{"id":523582,"date":"2022-10-14T18:10:45","date_gmt":"2022-10-14T15:10:45","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=523582"},"modified":"2022-10-14T18:10:45","modified_gmt":"2022-10-14T15:10:45","slug":"dezinformasiyaya-gor%c9%99-c%c9%99za-r%c9%99y","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=523582","title":{"rendered":"Dezinformasiyaya g\u00f6r\u0259 c\u0259za &#8211; R\u018fY"},"content":{"rendered":"<p>\u201cDezinformasiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin qanunvericiliyind\u0259 d\u0259 m\u00fcvafiq qaydalar t\u0259sbit edilib. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 q\u0259bul olunan tip qanunlar \u0259sla insanlar\u0131n sosial media platformalar\u0131ndan istifad\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rm\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Bunu \u201cReport\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda M\u0259tbuat \u015euras\u0131 \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259drinin m\u00fcavini, BDU-nun Jurnalistika fak\u00fclt\u0259sinin dekan\u0131 V\u00fcqar Zif\u0259ro\u011flu deyib.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>O bildirib ki, sosial media m\u00fcxt\u0259lif v\u0259 f\u0259rqli yana\u015fmalar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n r\u0259ngar\u0259ng palitran\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259 canland\u0131rmaqdad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cBu, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif y\u00f6nd\u0259n bax\u0131\u015flar\u0131, pl\u00fcralizmi v\u0259 fikir m\u00fcxt\u0259lifliyini \u0259ks etdirm\u0259si il\u0259 m\u00fcsb\u0259t q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259rs\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u0259nfi y\u00f6nl\u0259ri il\u0259 d\u0259 narahatl\u0131q do\u011furur. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259sas\u0259n g\u0259nc v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r\u0259 neqativ y\u00f6nd\u0259n m\u0259nfi psixoloji t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n yaz\u0131lar v\u0259 ya payla\u015f\u0131mlar buna misal ola bil\u0259r. Bura informasiya il\u0259 manipulyasiya v\u0259 m\u0259qs\u0259dli dezinformasiya yay\u0131m\u0131 probleml\u0259rini d\u0259 \u015famil etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 dezinformasiya v\u0259 bilgi \u00e7irkliliyi \u0259n vacib problem olaraq qalmaqdad\u0131r\u201d.<br \/>\n<img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMTAvMTQvMTcvMTUvNDUvM2I3MzAzNjQtNjVlZS00MTM2LThlOGUtZGQwZTQ0MDRiMWYwL3Z1LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=060eaa78d7384c54\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>S\u0259dr m\u00fcavini qeyd edib ki, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 r\u0259q\u0259msal al\u0259tl\u0259r insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131ra bils\u0259 d\u0259, siyasi, sosial v\u0259 iqtisadi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn saxta v\u0259 ya y\u00f6nl\u0259ndirici x\u0259b\u0259rl\u0259r yayma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan f\u0259rdl\u0259r v\u0259 qruplar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259lveri\u015fli imkanlar da yaratmaqdad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cBu kontekstd\u0259 dezinformasiyaya \u0259saslanan m\u0259zmun trol v\u0259 bot (saxta) hesablar, \u201cFacebook\u201d v\u0259 \u201cTwitter\u201d kimi m\u0259\u015fhur sosial media platformalar\u0131nda y\u00f6nl\u0259ndirici kontent, audio v\u0259 video \u00fcz\u0259rind\u0259 manipulyasiyalar v\u0259 kiberpirat f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 r\u0259q\u0259msal kommunikasiya \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131la bilir. Bu is\u0259 mediaya v\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259r\u0259 inam\u0131n azalmas\u0131na, istifad\u0259\u00e7il\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n sosial, siyasi v\u0259 ya iqtisadi m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 manipulyasiyas\u0131na, insanlar\u0131n q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259sin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259sin\u0259, \u015f\u00fcbh\u0259li m\u0259lumatlar \u0259sas\u0131nda ictimai r\u0259yin y\u00f6nl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Dekan vur\u011fulay\u0131b ki, dezinformasiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259\u00a0\u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin qanunvericiliyind\u0259 d\u0259 m\u00fcvafiq qaydalar t\u0259sbit edilib:<\/p>\n<p>\u201cAlmaniyada internet qanunu, sosial media il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015e\u0259b\u0259k\u0259 M\u00fchafiz\u0259 Qanunu (NetzDG), Fransada \u0130nformasiyan\u0131n Manipulyasiyas\u0131 il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Qanunu buna misal ola bil\u0259r. Eyni zamanda Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n S\u00fcni intellekt \u00fczr\u0259 Uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f (t\u0259klif) Qaydalar\u0131 dezinformasiyaya\/manipulyasiyaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k m\u0259zmunun istehsal\u0131nda s\u00fcni intellekt proqram t\u0259minat\u0131n\u0131n istifad\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259trafl\u0131 t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259ri ehtiva edir\u201d.