{"id":524588,"date":"2022-10-18T07:39:52","date_gmt":"2022-10-18T04:39:52","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=524588"},"modified":"2022-10-18T07:39:52","modified_gmt":"2022-10-18T04:39:52","slug":"qiym%c9%99tl%c9%99r-gunb%c9%99gun-artir-qabaqlayici-t%c9%99dbirl%c9%99r-niy%c9%99-effektsizdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=524588","title":{"rendered":"Qiym\u0259tl\u0259r g\u00fcnb\u0259g\u00fcn art\u0131r &#8211; qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r niy\u0259 effektsizdir?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Eld\u0259niz \u018fmirov: \u201cS\u0259b\u0259b idxaldan son d\u0259r\u0259c\u0259 as\u0131l\u0131l\u0131q v\u0259 daxili bazarlarda qiym\u0259ti dikt\u0259 ed\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rinin hegemonlu\u011fudur\u201d<\/strong><\/h3>\n<p>Az\u0259rbaycanda 9 ayl\u0131q inflyasiya 13,2%-d\u0259n 13,4%-\u0259, 12 ayl\u0131q inflyasiya 14,2%-d\u0259n 15,6%-\u0259, \u0259rzaq inflyasiyas\u0131 is\u0259 20,8%-d\u0259n 21,8%-\u0259 qalx\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin verdiyi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, 2022-ci ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda istehlak qiym\u0259tl\u0259ri indeksi (inflyasiya g\u00f6st\u0259ricisi) 2021-ci ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131na nisb\u0259t\u0259n 13,4 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00fczr\u0259 19,3 faiz, qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 7,6 faiz, \u0259haliy\u0259 g\u00f6st\u0259rilmi\u015f \u00f6d\u0259ni\u015fli xidm\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 10,2 faiz art\u0131b. 2022-ci ilin sentyabr ay\u0131nda \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00fczr\u0259 istehlak qiym\u0259tl\u0259ri indeksi \u0259vv\u0259lki aya nisb\u0259t\u0259n 3,4 faiz, \u0259vv\u0259lki ilin sentyabr ay\u0131na nisb\u0259t\u0259n 21,8 faiz art\u0131b. Cari ilin sentyabr ay\u0131nda \u0259vv\u0259lki aya nisb\u0259t\u0259n ayr\u0131-ayr\u0131 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131ndan daha \u00e7ox bahala\u015fma unun, d\u00fcy\u00fcn\u00fcn, makaron m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n, mal, qoyun v\u0259 toyuq \u0259tinin, kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n, t\u0259z\u0259 bal\u0131\u011f\u0131n, qat\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259k\u0259rli s\u00fcd\u00fcn, k\u0259smiyin, xaman\u0131n, pendirin, yumurtan\u0131n, qar\u011f\u0131dal\u0131 ya\u011f\u0131n\u0131n, s\u00fcfr\u0259 marqarininin, banan\u0131n, limonun, xiyar\u0131n, pomidorun, k\u0259l\u0259min, bib\u0259rin, bad\u0131mcan\u0131n, g\u00f6y lobyan\u0131n, kartofun, sar\u0131msa\u011f\u0131n, m\u0259rcinin, \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 \u015f\u0259k\u0259r tozunun, konfetl\u0259rin, \u00e7ay\u0131n, kola i\u00e7kisinin, piv\u0259nin, ucuzla\u015fma is\u0259 \u0259sas\u0259n alman\u0131n, armudun, \u00fcz\u00fcm\u00fcn, balqaba\u011f\u0131n, so\u011fan\u0131n qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Dig\u0259r \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verm\u0259yib.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sind\u0259n o da bildirilir ki, 2022-ci ilin sentyabr ay\u0131nda qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 istehlak qiym\u0259tl\u0259ri indeksi \u0259vv\u0259lki aya nisb\u0259t\u0259n 2,4 faiz, \u0259vv\u0259lki ilin sentyabr ay\u0131na nisb\u0259t\u0259n 10,5 faiz art\u0131b. Cari ilin sentyabr ay\u0131nda \u0259vv\u0259lki ayla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131ndan daha \u00e7ox bahala\u015fma geyimin, ayaqqab\u0131lar\u0131n, boyalar\u0131n, divar ka\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n, mebell\u0259rin, m\u0259i\u015f\u0259t cihazlar\u0131n\u0131n, xal\u00e7alar\u0131n, minik avtomobill\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ehtiyat hiss\u0259l\u0259rinin, d\u0259ft\u0259rl\u0259rin, z\u0259rg\u0259rlik m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n, ucuzla\u015fma is\u0259 \u0259sas\u0259n k\u0259silmi\u015f taxtalar\u0131n v\u0259 yaz\u0131 ka\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Dig\u0259r qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verm\u0259yib.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, son d\u00f6vrl\u0259r \u0259hali \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n bahala\u015fmas\u0131ndan naraz\u0131l\u0131q edir. H\u0259tta sat\u0131c\u0131lar bel\u0259 deyirl\u0259r ki, ma\u011fazalarda bu g\u00fcn\u0259 olan qiym\u0259tl\u0259ri sabaha d\u0259yi\u015fm\u0259li olurlar. Halbuki ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si ba\u015flayanda h\u00f6kum\u0259t g\u00f6zl\u0259nil\u0259n qiym\u0259t art\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259yini bildirmi\u015fdi. Amma g\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki, art\u0131q ne\u00e7\u0259 aylard\u0131r inflyasiya davam edir, h\u0259r hans\u0131 bir d\u0259yi\u015fiklik g\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. H\u00f6kum\u0259tin qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259ri niy\u0259 effekt vermir? Bundan sonra qiym\u0259t art\u0131m\u0131 hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olacaq?