{"id":531762,"date":"2022-11-05T08:05:26","date_gmt":"2022-11-05T05:05:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=531762"},"modified":"2022-11-05T08:05:26","modified_gmt":"2022-11-05T05:05:26","slug":"agir-cantalar-beli-%c9%99yri-m%c9%99kt%c9%99blil%c9%99r-h%c9%99kimd%c9%99n-sos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=531762","title":{"rendered":"A\u011f\u0131r \u00e7antalar, beli \u0259yri m\u0259kt\u0259blil\u0259r&#8230; &#8211; H\u0259kimd\u0259n SOS"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u201cM\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 h\u0259r rayon \u00fczr\u0259 h\u0259kim ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r, skolioz vaxt\u0131nda m\u00fcalic\u0259 olunmazsa&#8230;\u201d<\/strong><\/h3>\n<p>\u201c\u0130btidai sinif \u015fagirdl\u0259ri aras\u0131nda skolioz x\u0259st\u0259liyi art\u0131b\u201d. Bunu Milli M\u0259clisin Elm v\u0259 t\u0259hsil komit\u0259sinin iclas\u0131nda deputat Fatma Y\u0131ld\u0131r\u0131m deyib. O xat\u0131rlad\u0131b ki, bu x\u0259st\u0259lik \u00e7ox \u00e7\u0259tin m\u00fcalic\u0259 olunur:<\/p>\n<p>\u201cU\u015faqlar\u0131n \u00e7antalar\u0131 \u00e7ox a\u011f\u0131rd\u0131r. Avropan\u0131n bir s\u0131ra m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 orada ya\u015fayan biri olaraq dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, ibtidai sinif u\u015faqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn veril\u0259n d\u0259rslikl\u0259r iki n\u00fcsx\u0259d\u0259 \u00e7ap olunur. Onlar\u0131n \u00e7antalar\u0131 bu q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r olmur. Bu x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyin\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n \u00e7oxlu v\u0259sait ayr\u0131l\u0131r. M\u0259n buradan S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyin\u0259 s\u0259sl\u0259nm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. S\u0131rf bu x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn reabilitasiya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri dem\u0259k olar ki, yoxdur. U\u015faqlar bizim g\u0259l\u0259c\u0259yimizdir. Valideynl\u0259r biz\u0259 bu x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259st\u0259k ist\u0259yir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Komit\u0259 s\u0259dri B\u0259xtiyar \u018fliyev is\u0259 bildirib ki, qald\u0131r\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259 aktuald\u0131r: \u201cBununla ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259r haz\u0131rlay\u0131b biz\u0259 t\u0259qdim edin\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, t\u0259hsil ekspertl\u0259ri, valideynl\u0259r \u015fagirdl\u0259rin \u00e7antalar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7al\u0131r. Valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131n skolioz x\u0259st\u0259liyind\u0259n (onur\u011fa \u0259yriliyi &#8211; red.) \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kdiyini bildirirl\u0259r. Qeyd edirl\u0259r ki, skaliozun m\u00fcalic\u0259si uzun m\u00fcdd\u0259t davam edir, buna h\u0259m d\u0259 \u00e7oxlu v\u0259sait t\u0259l\u0259b olunur. Baxmayaraq ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 T\u0259hsil Nazirliyi qar\u015f\u0131s\u0131nda da qald\u0131r\u0131l\u0131b. Amma ill\u0259rdi problem h\u0259llini tapm\u0131r. B\u0259s skoliozu yaradan yaln\u0131z a\u011f\u0131r \u00e7antalard\u0131m\u0131, yoxsa ba\u015fqa s\u0259b\u0259bl\u0259r d\u0259 var?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/wikimed.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/TURAL-MEHERREMOV-34BNNN5.jpg\" alt=\"TURAL M\u018fH\u018fRR\u018fMOV. NEVROLOQ. MANUAL TERAPEVT. | Az\u0259rbaycan Tibb  Ensiklopediyas\u0131\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0Tural M\u0259h\u0259rr\u0259mov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Terapevt, nevroloq Tural M\u0259h\u0259rr\u0259mov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dedi ki, son d\u00f6vrl\u0259r m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 art\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201c\u00dcmumi olaraq statistika \u00fczr\u0259 des\u0259k, u\u015faqlarda onur\u011fa probleml\u0259ri art\u0131b. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u0259yrilikl\u0259r. Valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131n\u0131n problemind\u0259n \u00e7ox vaxt gec x\u0259b\u0259r tuturlar. Ona g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycanda bu x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259rrahi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n say\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u00e7oxal\u0131b.\u00a0 \u00c7\u00fcnki x\u0259st\u0259likl\u0259r gec d\u00f6vrd\u0259 a\u015fkarlan\u0131r, \u00e7ox vaxt m\u00fcalic\u0259y\u0259 tabe olmur, yaxud da deformasiya b\u0259d\u0259n\u0259 \u00e7ox oturmu\u015f olur. \u018fslind\u0259 u\u015faqlar\u0131n vaxta\u015f\u0131r\u0131 rentgen m\u00fcayin\u0259si ke\u00e7irilm\u0259lidir v\u0259 yaxud da pediatr onlara baxmal\u0131d\u0131r. Ya m\u0259kt\u0259bd\u0259, ya qeydiyyatda olduqlar\u0131 poliklinikada vaxta\u015f\u0131r\u0131 m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7irilm\u0259lidir. X\u0259st\u0259lik yeni ba\u015flayan d\u00f6vrd\u0259 tap\u0131lsa, daha tez m\u00fcalic\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olar. Amma bu, Az\u0259rbaycanda yoxdur. Valideynl\u0259ri q\u0131nam\u0131ram da, \u00e7oxunun bu sah\u0259d\u0259 savad\u0131 yoxdur, he\u00e7 bilmirl\u0259r ki, skolioz n\u0259dir. Amma m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259 u\u015faqlar yoxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u00a0 H\u0259r rayon \u00fczr\u0259 bir h\u0259kim ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Gedib vaxta\u015f\u0131r\u0131 ild\u0259 bir d\u0259f\u0259, alt\u0131 ayda bir d\u0259f\u0259 u\u015faqlar\u0131 yoxlamal\u0131d\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kim u\u015faqlarda skoliozun bu q\u0259d\u0259r \u00e7oxalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan amill\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131:<\/strong>\u00a0\u201cBurda bir ne\u00e7\u0259 faktor var. Birincisi, urbanizasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n rayonda b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015f\u0259m, \u00f6z u\u015faql\u0131\u011f\u0131m\u0131 yad\u0131ma sal\u0131ram, bir d\u0259 indi binada ya\u015fayan u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u0259m. H\u0259yat\u0131m\u0131z tamamil\u0259 f\u0259rqlidir. \u018fsas burada h\u0259r\u0259k\u0259tin m\u0259hdudla\u015fmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018fz\u0259l\u0259l\u0259r inki\u015faf etdiyi d\u00f6vrd\u0259 laz\u0131mi q\u0259d\u0259r i\u015fl\u0259dilmir. \u0130kinci m\u0259s\u0259l\u0259, u\u015faqlar\u0131n \u00e7antalar\u0131 \u00e7ox a\u011f\u0131rd\u0131r. M\u0259nim d\u0259 iki \u00f6vlad\u0131m var, o g\u00fcn evd\u0259n \u00e7\u0131xanda \u00e7antan\u0131 \u0259lim\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u0259m, qald\u0131rmaq olmur. U\u015faq o q\u0259d\u0259r d\u0259rs, kitab ad\u0131 sayd\u0131 ki. Y\u0259ni \u00e7antan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 10-15 kiloqrama g\u0259lib \u00e7\u0131x\u0131r. Buna n\u0259 g\u0259r\u0259k var? Y\u0259ni bunu ba\u015fqa c\u00fcr t\u0259\u015fkil etm\u0259k olar. Kitablar iki n\u00fcsx\u0259d\u0259 burax\u0131ls\u0131n v\u0259 yaxud da tap\u015f\u0131r\u0131qlar orada olsun.