{"id":529129,"date":"2022-10-29T10:50:15","date_gmt":"2022-10-29T07:50:15","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=529129"},"modified":"2022-10-29T10:50:15","modified_gmt":"2022-10-29T07:50:15","slug":"biz%c9%99-sevgi-il%c9%99-yanasan-sevimli-diyarlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=529129","title":{"rendered":"Biz\u0259 sevgi il\u0259 yana\u015fan sevimli diyarlar"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu, son 6-7 ild\u0259 Orta Asiyaya alt\u0131nc\u0131 s\u0259f\u0259rimdir. Bundan \u00f6nc\u0259 4 d\u0259f\u0259 Qazax\u0131standa (Astana v\u0259 Almat\u0131da), 1 d\u0259f\u0259 is\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. Bu d\u0259f\u0259 is\u0259 yolum q\u0259dim t\u00fcrk yurdu, Qazax\u0131stan\u0131n c\u0259nub \u015f\u0259h\u0259ri olan T\u00fcrk\u00fcstana d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/strong><\/p>\n<p>A\u00e7\u0131\u011f\u0131, Orta Asiya s\u0259f\u0259rl\u0259rindn\u0259 \u0259vv\u0259l 5-6 d\u0259f\u0259 d\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 (Ukrayna, \u0130taliya, Bel\u00e7ika, Hollandiya, \u0130sve\u00e7) v\u0259 AB\u015e-a da yolum d\u00fc\u015f\u00fcb, amma onlar\u0131n he\u00e7 biri Qazax\u0131stana v\u0259 \u00d6zb\u0259kistana s\u0259f\u0259rl\u0259rin yerini vermir.<\/p>\n<p>Bunun el\u0259 bir sirri-filan\u0131 yoxdur. Biz Avropa insan\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yad\u0131q, asiyal\u0131y\u0131q (onlar bel\u0259 q\u0259bul edir), dilimiz, dinimiz, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz, m\u0259tb\u0259ximiz, anlay\u0131\u015flar\u0131m\u0131z, h\u0259r \u015feyimiz f\u0259rqlidir. Ancaq Asiyada bizi \u00f6zl\u0259rind\u0259n say\u0131r, b\u0259zi m\u0259qamlarda avropal\u0131 hesab edir v\u0259 f\u0259rqin\u0259 var\u0131rlar ki, dilimiz, dimimiz eynidir, m\u0259tb\u0259ximiz a\u015fa\u011f\u0131-yuxar\u0131 ox\u015fard\u0131r, m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rimiz bir-birin\u0259 yax\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/6a75e7494099ffb722548c9144733243.jpg\" alt=\"eedfb6c0-92c2-46fe-b00d-6af1c35126de.jpg (249 KB)\" width=\"700\" height=\"525\" \/><\/p>\n<p>Biz Orta Asiyada he\u00e7 bir \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259km\u0259d\u0259n insanlarla \u00fcnsiyy\u0259t qura bilirik. Onlar\u0131n xeylisi rus dilini bilir, son vaxtlar Anadolu t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 dan\u0131\u015fanlar \u00e7oxal\u0131b, bir az asta dan\u0131\u015fanda bir-birimizin dilini d\u0259 anlay\u0131r\u0131q. M\u0259s\u0259l\u0259n, Xar\u0259zmd\u0259 he\u00e7 bir yad dil\u0259 v\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7iy\u0259 ehtiyac yoxdur, onlar \u00f6z dilind\u0259, biz \u00f6z dilimizd\u0259 dan\u0131\u015fanda h\u0259r k\u0259s bir-birini anlay\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n h\u0259mkarlar\u0131mla s\u00fcfr\u0259 arxas\u0131nda oturark\u0259n bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q. M\u0259lum olur ki, leksikonumuzda minl\u0259rl\u0259, b\u0259lk\u0259 d\u0259 on minl\u0259rl\u0259 eyni s\u00f6zl\u0259r var. M\u0259s\u0259l\u0259n, d\u00fcn\u0259n s\u00fcfr\u0259y\u0259 h\u0259v\u0259ngd\u0259st\u0259d\u0259 bir a\u011f, bizim quruta ox\u015fayan nem\u0259t