<\/div>\n<div><b>\u00a0<\/b><\/div>\n<div><b>Quduzluq &#8211; a\u011f\u0131r infeksion x\u0259st\u0259lik olub, quduzluq x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutulmu\u015f pi\u015fik, it v\u0259 v\u0259h\u015fi heyvanlar\u0131n di\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259n sonra ke\u00e7ir. Quduzluq x\u0259st\u0259liyi \u00e7ox a\u011f\u0131r \u0259lam\u0259t\u0259rl\u0259 xarakteriz\u0259 olunur v\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir.<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>\u00a0ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, x\u0259st\u0259lik insanlara 60 % hallarda it di\u015fl\u0259m\u0259sind\u0259n sonra ke\u00e7ir. V\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda di\u015fl\u0259nm\u0259 vaxt\u0131nda itl\u0259rd\u0259 x\u0259st\u0259liyin \u0259lam\u0259tl\u0259ri olmur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu x\u0259st\u0259liyin profilaktikas\u0131nda \u0259sas\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 heyvan di\u015fl\u0259m\u0259sind\u0259n d\u0259rhal yaran\u0131n yuyulmas\u0131, t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, sonra is\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nin h\u0259kim- infeksionist\u0259 g\u0259tirilm\u0259si v\u0259 t\u0259cili s\u00fcr\u0259td\u0259 quduzluq \u0259leyhin\u0259 vaksinin vurulmas\u0131ndan ibar\u0259tdir. X\u0259st\u0259liyin ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259ri g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andan art\u0131q vaksin vurulman\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti itir v\u0259 x\u0259st\u0259 \u00f6l\u00fcm\u0259 m\u0259hkum olur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>X\u0259st\u0259liyin \u0259sas ke\u00e7iricil\u0259ri:\u00a0t\u00fclk\u00fcl\u0259r (virusun t\u0259bi\u0259td\u0259 \u0259sas rezervuar\u0131 t\u00fclk\u00fcl\u0259r hesab olunur), \u00e7aqqallar, canavarlar, itl\u0259r, pi\u015fikl\u0259r, porsuqlar, yenotlar v\u0259 yarasalard\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Quduzluq x\u0259st\u0259liyinin t\u00f6r\u0259dicisi Neuroiyctes rabid adlanan virusdur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Quduzlu\u011fa yoluxmu\u015f heyvanlarda x\u0259st\u0259liyin inki\u015faf\u0131 3 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n ibar\u0259t olur: x\u0259st\u0259liyin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 heyvanlar gizl\u0259nirl\u0259r, insanlardan qa\u00e7\u0131rlar, b\u0259z\u0259n is\u0259 dig\u0259r heyvanlar\u0131 v\u0259 insanlar\u0131 yalamaq ist\u0259yirl\u0259r. \u0130kinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 heyvan q\u0131c\u0131qlanm\u0131\u015f olur, g\u00f6rd\u00fcy\u00fc \u0259\u015fyalara, insanlara, heyvanlara h\u00fccum edirl\u0259r. Son m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 is\u0259 heyvan h\u0259r\u0259k\u0259t etmir, komaya d\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 \u00f6l\u00fcr.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Virus insan orqanizmin\u0259 2 yolla d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r: 1 &#8211; quduz heyvan\u0131n di\u015fl\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259; 2 &#8211; x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxmu\u015f heyvan\u0131n a\u011f\u0131z suyunun insanda olan a\u00e7\u0131q yaraya d\u0259ym\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259!<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130nsan orqanizmin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f quduzluq viruslar\u0131 sinirl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sistemin\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t edir, art\u0131b \u00e7oxal\u0131r v\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sistemini m\u0259hv edir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130nsanlarda x\u0259st\u0259lik x\u0259st\u0259 heyvan di\u015fl\u0259m\u0259sind\u0259n d\u0259rhal sonra ba\u015flam\u0131r. X\u0259st\u0259liyin bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n ba\u015flam\u0131\u015f, b\u0259z\u0259n 3-4 aya