{"id":523660,"date":"2022-10-15T08:02:55","date_gmt":"2022-10-15T05:02:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=523660"},"modified":"2022-10-15T08:02:55","modified_gmt":"2022-10-15T05:02:55","slug":"az%c9%99rbaycan-dunyanin-enerji-x%c9%99rit%c9%99sini-nec%c9%99-d%c9%99yisir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=523660","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sini nec\u0259 d\u0259yi\u015fir?"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn onsuz da artmaqda olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan, Norve\u00e7, \u018flc\u0259zair kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n qaz idxal\u0131n\u0131 art\u0131rmaqla ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 intensivl\u0259\u015fdirib. Az\u0259rbaycan 2022-ci ild\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi il\u0259 Avropaya planla\u015fd\u0131r\u0131lan 10 milyard kubmetr\u0259 qar\u015f\u0131 11 milyard kubmetr qaz \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, m\u00f6vcud geosiyasi v\u0259ziyy\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m k\u0259sb etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Praqada Az\u0259rbaycan televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259si zaman\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 geni\u015f toxunmu\u015fdu. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, burada da \u00e7ox d\u0259qiq v\u0259 a\u00e7\u0131q g\u00fcnd\u0259lik var: \u201cBu il t\u0259xmin\u0259n 30-40 faiz art\u0131raca\u011f\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259 t\u0259l\u0259b edir v\u0259 biz buna getm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q v\u0259 buna gedirik. Ona g\u00f6r\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 imzalanm\u0131\u015f Memoranduma \u0259sas\u0259n n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 biz Avropaya qaz ixracat\u0131n\u0131 \u0259n az\u0131 iki d\u0259f\u0259 art\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. Y\u0259ni, \u0259g\u0259r ke\u00e7\u0259n il bu, 9 milyard kubmetr idis\u0259, dem\u0259li, 2027-ci ild\u0259 bu, \u0259n az\u0131 18 milyard kubmetr olacaq, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00e7ox. \u0130ndi yeni qaz yataqlar\u0131 istismara d\u00fc\u015f\u00fcr, m\u00f6vcud qaz yataqlar\u0131ndan hasilat art\u0131r\u0131lacaq. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycanda b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131 yaradacaq\u201d.<\/p>\n<p>R\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259r son ill\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bii qaz hasilat\u0131nda art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00f6t\u0259n il \u00f6lk\u0259nin t\u0259bii qaz hasilat\u0131 2020-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 20 faiz\u0259 yax\u0131n art\u0131b v\u0259 44 milyard kubmetr\u0259 \u00e7at\u0131b. Bu ilin ilk s\u0259kkiz ay\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259bii qaz hasilat\u0131nda yen\u0259 art\u0131m var. Yanvar-avqust aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259 toplam 30.6 milyard kubmetr t\u0259bii qaz \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. Bu, \u00f6nc\u0259ki ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 10 faiz v\u0259 ya 2.7 milyard kubmetr art\u0131m dem\u0259kdir. Eyni d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259nin t\u0259bii qaz ixrac\u0131ndak\u0131 art\u0131m daha y\u00fcks\u0259kdir. Bu ilin ilk s\u0259kkiz ay\u0131 boyunca Az\u0259rbaycanda \u00e7\u0131xar\u0131lan t\u0259bii qaz\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 \u2013 14.4 milyard kubmetri ixraca y\u00f6n\u0259ldilib. Bu, \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 23 faiz art\u0131m m\u0259nas\u0131na g\u0259lir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bii qaz ixrac\u0131nda Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin pay\u0131 50 faiz, T\u00fcrkiy\u0259nin pay\u0131 38 faiz, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n pay\u0131 12 faizdir. Az\u0259rbaycan\u0131n bu il \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 t\u0259bii qaz, \u0259sas\u0259n, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 hesab\u0131na t\u0259min edilib. \u0130lin s\u0259kkiz ay\u0131 \u0259rzind\u0259 hasil edil\u0259n qaz\u0131n 9 milyard kubmetrini \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d, 16.4 milyard kubmetrini \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d, 5.2 milyard kubmetrini SOCAR dig\u0259r yataqlardan \u00e7\u0131xar\u0131b. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259bii qaz hasilat\u0131n\u0131 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 hesab\u0131na art\u0131rmaq ist\u0259yir. Bel\u0259 ki, \u201c\u015eahd\u0259niz-2&#8243; layih\u0259sinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259sinin i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 say\u0259sind\u0259 2030-cu il\u0259d\u0259k bu yataqdan \u0259lav\u0259 15 milyard kubmetr qaz hasil edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, \u201cAb\u015feron\u201d v\u0259 \u201cQaraba\u011f\u201d yataqlar\u0131n\u0131n da istismar\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 \u0259lav\u0259 t\u0259bii qaz ixrac etm\u0259y\u0259 imkan yaradacaq. \u201cAb\u015feron2\u201d yata\u011f\u0131ndan ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259r il 1.5 milyard kubmetr qaz \u00e7\u0131xar\u0131lacaq. N\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 bu g\u00f6st\u0259ricinin 5 milyard kubmetr\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dcmumi ehtiyatlar\u0131 13 milyard kubmetr h\u0259cmind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n \u201cQaraba\u011f\u201d yata\u011f\u0131n\u0131nsa 2025-ci il\u0259d\u0259k f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu yata\u011f\u0131n istifad\u0259si \u00f6lk\u0259y\u0259 h\u0259r il 1.5-1.8 milyard kubmetr \u0259lav\u0259 t\u0259bii qaz hasil etm\u0259y\u0259 imkan yaradacaq.