{"id":529869,"date":"2022-10-31T19:26:09","date_gmt":"2022-10-31T16:26:09","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=529869"},"modified":"2022-10-31T19:26:09","modified_gmt":"2022-10-31T16:26:09","slug":"yeni-sagird-davranis-qaydalari-c%c9%99za-yoxsa-nizam-intizam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=529869","title":{"rendered":"Yeni \u015fagird davran\u0131\u015f qaydalar\u0131: C\u0259za, yoxsa nizam-intizam?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 f\u0259rqli yana\u015f\u0131rlar<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, n\u00f6vb\u0259ti d\u0259rs ilind\u0259n orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 yeni \u015fagird davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k. Bu, Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00dcmumi t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u015fagird davran\u0131\u015f qaydalar\u0131\u201d v\u0259 \u201cValideyn-m\u0259kt\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 t\u0259limat\u201d layih\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>Yenilikl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n , \u015fagirdl\u0259r \u015f\u0259xsi gigiyena qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259li, d\u0259rs z\u0259ngind\u0259n \u0259vv\u0259l \u00fcst geyimi (palto, papaq, kap\u00fc\u015fonlu jaket v\u0259 s.) \u00e7\u0131xarmal\u0131, \u00fcmumi t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259si t\u0259hsilalanlar\u0131n\u0131n geyim formalar\u0131na aid qaydalara\u00a0 \u0259m\u0259l etm\u0259li (m\u0259kt\u0259bli formas\u0131, ayaqqab\u0131 v\u0259 s.), geyim s\u0259liq\u0259li v\u0259 t\u0259miz olmal\u0131, uzunlu\u011fu \u00e7iyind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olan sa\u00e7lar\u0131 s\u0259liq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 arxadan toplamal\u0131, fiziki t\u0259rbiy\u0259 d\u0259rsl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kt\u0259bin geyim qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. T\u0259limatda, h\u0259m\u00e7inin \u015fagirdl\u0259r\u0259 qada\u011fan olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 \u0259ksini tap\u0131b. Qeyd edilib ki, \u015fagirdl\u0259r\u0259 \u00e7ox dar geyim, h\u00fcnd\u00fcrdaban ayaqqab\u0131, dizd\u0259n yuxar\u0131 olan \u0259t\u0259k, zin\u0259t \u0259\u015fyas\u0131 v\u0259 bahal\u0131 saat kimi aksesuarlar, qeyri-adi sa\u00e7 d\u00fcz\u00fcm\u00fc v\u0259 sa\u00e7 r\u0259ngi, uzun v\u0259 r\u0259ngli d\u0131rnaqlar, makiyaj, saqqal qada\u011fand\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2022\/10\/31\/\/-019fa4fd16672293533279888601044989.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Qaydalara \u0259sas\u0259n, t\u0259hsilver\u0259nl\u0259r v\u0259 m\u0259kt\u0259b r\u0259hb\u0259rliyi \u015fagirdin \u00fcmumi davran\u0131\u015f probleml\u0259ri il\u0259 \u0259qli gerilik v\u0259 ya x\u00fcsusi ehtiyaclardan (t\u0259hsil, psixi v\u0259 emosional inki\u015faf\u0131n l\u0259ngim\u0259si, fiziki \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131q) ir\u0259li g\u0259l\u0259n davran\u0131\u015flar\u0131 f\u0259rql\u0259ndirm\u0259yi bacarmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>H\u0259r iki s\u0259n\u0259d haz\u0131rlanark\u0259n \u015fagirdl\u0259r, m\u00fc\u0259lliml\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n valideynl\u0259r aras\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n sor\u011fular\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b, beyn\u0259lxalq v\u0259 \u00f6z\u0259l t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. S\u0259n\u0259dl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 prosesin\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259li m\u0259kt\u0259b direktorlar\u0131 v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r, \u00f6z\u0259l t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r c\u0259lb olunublar.<\/p>\n<p><strong>Ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 etm\u0259m\u0259k davran\u0131\u015f pozuntusudur<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"http:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2022\/10\/31\/\/-fcde1491166722915466041770310112355.