q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n inkubasion (simptomsuz, \u0259lam\u0259tsiz) d\u00f6vr\u00fc var. X\u0259st\u0259liyin inkubasiya d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn uzunlu\u011fu heyvan\u0131n insan\u0131 di\u015fl\u0259nm\u0259 nahiy\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Di\u015fl\u0259nm\u0259 nahiy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259rtk\u0259zi sinir sistemini yax\u0131nd\u0131rsa, x\u0259st\u0259liyin inkubasion d\u00f6vr\u00fc bir o q\u0259d\u0259r q\u0131sa olur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>X\u0259st\u0259liyin insanda da inki\u015faf\u0131n\u0131n 3 m\u0259rh\u0259l\u0259si var:<\/div>\n<div><\/div>\n<div>1- ci m\u0259rh\u0259l\u0259 &#8211; depressiya m\u0259rh\u0259l\u0259sidir<\/div>\n<div>2- ci m\u0259rh\u0259l\u0259 psixomotor oyanma, q\u0131c\u0131qlanma m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.<\/div>\n<div>3- c\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259 &#8211; paralic, koma m\u0259rh\u0259l\u0259sidir. 3- c\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>X\u0259st\u0259lik inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flayanda ilk \u00f6nc\u0259 yarada q\u0131zarma, narahatl\u0131q yaran\u0131r. Daha sonra b\u0259d\u0259n h\u0259rar\u0259ti bir q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lir, depressiv hal m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Yuxu pozulur, x\u0259st\u0259 qorxulu yuxular g\u00f6r\u00fcr. X\u0259st\u0259liyin ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si x\u0259st\u0259l\u0259rin sudan, i\u015f\u0131qdan qorxmas\u0131 il\u0259 ba\u015flay\u0131r. X\u0259st\u0259l\u0259r su i\u00e7m\u0259k ist\u0259y\u0259nd\u0259 bo\u011fazlar\u0131nda spazm olur, panika ba\u015flay\u0131r. X\u0259st\u0259l\u0259r i\u015f\u0131qdan, s\u0259sd\u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli qorxurlar, q\u0131colmalar olur. X\u0259st\u0259l\u0259r \u00f6z paltarlar\u0131n\u0131 c\u0131r\u0131rlar, \u0259trafdak\u0131lara h\u00fccum etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, di\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 can at\u0131rlar, idar\u0259edilm\u0259z olurlar. Son m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 x\u0259st\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tsizl\u0259\u015fir, b\u0259d\u0259n h\u0259rar\u0259ti 40 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r qalx\u0131r, \u00fcr\u0259k v\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs dayanmas\u0131ndan x\u0259st\u0259l\u0259r \u00f6l\u00fcr.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>X\u0259st\u0259liyin aktiv \u0259lam\u0259tl\u0259rinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 5-8 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r \u00f6l\u00fcr. U\u015faqlarda is\u0259 x\u0259st\u0259lik daha s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf edir, b\u0259z\u0259n bir g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00f6l\u00fcrl\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Heyvan di\u015fl\u0259y\u0259n zaman n\u0259 etm\u0259li?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130lk olaraq, t\u0259cili yaran\u0131 \u00e7oxlu miqdarda su il\u0259, sabunla yumaq, yaran\u0131 s\u0131x\u0131b qan \u00e7\u0131xartmaq laz\u0131mnd\u0131r. Yaran\u0131 70%- li spirtl\u0259 yumaq laz\u0131md\u0131r. T\u0259cili olaraq h\u0259kim\u0259 (yax\u015f\u0131 olar infeksionist\u0259) m\u00fcraci\u0259t edib, quduzluq \u0259leyhin\u0259 vaksin vurulmal\u0131, sxem \u00fczr\u0259 vaksinin vurulmas\u0131 sonrak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 d\u0259 davam etdirilm\u0259lidir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u018fg\u0259r h\u0259kim 3 d\u0259f\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n fasil\u0259l\u0259rl\u0259 g\u0259lib, vaksin vurdurma\u011f\u0131 bildirirs\u0259, hal\u0131n\u0131zda he\u00e7 bir d\u0259yi\u015fiklik olmasa bel\u0259, vaksin t\u0259l\u0259bin\u0259 \u0259m\u0259l edib, deyil\u0259n vaxt n\u00f6vb\u0259ti dozan\u0131 almal\u0131s\u0131z. Siz 1 ay \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc yax\u015f\u0131 hiss edib, 2-ci aydan sonra q\u0259fild\u0259n d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259rsiz.