g\u0259tirdil\u0259r. Qazax h\u0259mkarlar\u0131m dedil\u0259r ki, bizimkil\u0259r bunu ayrandan d\u00fcz\u0259ldirl\u0259r, ad\u0131na da qurt deyirl\u0259r. Bir \u00e7imdik g\u00f6t\u00fcr\u00fcb dad\u0131na baxd\u0131m v\u0259 g\u00f6rd\u00fcm ki, bu, el\u0259 bizim qurutdur, sad\u0259c\u0259, qazaxlar\u0131n leksikonunda u h\u0259rfinin biri ixtisara d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/d2b4b60c9680f4eaa8a290d1de9b2fa7.jpg\" alt=\"26ffdee0-6ae6-4a98-9be9-70612c7a4b92.jpg (162 KB)\" width=\"700\" height=\"525\" \/><\/p>\n<p>\u0130ndi t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, bir-birind\u0259n 3-4 min kilometr uzaqda ya\u015fayan iki xalq a\u011fart\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131 (s\u00fcd, qat\u0131q, ayran, qaymaq, s\u00fczm\u0259, qurut v\u0259 s.) eyni c\u00fcr adland\u0131r\u0131rlarsa, bu, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, tarixi k\u00f6k\u00fcn eyniliyind\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>Bir o s\u00f6zl\u0259r deyil. \u00d6n\u00fcnd\u0259 oturdu\u011fumuz divardan kilim as\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Dedim, bizd\u0259 buna kilim deyirl\u0259r, qazax jurnalist d\u0259rhal da dedi ki, bizd\u0259 d\u0259 k\u0131l\u0131m deyirl\u0259r. Yast\u0131\u011fa \u201cjast\u0131q\u201d, yola \u201cjol\u201d dem\u0259l\u0259rini \u00e7oxdan bilirdim, amma bizim \u015fadl\u0131q saray\u0131 dediyimiz tikiliy\u0259 qazaxlar\u0131n \u201cS\u0259lt\u0259n\u0259t saray\u0131\u201d dem\u0259l\u0259ri \u00e7ox xo\u015fuma g\u0259ldi. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259tdiyimiz \u015feyl\u0259rin d\u0259 \u00e7oxu eyni c\u00fcr adland\u0131r\u0131l\u0131r (su, duz, sand\u0131q, tava, daraq v\u0259 s.). Bir d\u0259f\u0259 yol ke\u00e7\u0259rk\u0259n b\u00f6y\u00fck bir supermarket g\u00f6rd\u00fcm, ad\u0131 \u201cD\u0259st\u0259rxan\u201d idi. \u0130ndiy\u0259d\u0259k el\u0259 bilirdim ki, u\u015faq vaxt\u0131 \u00e7ox e\u015fitdiyim, \u201cs\u00fcfr\u0259\u201d m\u0259nas\u0131 ver\u0259n bu s\u00f6z dialekt k\u0259lm\u0259sidir. El\u0259 deyilmi\u015f.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, T\u00fcrk\u00fcstanda t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259r v\u0259 obyekt adlar\u0131 \u00e7oxdur. Hara bax\u0131rsan, \u0259vv\u0259lind\u0259 \u201cXan\u201d s\u00f6z\u00fc olan n\u0259l\u0259rs\u0259 var. &#8220;Turan&#8221; adl\u0131 al\u0131\u015f-veri\u015f m\u0259rk\u0259zi, restoran, istehsalat m\u00fc\u0259ssis\u0259si d\u0259 var.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/6a94bef0458c457b23c02d6f7ddddc63.jpg\" alt=\"fda086bb-0cbf-4649-b777-0cafccd7de79.jpg (100 KB)\" width=\"700\" height=\"525\" \/><\/p>\n<p>Bizim Bak\u0131da oldu\u011fu kimi, Orta Asiyan\u0131n iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 milliliy\u0259, soy-k\u00f6k\u00fcn\u0259 yana\u015fma f\u0259rqli ola bil\u0259r, amma \u0259yal\u0259tl\u0259rd\u0259 insanlar daha \u00e7ox millidir. Sad\u0259c\u0259, indiy\u0259d\u0259k onlar\u0131n k\u00f6k\u0259nc\u0259 t\u00fcrk olduqlar\u0131n\u0131 d\u0259rk etm\u0259l\u0259rin\u0259 imkan verilm\u0259yib. T\u00fcrk\u00fcstanda is\u0259 bel\u0259 bir problem olmay\u0131b. \u015e\u0259h\u0259rin ad\u0131ndak\u0131 \u201ct\u00fcrk\u201d k\u0259lm\u0259si v\u0259 tarixind\u0259 rol oynam\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin avtobioqrafiyas\u0131 onlara k\u00f6kl\u0259rinin hara ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu yadda\u015flar\u0131na yax\u015f\u0131 h\u0259kk edib.