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/sia.az\/storage\/2022\/01\/26\/img-20220126-wa0029.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycanda dollar al\u0131\u015f\u0131 art\u0131b - DEVALVAS\u0130YA G\u00d6ZL\u018fN\u0130L\u0130R?\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0Eld\u0259niz \u018fmirov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Eld\u0259niz \u018fmirov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da fikirl\u0259rini a\u00e7\u0131qlad\u0131:<\/strong>\u00a0\u201cAz\u0259rbaycanda h\u00f6kum\u0259tin antiinflyasiya t\u0259dbirl\u0259ri \u00f6t\u0259n ilin sonlar\u0131na do\u011fru geni\u015fl\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu g\u00fcn inflyasiyan\u0131n artmas\u0131 davam edirs\u0259, bu o dem\u0259k deyil ki, bu t\u0259dbirl\u0259r apar\u0131lmay\u0131b. Sad\u0259c\u0259 olaraq, o t\u0259dbirl\u0259rin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 effekt verm\u0259si var. M\u00fcxt\u0259lif g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditl\u0259r, subsidiyalar, m\u00fc\u0259yy\u0259n r\u00fcsumlar\u0131n l\u0259\u011fv olunmas\u0131, d\u0259st\u0259k mexanizml\u0259ri, ixraca n\u0259zar\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, idxal\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 sair kimi add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Amma raz\u0131yam ki, b\u00fct\u00fcn bu t\u0259dbirl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n inflyasiya yen\u0259 artmaqdad\u0131r, s\u0259ngim\u0259k bilmir. BMT-nin \u0259rzaq v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (FAO) a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda da bildirilir ki, beyn\u0259lxalq \u0259rzaq indeksi art\u0131q a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru enir. Alt\u0131nc\u0131 ayd\u0131r ki, \u00fcmumi indeksd\u0259 eni\u015fl\u0259r var, ayr\u0131-ayr\u0131 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 art\u0131m v\u0259 ya eni\u015f var. Amma \u00fcmumi konteksd\u0259 eni\u015fl\u0259r var. Az\u0259rbaycanda is\u0259 art\u0131m\u0131n olmas\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259m\u0259si dem\u0259k deyil. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 inflyasiyan\u0131n artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini biz bel\u0259 ifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. T\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n idxaldan son d\u0259r\u0259c\u0259 as\u0131l\u0131l\u0131q v\u0259 daxili bazarlarda qiym\u0259t dikt\u0259 etm\u0259k qabiliyy\u0259tin\u0259 malik olan t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rinin hegemonlu\u011fu ist\u0259r idxalda, ist\u0259rs\u0259 yerli istehsalda qiym\u0259tl\u0259ri laz\u0131mi qaydada cilovlama\u011fa imkan vermir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspert \u0259lav\u0259 edib ki, Az\u0259rbaycanda iqtisadiyyat\u0131n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si daha \u00e7ox inzibati metodlarla istifad\u0259 olundu\u011fundan beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 bazar konyunkturas\u0131nda ba\u015f ver\u0259nl\u0259r \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na d\u0259rhal t\u0259sir etmir:<\/strong>\u00a0\u201cMart\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 Az\u0259rbaycanda bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259ti maksimuma \u00e7atd\u0131. Amma \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259ti c\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l qald\u0131r\u0131ld\u0131. 2021-ci ild\u0259 bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259ti kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yuxar\u0131 qalxd\u0131, \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259ti yanvarda qald\u0131r\u0131ld\u0131. D\u00fcnyada tax\u0131l\u0131n maksimal qiym\u0259ti mart ay\u0131n\u0131n birinci yar\u0131s\u0131nda maksimuma \u00e7atd\u0131. Bizd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 ay \u00f6nc\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259yin qiym\u0259ti qald\u0131r\u0131ld\u0131. Y\u0259ni\u00a0 d\u00f6vl\u0259t bir m\u00fcdd\u0259t sonra h\u0259m qalxmalar, h\u0259m d\u0259 enm\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 reaksiya verdi. Az\u0259rbaycanda da beyn\u0259lxalq qlobal \u0259rzaq indeksind\u0259 eni\u015fl\u0259r ba\u015f verirs\u0259, bu bizim \u00f6lk\u0259miz\u0259 be\u015f-alt\u0131 