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><img src=\"http:\/\/medicina.az\/file\/pic\/xeber\/2019-04\/1555936528_d185be23372e91fc08ea9f66ade6ec36.jpg\" \/><\/div>\n<div>Medicina.az<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Quduzluq n\u0259dir? Nec\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? Nec\u0259 inki\u015faf edir? N\u0259 etm\u0259li? \u00a0 Quduzluq &#8211; a\u011f\u0131r infeksion x\u0259st\u0259lik olub, quduzluq x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutulmu\u015f pi\u015fik, it v\u0259 v\u0259h\u015fi heyvanlar\u0131n di\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259n sonra ke\u00e7ir. Quduzluq x\u0259st\u0259liyi \u00e7ox a\u011f\u0131r \u0259lam\u0259t\u0259rl\u0259 xarakteriz\u0259 olunur v\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. \u00a0ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, x\u0259st\u0259lik insanlara 60 % hallarda it di\u015fl\u0259m\u0259sind\u0259n sonra ke\u00e7ir. V\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda di\u015fl\u0259nm\u0259 vaxt\u0131nda itl\u0259rd\u0259 x\u0259st\u0259liyin \u0259lam\u0259tl\u0259ri olmur. Bu x\u0259st\u0259liyin profilaktikas\u0131nda \u0259sas\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 heyvan di\u015fl\u0259m\u0259sind\u0259n d\u0259rhal yaran\u0131n yuyulmas\u0131, t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, sonra is\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nin h\u0259kim- infeksionist\u0259 g\u0259tirilm\u0259si v\u0259 t\u0259cili s\u00fcr\u0259td\u0259 quduzluq \u0259leyhin\u0259 vaksinin vurulmas\u0131ndan ibar\u0259tdir. X\u0259st\u0259liyin ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259ri g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":52270,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1555936561_4a2393d8_0f68_4de4_852d_c379549b367b_650x410.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1555936561_4a2393d8_0f68_4de4_852d_c379549b367b_650x410.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1555936561_4a2393d8_0f68_4de4_852d_c379549b367b_650x410.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1555936561_4a2393d8_0f68_4de4_852d_c379549b367b_650x410-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1555936561_4a2393d8_0f68_4de4_852d_c379549b367b_650x410-300x188.jpg",300,188,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1555936561_4a2393d8_0f68_4de4_852d_c379549b367b_650x410.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1555936561_4a2393d8_0f68_4de4_852d_c379549b367b_650x410.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1555936561_4a2393d8_0f68_4de4_852d_c379549b367b_650x410.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1555936561_4a2393d8_0f68_4de4_852d_c379549b367b_650x410-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/1555936561_4a2393d8_0f68_4de4_852d_c379549b367b_650x410.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Quduzluq n\u0259dir? Nec\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? Nec\u0259 inki\u015faf edir? N\u0259 etm\u0259li? \u00a0 Quduzluq &#8211; a\u011f\u0131r infeksion x\u0259st\u0259lik olub, quduzluq x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutulmu\u015f pi\u015fik, it v\u0259 v\u0259h\u015fi heyvanlar\u0131n di\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259n sonra ke\u00e7ir. Quduzluq x\u0259st\u0259liyi \u00e7ox a\u011f\u0131r \u0259lam\u0259t\u0259rl\u0259 xarakteriz\u0259 olunur v\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. \u00a0ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, x\u0259st\u0259lik insanlara 60 % hallarda it di\u015fl\u0259m\u0259sind\u0259n sonra ke\u00e7ir. V\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52269"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52269"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52269\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/52270"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}