{"id":52763,"date":"2019-04-24T15:22:44","date_gmt":"2019-04-24T12:22:44","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=52763"},"modified":"2019-04-24T15:22:44","modified_gmt":"2019-04-24T12:22:44","slug":"qazin-qiym%c9%99tinin-asagi-salinmasi-ucun-iqtisadi-%c9%99saslar-var-taninmis-iqtisadci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=52763","title":{"rendered":"Qaz\u0131n qiym\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi \u0259saslar var &#8211; Tan\u0131nm\u0131\u015f iqtisad\u00e7\u0131"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em><strong>Bu n\u00f6v enerjiy\u0259 limitin t\u0259tbiqi azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259rin b\u00fcdc\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 x\u0259rc dem\u0259kdir.<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>ARANVTV.AZ<\/strong>\u00a0 olaylar.az-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, son g\u00fcnl\u0259r \u0259n \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 kommunal xidm\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f qiym\u0259t limitl\u0259rin l\u0259\u011fvinin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259sidir. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 f\u0259rdi kombi istilik sistemind\u0259n istifad\u0259 etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n ayl\u0131q mavi qaz \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri \u0259ks\u0259r hallarda limiti ke\u00e7ir v\u0259 bu da ail\u0259 b\u00fcdc\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 x\u0259rc dem\u0259kdir. Iqtisadi v\u0259 Sosial \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zi (CESD) mavi qaza t\u0259tbiq edil\u0259n limitin l\u0259\u011fvi m\u0259s\u0259l\u0259sini ara\u015fd\u0131r\u0131b. M\u0259rk\u0259zin r\u0259hb\u0259ri, iqtisad\u00e7\u0131 ekspert\u00a0<strong>V\u00fcqar Bayramov<\/strong>bildirib ki,\u00a0 elektrik enerjisind\u0259n istifad\u0259y\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n limitin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sinin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc d\u0259 t\u0259hlil edilir:<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2019\/04\/24\/vuqar_bayramov_00.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>&#8220;Qeyd ed\u0259k ki, Tarif \u015euras\u0131n\u0131n 28 noyabr 2016-c\u0131 il 18 sayl\u0131 q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n, illik istehlak h\u0259cminin 1500 m3 -d\u0259k (1500 m3 daxil) olan hiss\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r kub metri 10, illik istehlak h\u0259cminin 1500 m3 -d\u0259n \u00e7ox olan hiss\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 20 q\u0259pik m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fib. 2017-ci ild\u0259n etibar\u0259n is\u0259 1 700 kubmetrd\u0259n art\u0131q istifad\u0259 olunan h\u0259r kubmetr qaz\u0131n d\u0259y\u0259ri is\u0259 20 q\u0259pikl\u0259 hesablan\u0131r. H\u0259r il \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259yin olunmu\u015f limit dekabr ay\u0131n\u0131n sonunda s\u0131f\u0131rlan\u0131r, 2019-ci il yanvar\u0131n 1-d\u0259n etibar\u0259n d\u0259 \u0259hali istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n illik istehlak h\u0259cmi 1 700 kubmetr (170 manat) 10 q\u0259pik tarifi il\u0259, illik istehlak h\u0259cminin 1 700 kubmetrd\u0259n (170 manat) art\u0131q olan hiss\u0259sinin h\u0259r kubmetri is\u0259 20 q\u0259pik tarifi il\u0259 hesablanmaqdad\u0131r. Monitorinql\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, g\u00fcz\u0259\u015ftli limit b\u00f6y\u00fck olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsus\u0259n d\u0259 mavi qazla i\u015fl\u0259y\u0259n istilik sistemind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259r bir ne\u00e7\u0259 ayda sonra art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qiym\u0259tl\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131rlar. Bu is\u0259 azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259ri b\u00fcdc\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 x\u0259rc dem\u0259kdir. Qaz\u0131n limitinin l\u0259\u011fv edilm\u0259si v\u0259 limitsiz olaraq h\u0259r kubunun daha a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259t\u0259, y\u0259ni 10 q\u0259piy\u0259 sat\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? Qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rimiz g\u00f6st\u0259rir ki, mavi qaz\u0131n qiym\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi \u0259saslar var&#8221;.