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin \u00dcmumi v\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r t\u0259hsilin t\u0259\u015fkili v\u0259 idar\u0259 olunmas\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Elnur \u018fliyev m\u0259tbuata a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda qeyd edib ki, \u015fagird d\u0259rs\u0259 tez-tez gecikirs\u0259, art\u0131q onun davran\u0131\u015f pozuntusu n\u00f6vb\u0259ti d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 ke\u00e7ir. Y\u0259ni, x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlara baxmayaraq, y\u00fcng\u00fcl davran\u0131\u015f pozuntular\u0131 davam ed\u0259rs\u0259, bu sonradan a\u011f\u0131r formal\u0131 davran\u0131\u015f pozuntusuna adlay\u0131r. \u015e\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri davran\u0131\u015f pozuntular\u0131 s\u0131ras\u0131nda yalan dan\u0131\u015fmaq m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib. O deyib ki, yalan dan\u0131\u015fmaq qeyri-etik davran\u0131\u015fd\u0131r, qaydalarda bunlar\u0131n qeyd edilm\u0259si \u015fagirdl\u0259r\u0259 bunun s\u0259hv oldu\u011fu anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131rmaqd\u0131r: \u201cOna g\u00f6r\u0259 davran\u0131\u015f pozuntular\u0131 ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda ifad\u0259 olunub ki, \u015fagird bilsin ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 etm\u0259m\u0259k davran\u0131\u015f pozuntusudur. M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan h\u0259r bir i\u015f\u00e7inin \u0259sas h\u0259d\u0259fi \u015fagirdin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 inki\u015faf\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Yaln\u0131z bu halda m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 sa\u011flam m\u0259d\u0259niyy\u0259t, sa\u011flam m\u00fchit yarada bil\u0259rik. M\u0259kt\u0259bin direktorundan texniki i\u015f\u00e7iy\u0259 q\u0259d\u0259r ham\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r ki, \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn sa\u011flam m\u00fchit yarad\u0131ls\u0131n. Direktorlar\u0131n v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 budur ki, m\u0259kt\u0259bd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda v\u0259zif\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fc etsin. \u015eagird davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259hsilver\u0259nl\u0259r\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r verilm\u0259lidir, burada direktor m\u00fcavinl\u0259ri, sinif r\u0259hb\u0259rl\u0259ri, m\u00fc\u0259lliml\u0259r cavabdehlik da\u015f\u0131yacaq\u201d.<\/p>\n<p>\u015e\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri \u015fagirdin davran\u0131\u015f qaydas\u0131na uy\u011fun sar\u0131, nar\u0131nc\u0131 v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 m\u0259ktublar\u0131n verilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 toxunub: \u201cDavran\u0131\u015f qaydas\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015fagird\u0259 sar\u0131, nar\u0131nc\u0131 v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 m\u0259ktub verilir. Bu m\u0259ktub h\u0259m \u015fagirdin valideynl\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir, h\u0259m d\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259ki \u015f\u0259xsi i\u015fin\u0259 \u0259lav\u0259 edilir. Davaml\u0131 olaraq q\u0131rm\u0131z\u0131 m\u0259ktubun verilm\u0259si o dem\u0259kdir ki, art\u0131q bu \u015fagirdl\u0259 bu s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq faydas\u0131zd\u0131r. Bu halda yerli icra hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131nda yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayanlar\u0131n i\u015fl\u0259ri v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si \u00fczr\u0259 komissiyalara m\u00fcraci\u0259t edil\u0259 bil\u0259r. Eyni zamanda, polis idar\u0259l\u0259rind\u0259 yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayanlarla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r\u0259 c\u0259lb olunan inspektorlar, m\u00fcf\u0259tti\u015fl\u0259r d\u0259 proses\u0259 c\u0259lb oluna bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>E.