ay sonra t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r beyn\u0259lxalq konyunkturada bu eni\u015fl\u0259r davam ed\u0259rs\u0259. O ki qald\u0131 d\u00fcnyada \u00fcmumi inflyasiyan\u0131n meylin\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Bax\u0131n, beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131, t\u0259\u015fkilatlar\u0131 Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131, D\u00fcnya Bank\u0131, Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondu \u00f6z proqnozlar\u0131n\u0131 vaxta\u015f\u0131r\u0131 d\u0259yi\u015firl\u0259r. Bu v\u0259 ya m\u00fcxt\u0259lif faiz b\u0259ndind\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131rlar, yaxud da qald\u0131r\u0131rlar. S\u0259b\u0259b bilavasit\u0259 Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si, bu m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015fat\u0131d\u0131r. H\u0259r \u015fey\u00a0 bu m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015fat\u0131ndan as\u0131l\u0131 olacaq. \u0130nflyasiya uzun m\u00fcdd\u0259tli d\u0259 ola bil\u0259r, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli d\u0259. \u0130nflyasiyan\u0131 cilovlamaq h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r m\u00fcmk\u00fcn olmaya da bil\u0259r. Amma daha tez s\u0259ngiy\u0259rs\u0259, daha adekvat t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ilin ortalar\u0131na q\u0259d\u0259r cilovlamaq olar\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eld\u0259niz \u018fmirov: \u201cS\u0259b\u0259b idxaldan son d\u0259r\u0259c\u0259 as\u0131l\u0131l\u0131q v\u0259 daxili bazarlarda qiym\u0259ti dikt\u0259 ed\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rinin hegemonlu\u011fudur\u201d Az\u0259rbaycanda 9 ayl\u0131q inflyasiya 13,2%-d\u0259n 13,4%-\u0259, 12 ayl\u0131q inflyasiya 14,2%-d\u0259n 15,6%-\u0259, \u0259rzaq inflyasiyas\u0131 is\u0259 20,8%-d\u0259n 21,8%-\u0259 qalx\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin verdiyi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, 2022-ci ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda istehlak qiym\u0259tl\u0259ri indeksi (inflyasiya g\u00f6st\u0259ricisi) 2021-ci ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131na nisb\u0259t\u0259n 13,4 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00fczr\u0259 19,3 faiz, qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 7,6 faiz, \u0259haliy\u0259 g\u00f6st\u0259rilmi\u015f \u00f6d\u0259ni\u015fli xidm\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 10,2 faiz art\u0131b. 2022-ci ilin sentyabr ay\u0131nda \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00fczr\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":524589,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e5ccd25916f8ebce1b4fd36814cf7221.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e5ccd25916f8ebce1b4fd36814cf7221.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e5ccd25916f8ebce1b4fd36814cf7221.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e5ccd25916f8ebce1b4fd36814cf7221-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e5ccd25916f8ebce1b4fd36814cf7221-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e5ccd25916f8ebce1b4fd36814cf7221-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e5ccd25916f8ebce1b4fd36814cf7221.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e5ccd25916f8ebce1b4fd36814cf7221.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e5ccd25916f8ebce1b4fd36814cf7221-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e5ccd25916f8ebce1b4fd36814cf7221.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Eld\u0259niz \u018fmirov: \u201cS\u0259b\u0259b idxaldan son d\u0259r\u0259c\u0259 as\u0131l\u0131l\u0131q v\u0259 daxili bazarlarda qiym\u0259ti dikt\u0259 ed\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rinin hegemonlu\u011fudur\u201d Az\u0259rbaycanda 9 ayl\u0131q inflyasiya 13,2%-d\u0259n 13,4%-\u0259, 12 ayl\u0131q inflyasiya 14,2%-d\u0259n 15,6%-\u0259, \u0259rzaq inflyasiyas\u0131 is\u0259 20,8%-d\u0259n 21,8%-\u0259 qalx\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin verdiyi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, 2022-ci ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda istehlak qiym\u0259tl\u0259ri indeksi (inflyasiya g\u00f6st\u0259ricisi) 2021-ci ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131na nisb\u0259t\u0259n 13,4 faiz,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/524588"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=524588"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/524588\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/524589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=524588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=524588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=524588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}