{"id":525440,"date":"2022-10-20T07:02:34","date_gmt":"2022-10-20T04:02:34","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=525440"},"modified":"2022-10-20T07:02:34","modified_gmt":"2022-10-20T04:02:34","slug":"isgaldan-azad-edil%c9%99n-%c9%99razil%c9%99rd%c9%99-postmunaqis%c9%99-dovrund%c9%99-v%c9%99ziyy%c9%99t-muxt%c9%99lif-cur-inkisaf-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=525440","title":{"rendered":"\u0130\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 v\u0259ziyy\u0259t m\u00fcxt\u0259lif c\u00fcr inki\u015faf edir"},"content":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si uzuns\u00fcr\u0259n \u0259razi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq radikal erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sini Az\u0259rbaycandan ay\u0131rmaq istiqam\u0259tind\u0259 apard\u0131qlar\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f bu qar\u015f\u0131durma ke\u00e7\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 SSR\u0130-d\u0259 elan edilmi\u015f \u201cyenid\u0259nqurma\u201d siyas\u0259ti \u015f\u0259raitind\u0259 yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilmi\u015f v\u0259 SSR\u0130-nin s\u00fcqut etm\u0259sin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Tarixi bax\u0131mdan bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin k\u00f6kl\u0259ri Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik siyas\u0259ti il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r. XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0130ran v\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131 aras\u0131nda apar\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcharib\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 imzalanm\u0131\u015f G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal hiss\u0259si Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 ilhaq edildi. 1828-1829-cu ill\u0259r rus-t\u00fcrk m\u00fcharib\u0259si is\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131 v\u0259 Osmanl\u0131 imperiyas\u0131 aras\u0131nda \u018fdirn\u0259 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 yekunla\u015fd\u0131. \u00c7ar Rusiyas\u0131 \u0130ran v\u0259 Osmanl\u0131 imperiyas\u0131ndan ehtiyatland\u0131\u011f\u0131na v\u0259 yeni z\u0259bt etdiyi Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal hiss\u0259sind\u0259 m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259n m\u00fcs\u0259lman \u0259haliy\u0259 inam b\u0259sl\u0259m\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259dric\u0259n bura t\u0259bii m\u00fctt\u0259fiq kimi bir s\u0131ra xristian xalqlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini (erm\u0259ni, alman, polyak v\u0259 s.) yerl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Rusiya imperiyas\u0131 Az\u0259rbaycana k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f erm\u0259nil\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 m\u00fcxt\u0259lif g\u00fcz\u0259\u015ft v\u0259 imtiyaz t\u0259tbiq edirdi, bu is\u0259 onlar\u0131n yerli \u0259haliy\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 varlanmas\u0131na s\u0259b\u0259b olurdu. \u00c7oxlu sayda erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131, m\u00fcs\u0259lmanlar is\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u0259rbi orqanlarda yox d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259 idi. B\u00fct\u00fcn bu t\u0259zadlar siyasi, iqtisadi v\u0259 s. sah\u0259l\u0259rd\u0259 ziddiyy\u0259tl\u0259rin artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k qar\u015f\u0131durma \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131rd\u0131. M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 1890-c\u0131 ild\u0259 Tiflisd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f \u201cDa\u015fnaksutyun\u201d partiyas\u0131n\u0131n h\u0259m siyasi, h\u0259m d\u0259 terror da daxil olmaqla h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259hz bu partiyan\u0131n proqram\u0131nda ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq istiqam\u0259tind\u0259 apar\u0131lan siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u015fnaklar planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 d\u0259h\u015f\u0259tli cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259dir, \u00e7oxlu sayda terror aktlar\u0131 t\u0259\u015fkil edirdil\u0259r. 1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 v\u0259 1918-ci ilin mart\u0131nda ba\u015f vermi\u015f erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 Qaraba\u011f da daxil olmaqla, Az\u0259rbaycan\u0131n bir s\u0131ra b\u00f6lg\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259 minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan M\u00fcv\u0259qq\u0259ti \u0130nqilab Komit\u0259sinin 1923-c\u00fc ilin iyulun 7-d\u0259 q\u0259bul etdiyi \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d dekret\u0259 \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan SSR-in t\u0259rkib hiss\u0259si kimi v\u0259 m\u0259rk\u0259zi Xank\u0259ndi olmaqla Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda muxtar vilay\u0259t yarad\u0131ld\u0131. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n\u00a0 t\u0259rkibind\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin (DQMV) yarad\u0131lmas\u0131 radikal erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7atmas\u0131 dem\u0259k idi. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan sovet h\u00f6kum\u0259tinin DQMV \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan b\u00fct\u00fcn g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r\u0259 getm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, mill\u0259t\u00e7il\u0259r gizli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259bli\u011fat aparmaqla DQMV-ni Erm\u0259nistan Sovet Sosialist Respublikas\u0131na birl\u0259\u015fdirm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. Erm\u0259nistan SSR DQMV-d\u0259 ya\u015fayan separat\u00e7\u0131 erm\u0259ni azl\u0131\u011f\u0131na davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259k verirdi. 1945-ci ilin noyabr\u0131nda Erm\u0259nistan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin katibi H.Arutyunovun DQMV-nin Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda \u0130osif Stalin\u0259 \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcraci\u0259ti, 1964-c\u00fc ild\u0259 SSR\u0130 Ali Sovetinin s\u0259dri A.\u0130.Mikoyan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 Nikita Xru\u015f\u015fova etdiyi t\u0259klifi, 1988-ci ilin fevral\u0131nda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Vilay\u0259t Sovetinin Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259n \u00e7\u0131xaraq, Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olmaq haqq\u0131nda q\u0259rar\u0131 v\u0259 1989-cu il dekabr\u0131n 1-d\u0259 Erm\u0259nistan SSR Ali Sovetinin &#8220;DQMV-nin Erm\u0259nistan SSR-\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259si&#8221; haqq\u0131nda q\u0259rar\u0131 buna bariz misallard\u0131r. Bu kontekstd\u0259 1991-ci il sentyabr\u0131n 2-d\u0259 qondarma &#8220;Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Respublikas\u0131n\u0131n&#8221; (\u201cDQR\u201d) elan edilm\u0259si v\u0259 dekabr\u0131n 10-da burada \u201creferendum\u201d ke\u00e7irilm\u0259si Erm\u0259nistan SSR-in \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcnaqi\u015f\u0259 t\u0259r\u0259fi kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verm\u0259m\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycanda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259diyini n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn at\u0131lm\u0131\u015f bir add\u0131m idi. Buna cavab olaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ali Soveti 1991-ci ilin noyabr\u0131n 23-d\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin muxtariyy\u0259t statusunu l\u0259\u011fv etdi. Mixail Qorba\u00e7ov ba\u015fda olmaqla sovet r\u0259hb\u0259rliyinin ilk g\u00fcnd\u0259n bu problem\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 prinsipial m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259m\u0259si, s\u0259hl\u0259nkarl\u0131q v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tsizlik g\u00f6st\u0259rm\u0259si onun vaxt\u0131nda qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na imkan verm\u0259di v\u0259 1991-ci ilin dekabr\u0131n 26-da SSR\u0130 r\u0259smi olaraq s\u00fcqut etdikd\u0259n sonra bu qar\u015f\u0131durma m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini b\u0259rpa etmi\u015f Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan Respublikalar\u0131 aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara (\u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilatr\u0131, Avropada T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 s.) m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sini s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na baxmayaraq, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 qondarma \u201cDQR\u201d separat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n destruktiv siyas\u0259ti buna imkan verm\u0259di v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 eskalasiya m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 ke\u00e7\u0259r\u0259k, m\u00fcharib\u0259 il\u0259 yekunla\u015fd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si (1992-1994-c\u00fc ill\u0259r) n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u0259razisinin be\u015fd\u0259 bir hiss\u0259si (ke\u00e7mi\u015f DQMV v\u0259 onunla qon\u015fu olan yeddi inzibati rayon &#8211; La\u00e7\u0131n, K\u0259lb\u0259c\u0259r, A\u011fdam, F\u00fczuli, C\u0259bray\u0131l, Qubadl\u0131 v\u0259 Z\u0259ngilan) i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt edildi. H\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda 20.000 az\u0259rbaycanl\u0131 \u015f\u0259hid oldu.