<\/p>\n<p>Sovetin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, bizim oxudu\u011fumuz vaxtda h\u0259r g\u00fcn s\u0259h\u0259r idman olard\u0131. B\u00fct\u00fcn sinifl\u0259ri m\u0259kt\u0259bin qaba\u011f\u0131nda d\u00fcz\u0259rdil\u0259r. Biz orada s\u0259h\u0259r idman\u0131 ed\u0259rdik. Yaln\u0131z \u00e7ox ya\u011f\u0131\u015fl\u0131, soyuq g\u00fcnl\u0259rd\u0259 idman etmirdik. H\u0259kim olaraq fikirl\u0259\u015fir\u0259m ki, do\u011frudan da \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn add\u0131m at\u0131rm\u0131\u015flar, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259dilirdi. Daha sonra 45 d\u0259qiq\u0259lik d\u0259rs prosesinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 yad\u0131mdad\u0131r ki, minimum bir d\u0259f\u0259, maksimum iki d\u0259f\u0259, 15 d\u0259qiq\u0259d\u0259n bir m\u00fc\u0259lliml\u0259r bizi aya\u011fa dur\u011fuzard\u0131. C\u0259rg\u0259 il\u0259 d\u00fcz\u00fcl\u0259rdik, 10 d\u0259f\u0259 oturub-durard\u0131q, qollar\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131b-b\u00fck\u00fcrd\u00fck. M\u00fc\u0259yy\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r var ki, onlar\u0131 biz\u0259 daimi olaraq etdirirdil\u0259r. Bu g\u00fcn is\u0259 o yoxdur&#8221;.<\/p>\n<p><strong>T.M\u0259h\u0259rr\u0259mov skoliozun yaranmas\u0131n\u0131n dig\u0259r s\u0259b\u0259binin qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu dedi:<\/strong>\u00a0\u201c\u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. X\u00fcsus\u0259n d\u0259, bu konservantlar olan, palma ya\u011f\u0131 olan qidalar var. Dem\u0259k olar ki, qidalar\u0131n ham\u0131s\u0131nda palma ya\u011f\u0131 var, o ba\u011f\u0131rsaqlarda sovurulmur, \u0259rimir. B\u0259d\u0259n temperaturunda \u0259rimir, onlar s\u00fcr\u00fc\u015fk\u0259n bir s\u0259th yarad\u0131r. Palma ya\u011f\u0131, soya ya\u011f\u0131 ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131n xovlar\u0131n\u0131 tutur. Bizim normal bilib q\u0259bul etdiyimiz qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan vitaminl\u0259r, mikroelementl\u0259r d\u0259 ba\u011f\u0131rsaqlardan ke\u00e7\u0259 bilmir. M\u0259nim g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm faktorlar bunlard\u0131r. M\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u0259rdim ki, birincisi bu qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 palma ya\u011f\u0131 olanlar\u0131 y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rs\u0131nlar. \u00c7\u00fcnki Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin bir ne\u00e7\u0259sind\u0259 art\u0131q onlara y\u00fcks\u0259k vergi t\u0259tbiq edirl\u0259r ki, almas\u0131nlar. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, adi 2 manatl\u0131q pe\u00e7enyeni\u00a0 be\u015f manata sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131rlar. Camaat avtomatik olaraq palma ya\u011f\u0131 olmayan\u0131 al\u0131r. Qida \u00e7e\u015fidliliyini azaltmaq laz\u0131md\u0131r. Coca-Cola, fanta v\u0259 dig\u0259r \u015firin i\u00e7kil\u0259r u\u015faqlara q\u0259tiyy\u0259n olmaz. D\u00f6vl\u0259t olaraq bu qidalara n\u0259zar\u0259t edilm\u0259lidir. X\u00fcsus\u0259n, u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn, ki\u00e7ik ya\u015fl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn olan bu qidalar\u0131n t\u0259rkibi ciddi yoxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r. K\u0130V-l\u0259rd\u0259 u\u015faqlara \u015firin qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259rin verilm\u0259sinin z\u0259r\u0259rl\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar yer almal\u0131d\u0131r. M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 h\u0259kiml\u0259r ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, rayon \u00fczr\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 gedib yoxlamal\u0131d\u0131rlar. Skolioz vaxt\u0131nda a\u015fkar olunsa, sa\u011falan x\u0259st\u0259likdir. Skolioz n\u0259 q\u0259d\u0259r erk\u0259n vaxtda a\u015fkarlanarsa, 15-20 prosedura m\u00fcalic\u0259 etm\u0259k olar, amma gec olanda m\u00fcalic\u0259 d\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli olur. Bununla ba\u011fl\u0131 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi il\u0259 d\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259y\u0259 