\u018fliyev, eyni zamanda, vur\u011fulay\u0131b ki, \u015fagirdl\u0259r\u0259 m\u00fcsb\u0259t davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u00a0ya\u015f\u0131l kartlar da veril\u0259c\u0259k: \u201cBu kartlar da h\u0259m valideynl\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir, h\u0259m d\u0259 \u015fagirdin \u015f\u0259xsi i\u015fin\u0259 \u0259lav\u0259 olunur. M\u00fcsb\u0259t davran\u0131\u015fla ba\u011fl\u0131 davaml\u0131 ya\u015f\u0131l kartlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015fagirdl\u0259r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcrnam\u0259, t\u0259ltifnam\u0259 v\u0259 ya diplomlar veril\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 \u015fagirdl\u0259rin davran\u0131\u015f pozuntular\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259snifatland\u0131r\u0131l\u0131b. S\u0259n\u0259dd\u0259 davran\u0131\u015f pozuntular\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 5 s\u0259viyy\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. 1-ci s\u0259viyy\u0259 y\u00fcng\u00fcl s\u0259viyy\u0259li qayda pozuntular\u0131d\u0131r. \u00dczrs\u00fcz s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259rs\u0259 gecikm\u0259k, ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259m\u0259k, b\u00f6y\u00fckl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 n\u0259zak\u0259tsiz davranmaq v\u0259 s. 2-ci s\u0259viyy\u0259 orta s\u0259viyy\u0259li qayda pozuntular\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, yalan dan\u0131\u015fmaq, h\u0259qiq\u0259ti gizl\u0259tm\u0259k v\u0259 ya t\u0259hrif etm\u0259k, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131n\u0131 pozmaq (m\u0259s\u0259l\u0259n, p\u0259nc\u0259r\u0259d\u0259n \u00e7\u00f6l\u0259 \u0259yilm\u0259k, s\u00fcrahil\u0259rd\u0259 s\u00fcr\u00fc\u015fm\u0259k), ba\u015fqalar\u0131na emosional-fiziki z\u0259r\u0259r vuran ehtiyats\u0131z h\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 davran\u0131\u015fa yol verm\u0259k v\u0259 s. 3-5-ci s\u0259viyy\u0259 ciddi v\u0259 a\u011f\u0131r qayda pozuntular\u0131d\u0131r. Ba\u015fqas\u0131n\u0131n \u0259\u015fyas\u0131na v\u0259 ya m\u0259kt\u0259b \u0259mlak\u0131na z\u0259r\u0259r vurmaq, \u0259ks cinsin n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 qeyri-etik \u015f\u0259kild\u0259 davranmaq, zorak\u0131l\u0131q etm\u0259k, dala\u015fmaq v\u0259 ya zorak\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 qisas almaq v\u0259 s. Birba\u015fa 5-ci s\u0259viyy\u0259 hesab olunan qayda pozuntular\u0131 is\u0259 \u00e7ox a\u011f\u0131r qayda pozuntular\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, oktyabr\u0131n 28-d\u0259 \u201c\u015eagird davran\u0131\u015f\u0131 v\u0259 valideyn-m\u0259kt\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si qaydalar\u0131\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259\u015fkil edil\u0259n d\u0259yirmi masada da bu m\u00f6vzu geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olunub. Elm v\u0259 t\u0259hsil nazirinin m\u00fc\u015faviri Elnur N\u0259sibov h\u0259r iki s\u0259n\u0259din \u00fcmumi t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u015fagird davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 v\u0259 valideyn-m\u0259kt\u0259b m\u00fcnasib\u0259tinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyini s\u00f6yl\u0259yib. Bildirib ki, bu qaydalar t\u0259hsilalanlar\u0131n bir s\u0131ra h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00fcmumi t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 nizam-intizam\u0131 t\u0259nziml\u0259y\u0259n qayda v\u0259 prosedurlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edir, h\u0259m\u00e7inin m\u0259kt\u0259b n\u00fcfuzunun art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fin\u0259 d\u0259st\u0259k verir. Bu qaydalara u\u015faqlar\u0131n fiziki t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, onlar\u0131n psixoloji sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, m\u0259kt\u0259bdaxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r (\u015fagirdl\u0259r aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259t v\u0259 m\u0259kt\u0259b kollektivi il\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259t), \u0259lveri\u015fli \u00f6yr\u0259nm\u0259 m\u00fchiti v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n m\u00fcvafiq m\u0259kt\u0259b m\u00fchiti daxildir.