{"id":523337,"date":"2022-10-14T10:12:04","date_gmt":"2022-10-14T07:12:04","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=523337"},"modified":"2022-10-14T10:12:04","modified_gmt":"2022-10-14T07:12:04","slug":"isgaldan-azad-%c9%99razil%c9%99ri-sur%c9%99tl%c9%99-nec%c9%99-dirc%c9%99ltm%c9%99li","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=523337","title":{"rendered":"\u0130\u015f\u011faldan azad \u0259razil\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 nec\u0259 dir\u00e7\u0259ltm\u0259li?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Ekspert: \u201cHaz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 t\u0259cili ataca\u011f\u0131m\u0131z ilk add\u0131m s\u00fcr\u0259tl\u0259 m\u0259skunla\u015fma aparmaqd\u0131r\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 sosial-iqtisadi konsepsiya haz\u0131rlan\u0131b. B\u0259zi ekspertl\u0259r hesab edir ki, Erm\u0259nistanla s\u00fclh sazi\u015fi olmay\u0131nca i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259\u00a0 xarici v\u0259 yerli investisiyan\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si imkanlar\u0131 m\u0259hdud olacaq. Haz\u0131rda b\u00f6lg\u0259d\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259r nec\u0259 gedir?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131 alim V\u00fcsal\u0259 \u018fhm\u0259dova m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da bunlar\u0131 \u015f\u0259rh etdi:<\/strong>\u00a0\u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f h\u0259l\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259 z\u0259ngin yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri, co\u011frafi m\u00f6vqeyinin \u0259lveri\u015fliliyi bax\u0131m\u0131ndan Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n lokomativi rolunu oynay\u0131b. \u018frazi d\u0259mir filizi, q\u0131z\u0131l, civ\u0259, xrom kimi metallarla z\u0259ngindir. Ancaq buna baxmayaraq, b\u00f6lg\u0259nin iqtisadiyyat\u0131 \u0259sas\u0259n \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck, ip\u0259k\u00e7ilik v\u0259 heyvandarl\u0131q olmaqla daha \u00e7ox k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektoruna \u0259saslan\u0131rd\u0131. \u00dcmumi ifad\u0259 ets\u0259k, Az\u0259rbaycanda istehsal edil\u0259n tax\u0131l\u0131n 14,3%-i, \u00fcz\u00fcm\u00fcn 31,5%-i, \u0259tin 14,5%-i, s\u00fcd\u00fcn 17,1%-i, k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131n\u0131n 25%-i, \u015f\u0259rab\u0131n 35%-i, xam ip\u0259yin 13,5%-i, yunun 19,3%-i, mineral sular\u0131n 15%-i i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan \u0259razil\u0259rd\u0259 istehsal edilm\u0259kd\u0259ydi.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/toplum.tv\/images\/2021-02\/1614172764225.jpg\" alt=\"V\u00fcsal\u0259 \u018fhm\u0259dova: \u201c\u0130ld\u0259 bir ne\u00e7\u0259 bank m\u00fcflis elan olunaraq ba\u011flanacaqsa...\u201d\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0V\u00fcsal\u0259 \u018fhm\u0259dova<\/strong><\/p>\n<p>Haz\u0131rda k\u0259nd yerl\u0259rinin r\u0259q\u0259msal transformasiya yolu il\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131na nail olmaq b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u0259sas diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olan bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 k\u0259nd yerl\u0259rinin r\u0259q\u0259msal transformasiya yolu il\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131na nail olmaq prioritet t\u0259\u015fkil edir. \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d konsepsiyas\u0131nda \u0259sas m\u0259qs\u0259d k\u0259nd v\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259ri r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n yard\u0131m\u0131 il\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k v\u0259 yeni n\u0259sil k\u0259nd h\u0259yat\u0131 yaratmaqd\u0131r. Pilot layih\u0259 ilk \u00f6nc\u0259 Z\u0259ngilan v\u0259 C\u0259bray\u0131l rayonlar\u0131ndak\u0131 bir ne\u00e7\u0259 k\u0259ndi \u0259hat\u0259 etdi. Haz\u0131rda da bildiyim q\u0259d\u0259ril\u0259 \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r layih\u0259l\u0259ri A\u011fdamda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu tip layih\u0259l\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259r maliyy\u0259 v\u0259saiti t\u0259l\u0259b edir. K\u0259ndl\u0259rin say\u0131 bir deyil, iki deyil, y\u00fczl\u0259rl\u0259dir. Bu layih\u0259l\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n optimal variant