<\/p>\n<p>Son d\u00f6vrl\u0259r yat\u0131r\u0131mlar\u0131n artd\u0131\u011f\u0131 alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hesab\u0131na elektrik istehsal\u0131 da, dolay\u0131s\u0131 il\u0259, \u00f6lk\u0259nin t\u0259bii qaz ixrac\u0131n\u0131 art\u0131racaq. H\u00f6kum\u0259t elektrik enerjisi istehsal\u0131nda alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin pay\u0131n\u0131 art\u0131raraq haz\u0131rda elektrik enerjisi istehsal\u0131na s\u0259rf edil\u0259n t\u0259bii qaz h\u0259cmini d\u0259 ixraca y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259k imkan\u0131 qazanacaq. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bu proses\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u0130ran aras\u0131nda imzalanan svop anla\u015fmas\u0131, y\u0259ni, qaz m\u00fcbadil\u0259si d\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Bu anla\u015fma n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi t\u0259bii qaz h\u0259cmi el\u0259 d\u0259 \u00e7ox deyil. Ancaq ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, Avropaya daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 t\u0259bii qaz idxal\u0131na imkan yaransa, bu anla\u015fma vasit\u0259sil\u0259 daha \u00e7ox qaz \u00e7\u0131xarmaq imkan\u0131 var.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n Avropaya t\u0259bii qaz ixrac\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn da\u015f\u0131ma vasit\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan qaz\u0131 Avropaya, \u0259sas\u0259n, TAP x\u0259tti vasit\u0259sil\u0259 da\u015f\u0131n\u0131r. Yax\u0131n tezlikd\u0259 TAP-\u0131n m\u00f6vcud g\u00fcc\u00fcn\u00fcn iki d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131ndan \u00f6tr\u00fc daha iki kompressor stansiyas\u0131 laz\u0131m olacaq. Kompressorun birinin Yunan\u0131standa, dig\u0259rinin Albaniyada tikintisi n\u0259z\u0259r\u0259d\u0259 tutulur. Eyni zamanda, TAP m\u00f6vcud iki stansiyan\u0131 da modernl\u0259\u015fdirm\u0259lidir. Bel\u0259likl\u0259, haz\u0131rk\u0131 x\u0259tt ild\u0259 20 milyard kubmetr qaz Avropaya \u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin xarici siyas\u0259t strategiyas\u0131n\u0131n u\u011furlu davam\u0131n\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya birliyind\u0259ki m\u00f6vqeyinin getdikc\u0259 daha m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndiyinin bariz t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn onsuz da artmaqda olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan, Norve\u00e7, \u018flc\u0259zair kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n qaz idxal\u0131n\u0131 art\u0131rmaqla ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 intensivl\u0259\u015fdirib. Az\u0259rbaycan 2022-ci ild\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi il\u0259 Avropaya planla\u015fd\u0131r\u0131lan 10 milyard kubmetr\u0259 qar\u015f\u0131 11 milyard kubmetr qaz \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, m\u00f6vcud geosiyasi v\u0259ziyy\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m k\u0259sb etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Praqada Az\u0259rbaycan televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259si zaman\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 geni\u015f toxunmu\u015fdu. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, burada da \u00e7ox d\u0259qiq v\u0259 a\u00e7\u0131q g\u00fcnd\u0259lik var: \u201cBu il t\u0259xmin\u0259n 30-40 faiz art\u0131raca\u011f\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":523661,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/90525e70166575868920083136311062255.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/90525e70166575868920083136311062255.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/90525e70166575868920083136311062255.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/90525e70166575868920083136311062255-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/90525e70166575868920083136311062255-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/90525e70166575868920083136311062255-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/90525e70166575868920083136311062255.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/90525e70166575868920083136311062255.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/90525e70166575868920083136311062255-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/90525e70166575868920083136311062255.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn onsuz da artmaqda olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan, Norve\u00e7, \u018flc\u0259zair kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n qaz idxal\u0131n\u0131 art\u0131rmaqla ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 intensivl\u0259\u015fdirib. Az\u0259rbaycan 2022-ci ild\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi il\u0259 Avropaya planla\u015fd\u0131r\u0131lan 10 milyard kubmetr\u0259 qar\u015f\u0131 11 milyard kubmetr qaz \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, m\u00f6vcud geosiyasi v\u0259ziyy\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/523660"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=523660"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/523660\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/523661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=523660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=523660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=523660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}