<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259ri \u00fczr\u0259 T\u0259hsil \u0130dar\u0259sinin m\u00fcdiri Mehriban V\u0259liyeva m\u0259kt\u0259b idar\u0259\u00e7iliyind\u0259, \u015fagird-m\u00fc\u0259llim, m\u0259kt\u0259b-valideyn m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 sistemlilik yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vahid qaydalar\u0131n t\u0259tbiqinin z\u0259ruri oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b. Qeyd edib ki, Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00dcmumi t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u015fagird davran\u0131\u015f qaydalar\u0131\u201d v\u0259 \u201cValideyn-m\u0259kt\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 t\u0259limat\u201d m\u0259kt\u0259bl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f qada\u011falar kimi deyil, \u0259ksin\u0259, u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn daha rahat m\u00fchit v\u0259 sivil davran\u0131\u015f\u0131n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si imkanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>B\u0259s, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r yeni \u015fagird davran\u0131\u015f qaydalar\u0131n\u0131 do\u011fru v\u0259 effektiv hesab edirl\u0259rmi?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Yeni qaydalar m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alacaq<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259hsil eksperti\u00a0<strong>\u0130lqar Orucov \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong>\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, qaydalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir: \u201cM\u0259kt\u0259b t\u0259rbiy\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259si kimi c\u0259miyy\u0259t\u0259 n\u00fcmun\u0259vi davran\u0131\u015f\u0131 a\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r. \u0130st\u0259r m\u00fc\u0259lliml\u0259r, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn nizam-intizam qaydalar\u0131 olmal\u0131d\u0131r.\u00a0B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 m\u0259kt\u0259b subyektl\u0259rinin h\u0259r biri \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 qaydalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 t\u0259tbiq olunmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti var.\u201d<\/p>\n<p>Ekspert diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 ki, \u015fagirdl\u0259rin yeni davran\u0131\u015f qaydalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqini insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi yox, n\u00fcmun\u0259vi davran\u0131\u015f\u0131n t\u0259\u015fviqi kimi g\u00f6r\u00fcr\u0259m: \u201cBurada\u00a0 \u015fagirdl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259z. \u018fksin\u0259, bu normalar\u00a0 h\u00fcquqlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan\u00a0 istiqam\u0259tverici rol oynayacaq. Bu bax\u0131mdan\u00a0 \u00fcmid edir\u0259m ki, yeni qaydalarla m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 son ill\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olan nizams\u0131zl\u0131q v\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nacaq.\u00a0 \u00a0Z\u0259nnimc\u0259, h\u0259tta bu\u00a0 normalar\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131nda xeyli gecikmi\u015fik. N\u0259 q\u0259d\u0259r bu c\u00fcr t\u0259nziml\u0259yici\u00a0 qaydalar \u00a0ortaya qoysaq c\u0259miyy\u0259td\u0259 s\u0259liq\u0259li v\u0259 nizam-intizaml\u0131 m\u00fchiti formala\u015fd\u0131ra bil\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p><strong>\u015eagird d\u0259rs\u0259 qulaq asmaya, nizam-intizam qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259 bil\u0259r, lakin\u2026<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"http:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2022\/10\/31\/\/-0a49e3c3166722933370038394110161941.