start-up-lar\u0131n elan edilm\u0259si v\u0259 bu sah\u0259y\u0259 yerli v\u0259 xarici investorlar\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck investorlarla k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259ri bir araya g\u0259tirm\u0259kl\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259lumdur ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya haz\u0131rda qida t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. Torpa\u011f\u0131n \u0259n d\u0259y\u0259rli oldu\u011fu bir d\u00f6vrd\u0259yik. \u00d6lk\u0259mizin \u0259halisinin t\u0259xmin\u0259n 45%-i k\u0259ndl\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015f\u0131b. Haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 t\u0259cili ataca\u011f\u0131m\u0131z ilk add\u0131m i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 m\u0259skunla\u015fma aparmaqd\u0131r. 1 milyondan \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z m\u0259cburi k\u00f6\u00e7 etm\u0259k zorunda qal\u0131b. \u00d6lk\u0259miz k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131 potensial\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq quraca\u011f\u0131 siyas\u0259tl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 kifay\u0259t ed\u0259c\u0259k istehsal strategiyas\u0131 haz\u0131rlaya v\u0259 bunlar\u0131 davaml\u0131 d\u0259st\u0259k mexanizml\u0259ri v\u0259 stimullar\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259r. Yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, ki\u00e7ik sahibkar ail\u0259l\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 g\u0259ncl\u0259rin c\u0259lb olundu\u011fu t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rinin qurulmas\u0131na da \u00f6n\u0259m veril\u0259rdi&#8221;.<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 yada sal\u0131b ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259 elektronika, ma\u015f\u0131nqay\u0131rma, toxuculuq, a\u011fac emal\u0131 v\u0259 mebel istehsal\u0131 kimi s\u0259naye sah\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u00f6vcud olub: \u201cSovet \u0130ttifaq\u0131nda toplam istehsal edil\u0259n elektrotexniki avadanl\u0131qlar\u0131n 5,7%-i, in\u015faat materiallar\u0131n\u0131n 11%-i Qaraba\u011fda istehsal olunurdu. X\u00fcsusil\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 Z\u0259ngilan \u0259razil\u0259ri z\u0259ngin t\u0259bii ehtiyatlara malikdir. Z\u0259ngilan rayonunda hesablanm\u0131\u015f ehtiyatlar\u0131 6,5 ton q\u0131z\u0131l v\u0259 3 min ton mis t\u0259\u015fkil ed\u0259n &#8220;Vejneli&#8221; q\u0131z\u0131l yata\u011f\u0131, ehtiyatlar\u0131 6.618 min m3 olan \u00fczl\u00fck da\u015f\u0131 istehsal\u0131na yararl\u0131 \u201cOx\u00e7u\u00e7ay\u201d m\u0259rm\u0259rl\u0259\u015fmi\u015f \u0259h\u0259ngda\u015f\u0131 yata\u011f\u0131, bundan \u0259lav\u0259, ehtiyatlar\u0131 129 min ton olan \u201cDa\u015fba\u015f\u0131-Esgurum\u201d \u0259h\u0259ngda\u015f\u0131 yata\u011f\u0131, \u00fcmumi ehtiyatlar\u0131 28.943 min m3 olan Bartaz-I v\u0259 Bartaz-II porfirit yataqlar\u0131, ehtiyatlar\u0131 1.102 min m3 olan k\u0259rpic istehsal\u0131na yararl\u0131 gil v\u0259 17.367 min m3 olan qum-\u00e7\u0131nq\u0131l yataqlar\u0131 m\u00f6vcuddur. Ancaq b\u00f6lg\u0259nin 30 il i\u015f\u011fal alt\u0131nda olmas\u0131 t\u0259bii ehtiyatlar\u0131 davaml\u0131 inki\u015fafdan k\u0259narla\u015fd\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Bilirik ki, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 Z\u0259ngilan \u0259razil\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0131z\u0131l yataqlar\u0131 ill\u0259rl\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istismar edilib. Bu yataqlar\u0131n xammal\u0131 Erm\u0259nistandak\u0131 Ararat q\u0131z\u0131l fabrikin\u0259 da\u015f\u0131n\u0131r v\u0259 h\u0259min fabrikd\u0259 k\u00fcl\u00e7\u0259 hal\u0131na sal\u0131naraq Rusiya v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 sat\u0131l\u0131rd\u0131. Erm\u0259nistan b\u00fcdc\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259sini K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 Z\u0259ngilan \u0259razil\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0131z\u0131l yataqlar\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131lan q\u0131z\u0131l\u0131n sat\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lir t\u0259\u015fkil etdirdi. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunun \u0259razil\u0259rd\u0259, xarici investorlar c\u0259lb edil\u0259r\u0259k t\u0259bii ehtiyatlar\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 v\u0259 istismari \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flan\u0131lacaq. B\u00f6lg\u0259d\u0259 y\u00fcng\u00fcl s\u0259naye sah\u0259l\u0259rinin qurulmas\u0131 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259kan ver\u0259 bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/medianews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/2022-04-15-21-04-18SZ8Ebh2dDSsmGFJfmSKs_file-2-scaled.jpg\" \/><\/p>\n<p><strong><em>M\u0259qal\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Median\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyinin maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi il\u0259 v\u0259 m\u00fcsabiq\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq &#8220;Regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviq edilm\u0259si&#8221;\u00a0\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>m\u00f6vzusunda haz\u0131rlan\u0131b.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Haz\u0131rlad\u0131:\u00a0Afaq M\u0130RAY\u0130Q<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspert: \u201cHaz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 t\u0259cili ataca\u011f\u0131m\u0131z ilk add\u0131m s\u00fcr\u0259tl\u0259 m\u0259skunla\u015fma aparmaqd\u0131r\u201d Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 sosial-iqtisadi konsepsiya haz\u0131rlan\u0131b. B\u0259zi ekspertl\u0259r hesab edir ki, Erm\u0259nistanla s\u00fclh sazi\u015fi olmay\u0131nca i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259\u00a0 xarici v\u0259 yerli investisiyan\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si imkanlar\u0131 m\u0259hdud olacaq. Haz\u0131rda b\u00f6lg\u0259d\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259r nec\u0259 gedir? \u0130qtisad\u00e7\u0131 alim V\u00fcsal\u0259 \u018fhm\u0259dova m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da bunlar\u0131 \u015f\u0259rh etdi:\u00a0\u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f h\u0259l\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259 z\u0259ngin yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri, co\u011frafi m\u00f6vqeyinin \u0259lveri\u015fliliyi bax\u0131m\u0131ndan Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n lokomativi rolunu oynay\u0131b. \u018frazi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":523338,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/364a5709396013e5d23e073c3cf238a5.jpg",800,306,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/364a5709396013e5d23e073c3cf238a5.jpg",800,306,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/364a5709396013e5d23e073c3cf238a5.jpg",800,306,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/364a5709396013e5d23e073c3cf238a5-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/364a5709396013e5d23e073c3cf238a5-660x252.jpg",660,252,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/364a5709396013e5d23e073c3cf238a5.jpg",640,245,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/364a5709396013e5d23e073c3cf238a5.jpg",800,306,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/364a5709396013e5d23e073c3cf238a5.jpg",800,306,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/364a5709396013e5d23e073c3cf238a5-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/364a5709396013e5d23e073c3cf238a5.jpg",800,306,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspert: \u201cHaz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 t\u0259cili ataca\u011f\u0131m\u0131z ilk add\u0131m s\u00fcr\u0259tl\u0259 m\u0259skunla\u015fma aparmaqd\u0131r\u201d Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 sosial-iqtisadi konsepsiya haz\u0131rlan\u0131b. B\u0259zi ekspertl\u0259r hesab edir ki, Erm\u0259nistanla s\u00fclh sazi\u015fi olmay\u0131nca i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259\u00a0 xarici v\u0259 yerli investisiyan\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si imkanlar\u0131 m\u0259hdud olacaq. Haz\u0131rda b\u00f6lg\u0259d\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/523337"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=523337"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/523337\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/523338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=523337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=523337"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=523337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}