<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrkiy\u0259d\u0259 q\u0259bul edil\u0259n qanun da bu m\u0259nada \u0259slind\u0259, sosial media platformalar\u0131nda m\u00f6vcud olan x\u0259b\u0259r \u00e7irkliliyi v\u0259 dezinformasiyalarla m\u00fcbariz\u0259nin apar\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcsb\u0259t q\u0259bul edilm\u0259lidir. X\u00fcsusi vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r ki, bu tip qanunlar \u0259sla insanlar\u0131n sosial media platformalar\u0131ndan istifad\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rm\u0131r. \u018fksin\u0259, m\u0259qs\u0259dli bilgi y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259l\u0259ri, informasiya manipulyasiyalar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 dezinformasiyalar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r\u201d, V.Zif\u0259ro\u011flu \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cDezinformasiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin qanunvericiliyind\u0259 d\u0259 m\u00fcvafiq qaydalar t\u0259sbit edilib. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 q\u0259bul olunan tip qanunlar \u0259sla insanlar\u0131n sosial media platformalar\u0131ndan istifad\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rm\u0131r\u201d. Bunu \u201cReport\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda M\u0259tbuat \u015euras\u0131 \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259drinin m\u00fcavini, BDU-nun Jurnalistika fak\u00fclt\u0259sinin dekan\u0131 V\u00fcqar Zif\u0259ro\u011flu deyib. O bildirib ki, sosial media m\u00fcxt\u0259lif v\u0259 f\u0259rqli yana\u015fmalar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n r\u0259ngar\u0259ng palitran\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259 canland\u0131rmaqdad\u0131r: \u201cBu, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif y\u00f6nd\u0259n bax\u0131\u015flar\u0131, pl\u00fcralizmi v\u0259 fikir m\u00fcxt\u0259lifliyini \u0259ks etdirm\u0259si il\u0259 m\u00fcsb\u0259t q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259rs\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u0259nfi y\u00f6nl\u0259ri il\u0259 d\u0259 narahatl\u0131q do\u011furur. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259sas\u0259n g\u0259nc&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":523583,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dez.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dez.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dez.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dez-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dez-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dez.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dez.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dez.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dez-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dez.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cDezinformasiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin qanunvericiliyind\u0259 d\u0259 m\u00fcvafiq qaydalar t\u0259sbit edilib. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 q\u0259bul olunan tip qanunlar \u0259sla insanlar\u0131n sosial media platformalar\u0131ndan istifad\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rm\u0131r\u201d. Bunu \u201cReport\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda M\u0259tbuat \u015euras\u0131 \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259drinin m\u00fcavini, BDU-nun Jurnalistika fak\u00fclt\u0259sinin dekan\u0131 V\u00fcqar Zif\u0259ro\u011flu deyib. O bildirib ki, sosial media m\u00fcxt\u0259lif v\u0259 f\u0259rqli yana\u015fmalar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/523582"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=523582"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/523582\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/523583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=523582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=523582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=523582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}