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzu bar\u0259d\u0259 \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 dan\u0131\u015fan t\u0259hsil \u00fczr\u0259 ekspert\u00a0<strong>Kamran \u018fs\u0259dovun<\/strong>\u00a0s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 sinifd\u0259 nizam-intizam, davran\u0131\u015f problemi \u015fagirdl\u0259rin t\u0259lim n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n v\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n probleml\u0259rd\u0259ndir. Nizam-intizam olmayan, davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l edilm\u0259y\u0259n sinifd\u0259 y\u00fcks\u0259k t\u0259lim n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr: \u201cLakin nizam-intizam, sinifd\u0259 s\u0259ssizliyin h\u00f6km s\u00fcrm\u0259si dem\u0259k deyil, \u015fagirdl\u0259rin diqq\u0259tinin d\u0259rs\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131d\u0131r. D\u0259rsi pozan, m\u0259kt\u0259bin normal gedi\u015fin\u0259 mane olan \u015fagirdl\u0259ri c\u0259zaland\u0131rmaqdan \u00e7\u0259kinm\u0259yi d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259si t\u0259l\u0259b edir. M\u00f6vcud d\u0259yi\u015fiklik, y\u0259ni \u015fagirdl\u0259rin c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 onlarda m\u0259kt\u0259b\u0259, m\u00fc\u0259llim\u0259 qar\u015f\u0131 aqressiya yaradacaq, onlar\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259, m\u00fc\u0259llim\u0259 qar\u015f\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u00f6vq ed\u0259c\u0259k. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u015fagirdl\u0259r m\u0259kt\u0259bl\u0259, m\u00fc\u0259lliml\u0259 birlikd\u0259 deyil, \u201c\u0259ks c\u0259bh\u0259\u201dd\u0259 olacaqlar, m\u0259kt\u0259b v\u0259 m\u00fc\u0259llim d\u0259 daim bu c\u0259bh\u0259d\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259li olacaq. Konflikt b\u00f6y\u00fcd\u00fckc\u0259, valideynl\u0259r d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 qo\u015fulacaq v\u0259 n\u0259hay\u0259t m\u0259kt\u0259b, m\u00fc\u0259llim haql\u0131 olsa bel\u0259, \u00e7oxluq qalib g\u0259l\u0259c\u0259k. \u015eagird d\u0259rs\u0259 qulaq asmaya, nizam-intizam qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259 bil\u0259r, lakin bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri onun timsal\u0131nda \u201cxuliqan\u201d obraz\u0131 yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas vermir. S\u0259birl\u0259, t\u0259mkinl\u0259, qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k onu \u0259l\u0259 almaq, d\u00fczg\u00fcn t\u0259rbiy\u0259l\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Hans\u0131sa c\u0259za yolu il\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 nizam &#8211; intizam yaratmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil<\/strong><\/p>\n<p>K.\u018fs\u0259dov vur\u011fulad\u0131 ki, Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi problemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131sa yolu se\u00e7\u0259r\u0259k, son d\u00f6vrl\u0259r ortaya \u00e7\u0131xan probleml\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k ist\u0259yir: \u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, davran\u0131\u015f pozuntular\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131l\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259sini t\u0259snifatlara b\u00f6lm\u0259kl\u0259 \u015fagirdi t\u0259hsil\u0259, d\u00fczg\u00fcn davran\u0131\u015fa c\u0259lb etm\u0259k olmaz. Hans\u0131sa c\u0259za yolu il\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 nizam &#8211; intizam yaratmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki h\u0259min c\u0259za n\u00f6v\u00fc art\u0131q t\u0259hdid vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Sivil c\u0259miyy\u0259td\u0259 insanlar aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r hans\u0131 etik normalar \u0259sas\u0131nda qurulursa, m\u0259kt\u0259bd\u0259 m\u00fc\u0259llim &#8211; \u015fagird m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri d\u0259 o c\u00fcr qurulmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert \u0259lav\u0259 etdi ki, \u015fagirdl\u0259rin t\u0259dris g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri \u0259sas\u0131nda onlar\u0131n c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: \u201cBel\u0259 ki, \u015fagirdl\u0259ri sinifd\u0259 saxlamaqla, onlar\u0131 c\u0259zaland\u0131rmaq olar. Y\u0259ni, \u015fagirdl\u0259rin sinifd\u0259 qalmalar\u0131 ancaq biliky\u00f6n\u00fcml\u00fc f\u0259nl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n ola bil\u0259r. D\u00f6rd v\u0259 ya daha art\u0131q f\u0259nl\u0259rd\u0259n qeyri-m\u00fcv\u0259ff\u0259q v\u0259 ya qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259y\u0259n \u015fagirdl\u0259r sinifd\u0259 qal\u0131rlar v\u0259 yuxar\u0131 sinf\u0259 ke\u00e7iril\u0259 bilmirl\u0259r. \u015eagird 1, 2, 3 f\u0259nnd\u0259n 2 alarsa, o zaman ona yay tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 verilir. Daha sonra d\u0259rsl\u0259r ba\u015flamam\u0131\u015f onlardan m\u00fcsahib\u0259, imtahan formas\u0131nda d\u0259rsl\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Onlar bunu ver\u0259 bilirs\u0259, n\u00f6vb\u0259ti sinf\u0259 ke\u00e7ir, vermirs\u0259, sinifd\u0259 qal\u0131r. Biz bununla \u015fagirdl\u0259rin t\u0259dris prosesin\u0259 mane olmas\u0131n\u0131n, \u00f6zl\u0259rini m\u0259kt\u0259b\u0259 uy\u011fun olmayan formada aparmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259rik.