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Onun bildirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259,\u00a0 Az\u0259rbaycanda mavi qaz has\u0131lat\u0131n\u0131n artmas\u0131 bu enerji n\u00f6v\u00fcn\u00fcn daha ucuz qiym\u0259t\u0259 t\u0259klif edilm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r: &#8220;\u00d6t\u0259n il h\u0259m \u00f6lk\u0259mizin, h\u0259m d\u0259 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin (SOCAR) \u00f6z\u00fcn\u00fc hasil etdiyi mavi qaz\u0131n h\u0259cmi art\u0131b. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 30,490 min kub metr mavi qaz hasil edilib ki bu da \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 7 faiz\u0259 yax\u0131n \u00e7oxdur. 2017-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda 28,597 min kub metr mav\u0131 qaz hasil olunmu\u015fdu. 2017-ci ild\u0259 6,089 min kub metr mavi qaz hasil ed\u0259n SOCAR \u00f6t\u0259n il bu g\u00f6st\u0259ricini 6,525 min kub metr\u0259d\u0259k \u00e7atd\u0131ra bilib. Bu is\u0259 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin istehsal\u0131n\u0131 \u00f6t\u0259n il \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 6,7 faiz art\u0131rmas\u0131 dem\u0259kdir. \u015eahd\u0259nizin 2-ci fazas\u0131nda v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 Ab\u015feron yata\u011f\u0131ndan proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan mavi qaz hasilat\u0131n\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131qda n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 d\u0259 mavi qaz istehsal\u0131nda art\u0131m davam ed\u0259c\u0259k v\u0259 2 ild\u0259n sonra \u0259lav\u0259 olaraq daha 5 milyard kub metr mavi qaz hasil ed\u0259 bil\u0259c\u0259yik. Dem\u0259li, artan hasilat daha \u00e7ox g\u0259lir dem\u0259kdir v\u0259 bu da limitl\u0259rin l\u0259\u011fvini m\u00fcmk\u00fcn edir. Hasilat\u0131n artmas\u0131 fonunda mavi qaz il\u0259 ba\u011fl\u0131 limitinin l\u0259\u011fvi \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi \u0259saslar formala\u015f\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti BP-d\u0259n s\u0259mt qaz\u0131 almaqda davam edir. 2018-ci ild\u0259 A\u00c7G \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 SOCAR-a 2,3 milyard kubmetr s\u0259mt qaz\u0131 al\u0131b. S\u0259mt qaz\u0131n\u0131n \u0259sas\u0259n daxili istehlak \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ediliyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq bu \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn satd\u0131\u011f\u0131 qaz limitin\u0259 aradan qald\u0131rma\u011fa imkan yarad\u0131r&#8221;. V.Bayramov qeyd edib ki, manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sinin 2017-ci ilin fevral\u0131ndan sonra stabil qalmas\u0131 SOCAR \u00fc\u00e7\u00fcn valyuta riski problemini aradan qald\u0131r\u0131b. Bel\u0259 ki, D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti \u0259haliy\u0259 satd\u0131\u011f\u0131 qaz\u0131n bir hiss\u0259sini BP-d\u0259n xarici valyuta il\u0259 al\u0131r. 2016-c\u0131 ilin noyabr\u0131nda, limitl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n zaman, manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si stabil deyildi v\u0259 bu \u015firk\u0259t\u0259 x\u0259rcini planla\u015fd\u0131rmaqda \u00e7\u0259tinlik yarad\u0131rd\u0131. Amma indi kurs stabil oldu\u011fundan proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmayan m\u0259z\u0259nn\u0259 x\u0259rci yoxdur v\u0259 bu da limitl\u0259rin l\u0259\u011fv edilm\u0259sin\u0259 iqtisadi \u0259sas yarad\u0131r: &#8220;Az\u0259rbaycan\u0131n qaz ixracat\u0131ndak\u0131 art\u0131m tendensiyas\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 daha \u00e7ox valyutan\u0131n daxil olmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r ki, bu da \u0259haliy\u0259 daha ucuz qiym\u0259t\u0259 mavi qaz t\u0259klif etm\u0259y\u0259 imkan yarad\u0131r. Bel\u0259 ki, \u00f6t\u0259n il Az\u0259rbaycan 7,9 milyard kubmetrd\u0259n \u00e7ox t\u0259bii qaz ixrac edib. Bu 1,499 milyard dollar dem\u0259kdir. 2018-ci ild\u0259 ixrac edil\u0259n t\u0259bii qaz\u0131n miqdar\u0131 2017-ci ild\u0259n 4,7%, d\u0259y\u0259ri is\u0259 25,5% \u00e7ox olub. Art\u0131m tempi bu ilin birinci r\u00fcb\u00fcnd\u0259 d\u0259 davam edib. 2019-cu ilin birinci r\u00fcb\u00fcnd\u0259 qaz ixrac\u0131 2 milyard. 971 milyon kubmetr olub. Bel\u0259likl\u0259, bu \u0259vv\u0259lki ilin uy\u011fun d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 3,2 d\u0259f\u0259 art\u0131m dem\u0259kdir. Qaz sat\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 etdiyimiz g\u0259lir bu ilin ilk 3 ay\u0131nda \u0259vv\u0259lki ilin uy\u011fun d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2,5 d\u0259f\u0259 art\u0131b. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, h\u0259m \u00f6t\u0259n il, h\u0259m d\u0259 gerid\u0259 qoydu\u011fum r\u00fcbd\u0259 mavi qaz ixracat\u0131 v\u0259 xarici sat\u0131\u015fdan \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lird\u0259 ciddi art\u0131m var. \u00d6lk\u0259y\u0259 daxil olan valyutan\u0131n h\u0259cminin artmas\u0131 fonunda \u0259haliy\u0259 sat\u0131lan qaz\u0131n qiym\u0259tind\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftin t\u0259tbiq edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 bazas\u0131 art\u0131q formala\u015f\u0131b.T\u0259bii ki, mavi qaza m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n qiym\u0259t limitin l\u0259\u011fv edilm\u0259si h\u0259m\u00e7inin sosial bax\u0131mdan da \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Bel\u0259 ki, limitin l\u0259\u011fvi \u0259halinin bu istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ltdiyi x\u0259rcl\u0259rinin azalmas\u0131na v\u0259 sosial t\u0259minat\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t etmi\u015f olacaq. B\u00fct\u00fcn yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz iqtisadi \u0259sasland\u0131rman\u0131 v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin sosial t\u0259r\u0259fini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq mavi qaza m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n limitin l\u0259\u011fvini m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun hesab edirik&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu n\u00f6v enerjiy\u0259 limitin t\u0259tbiqi azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259rin b\u00fcdc\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 x\u0259rc dem\u0259kdir. ARANVTV.AZ\u00a0 olaylar.az-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, son g\u00fcnl\u0259r \u0259n \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 kommunal xidm\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f qiym\u0259t limitl\u0259rin l\u0259\u011fvinin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259sidir. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 f\u0259rdi kombi istilik sistemind\u0259n istifad\u0259 etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n ayl\u0131q mavi qaz \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri \u0259ks\u0259r hallarda limiti ke\u00e7ir v\u0259 bu da ail\u0259 b\u00fcdc\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 x\u0259rc dem\u0259kdir. Iqtisadi v\u0259 Sosial \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zi (CESD) mavi qaza t\u0259tbiq edil\u0259n limitin l\u0259\u011fvi m\u0259s\u0259l\u0259sini ara\u015fd\u0131r\u0131b. M\u0259rk\u0259zin r\u0259hb\u0259ri, iqtisad\u00e7\u0131 ekspert\u00a0V\u00fcqar Bayramovbildirib ki,\u00a0 elektrik enerjisind\u0259n istifad\u0259y\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":52764,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/qaz_384876786.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/qaz_384876786.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/qaz_384876786.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/qaz_384876786-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/qaz_384876786-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/qaz_384876786.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/qaz_384876786.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/qaz_384876786.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/qaz_384876786-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/qaz_384876786.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu n\u00f6v enerjiy\u0259 limitin t\u0259tbiqi azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259rin b\u00fcdc\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 x\u0259rc dem\u0259kdir. ARANVTV.AZ\u00a0 olaylar.az-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, son g\u00fcnl\u0259r \u0259n \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 kommunal xidm\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f qiym\u0259t limitl\u0259rin l\u0259\u011fvinin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259sidir. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 f\u0259rdi kombi istilik sistemind\u0259n istifad\u0259 etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n ayl\u0131q mavi qaz \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri \u0259ks\u0259r hallarda limiti&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52763"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52763"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52763\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/52764"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}