haz\u0131ram, t\u0259ki bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 k\u00f6m\u0259yimiz \u00e7ats\u0131n, insanlar maarifl\u0259nsin\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cM\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 h\u0259r rayon \u00fczr\u0259 h\u0259kim ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r, skolioz vaxt\u0131nda m\u00fcalic\u0259 olunmazsa&#8230;\u201d \u201c\u0130btidai sinif \u015fagirdl\u0259ri aras\u0131nda skolioz x\u0259st\u0259liyi art\u0131b\u201d. Bunu Milli M\u0259clisin Elm v\u0259 t\u0259hsil komit\u0259sinin iclas\u0131nda deputat Fatma Y\u0131ld\u0131r\u0131m deyib. O xat\u0131rlad\u0131b ki, bu x\u0259st\u0259lik \u00e7ox \u00e7\u0259tin m\u00fcalic\u0259 olunur: \u201cU\u015faqlar\u0131n \u00e7antalar\u0131 \u00e7ox a\u011f\u0131rd\u0131r. Avropan\u0131n bir s\u0131ra m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 orada ya\u015fayan biri olaraq dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, ibtidai sinif u\u015faqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn veril\u0259n d\u0259rslikl\u0259r iki n\u00fcsx\u0259d\u0259 \u00e7ap olunur. Onlar\u0131n \u00e7antalar\u0131 bu q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r olmur. Bu x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyin\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n \u00e7oxlu v\u0259sait ayr\u0131l\u0131r. M\u0259n buradan S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyin\u0259 s\u0259sl\u0259nm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. S\u0131rf bu x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":531763,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7b8aa7484be549e198fa71609560fe12.jpg",683,456,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7b8aa7484be549e198fa71609560fe12.jpg",683,456,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7b8aa7484be549e198fa71609560fe12.jpg",683,456,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7b8aa7484be549e198fa71609560fe12-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7b8aa7484be549e198fa71609560fe12-547x365.jpg",547,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7b8aa7484be549e198fa71609560fe12.jpg",640,427,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7b8aa7484be549e198fa71609560fe12.jpg",683,456,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7b8aa7484be549e198fa71609560fe12.jpg",683,456,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7b8aa7484be549e198fa71609560fe12-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7b8aa7484be549e198fa71609560fe12.jpg",683,456,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cM\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 h\u0259r rayon \u00fczr\u0259 h\u0259kim ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r, skolioz vaxt\u0131nda m\u00fcalic\u0259 olunmazsa&#8230;\u201d \u201c\u0130btidai sinif \u015fagirdl\u0259ri aras\u0131nda skolioz x\u0259st\u0259liyi art\u0131b\u201d. Bunu Milli M\u0259clisin Elm v\u0259 t\u0259hsil komit\u0259sinin iclas\u0131nda deputat Fatma Y\u0131ld\u0131r\u0131m deyib. O xat\u0131rlad\u0131b ki, bu x\u0259st\u0259lik \u00e7ox \u00e7\u0259tin m\u00fcalic\u0259 olunur: \u201cU\u015faqlar\u0131n \u00e7antalar\u0131 \u00e7ox a\u011f\u0131rd\u0131r. Avropan\u0131n bir s\u0131ra m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 orada ya\u015fayan biri olaraq dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, ibtidai sinif&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/531762"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=531762"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/531762\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/531763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=531762"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=531762"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=531762"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}