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 f\u0259rqli yana\u015f\u0131rlar M\u0259lum oldu\u011fu kimi, n\u00f6vb\u0259ti d\u0259rs ilind\u0259n orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 yeni \u015fagird davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k. Bu, Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00dcmumi t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u015fagird davran\u0131\u015f qaydalar\u0131\u201d v\u0259 \u201cValideyn-m\u0259kt\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 t\u0259limat\u201d layih\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ksini tap\u0131b. Yenilikl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n , \u015fagirdl\u0259r \u015f\u0259xsi gigiyena qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259li, d\u0259rs z\u0259ngind\u0259n \u0259vv\u0259l \u00fcst geyimi (palto, papaq, kap\u00fc\u015fonlu jaket v\u0259 s.) \u00e7\u0131xarmal\u0131, \u00fcmumi t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259si t\u0259hsilalanlar\u0131n\u0131n geyim formalar\u0131na aid qaydalara\u00a0 \u0259m\u0259l etm\u0259li (m\u0259kt\u0259bli formas\u0131, ayaqqab\u0131 v\u0259 s.), geyim s\u0259liq\u0259li v\u0259 t\u0259miz olmal\u0131, uzunlu\u011fu \u00e7iyind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olan sa\u00e7lar\u0131 s\u0259liq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 arxadan toplamal\u0131, fiziki&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":529870,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e32c51ad166722909043709823210908754.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e32c51ad166722909043709823210908754.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e32c51ad166722909043709823210908754.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e32c51ad166722909043709823210908754-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e32c51ad166722909043709823210908754-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e32c51ad166722909043709823210908754-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e32c51ad166722909043709823210908754.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e32c51ad166722909043709823210908754.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e32c51ad166722909043709823210908754-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/e32c51ad166722909043709823210908754.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 f\u0259rqli yana\u015f\u0131rlar M\u0259lum oldu\u011fu kimi, n\u00f6vb\u0259ti d\u0259rs ilind\u0259n orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 yeni \u015fagird davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k. Bu, Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00dcmumi t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u015fagird davran\u0131\u015f qaydalar\u0131\u201d v\u0259 \u201cValideyn-m\u0259kt\u0259b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 t\u0259limat\u201d layih\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ksini tap\u0131b. Yenilikl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n , \u015fagirdl\u0259r \u015f\u0259xsi gigiyena qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259li, d\u0259rs z\u0259ngind\u0259n \u0259vv\u0259l \u00fcst geyimi (palto, papaq,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/529869"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=529869"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/529869\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/529870"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=529869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=529869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=529869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}