<\/p>\n<p>Uzun s\u00f6z\u00fcn k\u0259s\u0259si, qohum xalqlar\u0131n yax\u0131nla\u015fmas\u0131 g\u00f6z\u0259l prosesdir. S\u00f6hb\u0259t he\u00e7 d\u0259 hans\u0131sa konfederativ d\u00f6vl\u0259td\u0259 v\u0259 siyasi blokda birl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259n getmir, s\u00f6hb\u0259t m\u0259d\u0259ni m\u00fcst\u0259vid\u0259 yax\u0131nla\u015fmaqdan, qaynay\u0131b-qar\u0131\u015fmaqdan gedir. Bunun \u0259sas\u0131nda uzun ill\u0259r bu xalqlar aras\u0131nda yaranm\u0131\u015f v\u0259 s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f baryerl\u0259ri d\u0259f etm\u0259k durur. \u018fg\u0259r m\u0259s\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259t apar\u0131lsa, gedi\u015f-g\u0259li\u015fl\u0259r intensivl\u0259\u015fs\u0259, ortaq t\u00fcrkc\u0259 l\u00fc\u011f\u0259ti t\u0259rtib, t\u0259tbiq v\u0259 t\u0259bli\u011f edils\u0259, xalqlar bir-birin\u0259 daha \u00e7ox yax\u0131nla\u015farlar.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/c94b703e0c948de4ca84a56e62df2e43.jpg\" alt=\"e16baa49-2f3c-41e3-aca5-853c925fb075.jpg (141 KB)\" width=\"700\" height=\"525\" \/><\/p>\n<p>Bu x\u00fcsusda \u0259n maraql\u0131 detal Avropan\u0131n g\u00f6b\u0259yind\u0259 ya\u015fayan v\u0259 qit\u0259nin 10 m\u0259d\u0259ni xalq\u0131n\u0131n s\u0131ras\u0131nda yer alan macarlar\u0131n \u00f6zl\u0259rini t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li saymalar\u0131, \u201cTuran\u201d ideyas\u0131na say\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ridir. Macar\u0131stan d\u00f6vl\u0259ti israrl\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rd\u0259n sonra Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk Akademiyas\u0131n\u0131n v\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Birliyinin \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 q\u0259bul edilib, indi d\u0259 t\u0259msil\u00e7il\u0259ri b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259 i\u015ftirak edirl\u0259r.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcm\u00fcn can\u0131 odur ki, biz harada do\u011fma q\u0259bul ediliriks\u0259, bizi harada yax\u015f\u0131 anlay\u0131r v\u0259 sevirl\u0259rs\u0259, ora can atmal\u0131y\u0131q. Bel\u0259 olsa, n\u0259 he\u00e7 k\u0259s biz\u0259 irqi, milli z\u0259mind\u0259 yuxar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 baxmaz, n\u0259 \u00f6z m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259rini, anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 biz\u0259 zorla t\u0259tbiq etm\u0259zl\u0259r, n\u0259 d\u0259 yad say\u0131b haqq\u0131m\u0131z\u0131 yem\u0259zl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>P.S. Qazaxlar\u0131n quruta sevgi il\u0259 yana\u015fmalar\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fan bir yerli adam deyir ki, \u00f6t\u0259n \u0259srin 30-cu ill\u0259rind\u0259 k\u00fctl\u0259vi acl\u0131q olanda bir xeyli insan\u0131 \u00f6l\u00fcmd\u0259n m\u0259hz qurut qurtar\u0131b<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu, son 6-7 ild\u0259 Orta Asiyaya