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin beyn\u0259lxalq h\u00fcququn norma v\u0259 prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda h\u0259lli \u00fczr\u0259 siyasi prosesin h\u00fcquqi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n v\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259 BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259 (822, 853, 874 v\u0259 884) x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r. Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na m\u0259nsub olmas\u0131n\u0131 birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sbit ed\u0259n bu q\u0259tnam\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin suverenliyi, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259nmi\u015f, \u0259razi \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcc t\u0259tbiq olunmas\u0131n\u0131n yolverilm\u0259zliyi t\u0259sdiq edilmi\u015f v\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin d\u0259rhal, tam v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 t\u0259l\u0259b edilmi\u015fdir. Lakin bu beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259rin q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Erm\u0259nistan onlar\u0131 icra etm\u0259kd\u0259n boyun qa\u00e7\u0131rm\u0131\u015f, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t is\u0259 bu \u00f6lk\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 he\u00e7 bir ciddi t\u0259zyiq t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259mi\u015fdir. Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259sass\u0131z \u0259razi iddias\u0131 v\u0259 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana \u00e7\u0131xan m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin nizamlanmas\u0131 missiyas\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259n AT\u018fT-in Minsk qrupunun s\u0259m\u0259r\u0259siz f\u0259aliyy\u0259ti, t\u0259cav\u00fczkara qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131n t\u0259tbiq edilm\u0259m\u0259si Erm\u0259nistan\u0131 \u015firnikl\u0259ndirir, h\u0259tta i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcdafi\u0259 naziri \u201cyeni torpaqlar u\u011frunda yeni m\u00fcharib\u0259\u201d s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 h\u0259d\u0259l\u0259yirdi.<\/p>\n<p>2020-ci il sentyabr ay\u0131n\u0131n 27-d\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 daha geni\u015f miqyasda Az\u0259rbaycan Ordusunun m\u00f6vqel\u0259ri v\u0259 t\u0259mas x\u0259tti boyunca yerl\u0259\u015fmi\u015f ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259xribata \u0259l atd\u0131lar. Onlar iri\u00e7apl\u0131 silahlardan, minaatanlardan v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00e7apl\u0131 artilleriya qur\u011fular\u0131ndan h\u0259min m\u00f6vqel\u0259ri intensiv \u015f\u0259kild\u0259 at\u0259\u015f\u0259 tutdular. N\u0259tic\u0259d\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ba\u015fland\u0131. Bu m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015find\u0259 m\u0259\u011flubedilm\u0259zliyi haqq\u0131nda mifl\u0259r qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Erm\u0259nistan ordusu m\u0259hv edildi. 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f meydanlar\u0131nda \u0259ld\u0259 edilmi\u015f u\u011furlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 300-\u0259 yax\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015eu\u015fa, F\u00fczuli, C\u0259bray\u0131l, Z\u0259ngilan, Qubadl\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, Hadrut v\u0259 Suqovu\u015fan q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259ri, dig\u0259r k\u0259nd v\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259r i\u015f\u011faldan azad edildi. B\u00f6y\u00fck Z\u0259f\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si il\u0259 t\u0259xmin\u0259n 30 il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 davam ed\u0259n \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u201d adl\u0131 bir m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 d\u0259 son qoyuldu, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na uy\u011fun olaraq \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etdi, erm\u0259ni fa\u015fizmin\u0259 v\u0259 onun dayaqlar\u0131na sars\u0131d\u0131c\u0131 bir z\u0259rb\u0259 vuruldu. m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259ll olunmas\u0131na baxmayaraq b\u0259zi erm\u0259nip\u0259r\u0259st dair\u0259l\u0259r reall\u0131qla bar\u0131\u015fmaq ist\u0259mir, \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si\u201dnin tamamil\u0259 h\u0259ll olunmad\u0131\u011f\u00f6\u0131\u011fn\u0131 iddia edirl\u0259r. Bu c\u00fcr q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 cavab olaraq Prezident \u0130lham \u018fliyev 13 aprel 2021-ci ild\u0259 ADA Universitetind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n &#8220;C\u0259nubi Qafqaza yeni bax\u0131\u015f: m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonra inki\u015faf v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q&#8221; adl\u0131 konfransdak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda b\u0259yan edib: \u201cBiz g\u00f6zl\u0259yirik ki, AT\u018fT-in Minsk qrupu regionda dinc h\u0259yat\u0131n daha da nizamlanmas\u0131 \u00fczr\u0259 \u00f6z t\u0259klifl\u0259rini t\u0259qdim ed\u0259c\u0259k. Hesab edir\u0259m el\u0259 sah\u0259l\u0259r var ki, onlar orada m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259 rol oynaya bil\u0259rl\u0259r. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259llin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259n qrup kimi yox, \u00e7\u00fcnki m\u00fcnaqi\u015f\u0259 art\u0131q h\u0259ll olunub.\u201d D\u00fcnya birliyi Az\u0259rbaycan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 bu reall\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul etm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki bu reall\u0131q Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n haql\u0131 ist\u0259yi olmaqla b\u0259rab\u0259r, h\u0259m d\u0259 h\u0259r c\u00fcr\u0259 ikili siyas\u0259t t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131n, revan\u015fizm h\u0259v\u0259skarlar\u0131n\u0131n da d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259li oldu\u011fu beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Cavid Mehdizad\u0259,<\/strong><br \/>\n<em>YAP X\u0259tai rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n f\u0259al\u0131<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si uzuns\u00fcr\u0259n \u0259razi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq radikal erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sini Az\u0259rbaycandan ay\u0131rmaq istiqam\u0259tind\u0259 apard\u0131qlar\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f bu qar\u015f\u0131durma ke\u00e7\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 SSR\u0130-d\u0259 elan edilmi\u015f \u201cyenid\u0259nqurma\u201d siyas\u0259ti \u015f\u0259raitind\u0259 yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilmi\u015f v\u0259 SSR\u0130-nin s\u00fcqut etm\u0259sin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Tarixi bax\u0131mdan bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin k\u00f6kl\u0259ri Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik siyas\u0259ti il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r. XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0130ran v\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131 aras\u0131nda apar\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcharib\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 imzalanm\u0131\u015f G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal hiss\u0259si Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 ilhaq edildi. 1828-1829-cu ill\u0259r rus-t\u00fcrk m\u00fcharib\u0259si&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":525441,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/26f5bd4a165954298771761970610494100.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/26f5bd4a165954298771761970610494100.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/26f5bd4a165954298771761970610494100.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/26f5bd4a165954298771761970610494100-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/26f5bd4a165954298771761970610494100-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/26f5bd4a165954298771761970610494100-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/26f5bd4a165954298771761970610494100.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/26f5bd4a165954298771761970610494100.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/26f5bd4a165954298771761970610494100-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/26f5bd4a165954298771761970610494100.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si uzuns\u00fcr\u0259n \u0259razi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq radikal erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sini Az\u0259rbaycandan ay\u0131rmaq istiqam\u0259tind\u0259 apard\u0131qlar\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f bu qar\u015f\u0131durma ke\u00e7\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 SSR\u0130-d\u0259 elan edilmi\u015f \u201cyenid\u0259nqurma\u201d siyas\u0259ti \u015f\u0259raitind\u0259 yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilmi\u015f v\u0259 SSR\u0130-nin s\u00fcqut etm\u0259sin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Tarixi bax\u0131mdan bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin k\u00f6kl\u0259ri Rusiya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/525440"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=525440"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/525440\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/525441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=525440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=525440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=525440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}