alt\u0131nc\u0131 s\u0259f\u0259rimdir. Bundan \u00f6nc\u0259 4 d\u0259f\u0259 Qazax\u0131standa (Astana v\u0259 Almat\u0131da), 1 d\u0259f\u0259 is\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. Bu d\u0259f\u0259 is\u0259 yolum q\u0259dim t\u00fcrk yurdu, Qazax\u0131stan\u0131n c\u0259nub \u015f\u0259h\u0259ri olan T\u00fcrk\u00fcstana d\u00fc\u015f\u00fcb. A\u00e7\u0131\u011f\u0131, Orta Asiya s\u0259f\u0259rl\u0259rindn\u0259 \u0259vv\u0259l 5-6 d\u0259f\u0259 d\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 (Ukrayna, \u0130taliya, Bel\u00e7ika, Hollandiya, \u0130sve\u00e7) v\u0259 AB\u015e-a da yolum d\u00fc\u015f\u00fcb, amma onlar\u0131n he\u00e7 biri Qazax\u0131stana v\u0259 \u00d6zb\u0259kistana s\u0259f\u0259rl\u0259rin yerini vermir. Bunun el\u0259 bir sirri-filan\u0131 yoxdur. Biz Avropa insan\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yad\u0131q, asiyal\u0131y\u0131q (onlar bel\u0259 q\u0259bul edir), dilimiz, dinimiz, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz, m\u0259tb\u0259ximiz, anlay\u0131\u015flar\u0131m\u0131z, h\u0259r \u015feyimiz f\u0259rqlidir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":529130,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/9abd6be8db52b450c2243482a583a0b0.jpg",783,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/9abd6be8db52b450c2243482a583a0b0.jpg",783,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/9abd6be8db52b450c2243482a583a0b0.jpg",783,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/9abd6be8db52b450c2243482a583a0b0-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/9abd6be8db52b450c2243482a583a0b0-572x365.jpg",572,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/9abd6be8db52b450c2243482a583a0b0.jpg",640,409,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/9abd6be8db52b450c2243482a583a0b0.jpg",783,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/9abd6be8db52b450c2243482a583a0b0.jpg",783,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/9abd6be8db52b450c2243482a583a0b0-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/9abd6be8db52b450c2243482a583a0b0.jpg",783,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu, son 6-7 ild\u0259 Orta Asiyaya alt\u0131nc\u0131 s\u0259f\u0259rimdir. Bundan \u00f6nc\u0259 4 d\u0259f\u0259 Qazax\u0131standa (Astana v\u0259 Almat\u0131da), 1 d\u0259f\u0259 is\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. Bu d\u0259f\u0259 is\u0259 yolum q\u0259dim t\u00fcrk yurdu, Qazax\u0131stan\u0131n c\u0259nub \u015f\u0259h\u0259ri olan T\u00fcrk\u00fcstana d\u00fc\u015f\u00fcb. A\u00e7\u0131\u011f\u0131, Orta Asiya s\u0259f\u0259rl\u0259rindn\u0259 \u0259vv\u0259l 5-6 d\u0259f\u0259 d\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 (Ukrayna, \u0130taliya, Bel\u00e7ika, Hollandiya, \u0130sve\u00e7) v\u0259 AB\u015e-a da&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/529129"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=529129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/529129\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/529130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=529129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=529129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=529129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}